Sau đó, tôi dõi mắt nhìn cho đến khi họ tới được Vùng Đất Beulah, nơi mặt trời chiếu sáng cả đêm lẫn ngày. Tại đây, vì thấm mệt, họ dừng chân nghỉ ngơi một lúc. Và bởi vùng đất này là nơi chung dành cho những người hành hương, còn những vườn cây ăn trái và vườn nho ở đây đều thuộc về Đức Vua của Vương Quốc Thiên Đàng, nên họ được phép tùy ý dùng bất cứ thứ gì của Ngài. Tuy nhiên, chỉ cần nghỉ ngơi một lát là họ đã thấy hồi phục; bởi tiếng chuông ngân vang, tiếng kèn hòa tấu réo rắt không dứt, khiến họ không thể nào chợp mắt, dù vậy, họ vẫn cảm thấy sảng khoái như thể đã được ngủ một giấc thật ngon lành.

Ở đây còn văng vẳng tiếng người đi lại trên đường phố, họ reo lên: "Lại có thêm những người hành hương đến thị trấn rồi!" Và một người khác đáp lời: "Thế là hôm nay có biết bao người đã vượt qua dòng nước và được vào cổng vàng!" Họ lại kêu lên: "Bây giờ có cả một đạo quân Thiên Thần vừa đến thị trấn, nhờ vậy chúng ta biết rằng còn nhiều người hành hương nữa đang trên đường tới; bởi họ đến đây để chờ đón và an ủi những người đó sau mọi nỗi đau thương!" Thế rồi, những người hành hương đứng dậy, đi dạo qua lại. Ôi, lúc này tai họ tràn ngập những giọng nói thiên đàng, và mắt họ hân hoan trước những cảnh tượng thần tiên! Tại vùng đất này, họ chẳng nghe, chẳng thấy, chẳng cảm thấy, chẳng ngửi thấy, chẳng nếm thấy điều gì gây khó chịu cho dạ dày hay tâm trí; chỉ khi họ nếm thử nước của dòng sông mà họ phải băng qua, họ thấy vị hơi đắng nơi đầu lưỡi, nhưng khi nuốt xuống thì lại thấy ngọt ngào hơn.

Tại nơi này, tên tuổi của những người từng là khách hành hương từ xưa đều được ghi chép lại, cùng với lịch sử về tất cả những việc làm lừng lẫy của họ. Người ta cũng thường bàn tán về dòng sông này, rằng có những lúc nó chảy xiết ra sao, và những khi thủy triều rút xuống thế nào khi người khác băng qua. Có những lúc nó gần như cạn khô đối với người này, trong khi lại dâng cao tràn bờ đối với người khác.

Ở nơi này, trẻ con trong thị trấn thường vào vườn của Đức Vua, hái những bó hoa thơm tặng cho khách hành hương, và trao tận tay họ với bao tình cảm quý mến. Tại đây còn mọc cả cây long não, cùng với cam tùng, nghệ tây, xương bồ, quế, và tất cả những loại cây nhũ hương, một dược, lô hội, cùng mọi loại gia vị thượng hạng. Những thứ này được dùng để ướp thơm căn phòng của khách hành hương trong thời gian họ lưu lại đây; và thân thể họ cũng được xức dầu bằng những hương liệu ấy để chuẩn bị vượt sông, khi thời điểm đã định tới gần.

CHRISTIANA NHẬN THÔNG ĐIỆP

Lúc họ đang nằm nghỉ, chờ đợi giờ lành đến, trong thị trấn bỗng xôn xao tin có một sứ giả từ Thành Thiên Đàng đến mang theo việc hệ trọng cho Christiana, vợ của người hành hương Christian. Người ta bèn đi hỏi thăm và tìm ra ngôi nhà nơi bà đang ở. Vị sứ giả trao cho bà một bức thư; nội dung thư viết: "Chào người đàn bà hiền thục! Ta mang đến cho nàng tin vui rằng Chủ Nhân đang gọi nàng, và chờ đợi nàng phải hiện diện trước mặt Ngài trong y phục của sự sống đời đời, trong vòng mười ngày tới."

