Rời bỏ nơi này, chúng tôi tới một nơi định cư mới có tên Milestre... nghe đồn là nơi ẩn cư của Sơn nhân Lão quái... Và ông ta đã xây, trên những đỉnh núi cao vây quanh một thung lũng, một bức tường rất dày và cao, chu vi ba mươi dặm, có hai cửa vào, cả hai đều được giấu kỹ, đục vào trong núi.
− Odorico da Pordenone, De rebus incognitis,
Impressus Esauri, 1513, xxi, tr. 15
Một ngày cuối tháng Một, tôi đang đi dọc đường Marchese Gualdi, chỗ tôi đỗ xe trước đó, thì thấy Salon từ Manutius bước ra. Chuyện phiếm mấy câu với ông bạn Agliè của tôi,” ông ta bảo.
Bạn? Như tôi nhớ được từ buổi tiệc ở Piemonte thì Agliè không thích thú gì ông ta. Là ông ta đang rình mò quanh Manutius hay Agliè dùng ông ta để lấy mối liên lạc nào đó?
Salon không cho tôi thời gian để nghĩ ngọi việc này; lão mời tôi làm vài ly, thê là chúng tôi đến Pilade. Tôi chưa từng gặp Salon ở khu vực này trong thành phố, nhưng ông ta chào ông già Pilade cứ như hai bên biết nhau đã nhiều năm. Chúng tôi ngồi xuống. Ông ta hỏi tôi xem lịch sử ma thuật của tôi tiến triển thế nào. Vậy là ông ta cũng biết chuyện này. Tôi khích ông ta nói về học thuyết trái đất rỗng và về Sebottendorf, người mà Belbo đã nhắc tới.
Ông ta cười phá lên. “Mấy người các anh điên thật. Tôi không rành lắm cái vụ trái đất rỗng này. Còn về phần Sebottendorf thì có một nhân vật... Ông ta cho Himmler và nhóm của hắn ta một số ý tưởng cầm bằng tự sát đối với người Đức.”
“Những ý tưởng nào?”
“Cuồng phương Đông. Gã đó cảnh giác về người Do Thái nên cuối cùng đâm ra thờ phụng người Thổ và người Ả Rập. Anh có biết là trên bàn làm việc của Himmler, ngoài Mein Kampf, luôn có kinh Koran không? Sebottendorf bị mê hoặc từ thời trẻ bởi một giáo phái Thổ thần bí nên mới bắt tay nghiên cứu Ngộ đạo Hồi giáo. Ông ta mồm nói Fuhrer nhưng đầu thì nghĩ về Sơn nhân Lão quái. Khi đám đó tụ họp lại mà lập ra SS, họ hình dung trong đầu một tổ chức giống như Sát thủ... Hãy tự hỏi vì sao người Đức và người Thổ, trong Thế chiến thứ Nhất, lại là đồng minh.”
“Làm sao ông biết những chuyện này?”
“Hình như tôi kể với anh rồi chứ nhỉ, rằng ông bố đáng thương của tôi làm việc cho Okhrana. Ô, tôi vẫn nhớ cảnh sát của Sa hoàng thời đó lo lắng thế nào về nhóm Sát thủ. Rachkovsky đánh hơi được nó đầu tiên... Nhưng rồi họ từ bỏ dấu vết kia, bởi vì nếu nhóm Sát thủ có liên quan, người Do Thái không liên quan, trong khi người Do Thái mới là mối nguy hiểm. Bao giờ cũng vậy. Người Do Thái quay trở lại Palestine và khiến những người khác rời hang động của mình. Nhưng toàn bộ câu chuyện rất phức tạp, rối tinh rối mù. Chúng ta cứ tạm dừng ở đó đã.”
Ông ta dường như hối tiếc vì đã nói quá nhiều nên vội vã bỏ đi. Rồi một chuyện khác xảy ra. Giờ thì tôi chắc chắn rằng lúc ấy mình không nằm mơ, nhưng vào hôm ấy tôi nghĩ là ảo giác: khi tôi nhìn Salon rời khỏi quán bar, tôi thấy ông ta gặp một người đàn ông ở góc đường, một người phương Đông.
