(Được viết cho, và đề tặng, W. M. người trẻ.)

Hamelin nằm tại Brunswick,

Gần thành phố Hanover lừng danh;

Dòng sông Weser, sâu và rộng,

Tắm mát tường thành phía nam đó;

Chẳng nơi nào đẹp hơn thế nữa;

Nhưng, khi bài ca của ta cất tiếng,

Gần năm trăm năm trước đây rồi,

Nhìn dân thị trấn khổ sở khôn nguôi

Vì lũ chuột bọ, thật đáng thương.

Chuột!

Chúng đánh cả chó, giết cả mèo,

Cắn những đứa bé trong nôi,

Ăn sạch phô mai trong thùng lớn,

Liếm sạch súp trên muôi các đầu bếp,

Cạy mở thùng cá cơm muối,

Làm tổ trong mũ ngày Chủ nhật,

Thậm chí làm hỏng cả chuyện trò,

Át tiếng họ đi

Bằng tiếng rít và kêu chít chít

Với năm mươi âm điệu cao thấp khác nhau.

Cuối cùng dân thị trấn kéo nhau tới Tòa thị chính. "Rõ ràng rồi," họ kêu, "Thị trưởng của chúng ta là đồ ngốc." Cả hội đồng nữa—thật kinh khủng khi nghĩ rằng chúng ta tốn tiền mua áo choàng lót lông chồn cho những kẻ đần độn không thể hoặc không chịu quyết định cách tốt nhất để diệt lũ chuột bọ! Các ông hy vọng, vì các ông già cả và béo tốt, sẽ tìm thấy sự thoải mái trong bộ áo choàng kia sao? Hãy tỉnh dậy, các quý ông! Hãy vắt óc ra mà tìm phương thuốc chúng ta đang thiếu, nếu không, chắc chắn như định mệnh, chúng tôi sẽ tống khứ các ông đi đấy! Trước tình cảnh này, Thị trưởng và Hội đồng run rẩy vì sự hoảng loạn tột độ.

Họ ngồi họp một giờ, cuối cùng Thị trưởng lên tiếng: "Vì một đồng guilder ta sẵn lòng bán cả áo choàng lông chồn, ước gì ta đang ở cách xa đây một dặm! Thật dễ dàng để bảo người khác vắt óc suy nghĩ—ta chắc cái đầu tội nghiệp của mình lại đau nhức nữa rồi, ta đã vò đầu bứt tai mãi mà chẳng được gì. Ôi giá mà có một cái bẫy, cái bẫy, cái bẫy!" Vừa nói dứt lời, chẳng hiểu chuyện gì xảy ra ở cửa phòng mà lại có tiếng gõ nhẹ? "Lạy chúa," Thị trưởng kêu, "tiếng gì thế?" (Ông ngồi đó cùng các ủy viên hội đồng, trông nhỏ bé dù rất béo tốt; đôi mắt chẳng sáng hơn hay ướt át hơn một con hàu mở quá lâu, ngoại trừ lúc trưa khi cái bụng ông dấy loạn đòi một đĩa rùa xanh dẻo quánh) "Chỉ là tiếng cọ giày trên thảm thôi ư? Bất cứ tiếng động nào giống tiếng chuột đều làm tim ta đập thình thịch!"

"Vào đi!" Thị trưởng hô, trông to con hơn hẳn: Và rồi một nhân vật lạ lùng nhất bước vào! Chiếc áo khoác dài kỳ quái của hắn từ gót chân tới đầu, một nửa vàng một nửa đỏ, và bản thân hắn thì cao gầy, với đôi mắt xanh sắc lẹm, mỗi con như một cây kim, mái tóc thưa và sáng màu, nhưng làn da lại sẫm, chẳng có túm lông nào trên má hay râu trên cằm, chỉ có đôi môi lúc nào cũng thoáng nụ cười; chẳng ai đoán được hắn là ai, từ đâu đến: và chẳng ai thôi trầm trồ trước người đàn ông cao lớn cùng trang phục lạ đời này. Một người thốt lên: "Cứ như cụ tổ của tôi, tỉnh dậy từ tiếng kèn Ngày Phán Xét, đã cất bước từ tấm bia mộ đầy tranh vẽ mà tới đây vậy!"