Sau khi đọc thư cho bà nghe, vị sứ giả trao cho bà một dấu hiệu xác thực rằng ông là sứ giả chân chính, đến để thúc giục bà mau chóng lên đường. Dấu hiệu đó là một mũi tên, với đầu mũi nhọn tẩm đầy tình yêu, nhẹ nhàng cắm vào tim bà, dần dần tác động mạnh mẽ đến mức bà biết chắc chắn rằng khi thời điểm đã định, bà phải ra đi.

Khi Christiana biết rằng thời khắc của mình đã đến, và bà là người đầu tiên trong đoàn này phải băng qua sông, bà cho gọi ông Great-heart, người dẫn đường của bà, và kể cho ông nghe mọi sự. Ông bảo bà rằng ông vô cùng mừng cho tin ấy, và cũng ước gì mình là người được sứ giả gọi đi. Sau đó, bà nhờ ông đưa ra lời khuyên để chuẩn bị mọi thứ cho chuyến đi. Ông nói với bà: "Mọi việc phải diễn ra như thế này; và những người ở lại chúng tôi sẽ tiễn bà đến tận bờ sông."

Rồi bà gọi các con lại, ban phước cho chúng, và nói rằng bà vẫn thấy vui lòng khi đọc lại dấu ấn được đóng trên trán các con, mừng vì thấy chúng ở đây cùng bà, và vì chúng đã giữ cho áo mặc của mình được vẹn nguyên, trắng sạch. Sau cùng, bà đem chút của cải ít ỏi còn lại chia cho người nghèo, và dặn dò các con trai, con gái hãy sẵn sàng chờ đợi khi sứ giả đến đón mình.

Sau khi nói những lời ấy với người dẫn đường và các con, bà gọi ông Valiant-for-truth đến và bảo: "Thưa ông, ông đã luôn chứng tỏ mình là người có tấm lòng trung tín. Hãy giữ lòng trung thành cho đến chết, và Vua của tôi sẽ ban cho ông vương miện sự sống. Tôi cũng xin ông hãy quan tâm đến các con tôi; nếu có lúc nào thấy chúng yếu lòng, hãy an ủi chúng. Còn các con dâu tôi, chúng đã rất trung thành; và lời hứa chắc chắn sẽ được thực hiện nơi chúng vào lúc cuối đời." Nhưng với ông Stand-fast, bà trao một chiếc nhẫn.

Sau đó, bà gọi ông Honest già cả và nói về ông: "Kìa, một người Israel thật sự, trong lòng không chút dối trá."

Ông Honest đáp: "Tôi chúc bà có một ngày đẹp trời khi lên đường tới Núi Zion, và tôi sẽ rất vui khi thấy bà băng qua sông mà không bị ướt chân."

Nhưng bà trả lời: "Dù ướt hay khô, tôi vẫn mong được đi ngay; bởi dù thời tiết trong chuyến đi có thế nào, khi đến nơi tôi vẫn có đủ thời gian để ngồi nghỉ ngơi và hong khô mình."

Đúng lúc đó, người tốt bụng là ông Ready-to-halt đến thăm bà. Bà bảo ông: "Hành trình của ông từ trước đến nay đầy gian nan; nhưng chính điều đó sẽ làm cho sự nghỉ ngơi của ông thêm ngọt ngào. Hãy tỉnh thức và sẵn sàng; vì vào giờ ông không ngờ tới, sứ giả có thể sẽ đến."

Sau ông, ông Despondency cùng con gái Much-afraid bước vào; bà nói với họ: "Các người nên ghi nhớ với lòng biết ơn mãi mãi sự giải cứu thoát khỏi tay gã Khổng Lồ Tuyệt Vọng và khỏi Lâu Đài Nghi Ngờ. Nhờ ân điển ấy mà các người mới đến được đây an toàn. Hãy tỉnh thức và vứt bỏ nỗi sợ hãi; hãy tỉnh táo và hy vọng đến cùng."

