Cuộc Chiến Giữa Các Vì Sao Và Những Tác Phẩm Ngắn Khác

Lượt đọc: 219 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tường Thuật Đầy Đủ Và Trung Thực Về Cuộc Chiến Đấu Giữa Các Cuốn Sách Cổ Và Sách Hiện Đại Tại Thư Viện Saint James Diễn Ra Thứ Sáu Vừa Rồi.

❊ ❊ ❊

Bất cứ ai xem xét các biên niên sử của thời gian bằng sự thận trọng cần thiết đều sẽ thấy một nhận định rằng Chiến tranh là con đẻ của Kiêu ngạo, còn Kiêu ngạo là con gái của Giàu sang. Khẳng định thứ nhất có thể sớm được chấp nhận, nhưng người ta không dễ gì tán đồng khẳng định thứ hai; bởi Kiêu ngạo có quan hệ mật thiết với Bần cùng và Thiếu thốn, dù là theo đằng cha hay đằng mẹ, đôi khi là cả hai. Và, nói một cách tự nhiên, con người hiếm khi xảy ra xích mích khi tất cả đều có đủ đầy; các cuộc xâm lăng thường di chuyển từ bắc xuống nam, nghĩa là từ nghèo khó đến dư dả. Những căn nguyên cổ xưa và tự nhiên nhất của các cuộc cãi vã là lòng ham muốn và tính tham lam; mặc dù chúng ta có thể coi chúng là anh em, hoặc những nhánh phụ của kiêu ngạo, nhưng chắc chắn chúng đều là hệ quả của sự thiếu thốn. Bởi lẽ, nếu dùng ngôn từ của các nhà chính trị, ta có thể quan sát trong nền cộng hòa của loài chó — mà về gốc gác dường như là một thể chế của đám đông — rằng toàn bộ quốc gia đó luôn sống trong hòa bình sâu sắc sau một bữa ăn no nê; và các cuộc xung đột dân sự nảy sinh giữa chúng khi một chiếc xương lớn tình cờ bị chiếm đoạt bởi một con chó đầu đàn nào đó, kẻ mà hoặc là chia chác cho vài con khác, rồi dẫn đến chế độ quả đầu, hoặc là giữ lấy cho riêng mình, rồi dẫn đến chế độ độc tài. Lý lẽ tương tự cũng áp dụng giữa chúng trong những cuộc tranh chấp mà ta chứng kiến mỗi khi một con cái trong đàn đến kỳ động dục. Bởi quyền sở hữu nằm trong tay chung (không thể xác lập quyền tư hữu trong một trường hợp tế nhị như vậy), những ghen tuông và nghi kỵ nảy sinh nhiều đến nỗi toàn bộ cộng đồng trên con phố ấy bị đẩy vào trạng thái chiến tranh hiển nhiên, mỗi công dân chống lại mỗi công dân, cho đến khi một kẻ có lòng can đảm, tài lãnh đạo hoặc vận may hơn những kẻ khác chiếm đoạt và hưởng trọn phần thưởng: từ đó tự nhiên nảy sinh nhiều sự ghen tị, cay cú và cắn xé nhắm vào con chó may mắn ấy. Lại nữa, nếu nhìn vào bất kỳ nền cộng hòa nào trong số này đang tham gia một cuộc chiến tranh bên ngoài, dù là xâm lược hay phòng thủ, ta sẽ thấy cùng một lập luận ấy cũng áp dụng cho nguyên do và dịp khởi chiến của từng cuộc; và rằng sự nghèo khó hay thiếu thốn, ở mức độ này hay mức độ khác (dù là thực tế hay chỉ trong nhận thức, vốn chẳng làm thay đổi tình thế), đều đóng một vai trò lớn, cũng như sự kiêu ngạo, từ phía kẻ xâm lược.

Giờ đây, bất cứ ai muốn tiếp nhận mô thức này, và thu nhỏ hay điều chỉnh nó cho phù hợp với một tình trạng trí tuệ hay nền cộng hòa học thuật, sẽ sớm khám phá ra căn nguyên đầu tiên của sự bất đồng giữa hai phe phái lớn hiện đang cầm vũ khí, và có thể đưa ra những kết luận đúng đắn về giá trị của mỗi bên. Nhưng kết cục hay sự kiện của cuộc chiến này không dễ gì dự đoán được; bởi cuộc cãi vã hiện tại đang bị những cái đầu nóng của cả hai phe thổi bùng lên, và những yêu sách ở chỗ này hay chỗ khác lại quá vô lý đến mức không chấp nhận lấy một đề nghị hòa giải nào. Cuộc cãi vã này bắt đầu, như tôi từng nghe một cư dân lâu năm trong vùng khẳng định, từ một mảnh đất nhỏ, nằm trên một trong hai đỉnh đồi Parnassus; đỉnh cao nhất và lớn nhất trong số đó, dường như đã từ rất lâu đời, thuộc quyền sở hữu yên ổn của một số người thuê, gọi là phe Cổ điển; và đỉnh kia do phe Hiện đại nắm giữ. Nhưng những người này không hài lòng với vị trí hiện tại của họ, đã cử vài sứ giả đến gặp phe Cổ điển, phàn nàn về một sự phiền toái lớn; rằng độ cao của phần đồi Parnassus đó đã che khuất hoàn toàn tầm nhìn của họ, đặc biệt là về phía đông; và do đó, để tránh chiến tranh, họ đưa ra sự lựa chọn thay thế này: hoặc phe Cổ điển vui lòng dời bản thân và tài sản của họ xuống đỉnh thấp hơn, nơi phe Hiện đại sẽ ân cần nhường lại cho họ, và phe Hiện đại sẽ tiến lên thay thế chỗ của họ; hoặc là phe Cổ điển phải cho phép phe Hiện đại mang xẻng và cuốc đến, san bằng đỉnh đồi nói trên xuống thấp đến mức họ cho là thuận tiện. Đáp lại, phe Cổ điển cho biết họ thật không ngờ lại nhận được một thông điệp như vậy từ một thuộc địa mà họ đã tự nguyện cho phép đến định cư gần bên. Rằng về phần chỗ ngồi của riêng họ, họ là những cư dân bản địa từ thuở khai thiên lập địa, do đó, nói chuyện với họ về việc di dời hay nhường chỗ là một thứ ngôn ngữ họ không hiểu nổi. Rằng nếu độ cao của ngọn đồi về phía họ làm thu hẹp tầm nhìn của phe Hiện đại, đó là một bất lợi mà họ không thể giúp được; nhưng họ khuyên phe Hiện đại hãy cân nhắc xem liệu sự tổn hại đó (nếu quả thực có) có được đền bù xứng đáng bằng bóng mát và sự che chở mà nó mang lại hay không. Rằng về việc san bằng hay đào bới, thì thật là ngu xuẩn hoặc dốt nát nếu đề xuất điều đó mà không biết rằng phía đó của ngọn đồi là một khối đá nguyên khối, vốn sẽ làm gãy công cụ và làm nản lòng họ mà chẳng hề gây hại gì cho ngọn đồi cả. Rằng vì vậy, họ khuyên phe Hiện đại nên nâng cao phía đồi của chính mình hơn là mơ tưởng đến việc phá hủy đồi của phe Cổ điển; đối với điều trước, họ không những cho phép mà còn sẵn lòng đóng góp hào phóng.

