Chúng ta chỉ có vừa đủ tôn giáo để biết ghét lẫn nhau, chứ không có đủ để biết yêu thương nhau.
Hãy ngẫm về những chuyện quá khứ như chiến tranh, thương thuyết, phe phái v.v. Ta quá ít bận tâm đến những lợi ích ấy, nên lấy làm lạ không hiểu sao người đời trước lại có thể bận rộn và quan tâm đến những thứ phù du nhường ấy; nhưng nhìn lại thời hiện tại, ta thấy tâm lý ấy vẫn y nguyên, mà chẳng mảy lấy làm lạ chút nào.
Một người khôn ngoan luôn cố gắng cân nhắc mọi hoàn cảnh để đưa ra phỏng đoán và kết luận; thế nhưng chỉ cần một biến cố nhỏ xảy ra chen ngang (mà trong dòng chảy sự việc thì chẳng tài nào lường trước hết được) thường lại tạo ra những bước ngoặt và thay đổi lớn, khiến cho rốt cuộc, anh ta cũng hoang mang về các sự kiện chẳng khác gì kẻ dốt nát và kém cỏi nhất.
Sự quả quyết là một phẩm chất tốt đẹp dành cho các nhà thuyết giáo và diễn giả, bởi vì ai muốn áp đặt tư duy và lý lẽ của mình lên đám đông, thì sẽ càng thuyết phục được người khác bao nhiêu khi chính bản thân anh ta tỏ ra quả quyết bấy nhiêu.
Làm sao có thể mong đợi nhân loại chịu nghe theo lời khuyên, khi mà ngay cả lời cảnh báo họ còn chẳng thèm đếm xỉa tới?
Tôi quên mất không biết lời khuyên có nằm trong số những thứ thất lạc mà Ariosto bảo rằng có thể tìm thấy trên mặt trăng hay không; nhưng quả thực, thứ đó cùng với Thời Gian lẽ ra phải ở trên ấy.
Chẳng có nhà thuyết giáo nào được người ta lắng nghe ngoại trừ Thời Gian, chính là đấng mang lại cho ta cùng một mạch suy nghĩ và chuyển biến tâm lý mà trước kia những người lớn tuổi đã từng cố nhồi nhét vào đầu ta nhưng hoài công.
Khi ta khát khao hoặc cầu mong điều gì, tâm trí ta chỉ hướng hoàn toàn về mặt tốt hoặc những hoàn cảnh thuận lợi của nó; khi đã đạt được rồi, tâm trí ta lại chỉ xoáy sâu vào những mặt tồi tệ mà thôi.
Trong một xưởng làm thủy tinh, thợ thủ công thường quăng vào một lượng nhỏ than tươi, thoạt trông có vẻ làm ngọn lửa xáo trộn, nhưng thực ra lại khiến nó bừng cháy mạnh mẽ hơn. Điều này dường như ngụ ý về một sự kích động nhẹ nhàng đối với các cảm xúc, cốt để tâm trí không bị trì trệ.
Tôn giáo có vẻ đã trở nên yếu ớt như trẻ sơ sinh theo tuổi tác của thời gian, và đòi hỏi phải có phép mầu để bú mớm, hệt như thuở còn thơ ấu của nó.
Mọi cơn hoan lạc đều được cân bằng bởi một mức độ đau đớn hoặc rã rời tương đương; điều này giống như việc tiêu xài trước một phần khoản thu nhập của năm tới ngay trong năm nay.
Quãng đời sau của một người khôn ngoan chủ yếu dùng để khắc phục những thói dại khờ, thành kiến và quan niệm sai lầm mà anh ta đã nhiễm phải ở quãng đời trước.
Muốn biết một nhà văn nên cư xử thế nào đối với hậu thế, hãy để ông ấy ngẫm xem trong những sách vở cổ xưa, đâu là những điều ông lấy làm mừng vì được biết, và đâu là những sự thiếu sót mà ông cảm thấy tiếc nuối nhất.
