Thế là họ tiến vào khu chợ ở Wulstead, sát bên nhà của Clement, và ở đó đoàn quân đứng xếp hàng ngũ chỉnh tề. Ralph đưa mắt nhìn quanh, lòng thầm mong thấy mụ mối quen thuộc đang đứng ở ngưỡng cửa; nhưng Clement mỉm cười bảo: "Ngươi đang tìm mụ mối của mình đấy phu quân tuấn tú ạ; nhưng mụ ấy đang ở trên cổng phía bắc trong trang phục chiến giáp; bởi ở Wulstead này chúng ta quá ít người, không thể bỏ phí một người đàn bà vạm vỡ cánh tay khỏe khoắn nhường ấy trong hàng ngũ; nhưng mụ sẽ có mặt ở đây khi ngươi từ tu viện Austin trở về, nơi quả thực ngươi có thể đến ngay nếu ngươi để ta định đoạt chuyện ăn ở." Ralph mỉm cười đáp: "Thôi được, hỡi Vua của Wulstead, vì ngươi đã cho phép thì ta xin tuân lệnh, ta cũng chẳng cần ai dẫn đường tới Nhà của Thánh Austin, bởi ta lạ gì chốn ấy. Nàng yêu dấu," chàng quay sang nói với Ursula, "nàng tính sao: sẽ đi cùng ta, hay ở lại cho đến ngày mai, khi ta đưa nàng ra mắt họ hàng thân tộc?" "Không," nàng đáp, "Em sẽ đi cùng chàng ngay lập tức, thưa chúa công, nếu chàng rộng lòng dẫn dắt; vì hình như em cũng có đôi lời muốn thưa với cha và người mẹ đã sinh ra chàng."

"Còn ngươi, Hugh," Ralph hỏi, "ngươi tính sao?" "Thưa huynh," Hugh đáp, "tôi nghĩ lời chúc phúc của tôi cứ để đến sáng mai hãy hay, bởi tôi đâu có gì đẹp đẽ và quý giá để trình lên cha mẹ như huynh. Hơn nữa, ngày mai huynh sẽ có nhiều việc phải bận tâm; vì huynh là một vị tướng, còn tôi chỉ là một tên lính hầu đơn độc." Và hắn mỉm cười có ý nhạt nhẽo với Ralph; chàng chẳng mấy bận tâm, chỉ nắm lấy tay Ursula rồi cùng nàng rảo bước.

Chẳng mấy chốc họ đã đến Nhà của các tu sĩ, nơi có bức tường thành vững chãi hướng ra những cánh đồng ở phía tây thị trấn, nhờ đó mà trở thành tuyến phòng thủ trọng yếu ở phía ấy. Đó là một tu viện khang trang với ngôi thánh đường vừa mới hoàn thiện, và từ phía cuối con đường, Ralph có thể nhìn thấy những chóp nhọn màu trắng mới tinh cùng cây thánh giá trên đỉnh đầu hồi phía đông nhô lên trên mái vòm nhà ngủ. Họ tiến đến cổng, xung quanh có không ít lính gác đứng đó, thoạt nhìn có vẻ khá dũng mãnh; nhưng khi Ralph nhìn kỹ thì nhận ra vài người trong số họ đã già, sức lực không còn thích hợp với việc chiến trận, bởi thực chất họ đều là những nông dân thuần phu xứ Upmeads. Họ không nhận ra chàng, vì tấm thị quan trên mũ sắt của chàng đang hạ xuống; nhưng họ đăm đăm ngắm nhìn vị phu nhân kiều diễm và người hiệp sĩ khôi ngô.

Bấy giờ Ralph cất lời thưa với người gác cổng, bảo ông chỉ giúp nơi vua Peter xứ Upmeads cùng vương phi của ngài đang có mặt; người gác cổng liền cúi đầu cung kính, thưa rằng hai người đang ở trong thánh đường nơi buổi lễ chiều đang diễn ra, rồi mời họ bước vào. Thế là họ bước vào trong thánh đường, khung cảnh hơi mờ ảo bởi mặt trời đã lặn, nơi đây bày trí rất nhiều tranh vẽ cùng những chùm hoa cài trong ô cửa kính màu.

