So với cuộc sống của một con mồi nhử, cuộc sống của một con điêu giống dễ chịu và vui sướng hơn nhiều. Cuộc sống của một con mồi nhử là địa ngục khổ ải, cuộc sống của một con điêu giống là thiên đường hoan ca.

Mày không bao giờ còn bị cùm kẹp bởi sợi xích nặng nề quấn riết lấy cơ thể khiến mày không thể cựa quậy nữa. Mày vẫn bị nhốt trong cái chuồng sắt nhưng xét ra, mày được tự do hơn nhiều so với hồi còn làm một con mồi nhử. Cái chuồng sắt rộng bằng cả một ngôi nhà gỗ chừng bốn, năm gian, bên trong có núi non, có hồ nước, có cây nhân tạo, lại còn có cả một cái nệm cỏ êm ái để mày ngon giấc mỗi khi màn đêm buông đổ. Giang sơn ấy của mày tuy nhỏ bé tới mức tội nghiệp nhưng chí ít nó cũng mang lại cho mày cảm giác được sống giữa thiên nhiên rộng lớn. Cái cảm giác ấy đối với một con kim điêu đã trải qua bao sự giày xéo cả về thể xác lẫn tâm hồn như mày mà nói, thật đáng quý vô cùng. Mày có thể tung cánh bay lượn, tất nhiên là trong một không gian hạn hẹp, nhưng thoải mái hơn khi đôi cánh bị bó buộc nhiều. Cái chuồng sắt được đan kết từ những sợi dây sắt mảnh, mắt lưới to, mày có thể nhìn thấy bầu trời xanh vời vợi và vầng mây lãng đãng trôi. Cái chuồng được thiết kể để không cản những cơn gió xuân ào tới, không chắn ánh mặt trời rót mật vàng. Thậm chí, ở trong chuồng, vẫn có thể nghe thấy tiếng chim rộn ràng reo ca, vẫn có thể ngửi thấy hương hoa nồng nàn, có thể phóng tầm mắt ra xa ngắm nhìn ngọn núi tuyết hùng vĩ và thảo nguyên mênh mông vô tận, có thể cảm nhận mùi vị tinh khiết của thực vật bừng bừng sinh sôi, của những con thỏ, những con chuột, con rùa, con dê, một mùi hương ngạt ngào khiến mày nao nao trong miệng. Mày thấy cỏ hoa thay màu áo mới. Và điều quan trọng nhất là mày không còn phải cố vùi dập lương tâm để làm điều ác độc là dẫn dụ đồng loại của mày dẫn xác tới cái bẫy đặt sẵn nữa.

Thái độ của chị Trình và thái độ của lão Mã què đối với mày thật khác nhau như ao trời vũng nước. Lão Mã què chỉ vì tiền, lão không tiếc lời mắng nhiếc mày, dằn vặt mày, bỏ đói, bỏ khát mày, lão nghĩ ra đủ mọi cách để bức ép mày làm nô lệ cho lão. Trong con người lão dồn tụ tất cả vẻ thô bạo của đàn ông và sự man rợ của người miền núi, tính tình lão cục cằn, hung bạo, lão chỉ hận một nỗi là không thể rút xương tủy của mày ra bán lấy tiền, để thỏa mãn lòng tham lam và ích kỉ của lão. Chị Trình lại có một nhân cách trái ngược hẳn với lão. Lúc lão Mã què dúi mày vào tay chị, mày yếu tới mức không kêu nổi thành tiếng. Mày không tin rằng lão Mã què đưa mày tới thiên đường để hưởng niềm hạnh phúc, mày chỉ nghĩ, mày bị áp giải từ địa ngục này sang địa ngục khác thôi. Mày tỏ ý hằn học trời sinh đối với người chủ mới thình lình xuất hiện trước mặt mày. Mày nguýt mụ một cái, giá lạnh như băng, rồi mày khép đôi mắt lại. Mày chẳng buồn nhìn đến mụ, mà mày cũng chẳng còn sức để mà nhìn mụ.