Dù trong trường hợp nào, Salon đã nói đủ nhiều để khiến trí tưởng tượng của tôi khởi động lại. Sơn nhân Lão quái và nhóm Sát thủ không xa lạ gì với tôi: tôi đã đề cập tới họ trong luận văn của mình. Các hiệp sĩ dòng Đền bị buộc tội câu kết với họ. Làm sao chúng tôi lại bỏ sót chi tiết này nhỉ?
Vậy là tôi lại bắt đầu động não và động ngón tay, lục lại các thẻ tư liệu cũ, và một ý tưởng nảy đến với tôi, một ý tưởng ngoạn mục tới mức tôi không kìm lòng nổi nữa.
Sáng hôm sau tôi lao bổ vào phòng của Belbo. “Họ đã hiểu sai hết cả. Chúng ta đã hiểu sai hết cả.”
“Bình tĩnh nào, Casaubon. Anh đang nói chuyện gì? Ôi Chúa tôi, Kế hoạch.” Rồi anh ta ngần ngừ. “Có lẽ anh không biết. Có tin xấu về Diotallevi đấy. Anh ấy sẽ không chịu nói đâu. Tôi gọi cho bệnh viện nhưng họ từ chối cho tôi biết cụ thể bởi vì tôi không phải người nhà. Anh ấy có thân nhân nào đâu, vậy thì ai sẽ ở đó để đại diện cho anh ấy chứ? Tôi không thích sự giữ kẽ này. Họ nói đấy là khối u lành tính, nhưng liệu pháp vừa rồi không đủ. Anh ấy nên quay lại bệnh viện trong khoảng một tháng gì đó và có thể bác sĩ phải chỉ định tiểu phẫu... Nói cách khác, mấy người đó không kể cho tôi toàn bộ câu chuyện, và tôi ngày càng thấy không ưa tình cảnh này.”
Tôi không biết phải nói gì. Xấu hổ bởi cuộc xuất hiện hân hoan thắng lọi vừa rồi, tôi quay ra lật giở những trang bản thảo. Nhưng Belbo không cưỡng lại nổi. Anh ta giống như một con bạc ngồi trước bộ bài. “Thôi kệ đi,” anh ta nói. “Đời vẫn tiếp diễn, rủi thay. Anh tìm thấy gì?”
“A, Hitler làm đủ trò đó với người Do Thái nhưng ông ta không đạt được gì. Các nhà huyền học trên khắp thế giới, suốt hàng thế kỷ, đã học tiếng Hebrew, lục lọi trong những bản văn Hebrew, thế nhưng cùng lắm cũng chỉ có thể vẽ một lá số tử vi. Tại sao?”
“Hừm... Bởi vì mảnh thông điệp của nhóm Jerusalem vẫn còn bị giấu đâu đó. Mặc dù mảnh của nhóm Phaolô cũng chưa bao giờ xuất hiện, theo như chúng ta biết...”
“Đó là một câu trả lời xứng tầm với Agliè, không phải với chúng ta. Tôi có một đáp án hay hơn. Người Do Thái không có liên quan tới nó.”
“Ý anh là gì?”
