Bao nhiêu mối hoài nghi và lo lắng của tôi về sự bất tiện của chiếc xe ngựa cao cồng kềnh nhà Begg đối với một người cao tuổi và thấp bé như bà Blackett, rốt cuộc đều được giải tỏa êm đẹp nhờ sự trợ giúp của một chiếc ghế cùng tinh thần can trường của chính bà. Bà Todd chăm chút sắp xếp chỗ ngồi cho chúng tôi vô cùng cẩn thận, hệt như thể chuẩn bị đi tàu vượt biển, và cuối cùng cũng tuyên bố rằng cán cân trên xe đã hoàn toàn cân bằng. Xe mới nhích lên triền dốc được một đoạn ngắn thì bà mới sực nhớ ra mình đã để mở toang cửa nhà, dù chiếc khóa lớn vẫn nằm an toàn trong túi áo. Tôi ngỏ ý chạy quay lại đóng cửa, nhưng bà đáp lại bằng một sự xem thường đầy ngạo nghễ, rồi chúng tôi vui vẻ gạt phăng chuyện đó ra khỏi đầu. Mãi đến khi đi thêm được hai ba dặm, chúng tôi gặp vị bác sĩ đi ngược chiều, bà Todd mới nhờ ông dừng lại nhắn người hàng xóm gần nhất tạt qua đóng hộ cửa nếu chiều đến trời có nổi bụi.

“Bà ấy lúc nào chả ở trong bếp, nghe tiếng ông gọi là thưa ngay, chẳng mất thời gian của ông đâu,” bà Todd nói với ông bác sĩ. “Đúng rồi, bà Dennett ở ngay đấy, cửa sổ mở toang suốt. Dù sao thì cửa trước nhà tôi cũng đâu có đâm thẳng ra đường lớn.” Trước bằng chứng về sự điềm tĩnh ấy của con gái, bà Blackett mỉm cười thấu hiểu nhìn tôi.

Vị bác sĩ có vẻ rất đỗi vui mừng khi gặp lại người khách quý của chúng tôi; họ rõ ràng là những tri kỷ thân thiết nhất, và tôi nhìn thấy sự tin cậy đầy trìu mến trong ánh mắt họ. Người đàn ông nhân hậu ấy bước xuống khỏi xe gập để chuyện trò với chúng tôi. Khi nắm lấy bàn tay bà Blackett, ông giữ lại một lúc rồi bắt mạch cho bà theo thói quen nghề nghiệp trong lúc trò chuyện; thế rồi, trước sự thích thú của tôi, ông vỗ nhẹ lên cổ tay gầy gò mà chắc chắn của người bà cụ như một lời khen ngợi.

“Bà vẫn còn dẻo dai lắm, cứ đà này thì chục năm nữa vẫn tốt!” ông quả quyết một cách vui vẻ, và bà cụ mỉm cười đáp lại. “Tôi thích theo dõi sát sao sức khỏe của những ‘cột trụ’ lâu năm của mình,” ông quay sang nói với tôi. “Cô đừng để bà Todd bắt bà cụ hoạt động quá sức hôm nay nhé,—mấy người già cỡ bà cụ là hay vô tư lắm đấy;” rồi tất cả chúng tôi cùng bật cười, chào tạm biệt và vui vẻ tiếp tục hành trình.

“Tôi đồ rằng ông ấy vẫn phải chịu đựng sự 'cạnh tranh nghề nghiệp' của con như trước đúng không?” bà Blackett hỏi. “Mẹ thấy con với ông ấy vẫn thân thiết như xưa, Almiry ạ,” và Almira gật đầu đầy vẻ thông thái.

