Đâu Là lực ảnh hưởng ngầm đằng sau báo chí xuất bản, đằng sau tất cả những phong trào lật đổ đang diễn ra khắp bốn phía quanh ta? Liệu có phải một số Quyền Lực đang vận hành? Hay chỉ có một Quyền Lực, một nhóm vô hình điều khiển tất cả - hội những Người thụ giáo thực thụ?

− Nesta Webster, Secret Societies and Subversive Movements, London, Boswell,1924, tr. 348

Không chừng anh ta đã quên mất quyết định của mình. Không chừng với anh ta chỉ cần viết xuống là đủ. Không chừng, nếu anh ta lại gặp Lorenza lần nữa thì lập tức lại đắm chìm vào khát khao, và khát khao sẽ buộc anh ta phải hòa giải với cuộc sống. Nhưng trớ trêu thay, buổi chiều thứ Hai hôm ấy, Agliè xuất hiện trong văn phòng của anh ta, phả ra mùi nước hoa lạ lẫm, mỉm cười chìa một số bản thảo bị từ chối, nói rằng ông ta đã đọc chúng trong suốt kỳ nghỉ cuối tuần tuyệt vời bên biển. Belbo, lần nữa tràn ngập oán thù, quyết định nhạo báng Agliè - bằng cách hé cho ông ta thấy viên huyết thạch màu nhiệm.

Vận dụng phong thái của Buifamalcco trong tác phẩm của Boccaccio, anh ta nói rằng hơn mười năm qua anh ta đã bị đè nặng bởi một bí mật huyền bí. Một bản thảo, được một người có tên đại tá Ardenti, người tuyên bố sở hữu Kế hoạch của các hiệp sĩ dòng Đền, tin tưởng giao cho anh ta... Viên đại tá đã bị bắt cóc hoặc giết hại, và những trang viết của ông ta bị lấy mất. Nhà xuất bản Garamond chỉ còn trong tay một văn bản giả trá, cố ý sai sót, kỳ quái, thậm chí trẻ con, mà mục đích duy nhất là để người khác biết rằng viên đại tá đã thấy mật thư Provins và những ghi chép cuối cùng của Ingolf, các ghi chép mà những tên sát hại Ingolf vẫn đang tìm kiếm. Nhưng cũng có một tập tài liệu rất mỏng, chỉ mười trang, nhưng mười trang đó là văn bản đích thực, văn bản thực sự được tìm thấy trong giấy tờ của Ingolf. Chúng vẫn còn trong tay Belbo.

Quả là một câu chuyện kỳ lạ - đây là phản ứng của Agliè - xin hãy kể thêm cho tôi biết. Belbo kể cho ông ta toàn bộ Kế hoạch, đúng như chúng tôi đã tưởng tượng ra, như thể nó nằm hết trong cái bản thảo xa xăm kia. Anh ta thậm chí còn nói với ông ta, với một giọng càng lúc càng thêm phần thận trọng, kiểu như thổ lộ riêng với người thân tín, rằng cũng có một cảnh sát, tên là De Angelis, người đã đến được bên bờ sự thật nhưng đã vấp phải một sự im lặng kín bưng - không còn cách nào khác để mô tả - của chính Belbo, người giữ bí mật lớn nhất của nhân loại: một bí mật mà quy lại là bí mật của tấm Bản Đồ.

Đến đây anh ta ngừng lại, trong một khoảng lặng đầy những ý nghĩa không nói ra, giống như tất cả những khoảng lặng lớn. Sự dè dặt của anh ta về sự thật cuối cùng đảm bảo cho sự chân thực của các tiền đề của nó. Anh ta tính toán rằng, đối với những người thực sự tin vào một truyền thống bí mật, không gì hùng hồn hơn sự lặng im.

“Thật thú vị, quá sức thú vị!” Agliè nói, lấy cái hộp thuốc lá hít tinh xảo từ túi áo vest ra, như thể đầu óc ông ta đang ở đâu khác. “Thế... thế còn tấm bản đồ?”