Hắn tiến tới bàn họp và nói: "Thưa các ngài, tôi có thể, bằng một bùa chú bí mật, dẫn dụ tất cả các sinh vật sống dưới ánh mặt trời, lũ bò trườn, bơi lội, bay nhảy hay chạy nhảy, theo sau tôi như các ngài chưa từng thấy bao giờ! Và tôi chủ yếu dùng bùa chú của mình lên những sinh vật gây hại cho con người, lũ chuột chũi, cóc, kỳ giông và rắn lục; và mọi người gọi tôi là Người Thổi Sáo Pied." (Và lúc này họ mới chú ý quanh cổ hắn có một chiếc khăn quàng sọc đỏ vàng, hợp với chiếc áo khoác cùng tông, và ở cuối khăn treo một cây sáo; và họ nhận thấy những ngón tay hắn cứ cử động không ngừng như thể sốt ruột muốn chơi cây sáo đang treo lủng lẳng trên bộ trang phục cổ lỗ sĩ kia.) "Tuy nhiên," hắn nói, "dù chỉ là gã thổi sáo nghèo, nhưng tại Tartary hồi tháng Sáu vừa qua, tôi đã giải thoát cho Đại hãn khỏi lũ muỗi khổng lồ; tại châu Á, tôi đã giúp Nizam thoát khỏi đàn dơi ma cà rồng quái ác: Vậy còn lũ chuột làm các ngài điên đầu, nếu tôi có thể tống khứ chúng khỏi thị trấn, các ngài có trả tôi một nghìn đồng guilder không?" "Một nghìn? Năm mươi nghìn!" - đó là tiếng reo của Thị trưởng và Hội đồng đầy kinh ngạc.

Hắn bước ra đường,

Nở một nụ cười nhẹ nhàng đầu tiên,

Như thể biết phép màu nào đang ngủ yên

Trong cây sáo lặng lẽ của hắn lúc này;

Rồi, như một bậc thầy âm nhạc

Hắn nhăn môi thổi vào cây sáo,

Và đôi mắt sắc lẹm lấp lánh ánh xanh lục và xanh dương

Như ngọn nến rắc muối;

Và trước khi ba nốt nhạc cao vút vang lên từ ống sáo,

Bạn nghe như có cả một đạo quân lầm rầm;

Và tiếng lầm rầm chuyển thành tiếng càu nhàu;

Và tiếng càu nhàu chuyển thành tiếng ầm ầm dữ dội;

Và lũ chuột từ các ngôi nhà nhào ra.

Lũ chuột lớn, chuột nhỏ, chuột gầy, chuột béo,

Chuột nâu, chuột đen, chuột xám, chuột hung,

Những kẻ già nua lầm lũi, những kẻ trẻ trung tinh nghịch,

Cha, mẹ, chú bác, anh em họ,

Đuôi vểnh râu dựng,

Những gia đình theo chục theo tá,

Anh, chị, chồng, vợ

Theo chân Người Thổi Sáo vì mạng sống của mình.

Từ phố này sang phố khác, tiếng sáo dẫn đường,

Và từng bước một chúng nối đuôi nhảy múa,

Cho đến khi tới dòng sông Weser

Nơi tất cả lao xuống và bỏ mạng!

—Trừ một con, kẻ gan dạ như Julius Caesar,

Đã bơi qua và sống sót để mang theo

(Như ông ta, mang theo bản thảo mình trân quý)

Về quê nhà Chuột bài bình luận của mình:

Rằng, "Tại những nốt cao vút đầu tiên của tiếng sáo,

Tôi nghe như tiếng cạo lòng lợn,

Và tiếng người ta đặt những trái táo, chín mọng lạ thường,

Vào trong máy ép rượu táo:

Và tiếng xê dịch những tấm ván thùng ngâm dưa,

Và tiếng để hé những tủ cất đồ dự trữ,

Và tiếng rút những nút bần khỏi các bình dầu,

Và tiếng vỡ tung những đai sắt của thùng bơ:

Và dường như có một giọng nói

(Ngọt ngào hơn cả tiếng đàn hạc hay đàn psalter

Được cất lên) gọi rằng, 'Hỡi lũ chuột, hãy vui lên!

Thế giới này đã trở thành một kho muối khô khổng lồ!

Vậy hãy nhai đi, nghiền đi, cứ ăn bữa phụ,

Ăn sáng, ăn tối, ăn trưa, ăn xế đi thôi!'

Và ngay khi một thùng đường to lớn,

Đã được tháo nắp, tỏa sáng như mặt trời rực rỡ

Vẻ vang chỉ cách tôi chưa đầy một tấc

Vừa đúng lúc tôi nghĩ nó nói 'Đến đây, khoan ta đi!'

—Thì tôi thấy mình chìm nghỉm dưới dòng Weser cuồn cuộn."

Bạn hẳn phải nghe dân Hamelin rung chuông đến nỗi làm rung chuyển cả tháp chuông. "Đi đi," Thị trưởng hét, "lấy những cây sào dài, chọc ổ và chặn các lỗ hổng lại! Hãy hỏi ý kiến các thợ mộc và thợ xây, đừng để lại trong thị trấn chúng ta dù chỉ một dấu vết của lũ chuột!"—khi đột nhiên, gương mặt Người Thổi Sáo ló lên ở quảng trường, với câu: "Trước hết, xin hãy đưa tôi một nghìn đồng guilder!"

