Chẳng có thị trấn nào trên khắp nước Pháp, theo ý kiến của tôi, trông trên bản đồ lại đẹp hơn MONTREUIL;—tôi thừa nhận, nhìn trong sách hướng dẫn đường bộ thì nó không được đẹp như thế; nhưng khi bạn tận mắt chứng kiến nó—thì chắc chắn trông nó thật đáng thương hại.

Tuy nhiên, hiện tại ở đó có một thứ rất bắt mắt; đó chính là con gái của người chủ quán trọ: Cô bé đã ở Amiens mười tám tháng và ở Paris sáu tháng để theo học các lớp của mình; vì thế cô bé đan, thêu, nhảy múa và thực hiện những nét điệu đà nhỏ nhặt rất cừ.

—Con nhỏ tinh quái! Trong năm phút tôi đứng nhìn, cô bé đã làm tuột ít nhất một tá vòng len trên chiếc tất sợi trắng——phải, phải rồi—tôi thấy rồi, đồ ranh ma!——cái cổ chân đó dài và thon——cô không cần phải ghim nó vào đầu gối đâu——và chiếc tất đó là của chính cô——lại còn vừa vặn với cô nữa chứ.

——Thật lạ thay khi Tạo hóa lại tiết lộ cho sinh vật này một chút gì đó về ngón tay cái của bức tượng!

—Nhưng vì mẫu vật này còn đáng giá hơn tất cả những ngón tay cái đó—chưa kể tôi còn được sở hữu cả ngón tay cái lẫn ngón tay của cô bé trong cùng một món hời, nếu chúng có thể là chỉ dẫn cho tôi,—và vì Janatone (đó là tên cô bé) làm mẫu quá đẹp——nếu tôi không vẽ cô bé theo đúng mọi tỉ lệ, với một cây bút chì kiên định y như thể tôi đang vẽ cô trong lớp vải quấn ướt át nhất, thì nguyện cho tôi đừng bao giờ vẽ thêm được nữa, hay đúng hơn là nguyện cho tôi phải vẽ như một con ngựa kéo, dùng toàn bộ sức lực trong suốt quãng đời còn lại của mình.

—Nhưng các ngài lại chọn nghe tôi kể về chiều dài, chiều rộng và chiều cao vuông góc của nhà thờ giáo xứ lớn, hay bản vẽ mặt tiền của tu viện Saint Austreberte vốn được chuyển từ Artois đến đây—tôi cho rằng mọi thứ vẫn y nguyên như lúc những người thợ nề và thợ mộc để lại, và nếu niềm tin vào Đấng Christ còn kéo dài chừng ấy thời gian, thì năm mươi năm tới nó vẫn sẽ như vậy thôi——cho nên các ngài và các bậc tôn kính có thể tha hồ mà đo đạc chúng lúc rảnh rỗi——nhưng kẻ nào muốn đo đạc nàng, Janatone, thì phải làm ngay bây giờ—bởi chính trong vóc dáng nàng đã mang sẵn những nguyên lý của sự đổi thay; và khi xét đến những biến cố của một cuộc đời phù du, tôi sẽ chẳng dám bảo đảm cho nàng dù chỉ một khắc; trước khi hai lần mười hai tháng trôi qua, nàng có thể phình ra như một quả bí ngô, và mất đi phom dáng——hoặc nàng có thể tàn úa như một bông hoa, và mất đi vẻ đẹp——thậm chí, nàng có thể hư hỏng như một ả lẳng lơ—và đánh mất chính mình. Tôi đã chẳng dám bảo đảm cho dì Dinah của tôi, nếu dì ấy còn sống——thề có chúa, khó mà bảo đảm được ngay cả cho bức chân dung của dì——dù nó có được vẽ bởi Reynolds đi chăng nữa—

Nhưng nếu tôi còn tiếp tục với bản vẽ của mình, sau khi đã nhắc đến người con trai đó của Apollo, thì cứ bắn tôi đi——

Vậy nên các vị đành phải bằng lòng với nguyên mẫu thôi; mà nếu buổi chiều hôm đó trời đẹp khi đi qua Montreuil, các vị sẽ thấy nàng ngay tại cửa xe ngựa, khi đổi ngựa: nhưng trừ khi các vị có lý do vội vã tệ hại như tôi—các vị tốt hơn là nên dừng lại:—Nàng có hơi mộ đạo một chút: nhưng thưa ngài, đó chỉ là một quân bài terce so với một quân chín, một lợi thế nằm trong tay các ngài đấy——

—Lạy Chúa giúp con! Con chẳng đếm nổi lấy một điểm: thế là bị pique, repique và capot đến tận cùng địa ngục rồi.