Tất cả những điều này đều bị phe Hiện đại từ chối với sự phẫn nộ tột cùng, họ vẫn khăng khăng đòi một trong hai giải pháp trên; và thế là sự khác biệt này đã bùng nổ thành một cuộc chiến tranh dài đằng đẵng và dai dẳng, được duy trì ở một bên bởi lòng quyết tâm và sự can đảm của các nhà lãnh đạo và đồng minh; nhưng ở bên kia, bởi quân số đông đảo, sau mọi thất bại vẫn luôn có lực lượng bổ sung liên tục. Trong cuộc cãi vã này, những dòng suối mực đã bị vắt cạn, và sự ác độc của cả hai bên tăng lên khủng khiếp. Giờ đây, cần phải hiểu rằng mực là thứ vũ khí phóng đi quan trọng trong mọi trận chiến của giới học giả, được truyền qua một loại khí cụ gọi là bút lông, vô số những giọt mực này được các chiến binh dũng cảm ở mỗi bên phóng vào kẻ thù bằng sự khéo léo và hung bạo ngang nhau, cứ như thể đó là một trận giao tranh giữa loài nhím. Chất lỏng độc hại này được người kỹ sư phát minh ra nó pha chế từ hai thành phần, đó là, dịch mật và đồng sunfat; với vị đắng và nọc độc của nó để phù hợp, ở một mức độ nào đó, cũng như để kích động thiên hướng của các chiến binh. Và giống như người Hy Lạp, sau một trận giao tranh, khi không thể thống nhất về bên chiến thắng, thường dựng lên các chiến lợi phẩm ở cả hai bên, phe bại trận cũng sẵn lòng chi phí tương đương để giữ thể diện (một phong tục đáng khen ngợi và cổ xưa, gần đây đã được hồi sinh một cách vui vẻ trong nghệ thuật chiến tranh), thì giới học giả, sau một cuộc tranh cãi gay gắt và đẫm máu, cũng treo lên các chiến lợi phẩm của mình ở cả hai bên, bất kể bên nào là kẻ thua cuộc. Những chiến lợi phẩm này được khắc đầy những công trạng của chính nghĩa; một bản tường thuật đầy đủ, khách quan về một Trận chiến như vậy, và chiến thắng đã thuộc về phe nào dựng lên chúng một cách rõ ràng. Chúng được thế giới biết đến dưới nhiều cái tên; như tranh luận, luận điểm, phản biện, cân nhắc ngắn gọn, trả lời, phản hồi, nhận xét, suy ngẫm, phản đối, bác bỏ. Chỉ trong vài ngày, chúng được dán khắp các nơi công cộng, hoặc bởi chính họ hoặc bởi người đại diện, cho khách qua đường chiêm ngưỡng; từ đó những bản chính và lớn nhất được chuyển đến những kho chứa mà họ gọi là thư viện, ở đó để nằm trong một khu vực được chỉ định riêng cho chúng, và từ đó bắt đầu được gọi là sách tranh luận.

Trong những cuốn sách này, linh hồn của mỗi chiến binh khi còn sống được thấm đẫm và bảo tồn một cách kỳ diệu; và sau khi chết, linh hồn họ di chuyển tới đó để nhập vào chúng. Ít nhất, đây là ý kiến phổ biến hơn; nhưng tôi tin rằng thư viện cũng giống như những nghĩa địa khác, nơi một số triết gia khẳng định rằng một linh hồn nào đó, mà họ gọi là brutum hominis, lượn lờ trên mộ bia cho đến khi cơ thể bị phân hủy và biến thành bụi đất hoặc giòi bọ, rồi tan biến hoặc phân hủy; vì vậy, ta có thể nói, một linh hồn không yên nghỉ ám lên mỗi cuốn sách, cho đến khi bụi bặm hoặc giòi bọ xâm chiếm nó — điều mà với một số cuốn có thể xảy ra trong vài ngày, nhưng với những cuốn khác thì muộn hơn — và do đó, vì sách tranh luận, hơn tất cả các loại khác, bị ám bởi những linh hồn hỗn loạn nhất, nên luôn bị giam giữ trong một khu vực riêng biệt so với các loại khác, và vì sợ sự bạo lực lẫn nhau, tổ tiên chúng ta đã cho rằng khôn ngoan nhất là phải xích chúng lại bằng những sợi xích sắt chắc chắn để giữ hòa bình. Nhân duyên ban đầu của phát minh này là thế này: Khi các tác phẩm của Scotus lần đầu tiên xuất hiện, chúng được mang đến một thư viện nhất định và được sắp xếp chỗ ở; nhưng tác giả này vừa ổn định chỗ ngồi đã đi thăm thầy mình là Aristotle, và ở đó cả hai cùng bàn mưu chiếm lấy Plato bằng vũ lực, và trục xuất ông khỏi vị trí cổ xưa của ông giữa các nhà thần học, nơi ông đã cư ngụ yên bình gần tám trăm năm. Nỗ lực đã thành công, và hai kẻ chiếm đoạt đã cai trị kể từ đó thay cho ông; nhưng, để duy trì sự yên tĩnh trong tương lai, người ta đã ra sắc lệnh rằng tất cả các tác phẩm tranh luận có kích thước lớn đều phải được giữ chặt bằng một sợi xích.

Bằng phương kế này, hòa bình công cộng của các thư viện chắc chắn đã có thể được bảo tồn nếu một loại sách tranh luận mới không xuất hiện trong những năm gần đây, bản năng với một linh hồn độc ác hơn, từ cuộc chiến tranh đã đề cập ở trên giữa các học giả về đỉnh đồi cao hơn của Parnassus.

Khi những cuốn sách này lần đầu tiên được nhận vào các thư viện công cộng, tôi nhớ mình đã nói, trong một dịp, với vài người có liên quan, rằng tôi chắc chắn chúng sẽ tạo ra những cuộc ẩu đả bất cứ nơi nào chúng đến, trừ khi phải hết sức cẩn thận; và do đó tôi khuyên rằng những nhà vô địch của mỗi bên nên được ghép đôi, hoặc trộn lẫn với nhau, để giống như việc hòa trộn các chất độc trái ngược, sự độc hại của chúng có thể tự triệt tiêu lẫn nhau. Và dường như tôi không phải là một nhà tiên tri tồi cũng không phải là một cố vấn tồi; bởi vì chính việc bỏ qua cảnh báo này đã dẫn đến trận chiến khủng khiếp xảy ra vào thứ Sáu tuần trước giữa các cuốn sách Cổ điển và Hiện đại trong thư viện của Nhà vua. Giờ đây, vì câu chuyện về trận chiến này vẫn còn tươi mới trên môi mọi người, và sự mong đợi của thị trấn về việc được biết chi tiết quá lớn, tôi, người sở hữu tất cả những phẩm chất cần thiết của một sử gia, và không thuộc về phe nào, đã quyết định tuân theo sự nài nỉ khẩn thiết của bạn bè mình, bằng cách viết ra một bản tường thuật đầy đủ và khách quan về nó.

