Khi còn ở Cornell tôi đã được mời đọc một loạt các bài giảng, mỗi tuần một lần, tại phòng thí nghiệm hàng không ở Buffalo. Đại học Cornell thỏa thuận với phòng thí nghiệm này về các bài giảng vật lý do các thầy của đại học trình bày, bao gồm cả các bài giảng buổi tối. Một số người đã giảng rồi, nhưng có những phàn nàn, nên khoa vật lý tìm đến tôi. Lúc ấy tôi là một giáo sư trẻ và tôi không thể nói “Không” một cách dễ dàng, nên đã nhận lời.
Để đến Buffalo họ xếp chỗ cho tôi ở một hãng hàng không tí xíu, chỉ có duy nhât một chiếc máy bay. Hãng này có tên Robinson Airlines (sau này trở thành Mohawk Airlines) và tôi nhớ vào lần đầu tiên tôi bay đi Buffalo chính ông Robinson là người lái. Ông ấy dọn bớt băng tuyết bám ở cánh máy bay rồi chúng tôi cất cánh.
Nói chung, tôi không thích cái việc bay đến Buffalo tối thứ năm hàng tuần. Trường phụ thêm 35 đô la cho việc chi tiêu của tôi. Tôi là một anh chàng “Suy thoái”, và tôi đã nghĩ là mình sẽ để dành 35 đô la đó, một số tiền đáng kể ở thời ấy.
Đột nhiên tôi nảy ra một ý: Tôi nhận ra rằng mục đích của 35 đô la đó là làm cho chuyến đi Buffalo hấp dẫn hơn, và cách để đạt được mục đích đó là phải xài nó. Vì vậy, tôi quyết định dùng 35 đô la ấy để tự chiêu đãi mình mỗi khi đến Buffalo, và xem liệu tôi có thể làm cho chuyến đi đáng để thực thi không.
Tôi không có nhiều kinh nghiệm với cuộc sống ở bên ngoài. Vì không biết phải bắt đầu như thế nào nên tôi nhờ người lái taxi đón tôi ở sân bay chỉ dẫn mọi thứ tường tận để tôi có thể tiêu khiển ở Buffalo. Anh ấy khá là được việc, và tôi vẫn còn nhớ tên anh ta – Marcuso, người lái chiếc xe số 169. Tôi luôn gọi anh chàng này mỗi khi đến sân bay vào các tối thứ năm.
Khi tôi sắp có bài giảng đầu tiên, tôi hỏi Marcuso: “Ở đây có quán bar nào hay hay, có nhiều trò ấy?” Tôi nghĩ đến những trò diễn ra ở các quán bar.
“Alibi Room,” anh ta đáp. “Chỗ đấy rất sống động và anh có thể gặp rất nhiều người. Tôi sẽ đưa anh tới đó khi anh dạy xong.”
Sau bài giảng, Marcuso đón và đưa tôi đến Alibi Room. Trên đường đi tôi hỏi: “Nghe này, tôi sẽ phải gọi một thứ đồ uống nào đó. Tên của whisky loại ngon là gì nhỉ?”
“Hãy gọi Đen và Trắng, có nước kèm theo,” anh ta khuyên.
Alibi Room là nơi tao nhã, đông người và nhiều hoạt động. Những phụ nữ mặc áo lông thú, ai cũng thân thiện, và chuông điện thoại reo suốt.
Tôi bước đến quầy bar và gọi Đen và Trắng, nước kèm theo. Anh chàng đứng quầy rất thân thiện và nhanh chóng tìm được một cô em xinh đẹp đến ngồi cạnh tôi, và giới thiệu cô ấy. Tôi mua đồ uống cho cô nàng. Tôi thích nơi này và quyết định tuần sau sẽ quay lại.
Mỗi tối thứ năm tôi đến Buffalo, xe số 169 đưa tới nơi tôi giảng bài, và sau đó tới Alibi Room. Tôi bước vào quán và gọi Đen và Trắng, nước kèm theo. Sau một vài tuần như thế, sự việc tiến triển đến mức, ngay khi tôi bước vào, chưa kịp đến quầy bar, đã có sẵn một Đen và Trắng, nước kèm theo, đang đợi tôi. “Món quen thuộc, xin mời ngài!” là câu chào của anh chàng đứng quầy.
Tôi thường làm một hơi cạn cốc, để thể hiện mình cũng là một tay chịu chơi, giống như tôi đã thấy trên phim ảnh, rồi ngồi im khoảng hai mươi giây trước khi uống nước. Sau một thời gian thậm chí tôi không cần uống nước nữa.