Dù các nhà thơ có viện cớ thế nào đi nữa, rõ ràng họ chỉ ban ơn bất tử cho chính bản thân mình mà thôi; chính Homer và Virgil mới là những người được chúng ta tôn kính và ngưỡng mộ, chứ không phải Achilles hay Aeneas. Đối với các sử gia thì hoàn toàn ngược lại; tâm trí chúng ta bận tâm đến những hành động, nhân vật và sự kiện ta đọc được, còn tác giả thì chẳng mấy ai màng tới.
Khi một thiên tài thực thụ xuất hiện trên cõi đời này, bạn có thể nhận ra anh ta qua dấu hiệu sau: tất cả những kẻ đần độn đều hùa nhau chống lại anh ta.
Những người có được mọi lợi thế trong đời lại đang ở trong hoàn cảnh có rất nhiều tai biến chực chờ làm xáo trộn và phiền muộn, nhưng lại có rất ít thứ đem lại niềm vui cho họ.
Thật là thiếu khôn ngoan khi trừng phạt những kẻ hèn nhát bằng sự nhục nhã, bởi vì nếu chúng đã màng đến điều đó thì đã chẳng trở thành kẻ hèn nhát; cái chết mới là hình phạt thích đáng dành cho chúng, vì đó là điều chúng sợ hãi nhất.
Những phát minh vĩ đại nhất lại ra đời trong những thời kỳ u muội, đơn cử như việc sử dụng la bàn, thuốc súng và nghệ thuật in ấn, lại do dân tộc đần độn nhất thực hiện, chẳng hạn như người Đức.
Một luận điểm để chứng minh rằng những câu chuyện thông thường về ma quỷ và hồn ma nhìn chung đều là giả dối, có thể được rút ra từ quan niệm cho rằng không bao giờ có chuyện linh hồn xuất hiện trước hơn một người cùng một lúc; nghĩa là, hiếm khi xảy ra trường hợp có trên một người trong một nhóm bị rơi vào trạng thái chán chường hay u uất nặng.
Tôi cho rằng vào ngày Phán Xét, sẽ chẳng có mấy sự châm chước dành cho những kẻ khôn ngoan vì tội thiếu đạo đức, cũng như cho những kẻ ngu muội vì tội thiếu đức tin, bởi vì cả hai đều không có lời biện hộ nào cả. Điều này khiến cho lợi thế của sự dốt nát và sự hiểu biết trở nên ngang bằng nhau. Thế nhưng, một vài sự do dự ở người khôn ngoan, và một vài thói hư tật xấu ở kẻ dốt nát, có lẽ sẽ được tha thứ dựa trên sức nặng của sự cám dỗ đối với từng người.
Giá trị của nhiều tình tiết trong lịch sử giảm đi rất nhiều theo khoảng cách thời gian, dẫu cho một số chi tiết vụn vặt lại vô cùng có giá trị; và điều đó đòi hỏi một nhà văn phải có óc phán đoán tuyệt vời để phân biệt.
Đã trở thành một thói quen ngôn từ khi các nhà văn thốt lên rằng, “Thời đại khủng hoảng này,” cũng hệt như các nhà thần học hay nói, “Thời đại tội lỗi này.”
Thật thú vị khi quan sát xem thời đại hiện tại tỏ ra phóng khoáng biết bao trong việc áp đặt những gánh nặng lên thời đại mai sau. Những thế hệ tương lai sẽ bàn tán về điều này; thời đại này sẽ nổi danh vang dội cho đến muôn đời hậu thế. Trong khi đó, thời gian và tâm trí của họ lại bận rộn với những vấn đề hiện tại, hệt như chúng ta bây giờ vậy.
Con tắc kè hoa, loài vật được cho là chỉ sống bằng không khí, lại là kẻ có chiếc lưỡi linh hoạt nhất trong muôn loài.
Khi một người được phong làm quý tộc giáo hội, anh ta liền đánh mất họ của mình; còn khi được phong làm quý tộc thế tục, anh ta lại đánh mất tên thánh của mình.