Rồi bà nói với ông Feeble-mind: "Ngươi đã được giải cứu khỏi miệng của gã Khổng Lồ Slay-good, để ngươi có thể sống mãi mãi trong ánh sáng của những người đang sống, và chiêm ngưỡng Vua của mình trong sự an ủi. Ta chỉ khuyên ngươi hãy từ bỏ thói hay sợ hãi và nghi ngờ lòng tốt của Ngài trước khi Ngài phái người đến đón ngươi; kẻo khi Ngài đến, ngươi lại phải đứng trước mặt Ngài mà đỏ mặt vì lỗi lầm đó."

CHRISTIANA BĂNG QUA SÔNG

Ngày Christiana phải ra đi đã đến gần. Con đường đông nghẹt người đến tiễn đưa bà. Nhưng kìa, tất cả các bờ bên kia sông đều đầy những ngựa và xe chiến mã, từ trên cao xuống để hộ tống bà đến cổng Thành. Bà bước ra và bước xuống sông, vẫy tay từ biệt những người tiễn đưa đến tận bờ sông. Những lời cuối cùng mà người ta nghe bà nói là: "Lạy Chúa, con đến với Ngài, và chúc tụng Ngài!"

Sau đó, các con và bạn bè bà quay trở lại chỗ của mình, bởi những người đợi đón Christiana đã đưa bà đi khuất tầm mắt. Bà cứ thế đi tới, gọi cửa và bước vào cổng thành với tất cả niềm hân hoan như chồng bà, Christian, đã làm trước đó. Khi bà ra đi, các con bà bật khóc. Nhưng ông Great-heart và ông Valiant chơi những bản nhạc reo vui bằng đàn chũm chọe và đàn hạc. Thế rồi mọi người ai nấy đều trở về nơi của mình.

NHỮNG NGƯỜI HÀNH HƯƠNG NHẬN THÔNG ĐIỆP

Thời gian trôi qua, lại có một sứ giả đến thị trấn, và công việc của ông là tìm gặp ông Ready-to-halt. Ông tìm ra ông ấy và nói: "Tôi đến gặp ông từ Đấng mà ông đã yêu mến và bước theo, dù phải chống nạng; thông điệp của tôi là báo cho ông biết rằng Ngài đang đợi ông tại bàn tiệc của Ngài, để cùng dùng bữa trong vương quốc của Ngài, vào ngày sau lễ Phục Sinh; vì thế hãy chuẩn bị cho hành trình này." Sau đó ông cũng đưa cho ông Ready-to-halt một dấu hiệu xác thực rằng mình là sứ giả chân chính: "Ta đã đập vỡ cái bát vàng của ngươi và nới lỏng sợi dây bạc của ngươi."

Sau đó, ông Ready-to-halt gọi các bạn đồng hành tới và bảo: "Tôi đã được gọi, và Chúa chắc chắn cũng sẽ thăm viếng anh em nữa." Ông nhờ ông Valiant làm di chúc giúp mình. Và vì chẳng có gì để lại cho những người ở lại ngoài đôi nạng và những lời chúc tốt đẹp, ông nói: "Tôi để lại đôi nạng này cho đứa con nào sẽ bước theo dấu chân tôi, cùng hàng trăm lời chúc ấm áp mong nó sẽ trở nên tốt hơn tôi." Sau đó, ông cảm ơn ông Great-heart vì sự dìu dắt và lòng tốt của ông, rồi hướng về hành trình của mình. Khi đến bờ sông, ông nói: "Giờ thì tôi không cần đến những đôi nạng này nữa, vì đằng kia đã có xe ngựa chờ tôi lên." Những lời cuối cùng người ta nghe ông nói là: "Chào mừng sự sống!" Thế rồi ông đi theo con đường của mình.