“Bây giờ ông ấy phải chạy nhiều tuyến đường xa quá, chẳng còn thời gian dừng lại chăm sóc cho mấy bệnh nhân tự tìm đến tận cửa nữa,” bà nói, “nhất là mấy người chỉ thích buôn chuyện về bệnh tật của mình. Bác sĩ với tôi giờ như đối tác vậy; ông ấy đi suốt, đi khắp đông tây nam bắc. Nhìn ông ấy mệt mỏi chưa kìa? Chắc tôi phải góp ý để ông ấy thu xếp nghỉ ngơi một chuyến tử tế mới được. Cứ hai ba năm một lần, ông ấy lại bắt chuyến tàu lớn từ Rockland lên Boston rồi tha thẩn thăm thú các đồng nghiệp trên đó, lúc về lại phơi phới như thời niên thiếu. Tôi đoán trên ấy người ta cũng kính trọng ông ấy lắm.” Bà Todd giật giật dây cương rồi dứt khoát với lấy chiếc roi ngựa, như thể bà đang áp đặt uy quyền lên dư luận xã hội vậy.

Bao nhiêu sức lực và sinh khí mà chú ngựa trắng có lúc khởi hành nhanh chóng tan biến trước những con dốc đứng và nhận thức của nó về một chuyến đi dài phía trước. Chúng tôi chậm rãi nhích từng bước. Bà Blackett và tôi ngồi cùng nhau ở hàng ghế sau, còn bà Todd ngồi một mình phía trước đầy uy nghi bên cạnh giỏ thực phẩm cỡ lớn. Có những đoạn đường bóng cây rừng rậm rạp che mát, nhưng chúng tôi cũng đi qua hết trang trại này đến trang trại khác trên những vùng đất cao. Cả ba chúng tôi đều dõi theo với sự quan tâm sâu sắc, từ chính ngôi nhà, nhà kho cho đến từng khoảng vườn và đàn gia cầm, tất cả đều trải qua sự quan sát tinh tường nhất. Đây là một con đường hoàn toàn mới mẻ đối với tôi; thực ra, hầu hết các chuyến đi trước đây của tôi với bà Todd đều là đi bộ xuyên qua các đồng cỏ mở giữa những con đường chính. Các bạn tôi dừng lại vài lần để thăm hỏi chớp nhoáng trước khoảng sân nhà quen biết, và hứa hẹn sẽ quay lại ghé thăm trên đường về nhiều đến mức tôi bắt đầu băn khoăn không biết chuyến đi này sẽ kéo dài bao lâu. Tôi đã nhiều lần chú ý thấy bà Todd được bạn bè chào đón nồng nhiệt ra sao, nhưng điều đó dường như chẳng thể so sánh với tình cảm mà mọi người dành cho bà Blackett lúc này. Một nét rạng rỡ hiện lên trên khuôn mặt những ai nhận ra bóng dáng giản dị, thân thương của người bà cụ bên cạnh tôi; hết sự thật này đến sự thật khác hé lộ về mối liên hệ và sự giao hảo bền chặt đã gắn kết hòn đảo xa xôi kia với những trang trại hẻo lánh này thành một chuỗi xích vàng của tình yêu thương và sự nương tựa lẫn nhau.

“Thôi, mình không được dừng lại nữa đâu nếu tránh được,” cuối cùng bà Todd hối hận giục. “Mẹ sẽ mệt đấy, mẹ ơi, rồi mẹ lại chẳng còn hứng thú với cuộc sum họp nữa. Mấy nhà quanh đây mình ghé lúc nào chả được. Kìa, nhà tiếp theo hình như cũng đang rán bánh quy rán đấy! Họ là người mới chuyển đến, mẹ biết đấy, từ bên phía St. George sang; họ thuê lại trang trại Talcot cũ này từ năm ngoái. Nước ở đây ngon nhất đoạn đường này, mà dây hãm cạm lại bị sút rồi—đúng thế, tốt nhất mình nên dừng lại một chút cho ngựa uống nước.”

Chúng tôi dừng lại. Thấy một nhóm người đi chơi trong trang phục hội hè, người bà chủ trang trại gầy gò, âu lo bước ra với sự tò mò đầy thiện cảm để hóng xem chúng tôi có tin tức gì mới không. Bà Blackett là người đầu tiên nhìn thấy cô qua cánh cửa khép hờ, và cất tiếng hỏi thẳng thắn, bộc bạch xem liệu chúng tôi có làm phiền không. Sau vài câu chào hỏi, cô quay vào bếp và trở ra với một dĩa bánh quy rán đầy đặn.