Người quản lý thư viện hoàng gia, một người rất dũng cảm, nhưng chủ yếu nổi tiếng vì lòng nhân đạo, đã từng là một nhà vô địch hung hãn cho phe Hiện đại, và trong một trận giao tranh trên Parnassus, đã thề bằng chính tay mình sẽ hạ gục hai trong số các thủ lĩnh cổ đại canh giữ một lối đi nhỏ trên vách đá phía trên, nhưng khi cố gắng leo lên, đã bị cản trở một cách tàn nhẫn bởi chính trọng lượng nặng nề và xu hướng dồn về trọng tâm của mình, một phẩm chất mà những người thuộc phe Hiện đại cực kỳ mắc phải; bởi vì, là những kẻ nhẹ dạ, họ có sự linh hoạt kỳ diệu trong suy tưởng, và coi không gì là quá cao để họ leo lên, nhưng khi bắt tay vào thực tế, lại phát hiện ra một áp lực ghê gớm đè nặng lên phần mông và gót chân. Thất bại trong kế hoạch của mình, nhà vô địch bị thất vọng này mang lòng thù hận tàn nhẫn với phe Cổ điển, điều mà ông ta quyết định thỏa mãn bằng cách thể hiện mọi sự ưu ái cho những cuốn sách của đối thủ của họ, và xếp chúng vào những căn phòng đẹp nhất; trong khi đó, bất cứ cuốn sách nào dám nhận mình là người ủng hộ phe Cổ điển đều bị chôn sống trong một góc khuất, và bị đe dọa, chỉ cần một chút không hài lòng, sẽ bị tống khứ ra ngoài cửa. Hơn nữa, sự tình lại xảy ra là vào khoảng thời gian này đã có một sự nhầm lẫn kỳ lạ về vị trí của tất cả các cuốn sách trong thư viện, mà nhiều lý do đã được đưa ra. Một số cho rằng do một đống bụi bặm tri thức lớn, mà một cơn gió ác nghiệt đã thổi bay từ một kệ sách của phe Hiện đại vào mắt người quản thủ thư viện. Những người khác khẳng định ông ta có sở thích nhặt giun ra khỏi các cuốn sách của các nhà kinh viện, và nuốt chửng chúng khi còn tươi và khi đang đói, trong đó một số rơi vào lá lách, và một số bò lên đầu, gây ra sự xáo trộn lớn cho cả hai. Và cuối cùng, những người khác duy trì rằng, do đi lại nhiều trong bóng tối quanh thư viện, ông ta đã hoàn toàn quên mất vị trí của nó trong đầu; và do đó, khi đặt lại sách, ông ta thường nhầm lẫn và đặt Descartes cạnh Aristotle, Plato tội nghiệp bị kẹt giữa Hobbes và Bảy Bậc Thầy Thông Thái, và Virgil bị vây quanh bởi Dryden ở một bên và Wither ở bên kia.

Trong khi đó, những cuốn sách ủng hộ phe Hiện đại đã chọn ra một cuốn trong số họ để thực hiện một chuyến đi khắp thư viện, kiểm tra số lượng và sức mạnh của phe mình, và bàn bạc công việc của họ. Sứ giả này đã thực hiện mọi việc rất chăm chỉ, và mang về một danh sách lực lượng của họ, tổng cộng năm mươi nghìn, bao gồm chủ yếu là kỵ binh nhẹ, bộ binh vũ trang hạng nặng, và lính đánh thuê; trong đó bộ binh nhìn chung chỉ được trang bị tồi tàn và mặc quần áo còn tồi tệ hơn; ngựa của họ to lớn, nhưng cực kỳ kiệt sức và mất tinh thần; tuy nhiên, một vài con, nhờ giao thương giữa phe Cổ điển, đã tự trang bị khá đủ đầy.

Trong khi mọi thứ đang trong tình trạng sục sôi này, sự bất hòa trở nên cực kỳ gay gắt; những lời lẽ nóng nảy được thốt ra từ cả hai phía, và sự thù hận được nuôi dưỡng dồi dào. Ở đây, một cuốn sách Cổ điển cô độc, bị kẹt giữa một kệ sách toàn phe Hiện đại, đã đề nghị tranh luận công bằng, và chứng minh bằng lý lẽ hiển nhiên rằng quyền ưu tiên thuộc về họ nhờ sự sở hữu lâu dài, và xét đến sự khôn ngoan, tính cổ xưa của họ, và trên hết, những công lao to lớn của họ đối với phe Hiện đại. Nhưng phe này phủ nhận các tiền đề, và dường như rất ngạc nhiên làm sao phe Cổ điển có thể dám khăng khăng về tính cổ xưa của họ, khi quá rõ ràng (nếu xét đến điều đó) rằng phe Hiện đại mới là phe cổ hơn trong hai phe. Đối với bất kỳ ân nghĩa nào họ nợ phe Cổ điển, họ đều chối bỏ tất cả. “Đúng vậy,” họ nói, “chúng tôi được biết một vài người trong phe chúng tôi đã hèn hạ đến mức vay mượ sự tồn tại từ các người, nhưng những người còn lại, số đông hơn vô cùng (và đặc biệt là chúng tôi, người Pháp và người Anh), còn lâu mới hạ mình làm theo một tấm gương thấp kém như vậy, rằng cho đến giờ phút này, chưa từng có sáu từ nào trao đổi giữa chúng tôi. Bởi vì ngựa của chúng tôi là do chúng tôi tự nhân giống, vũ khí của chúng tôi là do chúng tôi tự rèn, và quần áo của chúng tôi là do chúng tôi tự cắt may.” Plato tình cờ ở trên kệ bên cạnh, và quan sát những kẻ đang nói chuyện trong tình trạng rách rưới đã đề cập cách đây không lâu, những con ngựa tồi của chúng ốm yếu và què quặt, vũ khí của chúng làm bằng gỗ mục, áo giáp rỉ sét, và bên trong chẳng có gì ngoài những mảnh giẻ rách, ông cười lớn, và theo cách thú vị của mình, thề rằng, nhân danh ---, ông tin chúng.

Giờ đây, phe Hiện đại đã không tiến hành cuộc đàm phán gần đây của họ với sự bí mật đủ để thoát khỏi sự chú ý của kẻ thù. Bởi vì những người ủng hộ đã bắt đầu cuộc cãi vã, bằng cách tiên phong đặt ra cuộc tranh chấp về thứ bậc, đã nói quá lớn về việc sắp sửa chiến đấu, đến nỗi Ngài William Temple tình cờ nghe được họ, và lập tức báo tin cho phe Cổ điển, phe này ngay sau đó đã tập hợp những đội quân phân tán của họ lại, quyết định hành động theo lối phòng thủ; sau đó, một vài người thuộc phe Hiện đại đã chạy sang phe của họ, và trong số đó có cả chính Temple. Temple này, từng được giáo dục và đàm đạo lâu ngày giữa phe Cổ điển, là người được họ yêu quý nhất trong số tất cả phe Hiện đại, và đã trở thành nhà vô địch vĩ đại nhất của họ.

