Họ tiếp tục đi cho đến khi tới những ngọn Núi Thanh Tú, vốn thuộc về Chúa tể của ngọn đồi mà chúng ta đã nhắc đến trước đây. Họ leo lên núi để chiêm ngưỡng những khu vườn, những vườn cây ăn trái, những vườn nho và những dòng suối nước trong. Tại đó, họ uống nước, tắm rửa, và thoải mái thưởng thức hoa quả trong các vườn nho. Trên đỉnh núi, những người chăn cừu đang chăn đàn gia súc của mình và họ đứng bên vệ đường. Các khách hành hương bèn tiến lại gần, tựa vào những cây gậy lữ hành (như thường lệ của những người hành hương mệt mỏi khi dừng chân trò chuyện dọc đường), và hỏi: "Đây là núi của ai, và đàn cừu đang gặm cỏ trên đó thuộc về ai?"
Người chăn cừu: "Những ngọn núi này là Đất của Immanuel, và từ đây có thể trông thấy Thành của Người; đàn cừu cũng là của Người, và Người đã hy sinh mạng sống vì chúng."
Christian: "Đây có phải đường đến Thành Thiên Đàng không?"
Người chăn cừu: "Các anh đang đi đúng đường rồi."
Christian: "Còn bao xa nữa mới tới nơi?"
Người chăn cừu: "Quá xa đối với bất cứ ai, trừ những người thực sự sẽ đặt chân tới đó."
Christian: "Con đường này an toàn hay nguy hiểm?"
Người chăn cừu: "An toàn đối với những người mà nó dành cho; nhưng những kẻ tội lỗi sẽ gục ngã trên đó."
Christian: "Ở nơi này có sự giúp đỡ nào cho những khách hành hương đang mệt mỏi và kiệt sức trên đường không?"
Người chăn cừu: "Chúa tể của những ngọn núi này đã giao phó cho chúng tôi trách nhiệm không được quên chăm sóc những người khách lạ; vì vậy, những gì tốt đẹp nhất của nơi này đều dành cho các anh."
Tôi cũng thấy trong giấc mơ của mình rằng, khi những người chăn cừu nhận ra họ là những lữ khách, họ bèn đặt câu hỏi (và họ đáp lại như đã từng làm ở những nơi khác), chẳng hạn như: "Các anh từ đâu đến?", "Làm sao các anh tìm được con đường này?", và "Bằng cách nào các anh kiên trì đi được đến đây? Vì ít người bắt đầu hành trình này lại có thể xuất hiện trên những ngọn núi này lắm." Nhưng khi nghe câu trả lời, những người chăn cừu tỏ ý hài lòng, họ nhìn họ đầy trìu mến và nói: "Chào mừng các anh đến với Núi Thanh Tú!"
Những người chăn cừu, tôi xin nhắc lại, có tên là Tri Thức, Kinh Nghiệm, Cảnh Giác, và Chân Thành, đã nắm tay họ dẫn vào lều và mời họ dùng những gì sẵn có. Họ còn nói thêm: "Chúng tôi muốn các anh ở lại đây một thời gian để làm quen với chúng tôi, và cũng để tự mình vui hưởng những điều tốt đẹp của Núi Thanh Tú này." Họ bèn đáp lại rằng họ rất sẵn lòng ở lại. Vậy là đêm đó họ đi nghỉ, vì trời đã rất khuya.
NHỮNG NGƯỜI CHĂN CỪU DẪN LỐI
Rồi tôi thấy trong giấc mơ rằng, vào buổi sáng, những người chăn cừu gọi Christian và Hopeful dậy để cùng đi dạo trên núi với họ. Họ cùng nhau bước ra ngoài và đi dạo một lúc, thưởng ngoạn cảnh quan tươi đẹp ở khắp mọi phía. Sau đó, những người chăn cừu nói với nhau: "Chúng ta có nên cho những khách hành hương này xem vài điều kỳ lạ không?" Sau khi đã thống nhất, họ dẫn hai người tới đỉnh một ngọn đồi gọi là Sai Lầm, nơi có sườn dốc đứng ở phía xa, và bảo họ nhìn xuống dưới đáy. Christian và Hopeful nhìn xuống và thấy dưới đáy là xác vài người đã bị vỡ vụn do ngã từ trên đỉnh xuống. Christian bèn hỏi: "Điều này nghĩa là sao?" Những người chăn cừu trả lời: "Các anh chưa nghe nói về những kẻ đã bị mê hoặc, vì nghe theo Hymeneus và Philetus về đức tin vào sự sống lại từ cõi chết sao?" Họ đáp: "Rồi ạ." Những người chăn cừu bèn nói: "Những kẻ các anh thấy nằm vỡ vụn dưới đáy ngọn núi này chính là họ; cho đến tận ngày nay, xác họ vẫn nằm đó không được chôn cất, như các anh thấy, để làm gương cho những người khác phải cẩn trọng, đừng trèo quá cao, hay đừng tiến quá gần sát mép của ngọn núi này."
Sau đó, tôi thấy họ dẫn họ tới đỉnh một ngọn núi khác, có tên là Cẩn Trọng, và bảo họ nhìn ra xa; khi nhìn, họ thấy, theo như họ nghĩ, vài người đang đi lại giữa những ngôi mộ ở đó; và họ nhận ra rằng những người này bị mù, vì họ thỉnh thoảng vấp phải các ngôi mộ, và vì họ không thể tìm được lối thoát ra khỏi nơi đó. Christian bèn hỏi: "Điều này nghĩa là sao?"