Một nghìn đồng guilder! Thị trưởng tái mặt; cả Hội đồng cũng vậy. Bởi những bữa tiệc tối của hội đồng đã tàn phá sạch sành sanh các loại rượu Claret, Moselle, Vin-de-Grave, Hock; và một nửa số tiền đó chỉ đủ làm đầy lại chiếc thùng lớn nhất dưới hầm rượu của họ bằng rượu Rhenish mà thôi. Số tiền này dành cho một gã lang thang với chiếc áo khoác sặc sỡ màu đỏ và vàng! "Hơn nữa," Thị trưởng nháy mắt đầy vẻ hiểu biết, "việc của chúng ta đã xong ngay tại bờ sông; chúng ta đã tận mắt thấy lũ chuột bọ chìm nghỉm, và ta nghĩ, thứ gì đã chết thì không thể sống lại. Vì vậy, anh bạn, chúng tôi không phải hạng người né tránh nghĩa vụ đãi anh chút đồ uống, và một ít tiền bỏ túi; nhưng còn chuyện tiền guilder, điều chúng tôi đã nói, như anh thừa biết đấy, chỉ là nói đùa thôi. Hơn nữa, những tổn thất đã khiến chúng tôi phải dè sẻn. Một nghìn guilder á! Thôi nào, nhận lấy năm mươi thôi!"

Gương mặt Người Thổi Sáo tối sầm lại, hắn hét lên: "Đừng có đùa! Hơn nữa, tôi không thể đợi! Tôi đã hứa sẽ ghé thăm Bagdat vào giờ ăn tối, và thưởng thức món súp thượng hạng của Bếp trưởng, tất cả những gì ngon nhất của ông ta, vì đã để lại trong nhà bếp của Caliph, không một con bò cạp nào sống sót: Với ông ta tôi chẳng hề mặc cả, với các ông, đừng nghĩ tôi sẽ bớt một xu! Và những kẻ làm tôi nổi giận, có thể sẽ thấy tôi thổi sáo theo một kiểu khác đấy."

"Gì cơ?" Thị trưởng quát, "ngươi nghĩ ta chịu được việc bị đối xử tệ hơn cả một thằng đầu bếp sao? Bị xúc phạm bởi một gã thô lỗ lười biếng với cây sáo vô dụng và bộ trang phục loang lổ? Ngươi đe dọa chúng ta à, đồ khốn? Cứ làm điều tồi tệ nhất của ngươi đi, thổi cái sáo đó cho đến khi ngươi nổ tung đi!"

Hắn bước thêm một lần nữa ra đường và lại đưa lên môi cây sáo dài làm bằng cây mía thẳng tắp; và trước khi hắn thổi ba nốt nhạc (những nốt nhạc ngọt ngào, êm dịu mà chưa một kỹ năng của nhạc công nào từng mang lại cho không gian đầy say đắm), đã có tiếng xào xạc tựa như tiếng ồn ào của đám đông vui vẻ chen lấn xô đẩy; những bàn chân nhỏ dặm bước, tiếng guốc gỗ lộc cộc, đôi bàn tay nhỏ vỗ nhịp và những cái lưỡi nhỏ ríu rít, và, giống như lũ gà trong sân khi thóc được vãi ra, bọn trẻ chạy ùa ra. Tất cả những cậu bé cô bé, với đôi má hồng hào và những lọn tóc vàng óng, cùng đôi mắt long lanh và hàm răng như ngọc trai, tung tăng nhảy nhót, vui vẻ chạy theo âm nhạc tuyệt vời với tiếng reo hò và cười đùa.