Mọi việc đang ở thời điểm khủng hoảng này thì một tai nạn quan trọng xảy ra. Bởi vì trên góc cao nhất của một cửa sổ lớn, có một con nhện nọ trú ngụ, sưng phồng lên đến kích thước lớn nhất nhờ việc tiêu diệt vô số loài ruồi, những chiến lợi phẩm nằm rải rác trước cổng cung điện của nó, giống như những bộ xương người trước hang của một gã khổng lồ nào đó. Các lối vào lâu đài của nó được canh giữ bằng những rào chắn và cọc nhọn, tất cả đều theo lối công sự hiện đại. Sau khi bạn đã đi qua vài sân, bạn sẽ đến trung tâm, nơi bạn có thể nhìn thấy chính viên cảnh sát trong chỗ ở của riêng mình, có các cửa sổ hướng ra mỗi lối vào, và các cửa để xông ra ngoài vào mọi dịp săn mồi hoặc phòng thủ. Trong dinh thự này, nó đã sống một thời gian trong hòa bình và dư dả, không nguy hiểm đến thân mình bởi những con chim nhạn từ trên cao, hay đến cung điện của mình bởi những chiếc chổi từ bên dưới; khi vận may tình cờ dẫn đến đó một con ong lang thang, mà sự tò mò của nó đã phát hiện ra một ô kính bị vỡ, và nó bay vào trong, nơi, sau một hồi bay lượn, nó tình cờ đáp xuống một trong những bức tường bên ngoài của thành trì của nhện; bức tường này, do không chịu nổi trọng lượng không cân xứng, đã sụp xuống tận nền. Ba lần nó cố gắng cưỡng ép đường đi của mình, và ba lần trung tâm rung chuyển. Con nhện bên trong, cảm thấy sự co giật khủng khiếp, ban đầu cho rằng thiên nhiên sắp đi đến hồi kết thúc, hoặc là Beelzebub, cùng với tất cả các quân đoàn của hắn, đã đến để trả thù cho cái chết của hàng ngàn thần dân mà kẻ thù của hắn đã giết và ăn thịt. Tuy nhiên, cuối cùng nó dũng cảm quyết định xông ra ngoài và đối mặt với số phận của mình. Trong khi đó, con ong đã hoàn thành công việc của mình, và đậu an toàn ở một khoảng cách nào đó, đang bận rộn làm sạch đôi cánh của mình, và gỡ chúng ra khỏi những tàn tích rách nát của mạng nhện. Đến lúc này con nhện đã phiêu lưu ra ngoài, khi nhìn thấy những vết nứt, tàn tích và sự hư hại của pháo đài của mình, nó gần như mất trí; nó giận dữ và chửi thề như một kẻ điên, và sưng phồng lên cho đến khi nó sắp nổ tung. Cuối cùng, liếc mắt nhìn con ong, và khôn ngoan suy luận nguyên nhân từ các sự kiện (vì chúng nhận ra nhau qua vẻ ngoài), “Một tai họa đổ xuống đầu ngươi,” nó nói; “có phải ngươi, với một sự báo thù, đã tạo ra đống hỗn độn này ở đây; ngươi không thể nhìn trước khi đi, và chết tiệt đi được à? Ngươi có nghĩ là ta không có việc gì khác để làm (nhân danh quỷ dữ) ngoài việc sửa chữa sau khi ngươi làm hỏng không?” “Lời hay ý đẹp nào, bạn hiền,” con ong nói, sau khi đã rỉa lông cánh, và đang có tâm trạng muốn đùa giỡn; “Tôi xin thề với bạn là sẽ không đến gần cái cũi của bạn nữa; tôi chưa bao giờ ở trong một tình huống khốn khổ như thế kể từ khi sinh ra.” “Thằng ranh,” con nhện đáp, “nếu không phải vì phá vỡ một phong tục cũ trong gia đình chúng ta, là không bao giờ ra ngoài chống lại kẻ thù, ta đã đến và dạy cho ngươi cách cư xử tốt hơn rồi.” “Tôi xin bạn hãy kiên nhẫn,” con ong nói, “nếu không bạn sẽ tiêu tốn hết vốn liếng của mình, và, cho những gì tôi thấy, bạn có thể cần tất cả số đó để sửa chữa ngôi nhà của mình.” “Đồ đểu cáng, đồ đểu cáng,” con nhện đáp, “nhưng ta nghĩ ngươi nên có sự tôn trọng hơn đối với một người mà cả thế giới thừa nhận là giỏi hơn ngươi nhiều.” “Thật tình mà nói,” con ong nói, “sự so sánh này sẽ dẫn đến một câu chuyện đùa rất hay, và bạn sẽ làm ơn cho tôi biết những lý do mà cả thế giới vui lòng sử dụng trong một cuộc tranh luận đầy hy vọng như vậy.” Tại đây, con nhện, sau khi đã phồng mình lên kích thước và tư thế của một người tranh luận, bắt đầu lập luận của mình với tinh thần tranh luận đích thực, với quyết tâm trở nên thô lỗ và giận dữ một cách chân thành, thúc đẩy những lý do của riêng mình mà không cần quan tâm chút nào đến những câu trả lời hay phản đối của đối thủ, và đã hoàn toàn định trước trong tâm trí mình để chống lại mọi sự thuyết phục.

“Không phải để hạ thấp bản thân,” nó nói, “bằng việc so sánh với một kẻ vô lại như thế, ngươi là gì ngoài một kẻ lang thang không nhà không cửa, không vốn liếng hay gia sản? Sinh ra mà không có bất kỳ tài sản nào của riêng mình, ngoài một đôi cánh và một ống thổi vo ve. Sinh kế của ngươi là sự cướp bóc phổ quát đối với thiên nhiên; một kẻ cướp bóc trên các cánh đồng và khu vườn; và, vì mục đích ăn cắp, sẽ cướp một cây tầm ma cũng dễ dàng như một bông hoa violet. Trong khi đó, ta là một loài động vật sống trong nhà, được trang bị một nguồn dự trữ tự nhiên bên trong chính mình. Lâu đài rộng lớn này (để thể hiện những cải tiến của ta trong toán học) đều được xây dựng bằng chính đôi tay của ta, và các vật liệu được trích xuất hoàn toàn từ chính cơ thể của ta.”

“Tôi rất vui,” con ong trả lời, “khi nghe bạn thừa nhận ít nhất là tôi có đôi cánh và giọng nói của mình một cách trung thực; vì khi đó, dường như, tôi chỉ mang ơn Thiên đường vì những chuyến bay và âm nhạc của tôi; và Thượng đế sẽ không bao giờ ban cho tôi hai món quà như vậy mà không nhắm chúng cho những mục đích cao quý nhất. Tôi thực sự ghé thăm tất cả các loài hoa và nụ hoa trên cánh đồng và khu vườn, nhưng bất cứ thứ gì tôi thu thập từ đó đều làm giàu cho bản thân tôi mà không gây hại chút nào đến vẻ đẹp, mùi hương hay hương vị của chúng. Bây giờ, đối với bạn và kỹ năng của bạn trong kiến trúc và các toán học khác, tôi có ít điều để nói: trong công trình xây dựng đó của bạn, có lẽ, theo những gì tôi biết, đã có đủ sự lao động và phương pháp; nhưng, qua kinh nghiệm đau thương cho cả hai chúng ta, quá rõ ràng là các vật liệu không ra gì; và tôi hy vọng từ nay về sau bạn sẽ rút kinh nghiệm, và cân nhắc đến thời gian và vật chất, cũng như phương pháp và nghệ thuật. Bạn tự hào, thực sự, là không mang ơn bất kỳ sinh vật nào khác, mà là rút ra và kéo sợi tất cả từ chính mình; nghĩa là, nếu chúng ta có thể đánh giá chất lỏng trong bình bằng những gì chảy ra, bạn sở hữu một kho dự trữ bùn và chất độc dồi dào trong ngực mình; và, mặc dù tôi không muốn hạ thấp hay chê bai kho dự trữ chính gốc của bạn về một trong hai thứ đó, nhưng tôi nghi ngờ bạn có phần mang ơn, đối với sự gia tăng của cả hai, một chút hỗ trợ từ bên ngoài. Phần bùn vốn có của bạn không phải là không có sự thu nhận, từ những bụi bặm quét được từ bên dưới; và một con côn trùng cung cấp cho bạn một phần chất độc để tiêu diệt con khác. Vì vậy, tóm lại, câu hỏi đi đến điều này: sinh vật nào cao quý hơn trong hai sinh vật, cái mà, bằng sự chiêm nghiệm lười biếng bốn inch xung quanh, bằng một niềm kiêu ngạo quá mức, tự nuôi dưỡng và sinh sôi trên chính mình, biến tất cả thành phân và nọc độc, không tạo ra gì cả ngoài thứ thuốc diệt ruồi và một mạng nhện; hay cái mà, bằng một phạm vi phổ quát, với sự tìm kiếm lâu dài, nhiều nghiên cứu, sự phán đoán đúng đắn, và sự phân biệt các sự vật, mang về nhà mật ong và sáp.”

Cuộc tranh luận này được quản lý với sự hăng hái, ồn ào và nhiệt tình đến mức hai phe sách, đang cầm vũ khí bên dưới, đứng im lặng một lúc, chờ đợi trong sự hồi hộp xem kết quả sẽ ra sao; điều này không lâu sau đã được quyết định: bởi vì con ong, trở nên thiếu kiên nhẫn vì lãng phí quá nhiều thời gian, đã bay thẳng đến một luống hoa hồng, không chờ đợi một câu trả lời, và để lại con nhện, giống như một diễn giả, thu mình lại trong chính mình, và chỉ chuẩn bị để nổ tung.

