Nhân vật chúng tôi muốn giới thiệu là Tường Tử, chứ không phải "Lạc Đà", bởi "Lạc Đà" chỉ là một biệt danh. Vậy nên, chúng ta cứ nói về Tường Tử trước, tiện tay lướt qua chút mối quan hệ giữa Tường Tử và Lạc Đà là xong.
Phu xe kéo ở Bắc Bình chia thành nhiều phái: Những kẻ trẻ trung lực lưỡng, chân tay nhanh nhẹn, thích thuê xe đẹp, kéo "cả ngày", muốn ra xe hay về xe lúc nào cũng tự do. Kéo xe ra, họ đỗ lại ở một "bến xe" cố định hoặc trước cổng nhà đài giáp, chuyên đợi khách đi xe nhanh. Gặp may thì có thể một chốc kiếm được một hai đồng, rủi ra thì có thể ngồi không cả ngày, đến tiền "thuê xe" cũng chẳng có, nhưng họ cũng chẳng bận tâm. Hy vọng của nhóm anh em này đại khái có hai điều: Hoặc là kéo xe riêng, hoặc là tự mua lấy một chiếc xe; khi đã có xe của mình rồi thì đi kéo bao tháng hay kéo khách lẻ cũng chẳng sao, dù gì xe cũng là của mình.
Những người tuổi tác lớn hơn nhóm trên một chút, hoặc vì sức khỏe kém hơn một tẹo, hoặc vì vướng bận gia đình không dám ngồi không cả ngày, thì đa phần kéo loại xe mới tám phần. Cả người lẫn xe đều khá tươm tấp, nên khi ra giá vẫn giữ được chút tôn nghiêm. Phái phu xe này có thể kéo "cả ngày", cũng có thể kéo "nửa ngày". Trong trường hợp kéo nửa ngày, vì vẫn còn khá dai sức nên bất kể mùa đông hay mùa hè họ đều "kéo đêm". Ban đêm đương nhiên cần cẩn trọng và bản lĩnh hơn ban ngày; tiền kiếm được tự nhiên cũng nhiều hơn một chút.
Những người tuổi trên bốn mươi hoặc dưới hai mươi thì e là khó có chỗ đứng trong hai phái trên. Xe của họ tàn, lại không dám "kéo đêm", nên chỉ có thể ra xe từ sớm, hy vọng từ sáng sớm đến ba bốn giờ chiều kéo đủ tiền "thuê xe" và tiền miếng ăn của bản thân. Xe của họ tàn, chạy chậm, nên phải đi đường nhiều hơn mà lấy tiền ít hơn.
Đến chợ dưa, chợ quả, chợ rau để chở hàng hóa đều là họ; tiền ít nhưng được cái không cần chạy nhanh.
Ở đây, những người dưới hai mươi tuổi — có người từ mười một mười hai tuổi đã làm nghề này — rất ít khi sau hai mươi tuổi trở thành phu xe tươm tấp được, bởi vì từ nhỏ đã tổn hại sức khỏe, rất khó mà cường tráng lên được. Họ có thể kéo xe kéo cả đời, nhưng cả đời ngay cả việc kéo xe cũng chẳng bao giờ nổi bật. Còn những người trên bốn mươi tuổi, có người đã kéo xe được tám năm mươi năm, cơ bắp suy nhược khiến họ đành chịu đứng sau người khác. Họ dần nhận ra sớm muộn gì cũng có ngày ngã quay ra chết gục trên mặt đường. Tư thế kéo xe của họ, sự ứng biến linh hoạt khi trả giá, việc đi tắt đón đầu trên đường đều đủ để họ nhớ lại quang vinh ngày trước, rồi nhếch mũi coi thường lũ hậu bối mới nổi. Nhưng chút quang vinh ấy chẳng thể làm giảm bớt viễn cảnh tăm tối tương lai chút nào, chính họ cũng vì thế mà vừa lau mồ hôi vừa thở dài than ngắn. Tuy nhiên, so với một nhóm phu xe tầm bốn mươi tuổi khác, họ hình như vẫn chưa khổ đến tận cùng. Nhóm kia trước đây tuyệt đối không ngờ mình lại có ngày dính dáng đến chiếc xe kéo, mãi đến khi ranh giới giữa sống và chết không còn rõ ràng mới đành cầm lấy tay cầm xe. Những viên cảnh sát hay phu dịch trường học bị sa thải, những người buôn bán nhỏ ăn hết vốn nghía, hay những thợ thủ công thất nghiệp, đến lúc không còn gì để bán, chẳng còn gì để cầm cố, đành nghiến răng, rơm rớm nước mắt bước lên con đường dẫn đến cái chết này. Những người này, thời kỳ sinh lực dồi dào nhất của cuộc đời đã bán đi mất, giờ đây lại đem máu mồ hôi hóa ra từ bánh thầu dầu nhỏ xuống mặt đường. Không có sức lực, không có kinh nghiệm, không có bạn bè, ngay cả giữa những người cùng nghề cũng chẳng nhận được nét mặt tử tế. Họ kéo những chiếc xe tàn rúp nhất, lốp xe không biết một ngày xì hơi bao nhiêu lần; vừa kéo người lại vừa phải van xin người ta thứ lỗi, mặc dù mười lăm đồng tiền đồng đã được coi là một hời lớn.