Belbo nghĩ: “Lão tọc mạch già nhà mi, mi đã nổi hứng rồi, đáng đời mi lắm. Với tất cả điệu bộ Saint-Germain đó, mi chỉ là thêm một tên lang băm nhỏ mọn nữa sống nhờ trò chơi vỏ ốc, và rồi mi mua cầu Brooklyn từ tên lang băm đầu tiên vốn là một lang băm tài năng hơn mi. Giờ ta sẽ ném mi vào một cuộc rượt đuổi vịt trời để tìm những tấm bản đồ, và rồi mi sẽ biến mất vào ruột trái đất, bị những dòng đất cuốn đi, cho tới khi mi đập vỡ đầu vào cái khối đá xuyên đại dương của một cái van Celt nào đó.”

Và, rất thận trọng, anh ta đáp lại: “Trong bản thảo, tất nhiên, cũng có bản đồ, hay đúng hơn là một mô tả chính xác về tấm bản đồ, về bản gốc. Thật ngạc nhiên; ông không tưởng tượng được đáp án đơn giản đến thế nào đâu. Tấm bản đồ nằm trong tầm tay mọi người, lồ lộ ra đó; chao ôi, hàng ngàn người đi qua nó mỗi ngày, trong hàng thế kỷ. Và phương pháp định hướng cũng sơ đẳng đến nỗi ông chỉ phải ghi nhớ đường nét chung là có thể tái tạo lại tấm bản đồ ngay tại chỗ, ở bất cứ đâu. Quá đơn giản và quá bất ngờ... Hãy tưởng tượng - nói thế này chỉ để cho ông dễ hình dung - nó như tấm bản đồ được khắc trên kim tự tháp Cheops, các yếu tố của nó được trưng ra cho bất kỳ ai cũng thấy, thế mà suốt hàng thế kỷ người ta đã đọc đi đọc lại hòng giải mã kim tự tháp, tìm kiếm những ám chỉ khác, những tính toán khác, hoàn toàn bỏ qua cái sự đơn giản phi thường, huy hoàng của nó. Một kiệt tác của ngây thơ. Và xảo trá như ma quỷ. Các hiệp sĩ dòng Đền Provins là những bậc phù thủy.”

“Anh bạn khơi gợi lòng hiếu kỳ của tôi đấy. Liệu tôi có được phép xem nó không?”

“Tôi phải thú thật rằng tôi đã hủy tất cả: mười trang viết đó, tấm bản đồ. Tôi sợ. Ông hiểu, phải không?”

“Anh định bảo tôi rằng anh đã hủy đi một văn bản quan trọng nhường ấy sao?...”

“Tôi đã hủy nó. Nhưng, như tôi nói, khám phá đó tuyệt đối đơn giản. Tấm bản đồ nằm ở đây,” và Belbo vỗ vào trán mình. “Trong hơn mười năm, tôi đã mang nó cùng mình, trong hơn mười năm tôi đã mang một bí mật ở đây,” và anh ta lại chạm vào trán mình lần nữa, “giống như một ám ảnh, bởi vì tôi sợ cái quyền năng đó sẽ là của tôi nếu tôi chìa tay ra nắm lấy di sản của Ba mươi sáu Người vô hình. Giờ thì ông hiểu vì sao tôi thuyết phục Garamond xuất bản Vén màn thần Isis và Lịch sử ma thuật rồi đấy. Tôi đang chờ đợi đúng người mà tôi cần gặp.” Thế rồi, càng ngày càng bị vai diễn cuốn đi, và để kéo hẳn Agliè vào cuộc thử thách, anh ta nhắc lại, từng từ, phát biểu hùng hồn của Arsène Lupin ở đoạn kết cuốn L’Aiguille Creuse: “Có những khoảnh khắc mà sức mạnh của tôi khiến đầu tôi chuếnh choáng. Tôi say quyên thống trị.”