“Đúng là mĩ vị cho cả người lẫn ngựa,” bà Todd hài lòng tuyên bố. “Ồ, chúng tôi đã đánh hơi thấy mùi bánh mới dọc suốt con đường này rồi, nhưng cô là người đầu tiên chiêu đãi chúng tôi đấy.”

Người quen mới của chúng tôi ửng hồng mặt vì vui sướng nhưng không nói gì.

“Bánh ngon lắm; cô khéo tay thật đấy,” bà Todd nhận xét. “Phải rồi, chúng tôi để ý thấy nhà nào dọc đường cũng làm bánh quy rán; một nhà rán là cả xóm rán theo; nhiều thứ khác cũng thế thôi.”

“Tôi đoán chắc các bà đang trên đường đến cuộc sum họp họ Bowden phải không?” người chủ nhà hỏi khi chú ngựa trắng ngẩng đầu lên và chúng tôi sửa soạn chào tạm biệt.

“Đúng vậy đấy,” tôi, bà Blackett và bà Todd đồng thanh đáp.

“Tôi cũng có họ hàng với dòng họ đó. Vâng, chiều nay tôi cũng định qua đó. Tôi đã mong chờ ngày này lâu lắm rồi,” cô hào hứng chia sẻ.

“Thế thì chúng ta sẽ gặp lại nhau ở đó nhé. Đến ngồi cùng chúng tôi cho vui nếu tiện,” bà Blackett nhân hậu nói, rồi chúng tôi nhấn ga cho xe lăn bánh.

“Không biết cô ấy tên họ là gì trước khi lấy chồng nhỉ?” bà Todd hỏi, người vốn ít khi sai sót trong các vấn đề gia phả. “Chắc cô ấy thuộc nhánh họ xa sống dưới khoảng qua khỏi Thomaston rồi. Chiều nay thế nào mình cũng tìm hiểu ra thôi. Tôi đoán các gia đình sẽ diễu hành cùng nhau, hoặc được phân chia theo cách nào đó. Tôi rất sẵn lòng nhận bà con với ai có tay nghề làm bánh quy chuẩn chỉnh như thế.”

“Mẹ thấy cô ấy có nét giống người nhà mình đấy,” bà Blackett nói. “Giá mà mình hỏi tên cô ấy nhỉ. Cô ấy là người nơi khác mới đến, mẹ muốn giúp cô ấy thấy thoải mái với mọi người.”

“Trán cô ấy giống chị họ Pa'lina Bowden đấy,” bà Todd dứt khoát nhận định.

Chúng tôi vừa đi qua một vạt rừng che mát con đường và bước ra một khoảng cánh đồng trống phía trước thì bà Todd đột ngột ghì dây cương lại như thể có ai đó đang đứng bên đường vẫy xe dừng lại. Bà thậm chí còn gật đầu nhanh một cái đầy trấn an như cách bà vẫn thường dùng thay cho một lời chào, nhưng tôi phát hiện ra bà đang chăm chú nhìn vào một cây tần cao lớn mọc ngay bên trong hàng rào cánh đồng.

“Tôi cứ tưởng nó sắp tiêu rồi chứ,” bà thốt lên đầy vẻ hài lòng khi xe tiếp tục lăn bánh. “Lần cuối tôi đi qua đây, cái cây đó nhìn ủ dột và héo hon lắm. Cây trưởng thành đôi khi cũng thế, hệt như con người vậy; rồi chúng lại dồn sức đâm rễ sang khoảng đất mới và bắt đầu lại từ đầu với một sức sống thật sự dồi dào. Cây tần rất hay có những đợt suy yếu như thế; chúng không có chí khí vững vàng như những loài cây khác.”

Tôi chăm chú lắng nghe với hy vọng được nghe thêm; chính trí tuệ độc đáo này đã khiến sự đồng hành của bà Todd trở nên vô giá.