Ngoài ra, do hoàn cảnh và tri thức đặc thù, lại có một bộ phận phu xe tạo thành phái riêng.
Những người sinh ra ở Tây Uyển, Hải Điến tự nhiên chạy tuyến Tây Sơn, Yến Kinh, Thanh Hoa thì thuận tiện hơn; tương tự, người ở ngoài Định An Môn thì chạy Thanh Hà, Bắc Uyển; ngoài Vĩnh Định Môn thì chạy Nam Uyển...
Đây là những người chạy đường dài, không thích kéo khách lẻ; vì kéo một chuyến là xong một chuyến, không thèm nhặt nhạnh ba năm đồng lẻ nghèo nàn. Nhưng họ vẫn không sánh được với sự dai sức của phu xe ở hẻm Đông Giao Min, những người chuyên làm ăn với người nước ngoài này chú trọng kéo một hơi từ hẻm Đông Giao Min đến núi Ngọc Tuyền, Di Hòa Viên hoặc Tây Sơn. Dai sức còn là chuyện nhỏ, nguyên nhân khiến phu xe bình thường tuyệt đối không thể cạnh tranh mối này phần lớn là vì những kẻ "ăn cơm Tây" này có chút tri thức khác người: Họ biết nói tiếng nước ngoài. Binh lính Anh, binh lính Pháp nói đến Vạn Thọ Sơn, Ung Hòa Cung, "Bát Đại Hồ Đồng", họ đều biết cả. Họ có một vốn tiếng nước ngoài của riêng mình, không truyền lại cho người khác. Cách chạy của họ cũng đặc biệt, bước chân bốn sáu không nhanh không chậm, cúi đầu, mắt không nhìn sang hai bên, đi sát mép đường, tỏa ra phong thái không tranh với đời mà tự có sở trường riêng. Vì kéo người nước ngoài nên họ có thể không mặc áo nẹp, mà đồng loạt mặc áo ngắn tay dài màu trắng, quần trắng hoặc đen, ống quần đặc biệt rộng, cổ chân buộc dây mảnh; chân đi giày vải xanh đế ngàn lớp mũi rộng; sạch sẽ, gọn gàng, bảnh bao. Vừa nhìn thấy trang phục như vậy, phu xe khác sẽ không lại gần tranh khách hay đua xe nữa, họ hình như thuộc về một ngành nghề khác.
Có sự phân tích đơn giản này rồi, chúng ta lại nói đến vị trí của Tường Tử, thì giống như nói — chúng tôi hy vọng — về một con ốc nào đó trên cỗ máy, chính xác như vậy. Tường Tử, trước khi dính dáng đến biệt danh "Lạc Đà", là một phu xe kéo tương đối tự do, nghĩa là cậu thuộc loại trẻ trung lực lưỡng, lại tự có xe riêng:
Xe của mình, cuộc sống của mình, đều nằm trong tay mình, phu xe cấp cao.
Đó tuyệt đối không phải là chuyện dễ dàng. Một năm, hai năm, ít nhất cũng phải ba bốn năm; một giọt mồ hôi, hai giọt mồ hôi, không biết bao nhiêu vạn giọt mồ hôi mới kiếm ra chiếc xe đó. Từ sự nghiến răng chịu đựng trong mưa gió, từ sự thắt lưng buộc bụng trong từng bữa ăn chén trà mới kiếm ra chiếc xe đó. Chiếc xe đó là tổng kết quả và phần thưởng cho mọi sự phấn đấu cùng gian khổ của cậu, như một tấm huy chương của vị võ sĩ đã trải qua trăm trận chiến. Khi cậu còn thuê xe của người khác, cậu từ sáng đến tối, từ đông sang tây, từ nam bắc, như con quay bị người ta quấn dây đánh xoay mòng mòng; cậu không có bản thân mình. Nhưng trong sự xoay mòng mòng ấy, mắt cậu không hoa, lòng cậu không loạn, cậu luôn nghĩ đến một chiếc xe ở xa xa, có thể giúp cậu tự do, độc lập, như chính tay chân của mình vậy. Có chiếc xe của mình rồi, cậu có thể không còn phải chịu sự cằn nhằn của những kẻ cho thuê xe, cũng không cần phải xã giao với người khác; có sức lực của mình và chiếc xe kéo, mở mắt ra là có cơm ăn.
