[VÀO NGÀY ĐÓ, NGƯỜI DO THÁI BỊ BUỘC PHẢI THAM DỰ MỘT BÀI GIẢNG ĐẠO THÁO HẰNG NĂM TẠI ROME
"Giờ đây Ngày Thánh Giá đã đến, và giờ đây đức cha của ta phải giảng bài thuyết giáo đầu tiên cho người Do Thái: như từ xưa đã được quan tâm trong lòng thương xót của Giáo hội, rằng, có thể nói thế, ít ra là một vụn bánh từ chiếc bàn nổi bật của người ở Rome này, dẫu chỉ một lần mỗi năm, được ném cho những con chó đói khát, bị dẫm đạp và khạc nhổ dưới chân các vị khách. Và quả là một cảnh tượng cảm động, khi thấy rất nhiều người Do Thái u mê, đui mù, ương ngạnh và sắp diệt vong ấy! nay được đưa đến như người mẹ hiền — không, vì Ngài phán rằng 'Hãy ép chúng vào' — bị lôi tuột đi, có thể nói vậy, bằng đầu bằng tóc, bất chấp những trái tim ngoan cố của chúng, để dự phần ơn thánh thiên đàng. Sự thức tỉnh nào, sự tranh đấu nào với những giọt nước mắt, sự nhào nặn nào của một tâm thức sục sôi! Đức cha cũng không hề lơ là trong một dịp thích hợp nhường ấy; hãy làm chứng cho sự dồi dào của những cuộc cải đạo đã ngay lập tức thưởng công cho ngài: dẫu vinh quang không hoàn toàn thuộc về đức cha." — Nhật ký của Thư ký Giám mục, năm 1600.]
Những gì người Do Thái thực sự nói, khi bị dồn ép đến nhà thờ như thế, đại khái là thế này:—
I
Lô-lô, la-la, lộc ngộc, bùng binh!
Ngày Thứ Năm phúc lộc là miếng béo trong tuần.
Lục đục lộn sòng, xuềnh xoàng bảnh chọe,
Hôi hám thơm tho, ra vẻ khó khăn,
Mau bước ra đường, chuông nhà thờ đã gọi
Ban lệnh cho ta — giờ giảng đạo đến rồi!
II
Ố kìa, Barnabas! Job, anh đấy chứ?
Cả Solomon cũng nhổm dậy — lại còn lật đật nữa cơ à?
Xấu hổ chưa, anh bạn! Tham lam quá tuổi rồi sao
Mà lại muốn xớ rớ cái kéo cạo râu của đức giám mục trước thế?
Ăn miếng trả miếng nào! Sao lại bỏ bạn bè giữa đường?
Đứng thẳng hàng trước khi xuất phát đến nhà thờ chứ!
III
Lộn xộn ngổn ngang, chúng ta nằm nêm chặt,
Như chuột trong giỏ, heo trong chuồng,
Như ong trong lọ, ếch trong sàng,
Như giòi trong thây, rệp trong tay áo.
Này! Ngẩng cao vai, thu xếp tay chân lại
Và vo ve chào giám mục — ngài đến kìa.
IV
Gâu, gâu, gâu — một khúc xương cho chó!
Ta ví ngài Chủ chăn như con lợn ăn dẻ sồi.
Ơ hay, một chú nhóc đứng cạnh, rạng rỡ như thiếu nữ,
Để phụ giúp và cầm hộ đồng hồ cát cho đức cha!
Đã bao giờ thấy cái lưng nào dẻo dai đến thế?
Má ngài lằn ra như heo mới thui.
V
Aaron đang ngủ kìa — húc hông vào mông hắn đi,
Hoặc ai đó cho hắn một cú thụi vào rốn đi chứ!
Nhìn cái túi có tua rua và chỏm kìa,
Cả chiếc áo choàng với thiên thần và đủ thứ hoa hòe nữa!
Hắn đang làm gì thế, bảo rằng? Đang đọc đoạn kinh thánh!