Họ tiến vào giữa gian Trung điện, đứng lặng ở đó; toàn bộ ngôi thánh đường ngập chứa tiếng nhạc do các nhạc công tấu lên từ gác xép, du dương tựa cõi tiên; và khi Ralph đứng đó, lồng ngực chàng phập phồng niềm hy vọng, tình yêu cùng sự ngọt ngào của tuổi trẻ; chàng nhìn sang Ursula và thấy nàng cúi gằm mặt, đôi vai khẽ rung lên vì những tiếng nấc nghẹn ngào; nhưng chàng hiểu lòng nàng cũng giống lòng mình, nên chẳng thốt ra lời nào.

Khi mắt đã quen với ánh chiều tà trong thánh đường, chàng hướng mắt về phía cung thánh, thấy gần bàn thờ Chúa Giêsu có một người đàn ông và một người phụ nữ đang đứng bên nhau đúng như tư thế của họ lúc nãy, tuổi tác đã điểm sương. Chàng liền nhận ra đó chính là cha mẹ mình; thế nên chàng đứng im chờ cho đến khi buổi lễ kết thúc; và khi lễ xong thì bóng tối đã buông nhanh trong thánh đường, người coi kho thánh đang thắp từng ngọn đèn ở dăm nhà nguyện và các lối đi dọc cung thánh.

Bấy giờ Vua Peter cùng vợ quay người chậm rãi bước xuống gian Trung điện, và khi họ đến gần, Ralph cất cao tiếng gọi: "Kính chào Vua Peter xứ Upmeads!" Ông lão dừng bước, đoạn cất lời: "Phải thật đấy, tên ta là Peter, và việc của ta là làm vua, hay đúng hơn là một vị tiểu vương; thuở trước ta từng ngỡ nghề này chẳng mấy khó khăn; nhưng giờ đây mọi chuyện lại xoay vần khác hẳn, có lẽ tài nghệ của ta đã mai một rồi; hệt như cảnh ngộ của một thầy thuốc khi người ta hoặc quá khỏe hoặc quá bệnh chẳng cần đến tay nghề của ông ta nữa."

Rồi ông nhìn Ralph cùng Ursula, đoạn cất lời: "Hoặc mắt ta kém đi so với hôm qua, hoặc ngươi là một tráng sĩ trẻ tuổi khôi ngô, còn người đứng cạnh ngươi thì trẻ trung và xinh đẹp. Chà, chàng trai trẻ! Đã có lúc ta sẽ mời ngươi về nhà ta, cả ngươi và người thương của ngươi nữa, để cùng chung vui hưởng lạc; nhưng giờ đây lời khuyên nhủ tốt nhất ta có thể dành cho ngươi là hãy rời khỏi xứ sở này, bởi chốn đây đang loạn lạc vô cùng. Mà ngẫm lại, hỡi bạn hiền, ta thực chẳng biết nên sai ngươi tìm kiếm sự bình yên ở đâu, khi mà Upmeads đã phụ lòng chúng ta rồi."

Trong lúc ông nói, lòng Ralph dâng trào nỗi xúc động trước giọng nói cùng những lời lẽ pha lẫn giữa sự ân cần và giọng điệu trào phúng ấy, thì Hiền mẫu xứ Upmeads tiến đến bên Ralph, đặt tay lên tay áo chàng, rồi cất giọng ôn tồn — bởi bà là người nhân hậu và có lời lẽ dịu dàng: "Liệu vị tráng sĩ trẻ tuổi tuấn tú cùng người bạn đời của cậu ấy có thể ném lại chút tình cho một lão ông và hiền thê của ông, những kẻ đã ngót nghét hai năm nay không hề hay tin tức về người con trai yêu dấu nhất của mình, bằng cách theo họ về phòng, đáp vài câu hỏi nhỏ về những vùng đất mà họ từng đặt chân đến gần đây hay chăng?"