Tình cờ trong tình trạng khẩn cấp này, Æsop là người phá vỡ sự im lặng trước. Gần đây ông đã bị đối xử một cách man rợ bởi một hiệu ứng kỳ lạ từ lòng nhân đạo của vị nhiếp chính, kẻ đã xé bỏ trang tiêu đề của ông, làm biến dạng đau đớn một nửa số trang của ông, và xích ông lại giữa một kệ sách của phe Hiện đại. Nơi đó, sớm phát hiện ra cuộc cãi vã sắp tiến triển đến mức nào, ông đã thử mọi kỹ năng của mình, và biến hóa mình thành hàng ngàn hình dạng. Cuối cùng, trong hình dạng mượn tạm của một con lừa, vị nhiếp chính đã nhầm ông là một người thuộc phe Hiện đại; nhờ đó ông đã có thời gian và cơ hội để trốn thoát đến phe Cổ điển, đúng lúc con nhện và con ong đang bước vào cuộc tranh đấu của chúng; điều mà ông đã chú ý với một thế giới niềm vui, và khi nó kết thúc, đã thề với âm điệu lớn nhất rằng trong suốt cuộc đời mình, ông chưa bao giờ biết hai trường hợp nào, song song và thích nghi với nhau như trường hợp ở cửa sổ và trường hợp trên các kệ sách. “Những người tranh luận,” ông nói, “đã quản lý cuộc tranh luận giữa họ một cách đáng ngưỡng mộ, đã tiếp nhận toàn bộ sức mạnh của tất cả những gì cần nói ở cả hai bên, và vắt kiệt bản chất của mọi lập luận ủng hộ và chống đối. Chỉ cần điều chỉnh các lập luận của cả hai cho phù hợp với cuộc cãi vã hiện tại, sau đó so sánh và áp dụng công lao và thành quả của mỗi bên, như con ong đã suy luận một cách uyên bác, và chúng ta sẽ thấy kết luận rơi thẳng và chặt chẽ vào phe Hiện đại và chúng ta. Vì xin hỏi, các quý ông, đã bao giờ có thứ gì hiện đại như con nhện trong thái độ, những bước ngoặt và những nghịch lý của nó? Nó tranh luận thay mặt cho các người, những người anh em của nó, và chính nó, với nhiều sự khoe khoang về nguồn dự trữ tự nhiên và tài năng lớn lao của mình; rằng nó quay và nhổ hoàn toàn từ chính mình, và coi thường việc thừa nhận bất kỳ nghĩa vụ hay sự hỗ trợ nào từ bên ngoài. Sau đó, nó phô bày cho các người thấy kỹ năng tuyệt vời của nó trong kiến trúc và sự cải tiến trong toán học. Đối với tất cả những điều này, con ong, với tư cách là một người ủng hộ được chúng ta, phe Cổ điển, thuê, thấy cần phải trả lời rằng, nếu người ta có thể đánh giá tài năng hoặc phát minh lớn lao của phe Hiện đại bằng những gì họ đã tạo ra, các người sẽ khó có thể có tư cách để chống đỡ cho việc khoe khoang về bất kỳ điều nào trong hai thứ đó. Hãy dựng các kế hoạch của các người với bao nhiêu phương pháp và kỹ năng tùy thích; tuy nhiên, nếu các vật liệu không có gì ngoài bùn, được quay ra từ chính ruột của các người (ruột của bộ não hiện đại), thì công trình cuối cùng sẽ kết thúc trong một mạng nhện; thời gian tồn tại của nó, giống như của các mạng nhện khác, có thể được quy cho việc bị lãng quên, hoặc bị bỏ mặc, hoặc bị giấu trong một góc. Đối với bất cứ điều gì khác mang tính chân thực mà phe Hiện đại có thể tự nhận, tôi không thể nhớ lại; trừ khi đó là một mạch lớn của sự tranh cãi và châm biếm, phần lớn có bản chất và thực chất với chất độc của loài nhện; thứ mà, dù chúng tự nhận là nhổ hoàn toàn từ chính mình, lại được cải thiện bởi cùng những nghệ thuật đó, bằng cách ăn các loại côn trùng và sâu bọ của thời đại. Đối với chúng ta, phe Cổ điển, chúng ta hài lòng với con ong, không tự nhận bất cứ điều gì của riêng mình ngoài đôi cánh và giọng nói của chúng ta: nghĩa là, những chuyến bay và ngôn ngữ của chúng ta. Đối với phần còn lại, bất cứ điều gì chúng ta có được đều là nhờ sự lao động và tìm kiếm vô tận, và lang thang qua mọi ngóc ngách của thiên nhiên; sự khác biệt là, thay vì bùn và chất độc, chúng ta đã chọn lấp đầy tổ của mình bằng mật ong và sáp; từ đó cung cấp cho nhân loại hai thứ cao quý nhất, đó là sự ngọt ngào và ánh sáng.”

Thật tuyệt vời khi hình dung sự ồn ào dấy lên giữa các cuốn sách sau khi kết thúc bài diễn thuyết dài này của Æsop: cả hai phe đều nhận ra gợi ý, và đẩy cao sự thù hận của họ đột ngột đến mức họ quyết định rằng nó phải dẫn đến một trận chiến. Ngay lập tức, hai lực lượng chính rút lui, dưới lá cờ của họ, về phía xa của thư viện, và ở đó tham gia vào các âm mưu và hội ý về tình trạng khẩn cấp hiện tại. Phe Hiện đại đang trong những cuộc tranh luận rất gay gắt về việc lựa chọn người lãnh đạo của họ; và không gì khác ngoài nỗi sợ hãi đang treo lơ lửng từ kẻ thù của họ mới có thể ngăn cản họ khỏi những cuộc binh biến trong dịp này. Sự khác biệt lớn nhất là giữa các kỵ binh, nơi mỗi người lính kỵ binh cá nhân đều tự nhận mình là người chỉ huy chính, từ Tasso và Milton đến Dryden và Wither. Kỵ binh nhẹ được chỉ huy bởi Cowley và Despreaux. Các cung thủ đến dưới những người lãnh đạo dũng cảm của họ, Descartes, Gassendi, và Hobbes; sức mạnh của họ lớn đến mức họ có thể bắn mũi tên của mình ra ngoài bầu khí quyển, không bao giờ rơi xuống nữa, mà biến thành, giống như của Evander, những thiên thạch; hoặc, giống như quả đại bác, thành những ngôi sao. Paracelsus mang đến một phi đội ném bom hôi thối từ những ngọn núi tuyết của Rhætia. Có một đội quân kỵ binh rồng khổng lồ, thuộc các quốc gia khác nhau, dưới sự lãnh đạo của Harvey, thủ lĩnh vĩ đại của họ: một phần được trang bị lưỡi hái, vũ khí của cái chết; một phần với giáo và dao dài, tất cả được tẩm chất độc; một phần bắn đạn có tính chất độc hại nhất, và sử dụng bột trắng, vốn giết chết ngay lập tức mà không gây tiếng động. Có nhiều đơn vị bộ binh vũ trang hạng nặng, tất cả là lính đánh thuê, dưới lá cờ của Guicciardini, Davila, Polydore Vergil, Buchanan, Mariana, Camden, và những người khác. Các kỹ sư được chỉ huy bởi Regiomontanus và Wilkins. Phần còn lại là một đám đông hỗn loạn, được dẫn dắt bởi Scotus, Aquinas, và Bellarmine; có kích thước và vóc dáng to lớn, nhưng không có vũ khí, lòng can đảm, hay kỷ luật. Ở vị trí cuối cùng là vô số những đàn calones, một toán người vô kỷ luật được dẫn dắt bởi L’Estrange; những kẻ lưu manh và rách rưới, đi theo trại không vì gì khác ngoài sự cướp bóc, tất cả đều không có áo khoác để che thân.