Những người chăn cừu trả lời: "Các anh có thấy một lối rào hơi thấp bên dưới những ngọn núi này, dẫn vào một đồng cỏ ở phía bên tay trái không?" Họ đáp: "Có ạ." Những người chăn cừu bèn nói: "Từ lối rào đó có một con đường dẫn thẳng đến Lâu đài Nghi Ngại, nơi do Gã Khổng Lồ Tuyệt Vọng canh giữ; và những người này" (vừa nói vừa chỉ vào những người giữa các ngôi mộ) "từng một thời hành hương, cũng như các anh bây giờ, cho đến khi họ tới đúng lối rào đó. Và vì con đường chính ở nơi đó quá gồ ghề, họ đã chọn đi chệch ra khỏi con đường để vào đồng cỏ, rồi bị Gã Khổng Lồ Tuyệt Vọng bắt được, ném vào Lâu đài Nghi Ngại. Tại đó, sau khi bị giam giữ trong ngục tối một thời gian, hắn đã móc mắt họ và dẫn họ đi giữa những ngôi mộ, nơi hắn bỏ mặc họ lang thang cho đến tận ngày nay, để lời của Người Khôn Ngoan được ứng nghiệm: 'Kẻ đi lạc khỏi con đường thông sáng, sẽ ở lại trong hội của người chết.'" Christian và Hopeful nhìn nhau, nước mắt trào ra, nhưng không nói gì với những người chăn cừu.
Rồi tôi thấy trong giấc mơ, những người chăn cừu dẫn họ tới một nơi khác dưới thung lũng, nơi có một cánh cửa bên sườn đồi; họ mở cửa và bảo họ nhìn vào trong. Họ nhìn vào, và thấy bên trong rất tối tăm và đầy khói; họ còn tưởng mình nghe thấy tiếng ầm ầm như tiếng lửa reo, tiếng than khóc của những kẻ đang bị hành hạ, và ngửi thấy mùi lưu huỳnh. Christian bèn hỏi: "Điều này nghĩa là sao?" Những người chăn cừu bảo họ: "Đây là một con đường rẽ tắt dẫn đến địa ngục, con đường mà những kẻ đạo đức giả thường đi vào: cụ thể là những kẻ bán quyền trưởng nam như Esau; những kẻ phản bội chủ như Judas; những kẻ báng bổ Phúc âm như Alexander; và những kẻ nói dối, lừa gạt như Ananias và vợ hắn là Sapphira."
Hopeful: "Vậy ra, tôi nhận thấy rằng những kẻ này, mỗi người trong số họ, đều có vẻ ngoài của một khách hành hương, cũng như chúng tôi hiện giờ; chẳng phải vậy sao?"
Người chăn cừu: "Đúng vậy, và họ còn duy trì vẻ ngoài đó trong một thời gian dài nữa là đằng khác."
Hopeful: "Họ đã có thể đi xa đến đâu trên con đường hành hương vào thời của họ, khi mà cuối cùng họ vẫn bị vứt bỏ một cách thê thảm như thế?"
Người chăn cừu: "Có kẻ đi xa hơn, có kẻ chưa đi xa bằng tới được những ngọn núi này."
Các khách hành hương bèn nói với nhau: "Chúng ta cần phải kêu cầu Đấng Mạnh Sức để xin sức mạnh."
Người chăn cừu: "Phải, và khi đã có sức mạnh rồi, các anh cũng sẽ cần phải dùng đến nó nữa."
CỔNG THÀNH THIÊN ĐÀNG
Đến lúc này, các khách hành hương muốn tiếp tục lên đường, và những người chăn cừu cũng mong họ làm vậy; thế nên họ cùng nhau đi về phía cuối của dãy núi. Những người chăn cừu bảo nhau: "Hãy cho các khách hành hương xem cổng của Thành Thiên Đàng ở đây, nếu họ có kỹ năng nhìn qua kính viễn vọng của chúng ta." Các khách hành hương vui vẻ chấp nhận lời đề nghị; thế là họ dẫn hai người lên đỉnh một ngọn đồi cao tên là Quang Minh, và đưa kính cho họ nhìn.
Họ cố gắng nhìn; nhưng ký ức về điều cuối cùng mà những người chăn cừu vừa cho họ xem đã làm tay họ run rẩy, vì thế mà họ không thể nhìn ổn định qua kính; tuy nhiên, họ nghĩ rằng mình đã thấy một cái gì đó giống như cánh cổng, và cả sự vinh hiển của nơi ấy. Vậy là họ rời đi, và hát bài ca này:
Bởi những người chăn cừu, bí mật được khai bày,
Mà với mọi người khác, chúng vẫn còn ẩn giấu.
Vậy hãy đến bên những người chăn cừu, nếu bạn muốn thấy
Những điều sâu xa, ẩn giấu, và đầy huyền bí.
Khi họ sắp sửa khởi hành, một trong những người chăn cừu đưa cho họ tờ chỉ dẫn đường đi. Một người khác dặn họ hãy coi chừng Kẻ Nịnh Hót. Người thứ ba dặn họ phải cẩn thận để không ngủ quên trên Miền Mê Hoặc. Và người thứ tư chúc họ thượng lộ bình an.
Thế rồi tôi bừng tỉnh khỏi giấc mơ.