Ralph gật đầu đồng ý rồi bước về phía hiên nhà, Hiền mẫu xứ Upmeads bám sát bên chàng không rời, trong khi Vua Peter theo sau và lẩm bẩm: "Phải đấy, chàng trai trẻ, ngươi có thể đánh giá ta kém cỏi khi cứ lần lữa ở đây giữa đám tu sĩ, trong khi giờ này, dẫu ta chẳng biết chắc, trận chiến đã nổ ra ở Upmeads rồi — nhưng Nicholas và tất cả bọn họ đều muốn thế — ừm, và tất cả các con ta đều đi vắng cả rồi, hỡi tráng sĩ; dẫu về người con trưởng, kẻ mà ta ngỡ sinh ra đã có trán rộng tài cao, thì chúng ta nghe nói nó đang làm ăn phát đạt và ngày càng hiển hách."

Vừa nói họ vừa bước vào hiên nhà, rồi ra đến khoảng không gian ngoài trời hãy còn vương chút ánh sáng; lúc bấy giờ Hiền mẫu quay phắt lại nhìn Ralph, chộp lấy hai tay chàng rồi cất tiếng kêu lên và ôm chầm lấy cổ chàng; khi đã có thể buông lơi một chút để nhìn ngắm con, bà liền thốt: "Ôi Ralph, mẹ cứ ngỡ nhận ra giọng con, nhưng mẹ chẳng dám ôm lấy con cho đến khi chắc chắn đó là máu thịt của chính mình, sợ rằng lòng sẽ nát tan vì đau đớn nếu lầm tưởng đó là con mà hóa ra không phải. Ôi con trai ơi, con mới khôi ngô làm sao! Giờ hãy cởi chiếc nón chiến sallet ra để mẹ được ngắm con, ngắm gương mặt và mái tóc xoăn của con nào."

Chàng liền làm theo, mỉm cười như một kẻ hiếu thảo, và bà lại nhào vào hôn hít, ôm ấp lấy chàng. Bấy giờ cha chàng bước tới, nhẹ nhàng đẩy vợ ra để ôm lấy con trai, rồi cất lời: "Nói cho ta nghe nào, con trai, giờ con đã thành người thế nào rồi? Con đã vạm vỡ hẳn lên từ khi lén lút bỏ truan ta mà đi. Liệu đằng sau lớp y phục láng lướt này còn có gì nữa không? Còn vị phu nhân kiều diễm này, nàng đã cướp con khỏi tay kẻ thù để đưa con về với chúng ta đấy phả không?"

Ralph cười lớn đáp: "Chẳng kém gì thế đâu, thưa cha; con sẽ kể cho cha nghe mọi chuyện ngay đây thôi; nhưng trước hết xin thưa rằng con đang là thủ lĩnh của một đoàn quân lính chiến oai hùng; và"——"Ôi con trai, người thương của mẹ," mẹ chàng ngắt lời, "rồi con sẽ lại rời xa chúng ta để tìm kiếm thêm danh tiếng: mà ngắm con lúc này, mẹ thấy con đã đủ lớn lao lẫy lừng rồi đấy. Mẹ tin là con sẽ chẳng bỏ chúng ta đâu."

"Thưa mẹ kính yêu," Ralph đáp, "sáng mai chúng con sẽ kéo quân xuống chiến trận ở Upmeads, và ngày mốt con sẽ trở lại đây, đưa hai thân sinh trở về Ngôi Nhà Lớn với đầy đủ vinh hiển và tôn kính. Nhưng thưa mẹ," chàng nắm lấy tay Ursula, "đây là một nàng con gái và là báu vật mà con đã mang về cho mẹ, nàng chính là người vợ kết tóc se tơ của con."

Bấy giờ Ursula tha thiết nhìn Hiền mẫu, bà liền ôm chầm lấy nàng, siết vào lòng và hôn lên má, rồi cất lời: "Chào con, con dâu của mẹ; vì thân thể con mách bảo với mẹ rằng con rất mực yêu thương ta."

Vua Peter liền tiếp lời: "Quả thật, con trai ạ, nàng là một sinh linh ngọt ngào và kiều mị. Nếu có ai đẹp hơn thế, ta đây chẳng biết; mà đôi mắt ta chưa từng ngắm nhìn ai xinh đẹp nhường này. Hãy nói cho ta hay nàng là con nhà ai, thuộc dòng dõi nào?" Đoạn ông cầm lấy tay nàng và đặt một nụ hôn lên đó.