“Thôi nào, anh bạn mến,” Agliè đáp. “Nếu anh đặt quá tin vào những cơn huyễn mộng của một kẻ cuồng tín nào đó thì sao? Anh có chắc rằng văn bản đó là xác thực không? Sao anh lại không tin kinh nghiệm của tôi trong những vấn đề này nhỉ? Giá như anh biết tôi đã từng nghe bao nhiêu khám phá loại này trong đời, và bao nhiêu khám phá đã được chứng minh là vô căn cứ nhờ sự giúp đỡ của tôi. Tôi cũng có chút chuyên môn - vừa phải thôi, có lẽ vậy, nhưng chính xác - trong lĩnh vực bản đồ học lịch sử.”

“Tiến sĩ Agliè ạ,” Belbo nói, “ông là người đầu tiên nhắc nhở tôi rằng, một khi đã bị tiết lộ, một bí ẩn huyền bí không còn giá trị sử dụng nữa. Tôi đã im lặng trong bao năm ròng; tôi có thể tiếp tục im lặng.”

Và anh ta im lặng. Agliè cũng vậy, dù là tên xỏ lá hay không, cũng sốt sắng diễn vai của mình. Ông ta đã dành cả đời để tiêu khiển với những bí ẩn khôn dò, vậy nên ông ta thực sự tin tưởng rằng đôi môi của Belbo sẽ ngậm chặt mãi mãi.

Đúng lúc này Gudrun bước vào bảo Belbo rằng cuộc họp Bologna đã được ấn định vào trưa thứ Tư. “Anh có thể đón chuyến tàu liên thành phố buổi sáng,” chị ta nói.

“Một chuyên tàu thú vị, tàu liên thành phố ấy,” Agliè nói. “nhưng anh nên đặt chỗ trước, nhất là trong mùa này.”

Belbo nói rằng dù anh có đến vào phút cuối thì sẽ vẫn tìm được chỗ thôi, có thể trong khoang ăn, nơi có phục vụ bữa sáng. “Vậy chúc anh may mắn,” Agliè nói. “Bologna. Thành phố tươi đẹp, nhưng vào tháng Sáu thì nóng quá...”

“Tôi ở đó có hai ba giờ. Tôi phải trao đổi về một văn bản về vài câu khắc cổ. Minh họa có vấn đề.” Rồi anh ta ném ra con át chủ bài. “Tôi vẫn chưa đi nghỉ hè. Tôi sẽ đi vào khoảng Hạ chí. Tôi đã quyết định... Ông hiểu tôi rồi đấy. Và tôi tin tưởng vào sự thận trọng của ông. Tôi đã nói chuyện với ông như một người bạn.”

“Tôi còn có thể giữ im lặng tốt hơn anh bạn. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, tôi cũng cảm ơn anh, rất mực chân thành, vì đã tin tưởng.” Rồi Agliè đi.

Kể từ cuộc chạm trán này, Belbo đã lấy lại được tự tin: câu chuyện thuộc cõi thiên không của anh ta đã chiến thắng tuyệt đối trước sự thảm hại và ô nhục của trần gian.