Sau đó, tin tức được đưa đến cho ông Feeble-mind rằng sứ giả đang thổi tù và tại cửa phòng ông. Sứ giả bước vào và nói: "Tôi đến để báo cho ông biết Chủ Nhân đang cần ông, và trong thời gian rất ngắn nữa ông phải diện kiến dung nhan rạng ngời của Ngài. Hãy coi đây là dấu hiệu cho sự chân thật của thông điệp tôi: 'Những kẻ trông ra ngoài cửa sổ sẽ bị tối tăm.'" Ông Feeble-mind liền gọi bạn bè đến, kể lại thông điệp vừa nhận được và dấu hiệu xác thực đi kèm. Rồi ông nói: "Vì tôi chẳng có gì để lại cho ai, việc lập di chúc có ích gì? Còn tâm trí yếu đuối của tôi, tôi sẽ để lại phía sau, vì nơi tôi đến không cần tới nó, cũng chẳng đáng để ban cho người hành hương nghèo nhất: vì thế, khi tôi đi rồi, tôi mong ông Valiant hãy chôn nó vào đống phân." Sau khi xong việc, và đến ngày phải ra đi, ông bước xuống sông như những người khác. Những lời cuối cùng của ông là: "Hãy bền lòng, đức tin và sự kiên nhẫn!" Thế rồi ông bước sang bờ bên kia.

Nhiều ngày trôi qua, đến lượt ông Despondency được gọi; một sứ giả đã đến và mang thông điệp này cho ông: "Hỡi người run rẩy, đây là lệnh triệu tập để ngươi sẵn sàng đến với Vua của mình vào ngày của Chúa kế tiếp, để reo mừng vì sự giải thoát khỏi mọi nghi ngờ của ngươi." Sứ giả nói tiếp: "Và để biết thông điệp của ta là thật, hãy lấy con cào cào này làm gánh nặng cho ngươi."

Khi nghe tin này, con gái ông Despondency là Much-afraid nói rằng nàng sẽ đi cùng cha. Sau đó, ông Despondency nói với bạn bè: "Các bạn biết cha con tôi là người thế nào, và chúng tôi đã cư xử rụt rè, khó khăn ra sao trong mọi cuộc gặp gỡ. Di nguyện của cha con tôi là, từ ngày chúng tôi ra đi mãi mãi, không ai được dung chứa những cảm xúc nản lòng và nỗi sợ nô lệ của chúng tôi nữa; vì tôi biết sau khi tôi chết, chúng sẽ tìm đến người khác. Nói thật với các bạn, đó là những bóng ma chúng tôi đã chứa chấp khi mới bắt đầu hành trình, và không bao giờ có thể rũ bỏ được; chúng sẽ lang thang và tìm cách thâm nhập vào những người hành hương khác; vì lợi ích của chúng tôi, xin hãy đóng cửa lại với chúng." Khi đến lúc phải ra đi, họ tiến ra bờ sông. Những lời cuối cùng của ông Despondency là: "Tạm biệt đêm đen! Chào đón ngày mới!" Con gái ông đi qua sông trong tiếng hát, nhưng chẳng ai hiểu nàng nói gì.

Một thời gian sau, có một sứ giả trong thị trấn đến tìm ông Honest. Sứ giả tìm tới nơi ông ở và trao tận tay ông những dòng chữ này: "Ngươi được lệnh phải sẵn sàng vào bảy ngày tới, để ra mắt Chúa của ngươi tại nhà Cha Ngài. Và để làm dấu rằng thông điệp của ta là thật: 'Mọi đứa con của âm nhạc sẽ bị hạ thấp xuống.'" Ông Honest gọi bạn bè tới và nói với họ: "Tôi sắp chết, nhưng sẽ không lập di chúc. Còn về sự trung thực của tôi, nó sẽ theo tôi đi mãi: hãy nhắn lại điều này cho những người đến sau." Đến ngày phải ra đi, ông chuẩn bị để vượt sông. Lúc ấy, dòng sông đang tràn bờ ở vài nơi; nhưng ông Honest lúc còn sống đã dặn một người tên Good-conscience đến gặp ông ở đó; người ấy đã làm đúng như vậy, chìa tay ra và giúp ông bước qua sông. Những lời cuối cùng của ông Honest là: "Ân điển ngự trị!" Thế rồi ông rời bỏ thế gian.

