– Bây giờ chúng ta thế nào cũng phải tìm cho ra người chú ấy, – Bác sĩ lên tiếng, – đó là việc tiếp theo phải làm, giờ thì chúng ta biết ông ấy không hề bị ném xuống biển.

Rồi Dab-Gub lại tiến đến gần bác sĩ và thì thầm:

– Hãy nhờ loài đại bàng đi tìm ông ấy xem sao. Chẳng sinh vật sống nào có đôi mắt tinh anh hơn đại bàng cả. Khi bay cao tít tận trên mây, chúng vẫn có thể nhìn thấy những con kiến đang bò trên mặt đất. Hãy nhờ đại bàng đi.

Thế là Bác sĩ bèn phái một con én đi tìm vài con đại bàng.

Khoảng một tiếng sau, chú chim nhỏ trở về cùng với sáu loài đại bàng khác nhau: Đại bàng đen, Đại bàng đầu trắng, Đại bàng biển chuyên ăn cá, Đại bàng vàng, Kền kền đại bàng và Đại bàng biển đuôi trắng. Con nào con nấy cao gấp đôi cậu bé. Chúng đứng trên lan can tàu, thẳng tắp một hàng như những người lính rụt cổ, nghiêm nghị, bất động và cứng đờ; trong khi đôi mắt đen to lớn, sáng rực của chúng cứ đảo láo liên khắp bốn phương tám hướng.

Gub-Gub sợ hãi mấy con đại bàng và nấp ra sau một cái thùng phuy. Nó bảo nó có cảm giác như đôi mắt đáng sợ ấy đang nhìn thấu tận tâm can nó xem nó đã lén ăn trộm món gì vào bữa trưa vậy.

Và Bác sĩ nói với bấy nhiêu con đại bàng:

– Có một người vừa bị mất tích – đó là một ngư dân tóc đỏ và có hình xăm mỏ neo trên tay. Các bạn có lòng tốt tìm giúp chúng tôi xem có thấy ông ấy không? Cậu bé này là cháu ruột của ông ấy.

Loài đại bàng vốn không nói nhiều. Và tất cả những gì chúng đáp lại bằng giọng khàn khàn của mình là:

– Hãy tin chắc rằng chúng tôi sẽ cố gắng hết sức vì John Dolittle.

Rồi chúng tung cánh bay đi – và Gub-Gub từ sau chiếc thùng phuy chui ra để tiễn chúng. Chúng bay vút lên, lên mãi, cao hơn, cao hơn và cao hơn nữa. Đến khi Bác sĩ chỉ còn trông thấy chúng chấm nhỏ như hạt cát, chúng bắt đầu tản ra và bay theo những hướng hoàn toàn khác nhau – Bắc, Đông, Nam và Tây, trông như những hạt cát đen li ti đang bò ngang qua bầu trời xanh rộng lớn.

– Chúa ơi! – Gub-Gub thốt lên bằng giọng nghẹn ngào. – Cao thế nhỉ! Tớ tự hỏi sao chúng không bị cháy lông khi ở gần mặt trời đến thế!

Chúng đi vắng rất lâu. Và lúc chúng quay về thì trời đã gần tối.

Bấy giờ bấy nhiêu con đại bàng mới thưa với Bác sĩ:

– Chúng tôi đã lùng sục khắp các vùng biển, khắp các quốc gia, các hòn đảo, các thành phố và cả những ngôi làng ở nửa vòng trái đất này. Nhưng chúng tôi đã thất bại. Tại con phố chính ở Gibraltar, chúng tôi thấy ba sợi tóc đỏ vương trên chiếc xe đẩy hàng trước cửa một tiệm bánh. Nhưng đó không phải là tóc của một người đàn ông – đó là lông rụng ra từ một chiếc áo khoác lông thú. Hoàn toàn chẳng có nơi nào, dù là trên đất liền hay mặt nước, xuất hiện dấu tích nào về người chú của cậu bé này cả. Và nếu chúng tôi đã không thể nhìn thấy ông ấy, thì nghĩa là không tài nào thấy được... Riêng với John Dolittle – chúng tôi đã làm hết sức mình rồi.

Rồi sáu chú chim lớn vỗ mạnh đôi cánh rộng và bay trở về tổ của chúng trên những hòn núi đá.

– Chà, – Dab-Gub cất lời sau khi đám đại bàng đã đi khuất, – bây giờ chúng ta phải tính sao đây? Thế nào cũng phải tìm cho ra người chú của cậu bé – chuyện đó là cái chắc rồi. Thằng bé chưa đủ tuổi để tự mình bôn ba khắp thế giới đâu. Trẻ con đâu phải loài vịt con – chúng phải được chăm sóc cho đến khi lớn hẳn... Ước gì Chee-Chee có ở đây nhỉ. Nó sẽ tìm ra người chú kia nhanh thôi. Chee-Chee tốt bụng! Không biết dạo này cậu ta thế nào rồi!