“Thỉnh thoảng có những chiếc cây khỏe vắn mọc ngay từ ngọn đá trọc, vươn lên từ một kẽ nứt chỉ vừa đủ bấu rễ;” bà tiếp tục nói, “ngay trên đỉnh của một trong những ngọn đồi đá trọc đó, nơi anh dường như chẳng tìm nổi một xe rùa đất tốt nào, vậy mà chiếc cây đó vẫn giữ được vòm lá xanh rờn giữa mùa hè khô hạn nhất. Anh cứ ghé tai xuống đất mà xem, anh sẽ nghe thấy một dòng suối nhỏ đang chảy. Mỗi cái cây như thế đều có một nguồn sống riêng của nó; con người ta sinh ra cũng có những người giống như vậy.”

Tôi không thể cưỡng lại việc quay sang nhìn bà Blackett đang ngồi ngay bên cạnh mình. Hai bàn tay bà chắp lại bình thản trong chiếc găng tay len đen mỏng, và bà đang ngắm nhìn vệ đường ngập tràn hoa cỏ khi chúng tôi chậm rãi lướt qua, với một nụ cười hài lòng và mong đợi. Tôi không nghĩ bà đã nghe thấy một từ nào về những chiếc cây.

“Mẹ vừa thấy một bụi cúc thổ mọc rất đẹp đằng kia đấy,” một lúc sau bà nói với con gái.

“Hôm nay tâm trí tôi không để vào thảo mộc đâu,” bà Todd đáp lại bằng giọng điệu thực tế nhất. “Tôi chỉ chăm chăm muốn gặp mọi người thôi,” nói rồi bà lại giật giật dây cương lần nữa.

Riêng tôi thì chẳng hề muốn vội vã, không khí trên những con đường rợp bóng mát thật dễ chịu làm sao. Rừng cây đứng sát bên phải con đường; bên trái là những cánh đồng và đồng cỏ hẹp, nơi những mẫu cây vân sam và thông mọc nhiều ngang ngửa với những mẫu cây nguyệt quế, bách xù và việt quất, chen lẫn một ít thảm cỏ xanh. Khi tôi tưởng như chúng tôi đã đi vào sâu trong nội địa, chúng tôi lên đến đỉnh một ngọn đồi, và bất ngờ trước mắt chúng tôi mở ra một khung cảnh bao la tuyệt đẹp của những cánh đồng quang đãng trải dài xuống tận vùng nước rộng lớn của một vịnh biển. Phía bên kia là những bờ biển xa xôi trông như một vùng đất khác trong lớp sương mờ buổi trưa vốn che khuất một nửa những ngọn đồi phía sau, cùng những ngọn núi xanh nhạt xa xăm trên đường chân trời phía bắc. Một chiếc thuyền buồm hai cột giăng căng tất cả các cánh buồm đang rẽ nước đi xuống vịnh từ một ngôi làng trắng xóa rải rác trên bờ, và có rất nhiều thuyền buồm nhỏ đang chao đảo xung quanh. Đón nhận một phong cảnh hùng vĩ như thế, đôi mắt tôi vốn đã quen với việc quan sát chật hẹp nơi vệ đường rợp bóng mát gần như khó lòng thu nhận hết được.

“Ồ, đó là vùng vịnh trên đấy,” bà Todd nói. “Cô có thể nhìn thấy tận thị trấn Fessenden đằng xa kìa. Mấy trang trại tít đằng kia đều thuộc Fessenden cả đấy. Ngày trước mẹ tôi có một người chị gái sống ở bờ biển bên đó. Nếu chúng tôi khởi hành sớm nhất có thể vào một buổi sáng mùa hè, thì từ Đảo Xanh cũng không thể đến được nhà bác ấy trước chiều muộn, dù cho có gió thuận và đều đi chăng nữa, lại còn phải tính toán thời gian thật chuẩn để nương theo con nước và cập bến gần lúc triều cường. Việc đó mạo hiểm lắm, nên chúng tôi cũng không qua lại thăm nhau nhiều như mẹ mong muốn. Phải đi xuống tận bờ biển phía Ngọn hải đăng Cold Spring rồi vòng qua cái mũi đất dài đó,—trên này người ta gọi là Bờ Sau.”

