Mùa đông năm ấy vô cùng lạnh giá. Và vào một đêm tháng Mười Hai, khi tất cả đang quây quần bên ngọn lửa ấm áp trong nhà bếp, vị Bác sĩ đang đọc to cho họ nghe những cuốn sách do chính ông viết bằng ngôn ngữ loài vật, chú cú Too-Too chợt lên tiếng:

“Suỵt! Tiếng gì ngoài kia thế nhỉ?”

Tất cả cùng lắng nghe; và chẳng mấy chốc họ nghe thấy tiếng ai đó đang chạy. Rồi cánh cửa bỗng bật mở và chú khỉ Chee-Chee chạy xộc vào, thở hổn hển.

“Bác sĩ ơi!” chú kêu lên, “Cháu vừa nhận được một tin nhắn từ người họ hàng bên châu Phi. Ở ngoài đó đang có một trận dịch khủng khiếp hoành hành. Tất cả bọn chúng đều nhiễm bệnh—và đang chết dần chết mòn từng đàn. Họ đã nghe danh Bác sĩ và tha thiết cầu xin ngài hãy đến châu Phi để dập tắt dịch bệnh này.”

[30]

“Ai mang tin đến thế?” vị Bác sĩ hỏi, vừa tháo kính vừa đặt cuốn sách xuống.

“Một cô én,” Chee-Chee đáp. “Em ấy đang đậu ở cái thùng đựng nước mưa ngoài kia.”

“Hãy đưa con bé vào sưởi lửa đi,” vị Bác sĩ bảo. “Con bé chắc đã cóng đờ cả người rồi. Lũ én đã bay về phương Nam từ sáu tuần trước cơ mà!”

Thế là cô én được đưa vào nhà, người co ro và run lẩy bẩy; và dù thoạt đầu có chút sợ hãi, nhưng chẳng mấy chốc cô bé đã ấm người lại, đậu ngay mép lò sưởi và bắt đầu cất lời.

Khi cô kể xong, vị Bác sĩ liền nói,

“Ta rất sẵn lòng đến châu Phi—nhất là trong cái thời tiết buốt giá thế này. Nhưng ta e rằng chúng ta không có đủ tiền để mua vé. Hãy lấy giúp ta ống heo tiết kiệm nhé, Chee-Chee.”

Thế là chú khỉ trèo lên lấy nó xuống từ tầng trên cùng của chiếc tủ đựng chén đĩa.

Chẳng có xu nào trong đó cả—thậm chí không một xu dính túi!

“Ta cứ đinh ninh vẫn còn sót lại hai xu cơ mà,” vị Bác sĩ nói.

[31]

“Vẫn có đấy chứ,” chú cú lên tiếng. “Nhưng ngài đã tiêu vào cái lục lạc cho đứa con của bác lợn lửng hồi nó mọc răng rồi còn gì.”

“Thế ư?” vị Bác sĩ thốt lên—“chà chà, chà chà! Tiền bạc phiền phức thật đấy chứ chả đùa! Thôi, không sao đâu. Biết đâu khi ra tới bờ biển, ta có thể mượn được một con thuyền đưa chúng ta đến châu Phi. Ta từng quen một thủy thủ đưa đứa con bị bệnh sởi đến chỗ ta chữa trị. Có lẽ anh ta sẽ cho chúng ta mượn thuyền—đứa bé đã khỏi bệnh cơ mà.”

‘Ta cứ đinh ninh vẫn còn sót lại hai xu’

Thế là sáng sớm hôm sau, vị Bác sĩ đi ra bờ biển. Và khi quay về,[32] ông báo cho lũ thú biết mọi chuyện đã ổn thỏa—người thủy thủ đồng ý cho họ mượn thuyền.

Lúc bấy giờ, cá sấu, khỉ và vẹt vô cùng vui sướng, bắt đầu cất tiếng hát vang, bởi họ sắp được trở về châu Phi, quê hương thực sự của mình. Và vị Bác sĩ nói,

“Ta chỉ có thể mang theo ba bạn đây thôi—cùng với Jip chú chó, Dab-Dab cô vịt, Gub-Gub chú heo và Too-Too chú cú. Những con vật còn lại, như loài chuột sóc, chuột nước và dơi, sẽ phải quay về sống ngoài đồng cỏ nơi chúng sinh ra cho đến khi chúng ta trở về. Nhưng vì hầu như bọn chúng đều ngủ đông qua suốt mùa nên sẽ chẳng bận tâm đâu—vả lại, đưa chúng đến châu Phi cũng chẳng có lợi gì.”

Thế là chú vẹt Polynesia, kẻ từng trải qua những chuyến hải trình dài ngày trên biển, bắt đầu kể cho vị Bác sĩ nghe tất cả những thứ ngài cần phải mang theo trên tàu.

