Nhân vật.—Amanda (bạn của Elizabeth Eliza), mẹ của Amanda, các nữ sinh tốt nghiệp, bà Peterkin, Elizabeth Eliza.

Amanda [bước vào cùng một vài nữ sinh tốt nghiệp].

Mẹ ơi, buổi triển lãm đã kết thúc rồi, con dẫn cả lớp về đây để dự tiệc nhẹ ạ.

Mẹ.—Cả lớp cơ á! Nhưng mẹ chỉ chuẩn bị cho vài người thôi.

Amanda.—Các bạn còn lại đang đến đấy ạ. Con dẫn theo cả Julie, Clara và Sophie nữa. [Có tiếng vọng lên.] Kìa các bạn ấy đến rồi.

Mẹ.—Ơ hay, không phải đâu. Là bà Peterkin và Elizabeth Eliza cơ mà!

Amanda.—Đến triển lãm muộn mất tiêu. Thật tiếc quá! Nhưng vẫn kịp dự tiệc nhẹ.

Mẹ [tự lẩm bẩm].—Không biết kem có đủ để chia không đây.

Amanda.—Nhưng sao hai bác lại đến muộn thế ạ? Hai bác lỡ tàu à? Các bạn ơi, đây là Elizabeth Eliza,—chắc các cậu từng nghe tớ nhắc đến rồi chứ. Tiếc quá cơ, sao cậu lại đến muộn thế nhỉ!

Bà Peterkin.—Chúng tôi đã cố gắng đến; chúng tôi đã làm hết sức rồi.

Mẹ.—Hai người lỡ tàu à? Không nhận được bưu thiếp của tôi gửi sao?

Bà Peterkin.—Chúng tôi có đi tàu đâu.

Amanda.—Ý bác là đi bộ á?

Bà Peterkin.—Ồ, không đời nào!

Elizabeth Eliza.—Chúng con đi xe ngựa mui kín.

Julia.—Tớ cứ thắc mắc mãi làm sao mà người ta lại đi... trong một con ngựa được cơ chứ!

Amanda.—Cậu ngốc thế hả Julie. Họ ngồi trong cái khoang xe chứ. Thế hai bác không xuất phát đúng giờ à?

Bà Peterkin.—Tất cả là tại cái xe mui kín này khó quay đầu quá. Tôi đã bảo ông Peterkin từ trước là chúng ta sẽ gặp rắc rối với mấy cái xe mui kín loại khó quay đầu mà.

Elizabeth Eliza.—Ở trong chuồng thì nó quay dễ lắm cơ, sao mà biết trước được chứ.

Bà Peterkin.—Đúng thế; lúc xuất phát thì bọn trẻ con với Solomon John ngồi ghế sau, còn Elizabeth Eliza ngồi ghế trước. Con bé lái xe, còn mẹ ngồi quan sát để chỉ đường. Nhưng con ngựa lại không hướng mặt về phía Boston.

Mẹ.—Rồi các người bị lật xe lúc quay đầu á! Ôi trời, một tai nạn kinh hoàng!

Amanda.—Thế còn mấy đứa nhỏ đâu ạ?—Chúng có sao không, có bị chết không?

Elizabeth Eliza.—Mấy đứa nhỏ đều an toàn cả. Chúng tới gửi ở nhà bác Pringle cùng với Solomon John rồi.

Mẹ.—Nhưng rốt cuộc chuyện gì đã xảy ra?

Bà Peterkin.—Chúng tôi xuất phát nhầm hướng.

Mẹ.—Rốt cuộc là các người bị lạc đường á?

Elizabeth Eliza.—Không ạ; chúng con biết rõ đường đi chứ.

Amanda.—Đường dễ thấy như ban ngày mà!

Bà Peterkin.—Không; chúng tôi để ngựa quay sai hướng mất rồi,—lại hướng về Providence.

Elizabeth Eliza.—Và mẹ sợ không dám cho con quay đầu xe, thế là chúng con cứ đi mãi đi mãi cho đến khi tìm được một chỗ rộng rãi.

Bà Peterkin.—Tôi cứ nghĩ rồi thể nào cũng gặp một con đường rẽ sang phải hoặc sang trái để đưa chúng tôi trở lại đúng hướng.

Mẹ.—Sao tất cả không xuống xe rồi cùng nhau quay cái xe lại?

Bà Peterkin.—Ầy, không được chứ lỵ; nhỡ xe mà hỏng thì chúng tôi biết bấu víu vào đâu, và cũng chẳng thể đi đến đâu được nữa.

Elizabeth Eliza.—Vâng, con vẫn luôn nghe nói là dù có chuyện gì xảy ra đi nữa thì tốt nhất vẫn cứ ngồi yên trên xe.