“Phải rồi, chúng tôi gần như lúc nào cũng xa nhau, chị gái thân yêu của tôi và tôi, kể từ sau năm đầu tiên chị ấy lấy chồng,” bà Blackett chia sẻ. “Mỗi người đều có gia đình nhỏ và bao nhiêu lo toan. Chúng tôi lúc nào cũng mong mỏi đến ngày có thể gặp nhau nhiều hơn. Thỉnh thoảng chị ấy lại ra đảo chơi vài ngày trong lúc chồng đi đánh cá; có lần anh ấy còn ở lại cùng chị và hai đứa con, tự tay làm mấy cái giàn phơi cá ngay tại đó và chế biến toàn bộ số cá thu hoạch được cho mùa đông. Chị em tôi đã có những khoảng thời gian bên nhau thật đẹp; chị ấy vẫn thường nhắc lại chuyện đó cho đến tận cuối đời.

“Mẹ thật sự rất thích nhìn sang bên kia, nơi chị ấy từng sống,” bà Blackett tiếp tục khi chúng tôi bắt đầu đi xuống dốc. “Cảm giác như chị ấy vẫn còn ở đó, dù chị ấy đã đi xa từ lâu rồi. Chị ấy yêu trang trại của họ,—chị ấy chẳng hiểu sao mẹ lại quen được với hòn đảo của chúng ta nhanh đến thế; nhưng không hiểu sao ngay từ đầu mẹ đã luôn cảm thấy hạnh phúc.”

“Vâng, con thì thấy sống trên mấy trang trại tù túng đó chán ngắt,” bà Todd tuyên bố. “Mùa đông tuyết rơi làm khổ họ. Họ bị mùa đông bao vây, có thể nói như thế; sống ở bờ biển tốt hơn nhiều so với những nơi như vậy. Con chưa bao giờ nghĩ mình sẽ thích sống ở vùng nội địa cả.”

“Kìa, nhìn mấy chiếc xe ngựa phía trước chúng ta trên con dốc tiếp theo xem!” bà Blackett thốt lên. “Sắp có một cuộc tụ họp lớn đấy, con có tin không Almiry? Cho đến tận bây giờ mẹ cứ tưởng chẳng có ai đi ngoài chúng ta cả chứ. Mà trời lại đẹp thế này, ngày hôm qua thì mát mẻ dễ chịu để chuẩn bị mọi thứ, mẹ sẽ không ngạc nhiên nếu tất cả mọi người đều có mặt, ngay cả những người chậm chạp như Phebe Ann Brock.”

Đôi mắt bà Blackett rạng rỡ vì phấn khích, và ngay cả bà Todd cũng thể hiện một sự hào hứng đáng kinh ngạc. Bà thúc giục chú ngựa chạy nhanh hơn và đuổi kịp đoàn người đi hội phía trước. “Cả nhà Dep'ford đang đi kìa, sáu người trên một chiếc xe wagon,” bà vui vẻ nói với chúng tôi; “còn người nhà bà Alva Tilley thì đang lên dốc trên chiếc xe carry-all mới của họ.”

Bà Blackett kéo chiếc chiếc nơ chỉnh tề trên dây mũ ca-pô màu đen của mình rồi buộc lại một cách cẩn thận, tỉ mỉ. “Mẹ e là mũ của con hơi lệch một chút rồi đấy, con yêu,” bà nhắc nhở bà Todd như thể nhắc một đứa trẻ; nhưng bà Todd đang quá bận rộn nên chẳng hề để tâm. Chúng tôi bắt đầu cảm nhận được một niềm rạo rực mới mẻ và cảm giác được hòa mình vào sự kiện trọng đại này khi gia nhập vào đoàn xe nho nhỏ ấy.