“Ngài phải chuẩn bị thật nhiều bánh quy tàu,” con vẹt nói—“thứ mà người ta gọi là ‘bánh cứng’ ấy. Và ngài phải mang theo thịt bò hộp—cả một chiếc mỏ neo nữa.”

“Ta đoán con tàu nào mà chẳng có sẵn mỏ neo của riêng nó,” vị Bác sĩ nói.

[33]

“Chà, cứ phải cho chắc ăn chứ,” Polynesia bảo. “Vì nó cực kỳ quan trọng đấy. Ngài không thể dừng lại nếu không có mỏ neo đâu. Và ngài sẽ cần cả một cái chuông nữa.”

“Để làm gì cơ chứ?” vị Bác sĩ hỏi.

“Để xem giờ giấc chứ gì,” chú vẹt đáp. “Ngài cứ ra gióng chuông mỗi nửa tiếng một lần là khắc biết bây giờ là mấy giờ. Với lại hãy mang theo thật nhiều dây thừng—đi biển thể nào cũng có lúc dùng đến.”

Lúc này họ bắt đầu tự hỏi không biết sẽ kiếm đâu ra tiền để mua tất cả những thứ cần thiết đó đây.

“Ồ, phiền phức thật! Lại chuyện tiền nong,” vị Bác sĩ kêu lên. “Trời ạ! Ta thật mong mau chóng đến châu Phi, nơi chúng ta chẳng cần đến tiền tệ gì sất! Ta sẽ sang hỏi bác chủ tiệm tạp hóa xem có chịu cho ta khất nợ đến khi ta về không—À không, ta sẽ bảo anh thủy thủ sang hỏi hộ cho.”

Thế là anh thủy thủ liền đi gặp chủ tiệm tạp hóa. Và chẳng mấy chốc anh ta đã mang về tất cả những món đồ họ cần.

Đoạn, lũ thú thu dọn hành lý; và sau khi khóa van nước để các đường ống không bị đóng băng, cài then các khung cửa sổ, họ đóng cửa[34] ngôi nhà lại và giao chiếc chìa khóa cho cụ ngựa già sống ngoài chuồng ngựa. Khi đã kiểm tra chắc chắn rằng có đủ cỏ khô trên gác mái để chú ngựa ăn qua suốt mùa đông, họ khiêng toàn bộ hành lý ra bờ biển và bước lên thuyền.

Lão hàng thịt ngựa cũng có mặt ở đó để tiễn họ; lão mang theo một khúc bánh pudding mỡ thật lớn làm quà biếu vị Bác sĩ, bởi vì, như lão nói, người ta bảo rằng ở xứ sở xa lạ ấy ngài sẽ chẳng thể nào tìm mua được món bánh pudding mỡ này đâu.

Ngay khi vừa đặt chân lên tàu, Gub-Gub, chú heo nhỏ, liền hỏi chỗ ngủ ở đâu, vì lúc đó đã là bốn giờ chiều và chú đang thèm chợp mắt một giấc. Thế là Polynesia dẫn chú xuống khoang trong của con tàu và chỉ cho chú những chiếc giường, được xếp chồng lên nhau y như mấy cái kệ sách áp sát vào vách tường.

“Ơ, đấy đâu phải là giường!” Gub-Gub kêu lên. “Đấy là cái kệ mà!”

“Trên tàu thủy thì giường lúc nào cũng thế cả,” chú vẹt nói. “Không phải kệ đâu. Trèo lên đó mà ngủ đi. Người ta gọi thế là ‘giường tầng’ đấy.”

“Tôi nghĩ mình chưa lên giường ngủ lúc này đâu,” Gub-Gub nói.[35]

[36]

“Tôi phấn khích quá. Tôi muốn lên trên boong tàu xem họ nhổ neo xuất phát cơ.”

‘Và chuyến hải trình bắt đầu’

“À thì, đây là chuyến đi đầu tiên của cậu mà,” Polynesia nói. “Dần rồi cậu cũng quen với cuộc sống này thôi.” Và nàng quay lại bước lên boong tàu, vừa đi vừa lẩm nhẩm hát khúc ca này,

Tôi từng thấy Biển Đen và Biển Đỏ;

Vòng qua cả Đảo Wight thanh bình;

Tôi tìm ra Hoàng Hà cuồn cuộn,

Cả sông Orange—suốt cả hành trình.

Giờ đây Greenland khuất dần phía trước,

Tôi tung hoành giữa đại dương xanh.

Jane ơi, tôi chán ngấy muôn sắc thắm,

Nên nay quay về với chốn xưa anh.

Họ vừa chuẩn bị khởi hành cho chuyến đi của mình thì vị Bác sĩ chợt bảo ông phải quay lại hỏi anh thủy thủ đường đi đến châu Phi.

Nhưng cô én bảo rằng mình đã đến xứ sở đó nhiều lần rồi và sẽ dẫn đường cho họ.

Thế là vị Bác sĩ bảo Chee-Chee kéo mỏ neo lên và chuyến hải trình chính thức bắt đầu.

[37]