Julia.—Nhưng ngặt nỗi có chuyện gì xảy ra đâu cơ chứ.

Bà Peterkin.—Ồ, có chứ; chúng tôi cứ gặp hết người này đến người khác, và chúng tôi đều hỏi đường đi Boston.

Elizabeth Eliza.—Và tất cả những gì họ đáp lại chỉ là: "Quay lại ngay đi,—cô đang đi trên đường về Providence đấy."

Bà Peterkin.—Cứ như thể chúng tôi muốn quay đầu là quay được ngay ấy! Khốn nỗi đấy lại là việc duy nhất chúng tôi không tài nào làm nổi.

Mẹ.—Ý các người là cứ thế đi tuốt một mạch đến tận Providence luôn á?

Elizabeth Eliza.—Trời đất ơi, sao lại thế được ạ! Chúng con cứ đi mãi đi mãi, cho đến khi gặp một người đàn ông mang theo một cái túi xách đen—à phải là túi da màu đen mới đúng.

Julia.—Chắc hẳn ông ta là một tay bán sách dạo.

Bà Peterkin.—Tôi dám cá đúng là hắn đấy; cái túi trông nặng ghê gớm. Hắn đặt nó lên một hòn đá.

Mẹ.—Tôi dám cá cũng chính là gã hôm nọ đến nhà tôi. Gã cứ nài nỉ tôi mua bộ "Lịch sử Thổ dân, Từ thuở hồng hoang cho đến nay", gồm bốn tập. Tôi bảo gã là tôi chẳng có thì gian đâu mà đọc lắm thế. Gã bảo không sao cả, có mấy ai đọc đâu, mà sách đấy cũng chẳng đáng đọc lắm, người ta mua chỉ để trưng cho đẹp nhà đẹp cửa thôi mà.

Amanda.—Ây da, gã đó vô học thật đấy; chắc chắn chưa bao giờ tốt nghiệp nổi đâu. Tớ hy vọng là cậu không dính líu gì đến gã đó đấy nhé, Elizabeth Eliza.

Elizabeth Eliza.—Rất có thể không phải là cùng một người đâu cậu.

Mẹ.—Hắn có mặc bộ đồ kiểu hạt tiêu muối không, và có bị đứt mất một cái cúc áo không?

Bà Peterkin.—Tôi có để ý thấy một cái cúc đã bị rơi mất.

Amanda.—Thôi lạc đề rồi. Các cậu có mua sách của hắn không?

Elizabeth Eliza.—Hắn có thèm chào bán sách cho chúng tôi đâu.

Bà Peterkin.—Hắn cũng kể cho chúng tôi nghe y nguyên câu chuyện ấy—rằng chúng tôi đang đi về hướng Providence; nếu muốn đến Boston thì phải quay đầu lại ngay lập tức.

Elizabeth Eliza.—Con bảo là con không quay được; nhưng hắn liền chộp lấy đầu con ngựa, và điều tiếp theo con biết được là—

Amanda.—Hắn đã lôi xềnh xệch các cậu quay ngoắt lại rồi!

Bà Peterkin.—Tôi thét lên hoảng hốt; chẳng kìm lại được ấy chứ!

Elizabeth Eliza.—Lúc ấy con mừng quá xá khi mọi chuyện kết thúc!

Mẹ.—Thôi thì, qua đó mới thấy cái bất lợi của việc xuất phát sai ngay từ đầu.

Bà Peterkin.—Đúng thế, cứ hễ đầu con ngựa hướng đúng đường là chúng tôi chạy thẳng một mạch ngon ơ; chỉ có điều là mất khối thời gian.

Elizabeth Eliza.—Con buồn lắm vì lỡ mất buổi triển lãm, và lỡ cả khoảnh khắc cậu nhận bằng tốt nghiệp nữa đấy, Amanda. Tớ chưa bao giờ tự tay cầm được cái bằng tốt nghiệp nào cả. Dù suýt thì được.

Bà Peterkin.—Chẳng hiểu sao Elizabeth Eliza nhà tôi chưa bao giờ thành công cả. Mẹ nghĩ là việc xét lên lớp có sự thiên vị đấy.

Elizabeth Eliza.—Con vốn dĩ chẳng giỏi ghi nhớ mấy thứ. Con học hành chăm chỉ lắm chứ bộ, nhưng hễ cứ bước lên trả bài là đầu óc trống rỗng chẳng nhớ nổi mình định nói gì. Thế mà mấy câu hỏi của bọn con gái khác thì con lại trả lời được mới tài chứ.

Julia.—Lạ thật đấy, sao mấy đứa con gái khác lúc nào cũng vớ được những câu hỏi dễ thế cơ chứ.

Elizabeth Eliza.—Tớ chưa bao giờ tài nhớ nổi thơ ca. Chỉ có đúng một bài duy nhất mà tớ thuộc lòng.