Người Do Thái không có liên quan gì tới Kế hoạch. Họ không thể. Hãy hình dung tình cảnh của các hiệp sĩ dòng Đền, trước tiên ở Jerusalem, rồi sau đó ở những trang ấp của họ tại châu Âu. Các hiệp sĩ dòng Đền Pháp gặp hiệp sĩ dòng Đền Đức, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý, Anh: tất cả bọn họ đều có tiếp xúc với khu vực Byzantine, và đặc biệt họ đánh nhau với người Thổ, một địch thủ mà họ phải đánh nhưng đồng thời cũng duy trì một mối quan hệ trên tinh thần mã thượng, quan hệ giữa những người bình đẳng. Lúc ấy thì người Do Thái là ai ở Palestine? Một nhóm thiểu số về tôn giáo và chủng tộc mà người Ả Rập hạ cố dung dưỡng nhưng người Co đốc giáo thì đối xử rất tàn tệ. Chúng ta phải nhớ rằng trong quá trình các cuộc Thập tự chinh, người ta cướp phá các khu định cư Do Thái như chuyện đương nhiên và thảm sát diễn ra khắp nơi. Đã vậy thì làm sao có thể hình dung các hiệp sì dòng Đền, hợm hĩnh là thế, lại trao đổi thông tin thần bí với người Do Thái được? Không bao giờ. Và ở các trang ấp hiệp sĩ ở châu Âu, người Do Thái bị coi là bọn cho vay nặng lãi, bị phỉ nhổ, những người để bóc lột chứ không phải để tin tưởng. Chúng ta đang nói về một liên minh hiệp sĩ, về một tinh thần hiệp sĩ tâm linh: liệu các hiệp sĩ dòng Đền Provins có cho phép những công dân hạng hai tham gia vào đó? Làm gì có chuyện.”
“Nhưng thế còn tất cả những ma thuật Phục hưng đó, và việc nghiên cứu Kabbalah...?”
“Điều đó tự nhiên thôi. Giờ thì chúng ta đã gần với cuộc gặp thứ ba; họ đang nóng ruột, tìm đường tắt; tiếng Hebrew là một ngôn ngữ thiêng và bí ẩn; những giáo đồ Kabbalah luôn bận bịu một mình và hướng tới những đích đến khác. Ba mươi sáu người phân tán khắp thế giới chợt nghĩ rằng một ngôn ngữ huyền bí có thể che đậy những bí mật có Chúa biết là gì. Chính Pico della Mirandola là người nói rằng nulla nomina, ut significativa et in quantum nomina sunt, in magico opere virtutem habere non possunt, nisi sint Hebraica. Pico della Mirandola là một thằng ngu.”
“Hoan hô! Xem anh đang nói gì kìa!”
“Hơn thế, là một người Ý, ông ta bị loại trừ khỏi Kế hoạch. Ông ta biết được gì chứ? Càng tệ hơn cho Agrippa, Reuchlin và đám bạn bè của họ, những người mê mệt cái mồi lạc hướng đó. Tôi đang dựng lại câu chuyện về một cái mồi lạc hướng, một dấu vết giả: đã rõ ràng chưa? Chúng ta để mình chịu ảnh hưởng của Diotallevi, người luôn Kabbalah hóa mọi thứ. Anh ấy Kabbalah hóa, vậy nên chúng ta đưa người Do Thái vào Kế hoạch. Nếu anh ! ta là một học giả về văn hóa Trung Hoa, liệu có đưa cả người Tàu vào Kế hoạch không?”
“Có lẽ vậy đấy.”
“Dầu sao, chúng ta không cần rầu rĩ xé quần xé áo; chúng ta bị tất cả mọi người dẫn đi lạc đường. Tất cả bọn họ, từ Postel trở đi, có lẽ thế, đã mắc phải sai lầm này. Hai trăm năm sau vụ Provins, họ đinh ninh rằng nhóm thứ sáu chính là nhóm Jerusalem. Nhưng không phải vậy.”
“Nghe này, Casaubon, chúng ta là những người hiệu chỉnh lại học thuyết của Ardenti, chúng ta là những người nói rằng cuộc hẹn trên hòn đá không phải ý nói Stonehenge mà là ý nói Hòn đá ở Thánh đường Omar.”
“Và chúng ta đã sai. Còn có những tảng đá khác. Chúng ta lẽ ra nên nghĩ về một nơi được lập ra trên một tảng đá, trên một ngọn núi, một hòn đá, một mũi núi, một vách núi... Nhóm thứ sáu đợi trong pháo đài Alamut.”