Chuyện tranh chấp cũng giống như chuyện binh đao, nơi phe yếu hơn thường giương ra những ngọn đuốc giả và tạo ra thứ âm thanh rùm beng, cốt để đánh lừa kẻ thù rằng lực lượng của họ đông đảo và hùng mạnh hơn thực tế.
Một số người, dưới chiêu bài nhổ bỏ các thành kiến, lại tận diệt cả đức hạnh, sự lương thiện và tôn giáo.
Trong mọi nhà nước được tổ chức tốt, người ta luôn cẩn trọng giới hạn tài sản của con người; điều này được thực hiện vì nhiều lý do, và trong số đó có một lý do có lẽ ít khi được suy xét thấu đáo: đó là khi đã đặt ra giới hạn cho những ham muốn của con người, một khi họ đã vơ vét được lượng tài sản tối đa mà luật pháp cho phép, thì lợi ích cá nhân của họ coi như chấm dứt, và họ chẳng còn việc gì phải bận tâm ngoài việc lo cho lợi ích chung.
Con người chỉ có đúng ba con đường để trả đũa sự chê bai của thế gian: khinh bỉ nó, chê bai lại nó, hoặc cố gắng sống sao cho né tránh được nó. Con đường đầu tiên thường chỉ là vỏ bọc ngoài miệng, con đường cuối cùng hầu như là bất khả thi; và lựa chọn phổ biến của tất cả mọi người chính là con đường thứ hai.
Tôi chưa từng nghe thấy lời châm biếm nào sắc sảo hơn nhắm vào giới luật sư cho bằng lời của các nhà chiêm tinh, khi họ mượn những quy tắc nghề nghiệp để tiên đoán khi nào một vụ kiện tụng kết thúc, và phần thắng sẽ nghiêng về nguyên đơn hay bị cáo; qua đó khiến cho mọi chuyện hoàn toàn phụ thuộc vào ảnh hưởng của các vì sao, mà chẳng mảy may màng tới công lý hay bản chất đúng sai của vụ kiện.
Căn cước của đoạn trích trong Sách Ngụy Thư bàn về Tobit và con chó đi theo ông vẫn thường bị người ta đem ra chế giễu, thế nhưng Homer cũng dùng chính những lời văn ấy để nói về Telemachus hết lần này đến lần khác; và Virgil cũng viết điều gì đó tương tự khi nhắc đến Evander. Và tôi cho rằng cuốn sách về Tobit vốn mang hơi hướng thi ca một phần.
Tôi từng biết một số người sở hữu những phẩm chất tốt đẹp, vốn rất hữu ích với người khác nhưng lại vô dụng với chính họ; hệt như chiếc đồng hồ mặt trời gắn trên tường nhà, cốt để cho hàng xóm và khách qua đường xem giờ, chứ chẳng thể giúp ích gì cho người chủ ở bên trong.
Nếu một người ghi chép lại toàn bộ quan điểm của mình về tình yêu, chính trị, tôn giáo, học thức v.v., bắt đầu từ thời niên thiếu cho đến tận lúc tuổi già, thì rốt cuộc sẽ xuất hiện một đống những điều mâu thuẫn và trái ngược làm sao!
Những gì diễn ra trên thiên đường thì chúng ta hoàn toàn mù tịt; còn những gì không diễn ra ở đó thì lại được chỉ bảo rõ ràng: rằng họ không kết hôn, cũng không gả chồng.
Sống trong cảnh thấp thỏm chờ đợi là một điều vô cùng khốn khổ; đó chính là cuộc đời của một con nhện.
Mưu chước theo trường phái khắc kỷ nhằm thỏa mãn những thiếu thốn bằng cách cắt bỏ đi các ham muốn thì cũng giống như việc tự chặt đứt đôi chân của mình chỉ vì muốn có giày để đi.
Các y bác sĩ không nên đưa ra phán quyết về tôn giáo, cũng với lý do tương tự như việc những kẻ mổ thịt súc vật không được phép ngồi vào hội đồng bồi thẩm trong những vụ án tử hình.