Nhưng Ursula đáp: "Thiếp chẳng phải dòng dõi bá tước hay nam tước gì. Thiếp là con gái của một thường dân, cha mẹ thiếp đều đã qua đời, thiếp chẳng còn họ hàng thân thích nào gần gũi ngoại trừ một người anh trai chẳng mảy may thương yêu thiếp, và hắn chắc cũng chẳng màng nếu chẳng bao giờ còn thấy mặt thiếp nữa. Nay thiếp xin thưa thế này: nếu chúa công truyền lệnh buộc thiếp rời xa, thiếp sẽ vâng lời; nhưng ngoài lệnh của ngài ra, thiếp chẳng vì bất kỳ ai mà rời bỏ ngài."

Vua Peter cười lớn và bảo: "Ta sẽ chẳng bao giờ ban lệnh buộc con rời đi đâu." Rồi ông cầm tay nàng và hỏi: "Người thương ơi, nàng con gái tuấn tú, tên nàng là gì?" "Dạ Ursula," nàng đáp. Ông liền nói: "Ursula, lòng bàn tay con chai sần hơn tay của những tiểu thư đài các chốn thị thành, nhưng ta tin chẳng có chút máu bần nông nào trong người con cả. Dòng dõi thường dân của con là thế nào?" Nàng thưa: "Chúng thiếp xuất thân từ gia tộc Geirings thuở xưa: dẫu ngọn giáo có gãy, chiến kỳ có rách; nhưng chúng tôi chẳng bao giờ quên bậc tiền nhân, dẫu có phải nhọc nhằn đồng áng và bị các nam tước cùng bá tước gọi là bọn cùng đinh. Trong dòng tộc, chúng tôi vẫn truyền tai nhau rằng từ ấy chẳng qua chỉ là một cách gọi khác của tiếng 'bá tước' và nghĩa của nó chính là một đấng nam nhi."

Bấy giờ Ralph cất lời: "Thưa cả cha và mẹ, con thực lòng tạ ơn và cầu phúc cho hai người vì đã dành ánh mắt nhân hậu để nhìn nhận một nửa cuộc đời con đây. Và giờ con xin thưa rằng, trái tim của người phụ nữ này còn vĩ đại hơn cả một vị vua hay một bậc thủ lĩnh bá vương. Và con thiết nghĩ đôi bàn tay nàng đã thêm phần chai sần qua những phen nhọc nhằn giải cứu con khỏi muôn vàn khốn khó."

Hiền mẫu xứ Upmeads liền vòng tay ôm lấy cổ Ursula một lần nữa, cất lời chào mừng nàng thêm lần nữa bằng những lời ngọt ngào như báu vật, người thương và cô con gái quý mến.

Nhưng Vua Peter lại cất lời: "Con trai, con vẫn chưa kể cho ta nghe giờ con đã thành người thế nào rồi; mà quả thực phong thái của con trông hệt như một bậc quyền quý lớn lao."

Ralph đáp: "Thưa cha và cũng là búa vương, con nay đã là Chúa tể của Vùng Đất Trù Phú Nhỏ Bé, là người anh em kết nghĩa của các Tráng sĩ Cây Khô, là Chúa tể của Lâu đài Scaur, là huynh đệ kiêm Tướng quân của xứ Săn cừu; và ngày mai con sẽ là Kẻ chinh phục bọn cướp bóc và quỷ dữ ở Burg. Và nếu chừng ấy hãy còn chưa đủ đối với con, thì xin hãy lắng nghe! Cả con và vợ con, vâng, chính nàng là người dẫn lối, đã uống thứ nước nơi Tận Cùng Thế Giới và đã trở thành Bằng hữu của Nơi ấy."