Cửa chiếc lồng tre bật mở, một đôi tay thò vào trong ôm lấy mày và bế ra ngoài. Đôi mắt nhắm nghiền, nhưng một cảm giác là lạ chạy dọc suốt cơ thể mày. Đôi bàn tay đang ôm lấy mày sao khác đôi bàn tay của lão Mã què đến thế! Đôi tay lão thô ráp, còn đôi tay này mềm mại. Mỗi lúc lão Mã què ôm mày, mà nói đúng hơn là lão tóm mày, bàn tay lão chỉ có sức mạnh, không mảy may vương vấn chút tình cảm nào, mà lão cũng chẳng thèm để ý xem có làm đau đôi cánh hay xương cốt trên đầu mày không, lão tiện chỗ nào thì tóm chỗ ấy. Lão thường làm rối tung những sợi lông óng mượt thẳng nếp của mày, lão bấu vào nách mày, làm nó rớm máu. Lão tóm mày tùy tiện như khi cầm một hòn đá. Còn đôi bàn tay này không bạo hành mày như thế, mười ngón tay khe khẽ luồn dưới cánh mày, đặt lên nách và ngực mày bằng một lực tác dụng đều đặn, trân trọng nâng niu như thể nâng niu một chiếc âu pha lê quý giá nhưng mỏng mảnh dễ vỡ. Ấy là những chỗ mày cảm thấy thoải mái và sung sướng nhất khi được ôm ấp, không làm mày đau và đôi cánh vẫn có thể tự do hoạt động. Ngày trước, chủ nhân Đạt Lỗ Lỗ và bà chủ Mạc Na vẫn thường ôm mày như thế. Đã lâu lắm rồi, mày không còn biết cái ôm nào ấm áp và thân thiết đến vậy. Phút chốc, trái tim hoang cằn như sa mạc của mày tự nhiên phun trào một dòng suối dịu mát.

Mày nghe thấy tiếng chuông ngân thánh thót: “Lão Mã què tệ thế, hành hạ mày ra nông nỗi này đây. Ôi…” Rồi mày lại nghe thấy một âm thanh êm như tiếng tơ, từng hạt, từng hạt ngọc nước rơi trên đỉnh đầu mày. Mày ngỡ là trời mưa. Nhưng những hạt ngọc nóng hôi hổi, ông trời không thể làm rơi những giọt nước nóng! Mày từ từ mở mắt. Thì ra mụ Trình đang khóc. Mày rất rõ một điều, giọt lệ là sự kết tinh tình cảm của con người, dẫu buồn hay vui, dẫu yêu hay ghét, những cảm xúc ấy phải đến độ cao trào lắm mới khiến những hạt lệ lăn dài khỏi khóe mắt.

Có lẽ, mụ thật sự đau lòng vì cảnh ngộ của mày. Mày cảm động quá! Đôi mắt mày cũng ậng lên những giọt nước nóng hôi hổi. Mày thấy giờ thì mày không còn muốn đi tới cõi chết bằng cách tuyệt thực nữa rồi. Sống vì một người yêu thương mày, cuộc sống chẳng phải có ý nghĩa lắm sao?

Dưới sự yêu thương và chăm sóc của chị Trình, tâm hồn bị tha hóa bởi những giày xéo trong quãng đời làm con mồi nhử của mày dần trở lại bình thường, cơ thể suy nhược mau chóng trở nên cường tráng. Bộ lông xám xịt đã lấp lánh trở lại, đôi mắt u uất giờ đây rừng rực sức sống thanh xuân, cổ họng gần như câm lặng đã lấy lại tiếng kêu lanh lảnh và đanh sắc.

“Basacha à, mày thật điển trai quá đi!” Vào một buổi sáng của hai tháng sau, chị Trình nức nở khen mày trong lúc cho mày ăn. “Trông này, đôi mắt của mày, xanh như nước trong hồ tiên; nhìn xem, những chiếc lông trên người mày sáng rỡ hơn cả mặt trời; và đây nữa, hai vệt lông trắng trên đôi cánh của mày, trắng hơn cả những lớp tuyết tích đọng lâu ngày trên núi tuyết Streca. Tao dám khẳng định mày là con kim điêu đực đẹp nhất trên thế giới này đấy!”