Giờ thì hắn cúi chào rồi — tiếp theo sẽ là gì nào?
VI
Nhìn những kẻ cải đạo của chúng ta kìa — mười hai tên đen đủi bị kết án,
Không được lẻn đi đâu nhé — chớ có bịp bợm hay lừa gạt!
Năm tên tụi mày, vốn là trộm cắp, xứng đáng lắm chứ;
Bảy tên tụi mày, vốn là kẻ ăn mày, từ nay sẽ đỡ khổ hơn;
Chúng mày đã đến lượt và thò tay vào mũ,
Nhận lấy vận may — và vận may túm lấy chúng mày; hãy nhớ lấy điều đó!
VII
Hãy cất lên tiếng rên đầu tiên — sự ăn năn đang tác động
Và kìa! Từ một kẻ Do Thái, ngươi bỗng hoá thành người Thổ.
Kìa Micah — cái bộ râu y hệt trên cằm
Mà hắn đã từng bốn lần cải đạo rồi đấy!
Đây có con dao, cắt nhanh đi — đó là dấu hiệu của ơn thánh —
Kẻo hắn làm hại tất cả chúng ta với cái mặt ủ rũ ấy.
VIII
Giám mục đang liếc mắt đưa tình với ai thế nhỉ?
Ta biết một điểm mà lời giảng của ngài khớp hoàn toàn.
Ngày mai ta sẽ nói với ngài, chỉ một lời lúc này đây
Đã chạm đến trái tim ta và khiến ta thề nguyền
Rằng ta không dính líu gì nữa với cái nghề tồi tệ nhất ấy —
Hãy để kẻ khác trả tiền cho những khúc ca chiều của ngài.
IX
Giờ thì tất cả cùng rên lên nào, hầy-hì-hì!
Đang diễn ra đấy, đang diễn ra đấy, ôi thân phận ta khốn đốn!
Nó bắt đầu, khi một bầy chúng ta, bị lựa chọn và xếp hàng,
Bị quất roi qua phố Corso, lột trần đến thắt lưng;
Những con thú Do Thái, với mồ hôi và máu tuôn đầm đìa
Để mở đường một cách xứng đáng cho Mùa Chay của người Thiên Chúa.
X
Nó lớn dần, khi đao phủ bước vào lãnh địa của chúng ta,
Hét lác, lùa chúng ta ra nhà thờ như những con chó săn:
Nó lên đến đỉnh điểm, khi chính cái bàn tay
Móc túi ta lại bóp nghẹt tín điều của ta:
Và nó trào dâng khi, để bù đắp cho sự chênh lệch,
Những kẻ ta từng giúp phạm tội lại giúp ta đến với Chúa của họ.
XI
Nhưng giờ đây, khi những kẻ chịu thế mạng rời khỏi đàn chúng ta,
Và những người còn lại ngồi yên lặng đếm từng nhịp đồng hồ,
Vì buộc phải trầm ngâm trong khoảng thời gian được định sẵn
Về những sự thật quý giá và chân lý siêu việt này,
Chúng ta hãy tận dụng nó cho phải phép, thầm thì trong cổ họng,
Bằng cách đọc Bài ca Tử thần của Ben Ezra.
XII
Bởi vì Rabbi Ben Ezra, vào đêm ông từ trần,
Đã gọi các con và cháu nội ngoại đến bên giường,
Và cất lời, "Thế gian này vốn khắc nghiệt và kỳ lạ;
Có điều gì đó sai quấy: cần phải thay đổi.
Nhưng là gì, hay ở đâu? Lúc khởi đầu hay cuối cùng?
Chúng ta chỉ phạm tội ở một điểm duy nhất, tệ hại nhất.
XIII
"Chúa rồi sẽ thương xót nhà Jacob,
Và một lần nữa đặt Israel trở lại biên cương ngài.
Khi Judah nhìn thấy Jerusalem,
Dòng giống ngoại bang sẽ được sáp nhập vào họ:
Dân ngoại sẽ quy phục Nhà Jacob.