Chàng nhìn cha với ánh mắt đong đầy yêu thương, và cha chàng lại tiến đến gần, ôm chầm lấy chàng lần nữa, vuốt ve đôi má rồi hôn chàng hệt như thuở chàng còn là một đứa trẻ: "Ôi con trai," ông thưa, "bất cứ việc gì con làm, con đều làm vô cùng xuất sắc. Và này nhé, có lúc khi nhìn con, con vừa là đứa con thơ bé bỏng đáng yêu của ta như những năm tháng xưa cũ, khiến ta yêu thương con hết mực; nhưng có lúc con lại là một trang nam nhi vĩ đại quyền uy khiến ta phải kính sợ; con oai phong lẫm liệt hơn hẳn chúng ta, những kẻ quê mùa chất phác này biết bao."

Ralph mỉm cười vì tình yêu và hạnh phúc, chàng cất lời: "Thưa cha, con vẫn là đứa con trong nhà, bên mâm cơm của cha, và điều đó là để giúp đỡ cha. Và con là tráng sĩ bảo vệ, là chiến binh dũng mãnh nơi trận mạc, điều đó cũng là để giúp đỡ cha. Xin hãy vững lòng; bởi gia tộc chúng ta sẽ không lụi tàn mà ngày càng hưng thịnh." Cả bốn người ngập tràn niềm vui và tâm hồn như bay bổng lên cao.

Nhưng khi họ đang chuyện trò như thế thì một tu sĩ đến, quỳ gối trước Vua Peter và cung kính mời ông cùng Hiền mẫu xứ Upmeads đến dự bữa tối nhân danh Viện phụ, cùng vị Thủ lĩnh và Phu nhân; bởi quả thực tin đồn về sự xuất hiện của một đạo quân đến cứu viện cho miền quê đã lan truyền vào tu viện ấy, và Viện phụ cùng các tu sĩ vô cùng ao ước được diện kiến vị Thủ lĩnh, mà không hề nhận ra đó chính là Ralph xứ Upmeads. Thế là họ cùng nhau bước vào Đại sảnh, nơi các bậc tu hành thánh thiện khoản đãi họ một bữa tiệc linh đình hoan hỉ; và Vua Peter không sao kìm nén được lòng mình, liền kể cho Viện phụ nghe rằng đây chính là người con trai từ phương xa trở về, cùng với vị phu nhân tài sắc mà chàng đã giành được làm vợ nơi đất khách; Viện phụ cùng các tu sĩ hết mực sủng ái Ralph, lòng vô cùng hoan hỉ khi thấy chàng đã trở thành một vị tướng tài ba dũng mãnh đến nhường nào. Viện phụ muốn dò hỏi chàng về những điều kỳ lạ từng chứng kiến ở những miền đất xa xôi trên thế giới; nhưng Ralph chỉ kể rất ít, bởi tâm trí chàng đang bận khắc ghi những ngày tháng đang đến ngay trước thềm chân; dẫu vậy chàng cũng hé lộ đôi chút về những phong tục kỳ quái ở các xứ sở bên kia bức tường Whitwall, và cuối cùng chàng thưa: "Thưa cha, khi những trận chiến nơi đây qua đi, và xứ sở chúng ta lại thái bình, con sẽ xin phép được đến trọ lại một đêm để kể cho cha nghe toàn bộ câu chuyện đã xảy ra kể từ ngày hè năm ngoái khi con cưỡi ngựa qua Wulstead; nhưng giờ con xin phép được cáo lui, bởi con còn vô vàn việc phải làm trong buổi tối này, đúng bổn phận của một vị tướng, trước khi chợp mắt lấy một hai tiếng. Và nếu lòng cha ưng thuận, con xin để lại người vợ hiền lại đây với thân mẫu con ít nhất là cho đến sáng mai."

Thế là Viện phụ đành ưng thuận dẫu trong lòng luyến tiếc, Ralph ôm từ biệt cha mẹ và họ ban phúc cho chàng. Nhưng Ursula thì thầm với chàng: "Thiếp đinh ninh sẽ cùng chàng xuống Upmeads vào ngày mai; vì nào ai biết điều gì có thể xảy ra cho chàng." Chàng mỉm cười với nàng rồi rảo bước dọc đại sảnh ra khỏi cổng, trong ánh mắt ngước nhìn tôn kính của tất cả mọi người.