Mày vẫy đuôi không ngớt tỏ ý tiếp nhận lời khen của chị Trình. Từ lâu lắm rồi, mày đã biết mày rất tuấn tú. Khi xưa, chủ nhân Đạt Lỗ Lỗ vẫn thường khen mày như thế mà. Vóc dáng mày khôi ngô, đôi mắt mày xanh sẫm khác hẳn những con kim điêu đực khác, bộ lông dày dặn, phía ngoài lông cánh điểm hai hàng lông trắng như màu tuyết. Khi mày dang cánh, nó tạo thành một đường thẳng rộng và tràn trề uy lực; khi mày khép đôi cánh lại, nó bừng lên phong thái tự nhiên và khoáng đạt. Chòm lông màu nâu vàng chỗ đỉnh đầu nhô cao như sóng gợn, hệt như mày đang đội mũ miện của nhà vua. Mày tự hào về hình tượng đẹp đẽ của mày.

“Basacha à, con cháu của mày hẳn cũng sẽ tuấn tú và xinh đẹp giống mày”. Chị Trình cười tít mắt, nói tiếp: “Tao biết, mày ở trong cái chuồng sắt này, trơ trọi một mình, chắc là cô đơn lắm đúng không? Để tao tìm bạn cho mày nhé?”

Và mày bắt đầu cuộc sống của một con điêu giống.

Khi phải sinh nhai bằng cách làm mồi nhử, mày cảm thấy nhục nhã đến cùng cực, mày cảm thấy mày đê tiện và hèn mạt, là thứ cặn bã của giống nòi kim điêu đực, là kẻ phản nghịch của loài mãnh cầm. Để sống, mày phải bán rẻ linh hồn, cam tâm dẫn dụ đồng loại. Nhưng khi sống cuộc đời của một con điêu giống, cái cảm giác ấy không còn vương sót tí gì trong lòng mày. Ngược lại, mày cảm thấy lâng lâng sung sướng vì lòng ham hư vinh được thỏa mãn đến đỉnh điểm.

Nếu điêu giống được coi là một nghề thì cái nghề ấy là một công việc mang tính chất hưởng thụ. Cuộc sống mỗi ngày đều tràn đầy thi vị và niềm hứng thú bởi nó đã được nghệ thuật hóa. Hết con kim điêu cái này đến con kim điêu cái khác được thả vào trong cái chuồng sắt của mày. Tình yêu luôn được đổi làn gió mới. Công việc của một tân lang không bao giờ là nhàm chán với mày cả. Mày gõ cửa và làm xốn xang trái tim của các nàng bằng hai chữ tình ái, khơi gậy tình xuân dạt dào ở các nàng để các nàng háo hức đón nhận khối tình cuồng nhiệt của mày, khiến các nàng mang thai và sinh ra những thế hệ mang nguồn gen của mày. Mày là một con điêu giống, công việc của mày chính là duy trì nòi giống, bởi thế mày phải sinh con đẻ cháu bằng tất cả khả năng của mày. Ấy cũng là nghĩa vụ lớn nhất của mày.

Mày đã trải qua cuộc sống như trong ác mộng của đời mồi nhử, bỗng nhiên mày được lột xác trở thành một con điêu giống. Hệt như một chàng chăn dê nghèo bỗng nhiên biến thành hoàng tử nhờ phép lạ của chiếc đũa thần trong truyện cổ tích. Mày thấy mày may mắn biết bao! Công việc luôn kích thích lòng nhiệt tình và chủ động của mày. Mày nhanh chóng thích ứng với cuộc sống ấy và nhập vai rất đạt. Mày không phụ sự hậu ái và niềm kì vọng của chị Trình. Không một nàng kim điêu nào đã lọt vào cái chuồng sắt của mày có thể kháng cự vẻ khôi ngô tuấn tú, trẻ trung và cơ thể đầy sức hấp dẫn đực tính của mày. Các nàng tự nguyện làm bạn tình của mày. Nàng nào cũng đẻ trứng và ấp nở chúng thành kim điêu con. Chị Trình sung sướng đến phát điên: “Thành công rồi, ha ha, cuối cùng thì trang trại nuôi kim điêu của mình cũng thành công rồi”. Chị ôm mày vào lòng, hôn lấy hôn để như một người mẹ hôn không chán đứa con trai thành danh của mình.