Quân đội của phe Cổ điển ít hơn nhiều về số lượng; Homer dẫn đầu kỵ binh, và Pindar dẫn đầu kỵ binh nhẹ; Euclid là kỹ sư trưởng; Plato và Aristotle chỉ huy các cung thủ; Herodotus và Livy chỉ huy bộ binh; Hippocrates, chỉ huy kỵ binh rồng; các đồng minh, được dẫn dắt bởi Vossius và Temple, đi ở hàng hậu quân.

Mọi thứ đang dồn dập tiến tới một trận chiến quyết định, Fame, người thường xuyên lui tới, và trước đây đã được chỉ định một căn phòng lớn trong thư viện hoàng gia, bay thẳng lên Jupiter, người mà bà đã tường thuật trung thực tất cả những gì xảy ra giữa hai phe bên dưới; bởi vì giữa các vị thần, bà luôn nói sự thật. Jove, trong sự lo lắng lớn, triệu tập một hội đồng ở Dải Ngân hà. Thượng viện tập hợp, ông tuyên bố lý do triệu tập họ; một trận chiến đẫm máu sắp xảy ra giữa hai đội quân hùng mạnh của những sinh vật cổ đại và hiện đại, được gọi là sách, trong đó lợi ích của thiên giới cũng bị ảnh hưởng quá sâu sắc. Momus, người bảo trợ của phe Hiện đại, đã có một bài phát biểu xuất sắc ủng hộ họ, được trả lời bởi Pallas, người bảo vệ của phe Cổ điển. Hội đồng bị chia rẽ trong tình cảm của họ; khi Jupiter ra lệnh mang Cuốn sách Định mệnh ra trước mặt ông. Ngay lập tức, Mercury mang đến ba cuốn sách lớn in khổ folio, chứa đựng những hồi ức về tất cả những gì đã qua, hiện tại, và tương lai. Những chiếc móc khóa làm bằng bạc mạ vàng đôi, bìa làm bằng da gà tây thiên giới và giấy loại mà ở đây trên trái đất có thể gần như coi là giấy da. Jupiter, sau khi đọc xong sắc lệnh một cách lặng lẽ, không muốn truyền đạt nội dung cho ai, nhưng ngay lập tức đóng cuốn sách lại.

Bên ngoài cánh cửa của hội đồng này, có rất nhiều vị thần nhẹ nhàng, nhanh nhẹn, những người hầu cận của Jupiter: đó là những công cụ hỗ trợ của ông trong mọi công việc bên dưới. Họ đi theo đoàn lữ hành, ít nhiều cùng nhau, và được gắn chặt vào nhau như một mắt xích của những nô lệ chèo thuyền, bằng một sợi xích nhẹ, chạy từ họ đến ngón chân cái của Jupiter: và tuy nhiên, khi nhận hoặc truyền đi một thông điệp, họ không bao giờ được phép tiếp cận cao hơn bậc thấp nhất của ngai vàng của ông, nơi ông và họ thì thầm với nhau qua một chiếc ống rỗng lớn. Những vị thần này được con người gọi là tai nạn hoặc sự kiện; nhưng các vị thần gọi họ là nguyên nhân thứ hai. Sau khi Jupiter đã truyền đạt thông điệp của mình cho một số lượng nhất định các vị thần này, họ bay ngay lập tức xuống đỉnh của thư viện hoàng gia, và hội ý trong vài phút, tiến vào một cách vô hình, và sắp xếp các phe phái theo lệnh của ông.

Trong khi đó Momus, sợ điều tồi tệ nhất, và nhớ lại một lời tiên tri cổ xưa không mang lại vẻ mặt tốt đẹp gì cho những đứa con Hiện đại của ông, đã hướng chuyến bay của mình đến vùng đất của một vị thần độc ác tên là Phê bình. Bà sống trên đỉnh một ngọn núi tuyết ở Nova Zembla; ở đó Momus tìm thấy bà đang nằm dài trong hang của mình, trên những chiến lợi phẩm của vô số tập sách, bị ăn dở. Bên tay phải bà là Ignorance, cha và chồng của bà, mù lòa vì tuổi già; bên trái bà là Pride, mẹ bà, đang trang điểm cho bà bằng những mảnh giấy vụn chính bà đã xé. Ở đó có Opinion, em gái bà, nhẹ chân, bị bịt mắt, và cứng đầu, nhưng chóng mặt và liên tục quay cuồng. Xung quanh bà là những đứa con của bà, Noise và Impudence, Dulness và Vanity, Positiveness, Pedantry, và Ill-manners. Bản thân nữ thần có móng vuốt như mèo; đầu, tai, và giọng nói của bà giống như của một con lừa; răng của bà đã rụng trước đó, đôi mắt quay vào trong, như thể bà chỉ nhìn vào chính mình; chế độ ăn uống của bà là sự tràn ngập của chính dịch mật của mình; lá lách của bà lớn đến mức nhô ra, giống như bầu vú của loài thú loại một; cũng không thiếu những phần lồi ra hình núm vú, nơi một lũ quái vật xấu xí đang ngấu nghiến bú mớm; và, thật tuyệt vời khi hình dung, khối lượng lá lách tăng nhanh hơn mức bú mớm có thể làm giảm bớt nó. “Nữ thần,” Momus nói, “bà có thể ngồi nhàn rỗi ở đây trong khi những tín đồ sùng đạo của chúng ta, phe Hiện đại, phút này đang bước vào một trận chiến tàn khốc, và có lẽ bây giờ đang nằm dưới lưỡi kiếm của kẻ thù của họ? Ai sau này sẽ còn hy sinh hoặc xây dựng bàn thờ cho các vị thần của chúng ta? Hãy nhanh chóng, vì vậy, đến Đảo Anh, và, nếu có thể, ngăn chặn sự hủy diệt của họ; trong khi ta tạo ra các phe phái giữa các vị thần, và giành họ về phía chúng ta.”

Momus, sau khi đã nói như vậy, không chờ đợi một câu trả lời, mà để mặc nữ thần với sự oán giận của riêng bà. Bà đứng dậy trong cơn thịnh nộ, và, như thường lệ trong những dịp như vậy, bắt đầu một màn độc thoại: “Là ta” (bà nói) “kẻ ban trí tuệ cho trẻ sơ sinh và những kẻ ngốc; nhờ ta mà trẻ con trở nên khôn ngoan hơn cha mẹ chúng, nhờ ta mà những kẻ làm điệu trở thành chính trị gia, và học sinh trở thành thẩm phán về triết học; nhờ ta mà những kẻ ngụy biện tranh luận và kết luận về chiều sâu của kiến thức; và những kẻ thông thái quán cà phê, nhờ ta xúi giục, có thể sửa đổi phong cách của một tác giả, và phô bày những sai sót nhỏ nhặt nhất của ông ta, mà không hiểu một âm tiết về nội dung hay ngôn ngữ của ông ta; nhờ ta mà những kẻ trẻ tuổi tiêu xài sự phán đoán của chúng, như chúng tiêu xài gia sản của chúng, trước khi nó đến tay chúng. Chính ta là kẻ đã phế truất sự hóm hỉnh và kiến thức khỏi đế chế của chúng đối với thơ ca, và nâng bản thân lên thay thế vị trí của chúng. Và liệu một vài kẻ Cổ điển mới nổi có dám chống lại ta? Nhưng hãy đến đây, cha già của ta, và những đứa con yêu quý của ta, và ngươi, người em gái xinh đẹp của ta; hãy bước lên cỗ xe của ta, và nhanh chóng đến hỗ trợ phe Hiện đại sùng đạo của chúng ta, những người hiện đang hiến tế cho chúng ta một lễ hiến tế trăm con, như ta nhận thấy bởi mùi thơm dễ chịu mà từ đó bay đến lỗ mũi ta.”