Lý do khiến rất ít cuộc hôn nhân có được hạnh phúc, ấy là vì các thiếu nữ cứ dành thời gian để đan lưới, chứ không phải để làm lồng.
Nếu một người chịu khó quan sát khi đi dạo trên đường phố, tôi tin rằng anh ta sẽ bắt gặp những gương mặt vui tươi nhất bên trong những cỗ xe tang.
Chẳng có điều gì tước đi khả năng hành xử khôn ngoan của một người triệt để hơn là một tai họa đi kèm với sự xấu hổ và tội lỗi.
Sức mạnh của vận mệnh chỉ được thừa nhận bởi những kẻ khốn khổ; bởi những kẻ hạnh phúc luôn quy mọi thành công của họ cho sự khôn ngoan hay tài năng của bản thân.
Tham vọng thường sai khiến con người làm những công việc ti tiện nhất; hệt như việc trèo lên cao cũng được thực hiện bằng tư thế bò trườn.
Sự chê bai chính là cái thuế mà một người phải đóng cho công chúng để đổi lấy sự nổi tiếng.
Mặc dù người đời thường bị quở trách vì không nhận thức được điểm yếu của chính mình, nhưng có lẽ cũng có ít người nhận ra được sức mạnh của bản thân. Con người ta cũng giống như thổ nhưỡng vậy, đôi khi ẩn giấu một mạch vàng mà người chủ đất chẳng hề hay biết.
Châm biếm được xem là thể loại trào phúng dễ dàng nhất, nhưng tôi lại cho rằng mọi chuyện hoàn bởi trái ngược trong những thời kỳ đen tối: bởi vì việc châm biếm cho thật đạt một kẻ nổi danh đồi bại cũng khó khăn chẳng kém gì việc ca ngợi cho thật hay một người nổi danh đức hạnh. Việc làm cả hai điều đó đối với những con người có phẩm chất tầm thường thì lại quá ư dễ dàng.
Sáng tạo là tài năng của tuổi trẻ, còn phán đoán là đặc ân của tuổi già; thế nên khả năng phán đoán của chúng ta ngày càng khó thỏa mãn hơn, trong khi những thứ ta có thể đem ra mời gọi lại ít đi: điều này diễn ra xuyên suốt trong mọi mối giao thiệp của cuộc đời. Khi đã về già, bạn bè thấy thật khó để làm vừa lòng chúng ta, và họ cũng chẳng còn mấy bận tâm xem chúng ta có được vui lòng hay không.
Chẳng có người khôn ngoan nào lại từng ước mình được trẻ lại.
Một lý do ngớ ngẩn sẽ làm giảm đi trọng lượng của những lý lẽ xác đáng mà bạn đã đưa ra trước đó.
Động cơ đằng sau những hành động tốt đẹp nhất đôi khi không chịu nổi sự soi xét quá khắt khe. Người ta thừa nhận rằng nguyên nhân của hầu hết mọi hành động, dù tốt hay xấu, suy cho cùng đều bắt nguồn từ lòng yêu bản thân; nhưng lòng ích kỷ của một số người lại thiên về việc làm hài lòng người khác, trong khi lòng ích kỷ của những kẻ khác thì lại hoàn전히 phục vụ cho việc làm thỏa mãn chính mình. Điều đó tạo ra ranh giới lớn lao giữa đức hạnh và thói hư tật xấu. Tôn giáo vốn là động cơ tốt đẹp nhất cho mọi hành động, thế nhưng tôn giáo lại được thừa nhận chính là biểu hiện cao cả nhất của lòng yêu bản thân.
Người già nhìn sự việc ở khoảng cách xa tốt hơn bằng con mắt của trí tuệ cũng như bằng đôi mắt tự nhiên của họ.
Một số người tỏ ra cẩn trọng trong việc che giấu sự khôn ngoan của mình hơn là che giấu sự ngớ ngẩn.