– Giá mà chúng ta có Polynesia đi cùng, – chuột bạch lên tiếng. – Chị ấy sẽ nghĩ ra cách ngay thôi. Cậu có nhớ hồi chị ấy cứu tất cả chúng ta ra khỏi ngục lần thứ hai không? Ôi chao, chị ấy thông minh hết chỗ nói!

– Tớ chẳng ấn tượng gì với mấy gã đại bàng đó đâu, – Jip bĩu môi. – Chúng chỉ giỏi làm cao. Có thể chúng mắt tinh này nọ thật đấy; nhưng khi bảo đi tìm một người giúp, thì chúng lại chịu thua – thế mà vẫn còn mặt mũi quay về bảo rằng chẳng ai khác làm nổi. Chúng chỉ giỏi khoe khoang – y hệt con chó collie ở Puddleby ấy. Mà tớ cũng chẳng đánh giá cao mấy con cá heo buôn chuyện kia đâu. Tất cả những gì chúng báo cho chúng ta biết là ông chú không nằm dưới biển. Chúng ta đâu cần biết ông ấy không ở đâu – chúng ta muốn biết ông ấy đang ở chỗ nào cơ.

– Ồ, đừng càm ràm lắm thế, – Gub-Gub gạt đi. – Nói thì dễ lắm; nhưng tìm một người giữa cả cái thế giới rộng lớn này đâu phải chuyện dễ chơi. Biết đâu tóc của bác ngư dân đã bạc trắng vì lo lắng cho thằng bé rồi; và đó là lý do vì sao đám đại bàng không tìm thấy ông ấy. Cậu có biết tuốt đâu. Cậu chỉ giỏi ba hoa thôi. Cậu chẳng làm được tích sự gì để giúp ích cả. Cậu mà đi tìm chú của thằng bé thì cũng vô tích sự chẳng khác gì đám đại bàng kia thôi – thậm chí cậu còn chẳng làm nổi bằng chúng ấy chứ.

– “Đồ miếng thịt xông khói ấm đầu ngốc nghếch!”

– Tớ không làm nổi á? – chú chó cãi lại. – Cậu thì biết cái quái gì, đồ miếng thịt xông khói ấm đầu ngốc nghếch! Tớ đã thèm bắt tay vào việc đâu nào, phải không? Cứ chờ đấy mà xem!

Nói đoạn, Jip chạy đến chỗ Bác sĩ và thưa:

– Ngài làm ơn hỏi hộ xem thằng bé có giữ vật gì trong túi mà thuộc về chú nó không ạ?

Thế là Bác sĩ liền hỏi cậu bé. Cậu liền lấy ra một chiếc nhẫn vàng đeo vào sợi dây thừng quàng qua cổ vì nó quá rộng so với ngón tay. Cậu bảo chú đã tặng nó khi họ nhìn thấy bọn cướp biển kéo đến.

Jip ngửi chiếc nhẫn rồi phán:

– Cái này không ăn thua. Hỏi cậu ta xem còn món đồ nào khác của chú để lại không.

Cậu bé liền móc từ trong túi ra một chiếc khăn tay màu đỏ to tướng và bảo: “Cái này cũng là của chú cháu đấy ạ.”

Vừa lúc cậu bé rút chiếc khăn ra, Jip đã tru lên:

– Thuốc hít lá cây, chả trật đi đâu được! – Thuốc hít Black Rappee. Ngài ngửi thấy mùi không? Chú của cậu ta có thói quen hít thuốc lá sợi – Ngài hỏi lại cậu ta xem nào, thưa Bác sĩ.

Bác sĩ gặng hỏi cậu bé một lần nữa; và cậu đáp: “Dạ có. Chú cháu rất hay hít loại thuốc đó.”

– Tuyệt cú mèo! – Jip mừng rỡ. – Tìm ra người này dễ như ăn cháo. Sẽ dễ như lấy sữa trong miệng mèo con ấy chứ. Ngài bảo với thằng bé là tớ sẽ tìm ra chú nó trong vòng chưa đầy một tuần. Nào, chúng ta lên boong tàu xem hướng gió thổi thế nào đi.

– Nhưng trời đã tối rồi mà, – Bác sĩ ngăn lại. – Trò trời tối thế này thì tìm sao được!

– Tớ cần gì ánh sáng để đi tìm một người mang mùi thuốc hít Black Rappee chứ lị, – Jip vừa đáp vừa lật đật trèo lên cầu thang. – Giả sử người đó mà có mấy thứ mùi khó ngửi kiểu như dây thừng – hoặc nước nóng chẳng hạn, thì lại là chuyện khác. Đằng này lại là thuốc hít! – Xì, nhòe nhoẹt gì chứ!

– Nước nóng thì cũng có mùi á? – Bác sĩ ngạc nhiên hỏi.