Ngày hôm sau, anh ta nhận được cuộc gọi của Agliè. “Anh phải thứ lỗi cho tôi, bạn thân mến, tôi đã vấp phải một rắc rối bất ngờ nho nhỏ. Anh biết đấy, theo một cách khiêm nhường, tôi có giao thương với các hiệu sách cổ. Tối nay tôi sẽ nhận từ Paris một ít sách thế kỷ 18, có một giá trị nhất định, và tôi nhất định phải đưa chúng cho một người liên lạc của tôi ở Florence vào ngày mai. Đáng lẽ tôi mang sách đi cùng nhưng một cuộc gặp khác cản trở tôi ở đây. Tôi nghĩ đến phương án này: anh đằng nào cũng tới Bologna. Tôi sẽ gặp anh ở chuyến tàu ngày mai, mười phút trước khi tàu chuyển bánh và đưa anh một va li nhỏ. Anh đặt nó ở giá trên chỗ ngồi của anh và để nó đó khi anh tới Bologna. Anh đợi và ra sau cùng để chắc rằng không ai lấy nó đi. Ở Florence, người liên lạc của tôi sẽ lên tàu lấy cái va li trong khi tàu dừng ở ga. Thế này thật phiền toái cho anh, tôi biết, nhưng giá anh có thể giúp tôi việc này, tôi sẽ mãi biết ơn anh.”

“Rất vui lòng,” Belbo đáp. “Nhưng bạn ông ở Florence làm sao mà biết tôi để cái va li ở đâu?”

“Tôi đã tự tiện đặt chỗ cho anh, ghế số 45, toa số 8. Nó được đặt cho tới tận Rome, vậy nên ở Bologna hay Florence sẽ không có ai lên ngồi vào đó. Anh thấy đấy, để đổi lại cái bất tiện mà tôi gây cho anh, tôi đảm bảo rằng anh sẽ có chuyến đi rất thoải mái chứ không phải tạm bợ trong khoang ăn. Tôi không dám mua vé cho anh, tất nhiên, không muốn anh nghĩ tôi có ý thanh toán món nợ ân tình của mình theo một lối thiếu tế nhị như vậy.”

Đúng là chính nhân quân tử, Belbo nghĩ. Lão sẽ gửi cho mình một hòm rượu quý. Uống mừng sức khỏe của lão. Hôm qua mình còn muốn ném lão vào ruột trái đất thế mà hôm nay mình gia ân cho lão. Dù sao đi nữa thì mình cũng khó lòng chối từ.

Sáng thứ Tư, Belbo tới ga sớm, mua vé tới Bologna và thấy Agliè đang đứng bên toa số 8 với một chiếc va li. Nó khá nặng nhưng không kềnh càng.

Belbo đặt va li lên giá bên trên ghế số 45 và rồi yên vị đọc đống báo mang theo. Tin tức chủ chốt trong hôm đó là đám tang của Berlinguer. Ít lâu sau, một người đàn ông để râu quai nón bước vào ngồi xuống cạnh anh ta. Belbo nghĩ mình đã gặp người này rồi. (Sau này, anh ta nghĩ hẳn là tại bữa tiệc ở Piemonte, nhưng anh ta không dám chắc.) Khi tàu chuyển bánh, toa xe kín chỗ.

Belbo đọc báo, nhưng hành khách để râu kia cố bắt chuyện với tất cả mọi người. Ông ta bắt đầu nhận xét về cái nóng, điều hòa không đủ công suất, nói về chuyện vào tháng Sáu mình chẳng bao giờ biết được phải mặc đồ mùa hè hay đồ chuyển mùa. Theo ông ta thấy thì tốt nhất là áo khoác thể thao nhẹ, đúng như Belbo đang mặc, và anh ta hỏi nó có phải hàng của Anh không. Belbo nói phải, là của Anh, hãng Burberry, và tiếp tục đọc. “Hàng của họ là nhất,” ông kia nói, “nhưng áo của anh thì đặc biệt đẹp, bởi vì nó không có những cái khuy vàng quá phô trương. Và, nếu tôi được phép nhận xét thì nó cũng rất họp với cái cà vạt màu hạt dẻ của anh.” Belbo cảm ơn ông ta và lại mở báo ra. Người đàn ông kia tiếp tục buôn chuyện với những người khác về sự khó khăn trong việc kết họp cà vạt với áo khoác, và Belbo tiếp tục đọc báo. Mình biết, anh nghĩ, tất cả mọi người ở đây đều cho là mình vô lễ, nhưng mình không lên tàu để tạo quan hệ với con người. Mình đã có quá nhiều loại này rồi.