Chị Trình phấn khích như thế hẳn có nguyên do. Trước khi mày đến, chị Trình đã tốn khá nhiều tiền mua mấy con kim điêu đực về làm điêu giống. Đầu tiên là con Hắc Trảo. Tính tình nó cương cường quá. Nó cứ bổ nhào tới trước mắt sắt, dùng vuốt cào, dùng mỏ cắn, cứ thế, nó tự hành hạ mình cho đến chết. Sau đó, chị mua về một con kim điêu đực tính tình hiền hòa tên A Giáp. Nhưng con A Giáp tuổi già sức yếu, không đủ sức hấp dẫn những con kim điêu cái. Rồi lại tới con kim điêu đực thứ ba tên Man Tử. Con Man Tử chỉ thích cô độc một mình, không hòa nhập nổi với những con khác. Con thứ tư tên Sơn Mãn Tử thì xấu xí quá, mỏ lệch mắt hếch, đám kim điêu con thụ hưởng cái hình dung thảm hại ấy nên bán chẳng được mấy đồng… Đối với một chủ trang trại nuôi điêu, không có trong tay một con điêu giống lý tưởng có khác nào xây nhà mà thiếu cột trụ? Chị Trình phải bôn ba khắp nơi tìm cho được một con điêu giống lý tưởng. Chị đã nghĩ nát cả óc, đã bỏ ra không ít tiền. Bởi thế, khi mày hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ gieo giống, chị Trình mừng rỡ tưởng như phát điên lên được.

Thiều quang thấm thoắt thoi đưa, lứa con đầu tiên của mày từ từ mọc lông. Đúng là giỏ nhà ai quai nhà nấy, những con kim điêu con trông thật đáng yêu và giống mày như lột. Chúng cũng sở hữu một thân hình thuôn tròn đẹp đẽ, chòm lông nâu vàng trên đỉnh đầu và đôi mắt xanh sẫm khác thường. Chị Trình nâng niu chúng trong lòng bàn tay, vẻ đầy yêu thương. Chị hân hoan ngắm nghía chúng, cười toét miệng.

“Basacha mày cừ lắm! Hãy nhìn những em bé con này xem, giống mày như đúc khuôn ấy. Này nhé, đôi mắt xanh thẳm như bầu trời, như nước hồ, đáng yêu quá đi mất, cứ như thể chúng là giống được nhập từ về phương Tây ấy”.

Những chú kim điêu con bắt đầu được xuất bán. Và địa vị của mày trong trang trại nuôi điêu cũng theo đó mà lên cao, lên cao mãi. Ngày ba bữa ăn, bữa nào cũng là những con vật nhỏ còn sống khỏe mạnh, làm bụng mày tròn căng. Tinh thần mày hễ có chút rệu rã, chị Trình lại vội vàng công kênh mày lên một chiếc xe ngựa, đưa tới trạm thú y trên thị trấn, mời bác sĩ tới chữa trị cho mày.

Mày trở thành viên ngọc quý trên tay chị Trình.

Đôi lúc, mày cảm thấy bí bách vì chẳng thể thoát khỏi cái chuồng sắt, tung cánh tới bầu trời cao rộng, tự do chao liệng. Nhưng chỉ thoáng sau, cảm giác bí bách ấy bị một suy nghĩ thực tế hơn lấn át hoàn toàn. Mày tự hỏi, một con kim điêu như mày sống trên đời là vì cái gì? Chỉ có hai mục đích duy nhất thôi: một là kiếm ăn và hai là sinh con đẻ cháu. Kiếm ăn là để sinh tồn và sinh con đẻ cháu là bản năng của mọi loài động vật, nói đúng hơn là để duy trì và tiếp nối sự sống. Muốn no căng diều, những con kim điêu hoang dã bên ngoài cái chuồng sắt kia phải ra khỏi tổ từ sớm tinh sương, bay tới và đảo vòng quanh khắp rừng già và thảo nguyên mênh mang, mệt mỏi rã rời, thậm chí phải chiến đấu một mất một còn với con mồi và tới tối mịt mới được trở về nhà; muốn tìm bạn tình, chúng phải tranh giành đến rách đầu chảy máu với một con kim điêu cùng giới hừng hực lòng đố kị. Còn như mày hiện giờ, chẳng cần phải lãng phí sức lực hay hao tổn tinh thần cũng được ăn uống đầy đủ và thịnh soạn, mà bản năng sinh con đẻ cháu cũng được thỏa mãn một cách tối đa, mày có gì mà phải phàn nàn?

Mày chẳng tìm được lí do nào để buồn sầu tư lự. Cuộc sống của mày thật vui vẻ và khoan khoái!