Anh chàng phục vụ quầy luôn chú ý để cái ghế trống cạnh tôi nhanh chóng được lấp đầy bằng một phụ nữ xinh đẹp, và mọi việc thường bắt đầu rất ổn, nhưng ngay trước khi bar đóng cửa, bọn họ biến đi đâu đó. Tôi nghĩ có thể là do khi đó tôi đã hơi bị xỉn rồi.
Một lần khi Alibi Room sắp đóng cửa, cô nàng được tôi bao đồ uống đêm hôm đó rủ tôi đến một nơi khác, ở đó cô ấy quen rất nhiều người. Đó là tầng hai của một ngôi nhà khác, chẳng có dấu hiệu gì là có quán bar ở tầng trên. Tất cả các quán bar ở Buffalo phải đóng cửa vào hai giờ sáng, và tất cả mọi người ở các quán bar thường bị hút vào cái phòng lớn trên tầng hai này và tiếp tục vui vẻ – tất nhiên là bất hợp pháp.
Tôi cố tìm cách để có thể ở lại trong bar và quan sát những gì diễn ra mà không bị say xỉn. Một đêm, tôi nhận ra một anh chàng thường xuyên ở đó đi lên quầy và gọi một ly sữa. Mọi người đều biết cái rắc rối của anh ấy: anh ta có chỗ bị loét, một anh chàng tội nghiệp. Điều đó mang đến cho tôi một ý tưởng.
Lần tiếp theo tôi đến Alibi Room, anh chàng phục vụ hỏi: “Như thường lệ chứ, thưa ngài?”
“Không, Coke. Chỉ Coca thôi,” tôi đáp với một vẻ thất vọng trên khuôn mặt.
Vài người chụm lại và tỏ vẻ thông cảm: “Hiểu, tôi đã bỏ rượu ba tuần trước đây,” một người nói. “Thực sự khó đấy, Dick, thực sự khó,” một người khác nói.
Toàn bộ bọn họ tán tụng tôi. Bây giờ tôi đang “Cai rượu”, mà vẫn có đủ can đảm đến bar, với tất cả sự “Cám dỗ” của nó, và rồi chỉ gọi Coke – tất nhiên vì tôi cần gặp gỡ bạn bè của mình. Tôi duy trì việc đó trong một tháng! Tôi đúng là một thằng khốn rất lì.
Một lần, tôi vào phòng vệ sinh nam trong quán và có một tay ở chỗ đi tiểu. Chắc đã say mềm, hắn nói với tôi bằng giọng nghe rất bẩn: “Tao không thích cái mặt mày. Tao nghĩ tao sẽ cho nó một quả.”
Tuy tái xanh mặt, tôi vẫn đáp lại bằng một giọng tục tĩu không kém:
“Biến, nếu không tao sẽ tè thẳng vào mày đấy!” hắn nói gì đó nữa, và tôi nghĩ là sắp choảng nhau đến nơi rồi. Tôi chưa bao giờ đánh lộn. Chính xác ra, tôi chẳng biết phải làm gì, và cũng rất sợ bị đau. Tôi đã nghĩ đến một điều: phải đứng xa bức tường, kẻo khi bị đòn tôi sẽ bị đập cả từ phía sau nữa.
Rồi tôi cảm thấy gì đó lạo xạo khó chịu trong mắt – không đau lắm – và điều tiếp theo tôi biết là mình ngay lập tức giáng trả thằng con hoang, một cách rất tự nhiên. Tôi bất ngờ phát hiện ra là mình chẳng cần nghĩ ngợi gì cả; “Cái máy” đã biết phải làm gì. “Rồi. Một đều nhé,” tôi nói. “Mày có muốn chơi tiếp không?” gã kia nhượng bộ và bỏ đi. Chúng tôi chắc sẽ giết nhau mất nếu tay kia cũng ngu ngốc như tôi.
Tôi đi đến bồn rửa, hai tay vẫn còn giật giật, máu rỉ ra từ lợi – tôi vốn có một chỗ không ổn ở lợi – và đau ở mắt. Khi trấn tĩnh lại, tôi quay vào bar và vênh vang đến chỗ anh chàng đứng quầy: “Đen và Trắng, nước kèm theo,” tôi nói. Tôi nghĩ nó sẽ làm cho thần kinh của tôi dịu lại.
Tôi không nhận ra tay vừa bị tôi đánh trong nhà vệ sinh đang ở một góc khác của quán bar, nói chuyện với ba tay khác. Ngay sau đó, ba tay này – to con và bặm trợn – đến chỗ tôi ngồi và đe doạ tôi. Bọn họ nhìn xuống vẻ hăm dọa và nói: “Mày muốn gì mà gây sự với bạn của bọn tao?”