Rồi ông kia nói với anh. “Anh đọc nhiều báo thật! Mà lại theo tất cả các khuynh hướng chính trị. Chắc anh là một thẩm phán hoặc chính khách.” Belbo đáp lại rằng đều không phải, anh làm việc cho một nhà xuất bản chuyên về siêu hình học Ả Rập. Anh ta nói vậy với hy vọng dọa được địch thử của mình. Và người kia rõ ràng là khiếp đảm.

Rồi nhân viên soát vé tới. Ông ta hỏi Belbo vì sao anh ta mua vé tới Bologna mà lại đặt chỗ tới tận Rome. Belbo nói rằng anh đổi ý vào phút cuối. “Anh may thật đấy,” người đàn ông có râu nói, “khi có thể ra quyết định như vậy, theo chiều gió thổi mà không phải đếm từng đồng trong túi. Tôi ghen tị với anh.” Belbo mỉm cười và nhìn đi chỗ khác. Đó, anh ta nói, giờ tất cả đều nghĩ mình là một tay hoang toàng hay một tên cướp nhà băng.

Tới Bologna, Belbo đứng lên chuẩn bị xuống tàu. “Đừng quên va li của anh,” bạn đồng hành của anh ta nói.

“Không. Một người bạn sẽ tới lấy nó ở Florence,” Belbo nói. “Về chuyện này, tôi sẽ rất biết ơn nếu anh để mắt tới nó giùm tôi.”

“Tôi sẽ để mắt,” người đàn ông có râu nói. “Anh yên tâm.”

Gần tối Belbo quay lại Milan, giam mình trong căn hộ với hai hộp thịt và một ít bánh quy rồi bật ti vi lên. Đương nhiên vẫn là chuyện Berlinguer. Bản tin về chuyên tàu xuất hiện vào cuối cùng, gần như tin chạy chân chương trình.

Gần trưa hôm đó trên chuyến tàu liên thành phố giữa Bologna và Florence, một ông có râu đã lên tiếng nghi ngờ sau khi một hành khách rời Bologna để lại một va li trên giá hành lý. Đúng là hành khách đó đã nói có người sẽ đến lấy nó ở Florence, nhưng đó chẳng phải là những lời bọn khủng bố luôn nói sao? Hơn thế, vì sao anh ta lại đặt chỗ tới tận Rome trong khi anh ta sẽ rời tàu ở Bologna?

Một nỗi bất an nặng nề bao trùm lên các hành khách khác trong toa đó. Cuối cùng, hành khách để râu nói anh ta không chịu nổi sự căng thẳng này. Thà phạm sai lầm còn hơn là chết, thế là anh ta cảnh báo với trưởng tàu. Trưởng tàu dừng tàu và gọi cảnh sát đường sắt. Tàu được dừng trên núi, hành khách hốt hoảng đổ ra dọc đường ray, đội đặc nhiệm dò bom tới... Các chuyên gia mở chiếc va li và tìm thấy một đồng hồ hẹn giờ cùng thuốc nổ, đặt giờ là thời điểm tới Florence. Đủ để thổi bay vài chục người.

Cảnh sát không tìm thấy người đàn ông để râu. Có lẽ ông ta đã đổi khoang và xuống tàu ở Florence vì không muốn xuất hiện trên mặt báo. Cảnh sát kêu gọi ông ta liên lạc với họ.

Những hành khách khác còn nhớ, với sự chính xác lạ thường, người đàn ông đã để lại chiếc va li. Hẳn ngay từ đầu trông anh ta đã khả nghi. Anh ta mặc áo khoác thể thao nhẹ của Anh màu xanh lơ không có cúc vàng, cà vạt màu hạt dẻ; anh ta lầm lì, có vẻ như muốn tránh thu hút sự chú ý bằng mọi giá. Nhưng anh ta để lộ thông tin rằng anh ta làm việc cho một tờ báo, hay một nhà xuất bản, hay thứ gì đó liên quan (lời khai của các nhân chứng khác nhau) với vật lý, mê tan hay thuyết luân hồi - nhưng chắc chắn có dính líu tới Ả Rập.