LỜI TRIỆU TẬP CUỐI CÙNG

Sau đó, tin đồn lan ra rằng ông Valiant-for-truth cũng nhận được lệnh triệu tập từ chính vị sứ giả như những người trước, và đây là dấu hiệu cho thấy lệnh triệu tập là thật: cái vò nước của ông bị vỡ bên miệng giếng. Khi biết tin, ông gọi bạn bè đến và thông báo cho họ. Ông nói: "Tôi đang đi về nhà Cha tôi; dù tôi đã đến được đây với bao gian nan, nhưng giờ đây tôi không hề hối tiếc về tất cả những khó khăn mình đã trải qua để đặt chân đến nơi này. Tôi trao lại thanh kiếm của mình cho người sẽ kế tục chuyến hành hương của tôi, còn lòng can đảm và kỹ năng, tôi dành cho bất cứ ai có thể đạt được nó. Những dấu vết và vết sẹo tôi mang theo bên mình, làm chứng cho tôi rằng tôi đã chiến đấu những trận đánh của Ngài, Đấng giờ đây sẽ là người ban thưởng cho tôi." Khi ngày phải ra đi đã đến, nhiều người tiễn ông đến tận bờ sông, khi bước xuống sông ông nói: "Hỡi Tử thần, nọc của ngươi ở đâu?" Và khi lội xuống sâu hơn, ông nói: "Hỡi Mồ mả, sự thắng lợi của ngươi ở đâu?" Thế rồi ông bước qua sông, và tất cả tiếng kèn đều vang lên chào đón ông ở bờ bên kia.

Tiếp đó, lệnh triệu tập dành cho ông Stand-fast (ông Stand-fast này chính là người mà những người hành hương thấy đang quỳ gối ở Vùng Đất Mê Hoặc), sứ giả mang nó đến cho ông trên tay; nội dung là ông phải chuẩn bị cho một sự thay đổi cuộc đời, vì Chủ Nhân không còn muốn ông phải xa cách Ngài lâu hơn nữa. Nghe tin này, ông Stand-fast rơi vào trầm tư.

"Đừng lo," sứ giả nói, "ông không cần nghi ngờ sự thật trong thông điệp của tôi, vì đây là dấu hiệu chứng minh: 'Bánh xe của ngươi đã gãy nơi bể nước.'"

Sau đó ông gọi ông Great-heart, người dẫn đường của họ, tới và nói: "Thưa ông, dù tôi không có duyên được đồng hành cùng ông nhiều trong những ngày hành hương, nhưng từ khi quen biết ông, tôi đã nhận được rất nhiều điều bổ ích. Khi rời nhà, tôi để lại vợ và năm đứa con nhỏ: xin ông cho phép khi trở về (vì tôi biết ông sẽ đi và trở về nhà chủ của mình, với hy vọng ông có thể dẫn dắt thêm nhiều người hành hương thánh thiện nữa), hãy gửi tin đến gia đình tôi, cho họ biết tất cả những gì đã và sẽ xảy ra với tôi. Hãy kể cho họ nghe về việc tôi đã tới nơi này hạnh phúc ra sao, và về tình trạng phước hạnh hiện tại của tôi. Hãy kể cho họ nghe về Christian và vợ ông là Christiana, và cách bà cùng các con đã theo chồng mình ra sao. Hãy kể cho họ nghe về cái kết hạnh phúc của bà, và nơi bà đã tới. Tôi chẳng có gì mấy để gửi lại cho gia đình, ngoại trừ lời cầu nguyện và những giọt nước mắt cho họ; chỉ cần ông cho họ biết là đủ, nếu may mắn, những điều ấy có thể giúp ích cho họ."