Nữ thần và đoàn tùy tùng của bà, sau khi đã lên cỗ xe, được kéo bởi những con ngỗng thuần hóa, bay qua vô số vùng đất, gieo rắc ảnh hưởng của mình ở những nơi thích hợp, cho đến khi cuối cùng bà đến hòn đảo Anh yêu quý của mình; nhưng khi bay lượn trên thủ đô của nó, bà đã không để lại những phước lành nào lên các chủng viện Gresham và Covent-garden của mình! Và bây giờ bà đã đến vùng đồng bằng định mệnh của thư viện St. James, vào thời điểm hai đội quân đang trên đà giao chiến; nơi, bước vào cùng với tất cả đoàn tùy tùng của mình một cách vô hình, và đáp xuống một tủ sách, giờ đây vắng vẻ, nhưng đã từng là nơi cư ngụ của một thuộc địa những người sành sỏi, bà nán lại một lúc để quan sát tư thế của cả hai đội quân.

Nhưng ở đây, sự chăm sóc dịu dàng của một người mẹ bắt đầu lấp đầy suy nghĩ của bà và chuyển động trong ngực bà: bởi vì tại vị trí đầu của một toán cung thủ Hiện đại, bà đã hướng đôi mắt của mình vào đứa con trai Wotton của bà, người mà định mệnh đã dành cho một sợi chỉ rất ngắn. Wotton, một anh hùng trẻ tuổi, người mà một người cha không xác định thuộc chủng tộc phàm trần đã tạo ra bởi những cuộc ân ái lén lút với nữ thần này. Anh ta là đứa con cưng của mẹ mình hơn tất cả các con của bà, và bà quyết định đi an ủi anh ta. Nhưng trước hết, theo phong tục cũ tốt đẹp của các vị thần, bà đã xoay xở để thay đổi hình dạng của mình, vì sợ rằng thần tính trên khuôn mặt bà có thể làm chói mắt phàm trần của anh ta và làm quá tải các giác quan còn lại của anh ta. Do đó, bà đã thu mình lại thành một kích thước in khổ octavo: cơ thể bà trở nên trắng và khô cằn, và nứt vỡ từng mảnh vì khô; phần dày biến thành bìa các tông, và phần mỏng biến thành giấy; trên đó cha mẹ và con cái của bà đã khéo léo rắc một loại nước ép màu đen, hoặc dung dịch dịch mật và bồ hóng, dưới dạng các chữ cái: đầu, giọng nói, và lá lách của bà giữ nguyên hình dạng nguyên thủy; và thứ trước đây là một lớp vỏ da vẫn tiếp tục như vậy. Trong bộ dạng này, bà tiến về phía phe Hiện đại, không thể phân biệt được về hình dạng và trang phục với Bentley thần thánh, người bạn thân nhất của Wotton. “Wotton dũng cảm,” nữ thần nói, “tại sao quân đội của chúng ta lại đứng nhàn rỗi ở đây, để tiêu tốn sức lực hiện tại và cơ hội của ngày hôm nay? đi thôi, hãy để chúng ta nhanh chóng đến gặp các tướng lĩnh, và khuyên họ tiến hành cuộc tấn công ngay lập tức.” Nói xong, bà lấy con quái vật xấu xí nhất của mình, no nê từ lá lách của bà, và ném nó một cách vô hình vào miệng anh ta, con quái vật bay thẳng lên đầu anh ta, ép nhãn cầu của anh ta ra, làm anh ta có vẻ mặt méo mó, và làm đảo lộn một nửa bộ não của anh ta. Sau đó, bà bí mật ra lệnh cho hai đứa con yêu quý của mình, Dulness và Ill-manners, đi theo sát anh ta trong mọi cuộc chạm trán. Sau khi đã trang bị cho anh ta như vậy, bà biến mất trong một màn sương, và người anh hùng nhận ra đó là nữ thần mẹ mình.

Giờ định mệnh đã đến, cuộc chiến bắt đầu; điều mà, trước khi tôi dám mạo hiểm đưa ra một mô tả chi tiết, tôi phải, theo gương của các tác giả khác, thỉnh cầu một trăm cái lưỡi, và miệng, và bàn tay, và cây bút, tất cả đều sẽ là quá ít để thực hiện một công việc to lớn như vậy. Hỡi nữ thần, người chủ trì lịch sử, ai là người đầu tiên tiến lên trên chiến trường! Paracelsus, dẫn đầu đội kỵ binh rồng của mình, quan sát thấy Galen ở cánh đối diện, đã phóng cây lao của mình với một lực mạnh mẽ, thứ mà người Cổ điển dũng cảm đã đỡ được trên tấm khiên của mình, mũi lao gãy ở nếp gấp thứ hai . . . Hic pauca

. . . . desunt

Họ khiêng vị thủ lĩnh bị thương trên những chiếc khiên đến cỗ xe của ông

. . .

Desunt . . .

nonnulla. . . .

Sau đó Aristotle, quan sát Bacon tiến lên với vẻ mặt giận dữ, giương cung lên đến tận mang tai, và thả mũi tên của mình, nó đã trượt qua vị anh hùng Hiện đại và bay vèo qua đầu anh ta; nhưng nó trúng Descartes; mũi thép nhanh chóng tìm thấy một khiếm khuyết trong mũ sắt của anh ta; nó xuyên qua lớp da và bìa các tông, và đâm vào mắt phải của anh ta. Sự hành hạ của cơn đau làm quay tròn vị cung thủ dũng cảm cho đến khi cái chết, giống như một ngôi sao có ảnh hưởng vượt trội, kéo anh ta vào cơn lốc của riêng nó Ingens hiatus . . . .

hic in MS. . . . .

. . . . khi Homer xuất hiện ở vị trí đầu của kỵ binh, cưỡi trên một con ngựa hung dữ, với khó khăn được quản lý bởi chính người cưỡi, nhưng không người phàm nào khác dám tiếp cận; ông đi giữa các hàng ngũ của kẻ thù, và đè bẹp tất cả trước mặt ông. Hỡi nữ thần, người mà ông đã giết đầu tiên và người mà ông đã giết cuối cùng! Đầu tiên, Gondibert tiến lên chống lại ông, mặc áo giáp hạng nặng và cưỡi trên một con ngựa cái điềm đạm, không nổi tiếng vì tốc độ mà vì sự ngoan ngoãn khi quỳ xuống bất cứ khi nào người cưỡi của nó muốn lên hoặc xuống. Anh ta đã thề với Pallas rằng anh ta sẽ không bao giờ rời khỏi chiến trường cho đến khi anh ta cướp được bộ giáp của Homer: kẻ điên, người chưa từng nhìn thấy người mặc, hay hiểu được sức mạnh của ông! Anh ta bị Homer đánh bại, cả người lẫn ngựa, xuống đất, ở đó để bị giày xéo và nghẹt thở trong bùn đất. Sau đó, với một cây giáo dài, ông giết Denham, một người thuộc phe Hiện đại dũng cảm, người mà từ phía cha mình đã kế thừa dòng dõi từ Apollo, nhưng mẹ anh ta thuộc chủng tộc phàm trần. Anh ta ngã xuống, và cắn đất. Phần thiên giới Apollo lấy đi, và biến nó thành một ngôi sao; nhưng phần trần thế nằm vật vã trên mặt đất. Sau đó Homer giết Sam Wesley bằng một cú đá của gót ngựa của ông; ông kéo Perrault bằng sức mạnh to lớn ra khỏi yên ngựa, rồi ném anh ta vào Fontenelle, với cùng một cú đánh làm văng não cả hai.