Các đồn cảnh sát và các đơn vị tự vệ đã được báo động. Đã có những cú điện thoại nặc danh gọi tới và đang được các điều tra viên sàng lọc. Hai công dân Libya đã bị giam giữ ở Bologna. Một họa viên của cảnh sát đã phác thảo một chân dung, nó giờ được phóng ra chiếm trọn màn hình. Bức vẽ không giống với Belbo, nhưng Belbo giống với bức vẽ.

Belbo rõ ràng là người đàn ông mang chiếc va li. Nhưng chiếc va li có sách của Agliè. Anh ta gọi cho Agliè. Không ai bắt máy.

Lúc đó đã tối muộn. Anh ta không dám rời nhà, vậy nên anh ta uống một viên thuốc để ngủ đôi chút. Sáng hôm sau, anh ta lại gọi cho Agliè. Im lặng. Anh ta ra ngoài mua tờ báo. May mắn thay đám tang kia vẫn chiếm trọn trang nhất; bài viết về chuyến tàu và hình phác thảo của cảnh sát phải ở đâu đó bên trong. Anh ta lén lút về căn hộ của mình, cổ áo dựng lên, rồi nhận ra rằng mình vẫn mặc cái áo khoác thể thao nhẹ đó. Ít nhât thì anh ta không đeo cái cà vạt màu hạt dẻ.

Trong khi một lần nữa nghĩ xem chuyện gì đã xảy ra, anh ta nhận được điện thoại. Một giọng nước ngoài lạ, hơi có âm Balkan, êm ái: một bên hoàn toàn vô tư, hành động thuần túy xuất phát từ lòng nhân ái. Signor Belbo đáng thương, tự dưng lại bị vướng vào một vụ khó chịu như vậy, giọng kia bảo. Lẽ ra anh không bao giờ nên đồng ý làm bưu tá cho người khác mà không kiểm tra trước bên trong gói đồ. Thật khủng khiếp nếu có ai đó báo cho cảnh sát rằng Signor Belbo chính là người chưa xác định được ngồi trên ghế số 45.

Tất nhiên, bước đi cực đoan đó có thể tránh được, chỉ cần Belbo đồng ý cộng tác. Nếu anh ta sẵn lòng cho biết chẳng hạn như nơi cất giấu tấm bản đồ của các hiệp sĩ dòng Đền. Và bởi vì Milan đang ngày càng nóng, bởi vì ai cũng biết tên khủng bố trên chuyến tàu liên thành phố đã lên tàu ở đây, nên thận trọng nhất là hãy giải quyết vấn đề này tại lãnh thổ trung lập: chẳng hạn như Paris. Tại sao không thử sắp xếp một cuộc gặp tại thư viện Sloane, số 3 đường Manticore, một tuần nữa tính từ hôm nay? Nhưng có lẽ tốt hơn Belbo nên khỏi hành ngay, bởi vì ai cũng có thể nhận ra anh ta. Thư viện Sloane, số 3 đường Manticore. Vào trưa ngày thứ Tư, hai mươi tháng Sáu, anh sẽ thấy ở đó một khuôn mặt quen, người đàn ông để râu đó, người mà anh đã chuyện trò quá thân ái trên tàu. Người đàn ông để râu sẽ cho Belbo biết chỗ tìm những người bạn khác, và rồi, từ từ, với sự cộng tác tốt, vào thời điểm Hạ chí, Belbo sẽ nói ra điều anh ta biết, và vấn đề sẽ được giải quyết mà không gây tổn hại nào. Đường Manticore, số 3: rất dễ nhớ.