Tôi đúng là quá ngốc, tôi không nhận ra là mình đang bị đe dọa; tất cả những gì tôi biết chỉ là đúng và sai. Tôi xoay bật lại và quát bọn họ: “Sao bọn mày không tìm hiểu xem ai là kẻ gây sự trước?” mấy tay bự con này quá ngạc nhiên vì sự đe dọa của chúng không có kết quả nên đã lùi lại và bỏ đi.
Lát sau, một tên trong số bọn chúng quay lại và nói với tôi: “Cậu đúng, Curly luôn làm như thế. Nó luôn gây chuyện đánh lộn rồi nhờ chúng tớ giải quyết.”
“Cậu cũng là đồ trời đánh, tôi đúng!” tôi nói, và tay đó ngồi xuống cạnh tôi.
Curly và hai tay còn lại đi đến và ngồi ở phía bên kia, cách xa hai ghế. Curly nói gì đó về mắt tôi đại loại trông không ổn lắm, và tôi đáp lại là mắt hắn trông cũng không còn nguyên lành nữa.
Tôi tiếp tục nói cứng, vì tôi nghĩ đó là cách mà một người đàn ông nên hành xử ở quán bar.
Tình hình trở nên căng hơn và căng hơn, và mọi người trong quán lo lắng về điều sẽ xảy ra. Anh chàng đứng quầy can thiệp: “Không đánh nhau ở đây, các tướng! Bình tĩnh lại!”
Curly huýt gió: “Yên tâm đi; chúng tao sẽ xử nó khi nó đi ra ngoài.”
Rồi một thiên tài xuất hiện. Mỗi lĩnh vực đều có những chuyên gia hàng đầu của mình. Anh này đi đến chỗ tôi và nói: “Ồ, Dan! Tôi không biết là anh xuống phố. Rất vui được gặp anh!”
Rồi anh ta nói với Curly: “Này, Paul! Tôi muốn anh làm quen với người bạn tốt của tôi, Dan, đây. Tôi nghĩ hai anh sẽ mến nhau. Sao không bắt tay nhau một cái nhỉ?”
Chúng tôi bắt tay. Curly nói: “Ừ, hân hạnh gặp anh.”
Rồi vị thiên tài ấy ghé vào tôi nói thầm rất khẽ: “Bây giờ hãy chuồn khỏi đây mau!”
“Nhưng bọn chúng nói là chúng sẽ…”
“Đi ngay!” anh ta nói.
Tôi lấy áo khoác và nhanh chóng đi ra ngoài. Tôi đi dọc sát bờ tường của các tòa nhà phòng trường hợp bọn kia lần theo. Không ai đi ra, và tôi về đến khách sạn. Đó cũng là đêm giảng bài cuối cùng, thế là tôi không bao giờ quay lại Alibi Room nữa, ít nhất là trong vài năm.
(Tôi đã quay lại Alibi Room khoảng mười năm sau, nhưng nó đã hoàn toàn khác. Nó không còn ấm cúng và lịch thiệp như trước. Nó nhếch nhác và trong đó có nhiều người trông rất tiều tuỵ. Tôi nói chuyện với anh chàng đứng quầy, không phải anh chàng ngày trước, và kể với anh ta về những ngày xưa cũ. “Ồ, đúng thế!” anh ta nói. “Quán này đã từng là nơi những tay cá cược và các cô gái của họ thường xuyên viếng thăm.” Bây giờ thì tôi hiểu vì sao ở đó lại có rất nhiều người trông tao nhã và thân thiện và vì sao điện thoại lại cứ reo suốt.)
Sáng hôm sau, khi tỉnh dậy và nhìn vào gương, tôi phát hiện ra là bên mắt bị đen phải mất vài giờ mới mở hết ra được. Khi quay lại ithaca ngày hôm đó, tôi đến để chuyển vài thứ cho phòng trưởng khoa. Một giáo sư triết học nhìn thấy bên mắt đen bầm của tôi đã thốt lên: “Ồ, anh Feynman! Không phải anh bị thế kia là do va vào cửa đấy chứ!”
“Hoàn toàn không,” tôi đáp. “Khi đánh lộn trong nhà vệ sinh nam ở một quán bar tại Buffalo, tôi đã bị thế này đấy.”
“Ha, ha, ha!” ông ta cười lớn.
Rồi có rắc rối với việc tôi phải giảng bài cho lớp học chính quy của mình. Tôi bước vào giảng đường với cái đầu cúi xuống, nhìn vào sổ bài giảng. Khi đã sẵn sàng để bắt đầu, tôi ngẩng lên nhìn thẳng vào sinh viên, và nói câu mà tôi luôn nói trước khi bắt đầu bài giảng – nhưng lần này với một giọng rắn hơn: “Có câu hỏi nào không?”