Bác nông dân của Anthony Henley, khi đang hấp hối vì bệnh hen suyễn, đã thốt lên rằng: “Chà, nếu tôi thở được hơi này ra ngoài, tôi sẽ canh chừng để nó không bao giờ lọt vào trong nữa.”
Thói đời thích bác bỏ nhiều thứ dưới danh nghĩa là chuyện vụn vặt, phù phiếm, hay chỉ là những thứ tốt đẹp tưởng tượng, vốn là một bằng chứng cực kỳ sai lầm về sự khôn ngoan hay lòng cao thượng, đồng thời là một vật cản lớn lao đối với những hành vi cao đẹp. Chẳng hạn như, liên quan đến danh tiếng, trong sâu thẳm hầu hết mọi người đều mang sự chần chừ và lòng tiếc nuối khi phải chìm vào quên lãng. Ta có thể nhận thấy, ngay cả trong tầng lớp bình dân, họ tha thiết mong muốn có một tấm bia khắc trên phần mộ của mình biết bao. Chẳng cần phải thông thái gì cho cam để nhận ra và quan sát thấy rằng tất cả những điều đó chẳng hề có giá trị nội tại nào; tuy nhiên, nếu nó được vun đắp trong bản chất con người như một sự khích lệ cho đức hạnh, thì ta không nên đem ra giễu cợt.
Lời phàn nàn chính là khoản cống nạp lớn nhất mà thiên đường nhận được, đồng thời là phần thành kính chân thành nhất trong lòng tôn sự của chúng ta.
Sự lưu loát thông thường trong lời ăn tiếng nói của nhiều đàn ông và hầu hết phụ nữ bắt nguồn từ sự nghèo nàn về ý tưởng lẫn sự thiếu thốn về từ ngữ; bởi vì bất kỳ ai làm chủ được ngôn ngữ và có một tâm hồn tràn ngập ý tưởng, khi nói năng sẽ dễ chần chừ trong việc lựa chọn cả hai thứ đó; trong khi những người ăn nói thông thường chỉ có duy nhất một tập hợp ý tưởng và một tập hợp từ ngữ để diễn tả chúng, và những thứ đó thì lúc nào cũng chực sẵn trên cửa miệng. Thế nên dòng người túa ra khỏi nhà thờ khi nó gần trống chỗ bao giờ cũng nhanh hơn lúc có đám đông tụ tập ở cửa.
Rất ít người có đủ phẩm chất để tỏa sáng trong các buổi giao thiệp; nhưng hầu hết mọi người đều có khả năng để trở nên dễ mến. Do đó, lý do khiến cho nghệ thuật trò chuyện ngày nay trở nên nghèo nàn không phải là do sự thiếu hụt về trí tuệ, mà là vì thói kiêu ngạo, sự vanh vanh, bản tính cay độc, sự làm màu, tính khác người, sự quả quyết độc đoán, hay một thói hư tật xấu nào đó khác, vốn là hậu quả của một nền giáo dục sai lầm.
Trở nên kiêu kỳ thực ra lại là dấu hiệu của sự khiêm nhường hơn là thói kiêu ngạo. Những kẻ kiêu kỳ rất thích kể lể về những vinh dự mà người ta dành cho mình, về những tầng lớp thượng lưu mà họ từng giao du, và những chuyện đại loại thế, qua đó họ vô tình thừa nhận rõ ràng rằng những vinh dự đó vượt quá những gì họ đáng được hưởng, và là thứ mà bạn bè của họ sẽ chẳng đời nào tin nếu không được nghe kể lại; trong khi một người thực sự kiêu hãnh lại cho rằng những vinh dự lớn lao nhất vẫn còn thấp kém hơn năng lực của mình, và do đó khinh bỉ việc khoe khoang. Vì vậy, tôi xin đưa ra một châm ngôn rằng: bất cứ ai khao khát mang tiếng là một kẻ kiêu hãnh, thì trước hết phải che giấu cho thật kỹ sự kiêu kỳ của mình.