– Chắc chắn là có chứ ạ, – Jip khẳng định. – Nước nóng có mùi hoàn toàn khác với nước lạnh. Chính là nước ấm – hoặc nước đá – mới mang những thứ mùi thật sự khó nhằn. Chà, đã có lần tớ truy vết một người suốt mười dặm đường trong đêm tối chỉ nhờ vào mùi nước nóng hắn dùng để cạo râu đấy – vì tội nghiệp anh chàng ấy làm gì có xà phòng... Thôi nào, giờ thì chúng ta xem hướng gió thổi đi. Gió cực kỳ quan trọng trong việc đánh hơi ở khoảng cách xa. Gió không được quá dữ dội – và dĩ nhiên là phải thổi đúng hướng. Một cơn gió nhẹ nhàng, đều đặn và ẩm ướt là tuyệt vời nhất trong tất cả... Ha! – Gió thổi từ hướng Bắc.

Lúc này, Jip tiến ra sát mũi tàu và ngửi ngóng ngọn gió; rồi chú lẩm bẩm một mình:

– Nhựa đường; hành tây Tây Ban Nha; dầu hỏa; áo mưa ẩm ướt; lá nguyệt quế giã nát; mùi cao su cháy; rèm ren đang được giặt – Không, tớ nhầm, rèm ren đang phơi khô; và chồn hương – hàng trăm con – chồn con; và...

– Cháu có thực sự ngửi thấy chừng ấy thứ mùi khác nhau chỉ trong một cơn gió này không? – Bác sĩ ngạc nhiên hỏi.

– Chứ sao nữa ạ! – Jip đáp tỉnh bơ. – Mà đó mới chỉ là vài thứ mùi dễ nhận biết – mấy mùi nặng đô thôi đấy nhé. Bất kỳ con chó lai nào bị ngạt mũi cũng có thể ngửi thấy ngần ấy thứ. Chờ chút đã, tớ sẽ kể cho ngài nghe vài mùi khó nhằn hơn đang theo chiều gió thổi tới – mấy thứ hương thơm tao nhã ấy mà.

Nói rồi, chú chó nhắm nghiền hai mắt lại, chĩa thẳng mũi lên không trung và hít lấy hít để với cái miệng há hốc một nửa.

Suốt một hồi lâu chú không nói năng gì. Chú đứng bất động như tượng đá. Cử chỉ trông hệt như chú chẳng hề thở nữa vậy. Đến khi cất tiếng trở lại, nghe cứ như thể chú đang cất giọng hát buồn bã trong một giấc chiêm bao.

– Gạch, – chú khẽ thầm thì – những viên gạch vàng cũ kỹ đang mục nát theo năm tháng trên bức tường vườn; hơi thở ngọt ngào của những chú bò tơ đứng ngâm mình bên dòng suối nhỏ trên núi; phần mái chì của một chuồng bồ câu – hoặc có lẽ là một vựa lúa – bị ánh nắng ban trưa chiếu vào; đôi găng tay da dê màu đen nằm trong ngăn kéo bàn làm việc bằng gỗ óc chó; con đường đầy bụi bặm với máng nước cho ngựa uống bên hàng cây sung dâu; những chiếc nấm nhỏ bé đang nhú lên qua lớp lá mục; và... và... và...

– Có củ cải vàng nào không? – Gub-Gub số ruột hỏi.

– Không, – Jip đáp. – Lúc nào cậu cũng chỉ nghĩ đến chuyện ăn uống. Chẳng có củ cải vàng nào sất. Và cũng chẳng có tí thuốc hít nào cả – toàn tẩu thuốc với thuốc lá điếu, kèm theo vài điếu xì gà. Tuyệt nhiên không có thuốc hít. Chúng ta phải đợi cho đến khi gió đổi chiều Nam.

– Ừ hứ, một cơn gió chán ngắt, – Gub-Gub chê bai. – Tớ nghĩ cậu chỉ là đồ lừa đảo thôi, Jip. Có ai đời lại đi tìm một người giữa đại dương mênh mông chỉ bằng cái mũi chứ! Tớ đã bảo từ đầu là cậu không làm nổi mà.

– Này nhé, – Jip nổi giận thật sự. – Cậu mà lói thêm câu nữa là ăn một cú đớp vào mũi đấy! Đừng có tưởng vì Bác sĩ không cho bọn mình cho cậu một trận đòn chí tử nên cậu muốn hỗn xược thế nào cũng được đâu nhé!

– Thôi ngay cái giọng cãi cọ ấy đi! – Bác sĩ can thiệp. – Dừng lại! Cuộc đời ngắn ngủi lắm. Nói ta nghe nào, Jip, theo con thì những mùi hương đó xuất phát từ đâu?

– Phần lớn là từ Devon và Wales ạ, – Jip đáp. – Gió đang thổi từ hướng đó tới.

– Chà, chà! – Bác sĩ thốt lên. – Con biết không, điều đó thực sự rất đáng kinh ngạc đấy – quả thực là vậy. Ta phải ghi chép lại điều này cho cuốn sách mới của mình mới được. Không biết con có thể huấn luyện cho ta có chiếc mũi thính như thế không nhỉ... Nhưng thôi – có lẽ cứ như lúc này lại hay hơn. Người ta vẫn bảo “Biết đủ là giàu” mà. Thôi, chúng ta xuống ăn tối nào. Ta đó bụng lắm rồi.

– Cháu cũng vậy, – Gub-Gub hùa theo.