Đó là lời tiên tri phán và con cháu tin theo.
XIV
"Phải, con cháu của dòng dõi được chọn
Sẽ cõng và đưa họ về nơi chốn của mình:
Sẽ dẫn dắt chính những kẻ ấy trong vùng đất của Chúa,
Là tôi trai và tớ gái. Ai mà trách cứ được,
Khi kẻ nô lệ bắt làm nô lệ, người bị áp bức
Khải hoàn chiến thắng kẻ áp bức cho đến muôn đời?
XV
"Chúa đã phán, và trao cho chúng ta lời để gìn giữ,
Buộc không bao giờ được khoanh tay hay ngủ quên
Giữa một thế gian bất tín, vẫn canh chừng và phòng bị,
Cho đến khi Chúa Cứu Thế đến phiên cuối cùng giải nhiệm gác cho ta.
Bởi tôi tớ Moses của Ngài, phiên gác đã được thiết lập:
Dù gần đến giờ gà gáy, chúng ta vẫn đang canh giữ.
XVI
"Ngôi! Nếu Ngài chính là Đấng, vào lúc nửa đêm đã đến,
Dưới ánh sao trời, cất lên một cái tên đầy nghi vấn!
Và nếu, quá nặng vì giấc ngủ — quá liều lĩnh
Bởi nỗi sợ hãi — Ồ Ngài, nếu vết thương tử đạo ấy
Giáng xuống Ngài khi đến để nhận lấy phần của mình,
Và chúng ta đã trao Thập Giá, khi chúng ta nợ Ngai Vàng —
XVII
"Ngài là Quan Giám Tố. Chúng ta đã bị bầm dập thế này.
Nhưng, khi sự phán xét qua đi, hãy đứng về phía chúng ta!
Vụ án này cũng là của Ngài! Và không chỉ của riêng Ngài
Mà còn của chúng ta, là công việc của những con chó và heo này,
Những kẻ có cuộc sống cười cợt và khạc nhổ vào tín điều của chúng!
Những kẻ miệng thì tôn vinh Ngài, nhưng hành động lại bất tuân!
XVIII
"Chúng ta đã chống lại Chúa Cứu Thế khi ấy ư? Hãy nhớ lấy cách
Ít ra là chúng ta đang chống lại Barabbas lúc này!
Sự phẫn nộ của chúng ta có trầm trọng không? Nhưng điều tồi tệ nhất chúng ta đã dung tha,
Đó là gọi những kẻ này — là Cơ Đốc nhân, nếu chúng ta dám!
Hãy để sự bất tuân với chúng đền đáp sự hoài nghi dành cho Ngài,
Và Rome hãy đền bù cho đồi Calvary!
XIX
"Bởi sự tra tấn, kéo dài qua bao thế hệ,
Bởi sự ô nhục, di sản của Israel,
Bởi tai ương của khu Ghetto, bởi sự nhục nhã của trang phục,
Bởi huy hiệu hổ thẹn, bởi chỗ ngồi của kẻ trọng tội,
Bởi dụng cụ nung sắt, bởi ngọn roi đẫm máu,
Và bởi lời triệu tập đến tình huynh đệ Cơ Đốc giáo,—
XX
"Chúng ta kiêu hãnh vì bằng chứng cho thấy ít ra người Do Thái
Vẫn giật lấy danh xưng của Chúa Cứu Thế khỏi đám tay sai của Quỷ dữ.
Khuôn mặt Ngài chưa từng nhuốm bóng tối tăm đến thế
Mà chúng ta vẫn chiến đấu với chúng trong đó, với Chúa là trợ lực!
Một chiến tích để mang theo, khi đoàn người của Ngài diễu hành,
Nam, Đông, và tiến vào Vùng Đất Hân Hạnh!"
[Giáo hoàng Gregory XVI đã bãi bỏ việc giảng đạo tồi tệ này.
—R. B.]