Luật pháp trong một quốc gia tự do vốn là, hoặc phải là, phán quyết của đa số những người có quyền sở hữu điền sản đất đai.
Một luận điểm từng được dùng để chống lại sự quan phòng của Thượng Đế, theo tôi, lại chính là một minh chứng vô cùng đắc lực để bảo vệ Ngài. Người ta phản đối rằng giông bão, mùa màng thất bát, loài rắn, nhện, ruồi cùng những loài vật gây hại hoặc phiền phức khác, bên cạnh vô số trường hợp tương tự khác, đã bộc lộ sự bất hoàn hảo trong tự nhiên, bởi vì cuộc sống con người sẽ trở nên dễ chịu hơn rất nhiều nếu không có chúng; thế nhưng ý đồ của sự quan phòng lại có thể được nhận thức rõ ràng qua tiến trình này. Sự chuyển động của mặt trời và mặt trăng—tóm lại là toàn bộ hệ thống của vũ trụ, theo như những gì các nhà triết học từng khám phá và quan sát được—đều đạt đến đỉnh cao của sự chuẩn mực và hoàn hảo; thế nhưng bất cứ nơi nào Đức Chúa Trời trao cho con người quyền can thiệp bằng tư duy hay sức lao động để khắc phục, thì ở đó Ngài lại đặt vạn vật vào một trạng thái bất hoàn hảo, với dụng ý nhằm khơi dậy sự siêng năng của con người, thiếu đi điều đó thì cuộc sống sẽ trở nên trì trệ, hay thậm chí đúng hơn là chẳng thể tồn tại nổi: Curis accuunt mortalia corda.
Lời ca tụng chính là đứa con gái của quyền lực đương thời.
Con người mới mâu thuẫn với chính mình làm sao!
Tôi từng biết một vài nhân vật nổi danh bậc nhất về sự khôn ngoan trong các công vụ và chốn triều chính lại bị sai khiến bởi những tên đầy tớ ngu ngốc.
Tôi từng biết những vị đại thần lừng lẫy, nổi tiếng vì sự minh triết và bác học, nhưng lại chẳng cất nhắc ai ngoài những kẻ đần độn.
Tôi từng biết những người có lòng dũng cảm phi thường lại hóa thành kẻ hèn nhát trước vợ mình.
Tôi từng biết những kẻ xảo quyệt nhất lại liên tục bị lừa gạt.
Tôi từng biết ba vị đại thần có thể tính toán và thiết lập chính xác sổ sách thu chi của cả một vương quốc, nhưng lại hoàn toàn dốt nát trong việc quản lý kinh tế gia đình mình.
Những bài giảng của các giáo sĩ giúp duy trì những con người có thiện tâm trên con đường đức hạnh, nhưng hiếm khi hoặc chưa từng cải hóa được kẻ ác nhân.
Các bậc quân vương thường đưa ra những lựa chọn khôn ngoan hơn so với những kẻ hầu cận mà họ tin tưởng giao phó việc phân bổ chức tước: tôi từng biết một vị vua hơn một lần chọn được một vị đại thần tài năng, nhưng chưa từng thấy vị đại thần đó dùng uy tín của mình để trao một chức vụ cho người mà ông ta cho là xứng đáng nhất. Một trong những nhân vật lớn lao nhất thời đại này đã thừa nhận và biện minh cho vấn đề đó xuất phát từ sự bạo liệt của các phe phái và sự vô lý của bè bạn.
Những nguyên nhân nhỏ nhặt cũng đủ khiến một người cảm thấy bất an khi những điều to tát không hiện diện. Thiếu hụt một khối gỗ, anh ta sẽ vấp ngã vì một cọng rơm.
Phẩm giá, địa vị cao sang, hay sự giàu có lớn lao ở một chừng mực nào đó là điều cần thiết đối vớingười già, nhằm giữ cho giới trẻ một khoảng cách nhất định, bởi vì nếu không, bọn chúng sẽ rất dễ có thói hỗn láo dựa vào tuổi tác.