Ở cánh trái của kỵ binh, Virgil xuất hiện, trong bộ giáp sáng bóng, vừa vặn hoàn hảo với cơ thể của ông; ông cưỡi trên một con ngựa màu xám đốm, sự chậm chạp trong nhịp điệu của nó là kết quả của sự dũng cảm và sức sống cao nhất. Ông hướng mắt về cánh đối diện, với mong muốn tìm một đối tượng xứng đáng với lòng dũng cảm của mình, khi kìa, trên một con ngựa cái màu hung đỏ có kích thước quái dị xuất hiện một kẻ thù, xuất phát từ giữa những đội quân dày đặc nhất của kẻ thù; nhưng tốc độ của nó ít hơn tiếng ồn của nó; bởi vì con ngựa của nó, già và gầy, đã tiêu tốn phần cặn bã của sức mạnh trong một bước nước kiệu cao, dù tiến chậm, nhưng lại gây ra một tiếng va chạm ầm ĩ của áo giáp, thật khủng khiếp khi nghe. Hai hiệp sĩ đã tiếp cận trong phạm vi ném một cây giáo, khi người lạ yêu cầu một cuộc đàm phán, và, nâng tấm che của mũ bảo hiểm lên, một khuôn mặt hầu như không xuất hiện từ bên trong, sau một khoảng dừng, được biết đến là của Dryden nổi tiếng. Người Cổ điển dũng cảm đột nhiên giật mình, như một người bị sự ngạc nhiên và thất vọng cùng lúc; bởi vì mũ bảo hiểm lớn gấp chín lần so với cái đầu, cái đầu xuất hiện nằm xa về phía sau, giống như quý bà trong con tôm hùm, hoặc như một con chuột dưới tán cây sang trọng, hoặc như một gã công tử nhăn nheo từ bên trong mái hiên của một bộ tóc giả hiện đại; và giọng nói phù hợp với khuôn mặt, nghe yếu ớt và xa xăm. Dryden, trong một bài diễn văn dài, dỗ dành vị Cổ điển tốt bụng; gọi ông là cha, và, bằng một sự suy luận rộng rãi về phả hệ, làm cho nó xuất hiện rõ ràng rằng họ có quan hệ gần gũi. Sau đó, anh ta khiêm tốn đề nghị trao đổi áo giáp, như một dấu hiệu lâu dài của lòng hiếu khách giữa họ. Virgil đồng ý (vì nữ thần Diffidence đến một cách vô hình, và ném một màn sương trước mắt ông), mặc dù bộ áo của ông làm bằng vàng và có giá trị bằng một trăm con bò đực, bộ của người kia chỉ bằng sắt rỉ sét. Tuy nhiên, bộ áo giáp lấp lánh này lại làm cho người Hiện đại trông còn tệ hơn cả bộ của chính mình. Sau đó họ đồng ý đổi ngựa; nhưng, khi đến lúc thử nghiệm, Dryden sợ hãi và hoàn toàn không thể cưỡi được. . . Alter hiatus

. . . . in MS.

Lucan xuất hiện trên một con ngựa rực lửa có hình dáng đáng ngưỡng mộ, nhưng cứng đầu, mang người cưỡi đi bất cứ nơi nào nó muốn trên khắp chiến trường; ông đã gây ra một cuộc tàn sát lớn giữa kỵ binh của kẻ thù; để ngăn chặn sự hủy diệt đó, Blackmore, một người Hiện đại nổi tiếng (nhưng là một trong những lính đánh thuê), kiên quyết chống lại chính mình, và phóng cây lao của mình với một bàn tay mạnh mẽ, thứ mà, rơi ngắn hơn mục tiêu của nó, đã cắm sâu xuống đất. Sau đó Lucan ném một cây giáo; nhưng Æsculapius đến một cách vô hình và làm lệch mũi lao. “Người Hiện đại dũng cảm,” Lucan nói, “ta thấy một vị thần nào đó bảo vệ ngươi, vì chưa bao giờ tay ta đánh lừa ta trước đây: nhưng người phàm nào có thể tranh đấu với một vị thần? Vì vậy, hãy không chiến đấu nữa, mà hãy tặng quà cho nhau.” Lucan sau đó ban cho người Hiện đại một cặp cựa, và Blackmore đưa cho Lucan một cái dây cương. . . .

Pauca desunt. . . .

. . . .

Creech: nhưng nữ thần Dulness lấy một đám mây, được tạo hình thành hình dáng của Horace, được trang bị vũ khí và cưỡi ngựa, và đặt ở tư thế bay trước mặt anh ta. Vui mừng thay, hiệp sĩ bắt đầu một cuộc chiến đấu với một kẻ thù đang bay, và đuổi theo hình ảnh đó, đe dọa lớn tiếng; cho đến cuối cùng nó dẫn anh ta đến bến đỗ yên bình của cha mình, Ogleby, bởi người này anh ta đã bị tước vũ khí và được chỉ định nghỉ ngơi.

Sau đó Pindar giết ---, và --- và Oldham, và ---, và Afra người Amazon, nhẹ chân; không bao giờ tiến theo một đường thẳng, mà quay vòng với sự nhanh nhẹn và sức mạnh không thể tin được, ông đã gây ra một cuộc tàn sát khủng khiếp giữa kỵ binh nhẹ của kẻ thù. Khi Cowley quan sát thấy ông, trái tim hào hiệp của anh ta rực cháy trong anh ta, và anh ta tiến lên chống lại người Cổ điển hung dữ, bắt chước cách xử lý, nhịp điệu và quỹ đạo của ông, cũng như sức mạnh của con ngựa của ông và kỹ năng của chính mình cho phép. Khi hai hiệp sĩ đã tiếp cận trong phạm vi chiều dài của ba cây giáo, đầu tiên Cowley ném một cây giáo, nó trượt Pindar, và, đi vào hàng ngũ của kẻ thù, rơi xuống đất không hiệu quả. Sau đó Pindar phóng một cây lao lớn và nặng đến mức khó có mười hai Hiệp sĩ, như các hiệp sĩ trong thời đại suy đồi của chúng ta, có thể nhấc nó lên khỏi mặt đất; tuy nhiên ông đã ném nó một cách dễ dàng, và nó đi, bởi một bàn tay không bao giờ sai lầm, hát vang trong không trung; người Hiện đại cũng không thể tránh khỏi cái chết tức tưởi nếu anh ta không may mắn chống lại tấm khiên đã được Venus đưa cho anh ta. Và bây giờ cả hai anh hùng đều rút kiếm; nhưng người Hiện đại quá kinh hoàng và rối loạn đến mức anh ta không biết mình đang ở đâu; tấm khiên rơi khỏi tay anh ta; ba lần anh ta chạy trốn, và ba lần anh ta không thể thoát. Cuối cùng, anh ta quay lại, và giơ tay lên trong tư thế của một người cầu xin, “Pindar giống thần linh,” anh ta nói, “hãy tha mạng cho tôi, và sở hữu con ngựa của tôi, cùng với những vũ khí này, bên cạnh khoản tiền chuộc mà bạn bè tôi sẽ đưa khi họ nghe tôi còn sống và là tù binh của bạn.” “Đồ chó!” Pindar nói, “hãy để tiền chuộc của ngươi ở lại với bạn bè ngươi; nhưng xác của ngươi sẽ bị để lại cho các loài chim trên không và các loài thú trên cánh đồng.” Với điều đó, ông giơ kiếm lên, và, với một cú đánh mạnh mẽ, chẻ đôi người Hiện đại khốn khổ, thanh kiếm tiếp tục cú đánh; và một nửa nằm thở hổn hển trên mặt đất, để bị giày xéo bởi chân ngựa; nửa kia được con ngựa sợ hãi mang qua chiến trường. Venus lấy nửa đó, rửa nó bảy lần bằng ambrosia, rồi đập nó ba lần bằng một nhánh rau dền; trên đó lớp da trở nên tròn và mềm, và những chiếc lá biến thành lông vũ, và, đã được mạ vàng trước đó, vẫn tiếp tục được mạ vàng; vì vậy nó trở thành một con chim bồ câu, và bà đã mắc nó vào cỗ xe của mình. . . .

. . . . Hiatus valde de-

. . . . flendus in MS.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.