Amanda.—Ôi, đọc cho chúng tớ nghe ngay đi cậu; rồi tụi tớ sẽ đọc tặng cậu mấy bài thơ triển lãm của bọn tớ nhé.

Elizabeth Eliza.—Để tớ cố xem sao.

Bà Peterkin.—Đúng rồi đấy Elizabeth Eliza, con hãy cố gắng hết sức để góp phần giải trí cho các bạn của Amanda đi.

[Tất cả đứng nhìn Elizabeth Eliza, nàng vẫn lặng thinh và trầm ngâm suy nghĩ.]

Elizabeth Eliza.—Tớ đang cố nhớ xem bài ấy nói về cái gì. Chắc các cậu đều biết cả đấy. Cậu còn nhớ chứ, Amanda,—tên nhân vật hơi dài một chút.

Amanda.—Chắc không phải là Nebuchadnezzar đấy chứ?—đó là một trong những cái tên dài nhất mà tớ biết đấy.

Elizabeth Eliza. Ôi trời, không đời nào!

Julia.—Biết đâu lại là Cleopatra ấy chứ.

Elizabeth Eliza.—Nó bắt đầu bằng chữ "C",—chỉ có điều nhân vật ấy là con trai.

Amanda.—Tiếc thật, thế thì xém chút nữa là bài "Chúng tôi có bảy người", ngặt nỗi bài đó lại là bé gái. Còn trong bài này có mấy đứa là con trai.

Elizabeth Eliza.—Nó mở đầu bằng câu chuyện về một cậu bé—giá mà tớ nhớ được cậu bé ấy đứng ở đâu nhỉ. Tớ chịu không sao nhớ nổi.

Amanda.—Biết đâu chừng cậu bé ấy "đứng trên boong tàu đang cháy"?

Elizabeth Eliza.—Đúng thế tắp lự luôn; tớ biết là cậu ta đứng ở một xó xỉnh nào đó mà.

Amanda.—Casabianca! Giờ thì bắt đầu đi—tiếp tục đi cậu.

Elizabeth Eliza.—

"Cậu bé đứng trên boong tàu cháy,

Khi mà—khi mà"—

Tớ không tài nào nhớ nổi ai đã đứng đó cùng cậu ta.

Julia.—Nếu boong tàu đang cháy, thì chắc chắn là nó bén lửa rồi. Tớ đoán mấy người còn lại đã chạy trốn hết, hoặc nhảy xuống xuồng cứu sinh rồi.

Amanda.—Đúng chuẩn luôn:

"Nơi mọi người đã bỏ chạy hết, trừ cậu ta ra."

Elizabeth Eliza.—Tớ nghĩ bây giờ tớ đọc lại được rồi.

"Cậu bé đứng trên boong tàu cháy,

Nơi mọi người đã bỏ chạy hết, trừ cậu ta ra"—

[Nàng ngập ngừng.] Rồi tớ nghĩ cậu ta đã đi—

Julia.—Dĩ nhiên rồi, cậu ta cũng chạy trốn theo những người khác chứ sao.

Amanda.—Trời ạ, không phải! Đó mới là điểm đắt giá. Cậu ta không hề chạy.

"Ngọn lửa bùng lên cuồn cuộn, cậu nhất quyết không đi

Nếu chưa có lời cha ban phép."

Elizabeth Eliza.—À đúng rồi. Bây giờ thì tớ đọc suôn sẻ được rồi.

"Cậu bé đứng trên boong tàu cháy,

Nơi mọi người đã bỏ chạy hết, trừ cậu ta ra;

Ngọn lửa bùng lên cuồn cuộn, cậu nhất quyết không đi

Nếu chưa có lời cha ban phép."

Nhưng hình như ngày trước nó có vần có điệu cơ mà nhỉ. Chẳng hiểu sao bây giờ nó lại ra thế này nữa.

Bà Peterkin.—Elizabeth Eliza nhà tôi kỹ tính lắm trong chuyện gieo vần gieo điệu đấy.

Elizabeth Eliza.—Chắc phải là "nếu chưa có đầu cha" mới đúng, hoặc biết đâu lại là "nếu cha chưa nói" là được phép đi.

Julia.—Tớ nghĩ cậu đã bỏ sót mất chỗ nào rồi đấy.

Amanda.—Cậu ấy cắt xén đi khối thứ luôn ấy chứ!

Mẹ.—Thôi có lẽ lược bớt đi cũng tốt, vì kem đã mang lên rồi, tất cả mau xuống nhà thôi nào.

Amanda.—Và kìa mấy bạn còn lại cũng đã đến; chúng ta hãy cùng hòa giọng ca vang một bài nào!

[Tất cả vừa hát vừa bước ra ngoài.]