Ai nấy đều khao khát được sống lâu; nhưng chẳng một ai muốn mình trở thành kẻ già nua.
Thói thích nịnh hót ở đa số đàn ông xuất phát từ cái nhìn thấp kém về bản thân họ; còn ở phụ nữ thì ngược lại.
Nếu sách vở và luật pháp tiếp tục gia tăng như trong suốt năm mươi năm qua, tôi thực sự lo ngại cho các thế hệ tương lai không biết làm thế nào để một người có thể trở thành người uyên bác, hay một ai đó có thể làm luật sư.
Người ta vẫn thường nói các vị vua có cánh tay dài; tôi chỉ ước gì họ có đôi tai cũng dài tương xứng như thế.
Các hoàng tử khi ở tuổi sơ sinh, thơ ấu và thiếu niên thường được ca tụng là sở hữu tài năng và sự thông minh kỳ diệu, thốt ra những lời khiến người ta kinh ngạc và sửng sốt. Thật kỳ lạ thay, sao lắm hoàng tử đầy hứa hẹn thế, mà lại sinh ra ngần ấy vị vua đáng hổ thẹn! Giả sử họ chết sớm, họ đã có thể trở thành những kỳ quan về sự khôn ngoan và đức hạnh. Còn nếu họ sống tiếp, họ quả thực thường trở thành những kỳ quan, nhưng lại theo một khía cạnh khác.
Chính trị, theo cách hiểu thông thường của từ này, chẳng qua chỉ là sự nhũng lơ, và do đó chẳng có chút ích lợi gì đối với một vị vua anh minh hay một triều đình liêm chính; cũng chính vì lý do đó mà chốn triều đình lại ngập ngụa đầy rẫy những mưu mô chính trị.
Một kẻ quá ư câu nệ tiểu tiết thực chất lại là kẻ có những suy nghĩ dơ bẩn.
Apollo từng được tôn sủng là vị thần y học đồng thời là kẻ gieo rắc bệnh tật. Cả hai lĩnh vực ấy nguyên thủy vốn là một nghề, và cho đến nay vẫn vậy.
Người già và những sao chổi thường được tôn kính vì cùng một lý do: bộ râu dài của họ, và thói quen ra vẻ tiên tri các điềm báo.
Có người từng được hỏi tại triều đình rằng ông ta nghĩ thế nào về một vị đại sứ cùng đoàn tùy tùng toàn những xiêm y thêu thùa ren rúa, cúi chào khom lưng và điệu bộ đầy mình; ông ta đáp rằng, đó là sản phẩm do Solomon nhập khẩu, toàn vàng và loài khỉ.
Hầu hết các hình thức giải trí ở đàn ông, trẻ em và các loài động vật khác thực chất đều là sự mô phỏng của việc đánh đấm.
Augustus từng bắt gặp một chú lừa mang cái tên may mắn và nhờ đó tự tiên đoán vận may cho chính mình. Tôi cũng gặp rất nhiều chú lừa, nhưng chẳng có con nào mang tên may mắn cả.
Nếu một người bắt tôi phải giữ khoảng cách với anh ta, thì điều an ủi là anh ta cũng phải giữ khoảng cách với tôi cùng lúc đó.
Ai có thể chối cãi rằng tất cả mọi người đều cuồng nhiệt yêu chuộng sự thật, khi ta thấy họ tỏ ra quả quyết đến thế trong những sai lầm của chính mình, thứ mà họ sẵn sàng bảo vệ bằng tất cả sự nhiệt thành dành cho chân lý, mặc dù họ tự mâu thuẫn với bản thân trong từng ngày của cuộc đời?
“Thật là một nhận sát xuất sắc làm sao,” tôi tự thốt lên như thế khi đọc được một đoạn văn của một tác giả nào đó có quan điểm trùng khớp với mình. Còn khi chúng ta bất đồng, tôi liền phán ngay rằng ông ta đã nhầm.