KẾT THÚC CHUYẾN HÀNH HƯƠNG

Khi ông Stand-fast đã thu xếp mọi việc xong xuôi, và thời gian phải ra đi đã đến, ông cũng bước xuống sông. Lúc ấy, mặt sông lặng tờ; vì thế, khi đi được nửa đường, ông Stand-fast dừng lại một lúc và nói chuyện với những người bạn đồng hành đã tiễn ông tới đây. Ông nói: "Dòng sông này từng là nỗi kinh hoàng với bao người; vâng, cả những suy nghĩ về nó cũng từng khiến tôi khiếp sợ; nhưng giờ đây tôi thấy lòng mình bình thản; đôi chân tôi đã đặt vững chãi trên nơi mà chân các thầy tế lễ mang hòm giao ước từng đứng khi dân Israel băng qua sông Jordan. Nước quả thực đắng nơi đầu lưỡi và lạnh buốt nơi dạ dày; nhưng nghĩ đến nơi tôi sắp đến, và sự dẫn dắt đang đợi tôi ở bờ bên kia, lòng tôi lại ấm áp như một hòn than rực cháy. Tôi thấy mình đã ở cuối chặng đường; những ngày gian khổ của tôi đã kết thúc. Tôi sắp được nhìn thấy cái đầu từng đội mão gai ấy, và gương mặt từng bị người ta nhổ vào vì tôi. Trước đây tôi sống dựa vào những điều nghe được và đức tin; nhưng giờ tôi đang đi về nơi tôi sẽ sống bằng chính mắt mình, và sẽ ở cùng Đấng mà tôi hằng vui thỏa trong sự hiện diện của Ngài. Tôi hằng yêu mến việc nghe kể về Chúa của tôi; và bất cứ nơi nào tôi thấy dấu chân Ngài trên mặt đất, tôi đều khao khát được đặt chân mình vào đó. Danh Ngài đối với tôi như một hộp hương liệu; vâng, ngọt ngào hơn tất cả mọi hương thơm. Giọng nói của Ngài đối với tôi là ngọt ngào nhất, và gương mặt của Ngài là điều tôi khao khát hơn cả những kẻ khao khát ánh sáng mặt trời. Lời Ngài, tôi đã dùng làm lương thực và làm thuốc chữa lành những khi tôi yếu lòng. Ngài đã nắm giữ tôi, và gìn giữ tôi khỏi tội lỗi; vâng, chính Ngài đã củng cố từng bước chân tôi trên đường lối của Ngài."

Trong lúc ông đang nói như vậy, gương mặt ông biến đổi, thân thể cường tráng của ông cúi rạp xuống; và sau khi nói: "Hãy đón con, vì con đang đến với Ngài!", ông không còn xuất hiện trước mắt họ nữa.

Nhưng thật vinh hiển khi thấy vùng không gian rộng mở tràn ngập ngựa và xe chiến mã, với những người thổi kèn và thổi sáo, với những ca sĩ và người chơi nhạc cụ dây để chào đón những người hành hương khi họ đi lên, và theo nhau bước vào cổng thành xinh đẹp.

Về phần các con của Christian, bốn người con trai mà Christiana mang theo cùng vợ con chúng, tôi đã không ở lại đó chờ cho đến khi họ đi qua sông. Ngoài ra, từ khi rời đi, tôi nghe ai đó nói rằng họ vẫn còn sống, và sẽ tiếp tục giúp ích cho Hội Thánh tại nơi họ đang lưu lại một thời gian.

Nếu có dịp quay lại con đường đó, tôi có thể kể cho những ai mong muốn biết về những gì tôi đang giữ im lặng ở đây: trong lúc này, tôi xin gửi lời đến độc giả của mình

Tạm biệt.