Thị trưởng câm nín, Hội đồng đứng chôn chân như thể họ đã biến thành những khúc gỗ, không thể nhúc nhích một bước, hay kêu lên với những đứa trẻ đang tung tăng chạy qua, —chỉ có thể dõi mắt theo đám đông vui sướng sau lưng Người Thổi Sáo. Nhưng Thị trưởng đau đớn biết bao, và lồng ngực những ủy viên hội đồng tội nghiệp đập loạn nhịp, khi Người Thổi Sáo rẽ từ Phố Chính tới nơi dòng Weser cuộn chảy ngay trên đường đi của con em họ! Tuy nhiên, hắn rẽ từ Nam sang Tây, và hướng bước chân về phía đồi Koppelberg, và bọn trẻ chen chúc theo sau hắn; niềm vui sướng tràn ngập trong mỗi lồng ngực. "Hắn không bao giờ có thể vượt qua đỉnh núi hùng vĩ đó! Hắn buộc phải ngừng thổi sáo, và chúng ta sẽ thấy bọn trẻ dừng lại!" Khi, kìa, vừa lúc chúng tới sườn núi, một cánh cổng kỳ diệu mở rộng, như thể một hang động bỗng dưng bị khoét rỗng; và Người Thổi Sáo tiến vào và bọn trẻ theo sau, và khi tất cả đã vào trong đến đứa cuối cùng, cánh cửa trên sườn núi đóng sập lại. Ta đã nói, tất cả ư? Không! Có một đứa bị khập khiễng, và không thể nhảy múa suốt dọc đường; và những năm sau đó, nếu bạn có trách cứ nỗi buồn của cậu, cậu thường nói:— "Thật tẻ nhạt trong thị trấn chúng ta từ khi bạn bè mình rời đi! Mình không thể quên rằng mình đã bị tước mất tất cả những cảnh tượng thú vị mà chúng thấy, điều mà Người Thổi Sáo cũng đã hứa với mình. Vì hắn dẫn chúng mình đi, hắn nói, tới một vùng đất đầy hoan lạc, nối liền với thị trấn và ngay gần đây thôi, nơi nước tuôn trào và cây trái đơm hoa kết trái, và hoa nở khoe sắc rực rỡ hơn, và mọi thứ đều lạ lẫm và mới mẻ; lũ chim sẻ ở đó rực rỡ hơn chim công ở đây, và chó của chúng chạy nhanh hơn hươu nai của chúng ta, và lũ ong mật đã mất đi ngòi đốt, và ngựa sinh ra đã có cánh đại bàng: Và ngay khi mình tin chắc chân khập khiễng của mình sẽ sớm được chữa lành, tiếng nhạc ngừng lại và mình đứng sững, thấy mình bên ngoài ngọn đồi, bị bỏ lại một mình trái ý muốn, giờ đây lại phải đi khập khiễng như trước, và không bao giờ còn nghe tin tức gì về đất nước đó nữa!"

Than ôi, than ôi cho Hamelin! Chợt lóe lên trong đầu nhiều thị dân một đoạn kinh thánh rằng cổng thiên đường mở ra cho người giàu cũng khó khăn như việc con lạc đà chui qua lỗ kim! Thị trưởng phái người đi Đông, Tây, Nam, Bắc để đề nghị Người Thổi Sáo, bằng lời truyền miệng, bất kể nơi nào người ta tìm thấy hắn, sẽ dâng bạc vàng thỏa lòng hắn, nếu chỉ cần hắn quay lại con đường cũ, và mang theo lũ trẻ trở về. Nhưng khi họ thấy đó là một nỗ lực vô vọng, và Người Thổi Sáo cùng đám vũ công đã đi mãi không về, họ ban một sắc lệnh rằng các luật sư không bao giờ được coi hồ sơ của mình ghi ngày tháng đúng đắn nếu, sau ngày, tháng, năm đó, những dòng chữ này không xuất hiện: "Và bao lâu sau những gì đã xảy ra ở đây vào ngày Hai mươi hai tháng Bảy năm Một nghìn ba trăm bảy mươi sáu:" Và để ghi nhớ tốt hơn nơi bọn trẻ đã ẩn mình lần cuối, họ gọi đó là Phố Người Thổi Sáo—nơi bất cứ ai chơi sáo hay trống con đều chắc chắn sẽ hoài công vô ích trong tương lai. Họ cũng không cho phép nhà trọ hay quán rượu làm kinh động sự tôn nghiêm của con phố này; nhưng đối diện nơi hang động, họ viết câu chuyện lên một cây cột, và trên cửa sổ nhà thờ lớn vẽ lại sự việc tương tự, để cả thế giới biết rằng con em họ đã bị đánh cắp đi như thế nào, và nó vẫn đứng đó cho đến tận ngày nay. Và tôi không được quên nói rằng ở Transylvania có một bộ tộc người ngoại lai, những người cho rằng lối sống và trang phục kỳ lạ mà những người hàng xóm thường nhấn mạnh, là do cha mẹ tổ tiên họ đã thoát ra từ một nhà tù dưới lòng đất, nơi họ bị lừa vào từ rất lâu trước đây trong một đoàn người đông đúc từ thị trấn Hamelin ở vùng đất Brunswick, nhưng bằng cách nào hay vì sao, họ cũng không hiểu.

Vậy nên, Willy, hãy để tôi và bạn cùng xóa nợ với tất cả mọi người—đặc biệt là những người thổi sáo! Và, dù họ thổi sáo giúp chúng ta thoát khỏi chuột hay chuột nhắt, nếu chúng ta đã hứa với họ điều gì, hãy giữ lời hứa!