Rất ít người, nói một cách đúng đắn, đang thực sự sống ở hiện tại, mà thay vào đó họ luôn bận rộn chuẩn bị để được sống vào một thời điểm khác.
Luật pháp dù được chắp bút bằng sự cẩn trọng và chuẩn xác tột độ, lại viết bằng ngôn ngữ bình dân, thế mà vẫn thường bị bóp méo thành những ý nghĩa sai lệch; vậy thì hà cớ gì chúng ta phải lấy làm ngạc nhiên khi Kinh Thánh cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự?
Mặc dù con người thường bị quở trách vì không nhận thức được điểm yếu của mình, nhưng có lẽ cũng có ít người nhận ra được sức mạnh của bản thân.
Một người nọ trông thấy một con ong bắp cày đang bò vào chiếc lọ nhỏ đựng đầy mật ong treo trên một cây ăn quả, liền cất lời mắng rằng: “Hỡi con vật ngốc nghếch kia, mi điên rồi hay sao mà chui vào cái lọ đó, nơi mi có thể thấy hàng trăm đồng loại của mình đang chết ngổn ngang trong đó trước mi kìa?” Con ong bắp cày liền đáp: “Lời quở trách của ngài rất đúng, nhưng nó không thích hợp để thốt ra từ miệng loài người các ngài đâu; bởi vì các ngài chẳng những không chịu lấy đó làm gương từ thói dại khờ của kẻ khác, mà thậm chí còn chẳng màng rút kinh nghiệm từ chính những sai lầm của bản thân. Nếu sau khi rơi vào chiếc lọ này tới mấy lần và may mắn thoát nạn, mà tôi vẫn cứ đâm đầu vào lần nữa, thì khi đó tôi mới thực sự giống như các ngài.”
Một lão hà tiện nuôi một con quạ khoang thuần hóa, chuyên trộm những đồng tiền xu rồi đem giấu vào một cái lỗ. Con mèo nhìn thấy cảnh đó bới liền hỏi tại sao nó lại tích trữ những thứ tròn vo sáng bóng chẳng thể dùng được vào việc gì ấy? Con quạ liền đáp: “Tại sao ư, chủ nhân của tôi cũng có cả một rương đầy ắp kìa, và ngài ấy cũng có thèm dùng đến chúng đâu, khác gì tôi.”
Con người ta sẵn sàng chịu tiếng cười chê vì sự thông minh của mình, chứ quyết không chịu nhận sự chê cười vì thói ngu ngốc.
Nếu những bậc trí tuệ và thiên tài quyết định không bao giờ phàn nàn trong các tác phẩm của họ về những kẻ chỉ trích và bôi nhọ, thì thế hệ mai sau sẽ chẳng bao giờ biết được rằng họ từng có những kẻ như thế tồn tại trên đời.
Sau khi chiêm nghiệm tất cả các châm ngôn và hệ thống giao thương buôn bán, một kẻ đứng ngoài quan sát hẳn sẽ nghĩ rằng các guồng quay công việc trên thế giới này được sắp đặt một cách thật lố bịch làm sao.
Có rất ít quốc gia mà nếu được cày cấy tốt lại không thể nuôi sống gấp đôi số lượng cư dân hiện tại của họ, thế nhưng lại có rất ít nơi mà một phần ba dân số không phải chịu cảnh thiếu thốn cùng cực ngay cả những nhu yếu phẩm của cuộc sống. Tôi đem xuất khẩu hai mươi thùng ngũ cốc, thứ đủ sức nuôi sống một gia đình qua một năm bánh mì, để rồi đổi lấy một bình rượu vang mà nửa tá bợm nhậu có thể nốc cạn trong chưa đầy một tháng, với cái giá phải trả là sức khỏe và lý trí của chính họ.
Một người hẳn sẽ chẳng thu hút được mấy khán giả nếu anh ta buôn bán ba xu để thị phạm cách đút một thanh sắt đỏ rực vào thùng thuốc súng mà không làm nó phát nổ.