Cậu không sợ chịu khổ, cũng không có những thói xấu có thể tha thứ nhưng không tiện bắt chước của các phu xe thông thường. Sự thông minh và nỗ lực của cậu đủ để biến nguyện vọng của cậu thành hiện thực. Giá như hoàn cảnh của cậu tốt hơn một chút, hoặc được học hành nhiều hơn một chút, cậu nhất định sẽ không rơi vào nhóm "xe kéo", mà dù có làm gì đi nữa, cậu cũng sẽ không làm uổng phí cơ hội của mình. Rủi thay, cậu bắt buộc phải kéo xe kéo; tốt thôi, trong cái nghề này cậu cũng chứng minh được năng lực và sự thông minh của mình. Cậu giống như dẫu có ở dưới địa ngục thì cũng làm một con quỷ giỏi giang vậy. Sinh ra và lớn lên ở nông thôn, mất cha mẹ và vài sào ruộng cằn, năm mươi tám tuổi cậu đã chạy lên thành phố. Mang theo sự vạm vỡ và thật thà của một gã trai làng, bất cứ việc gì chỉ cần bỏ sức lực ra là có cơm ăn cậu đều đã làm qua. Nhưng không lâu sau cậu đã nhận ra, kéo xe là việc dễ kiếm tiền hơn; làm những công việc chân tay khác, thu nhập rất có hạn; kéo xe lại có nhiều biến đổi và cơ hội hơn, không biết vào lúc nào và ở đâu sẽ gặp được phần thưởng nhiều hơn mong đợi. Dĩ nhiên, cậu cũng biết cơ hội như vậy không hoàn toàn do ngẫu nhiên, mà bắt buộc cả người lẫn xe đều phải tươm tấp, có tinh thần, có hàng tốt để bán thì mới gặp được người biết xem hàng. Suy nghĩ một chút, cậu tin mình có đủ tư cách đó: Cậu có sức lực, tuổi lại đang trẻ; điểm còn thiếu là cậu chưa từng chạy, và không dám vừa nhập cuộc đã kéo ngay xe đẹp. Nhưng đây không phải là khó khăn không thể vượt qua, lấy thân thể và sức lực của cậu làm nền tảng, cậu chỉ cần thử nghiệm chừng mười ngày nửa tháng là nhất định có thể chạy ra dáng ra hình, sau đó thuê một chiếc xe mới, biết đâu chừng sẽ nhanh chóng kéo được xe riêng bao tháng, rồi chắt chiu tiết kiệm một hai năm, cho dù là ba bốn năm, cậu nhất định có thể tự mua lấy một chiếc xe, chiếc xe đẹp nhất!
Nhìn cơ bắp tuổi trẻ của mình, cậu nghĩ đây chỉ là vấn đề thời gian, đây là một nguyện vọng và mục tiêu chắc chắn đạt được, tuyệt đối không phải là mơ tưởng!
Vóc dáng và cơ bắp của cậu đều phát triển vượt trước tuổi tác; mới tầm hai mươi tuổi, cậu đã rất to lớn và cao ráo, tuy tay chân chưa được thời gian đúc thành một khuôn khổ cố định, nhưng đã giống như một người trưởng thành — một người lớn trên mặt và trên người vẫn mang nét ngây thơ tinh nghịch. Nhìn những phu xe cấp cao kia, cậu lên kế hoạch làm sao để thắt chặt cơ bụng lại, để càng làm nổi bật khuôn ngực như chiếc quạt sắt và tấm lưng thẳng tắp cứng cỏi của mình; ngoái đầu nhìn vai mình, rộng biết bao, uy nghi biết bao! Thắt chặt eo xong, lại mặc vào chiếc quần trắng ống rộng, ống quần dùng dây ruột gà buộc lại, lộ ra đôi chân "quá cỡ" đó! Đúng vậy, cậu chắc chắn có thể trở thành phu xe xuất sắc nhất; cậu tự cười như một kẻ ngốc.
Cậu chẳng có diện mạo gì đặc biệt, điều khiến cậu đáng yêu chính là thần thái trên gương mặt. Đầu không quá to, mắt tròn, mũi dày, hai hàng lông mày rất ngắn và rậm, trên đầu lúc nào cũng cạo nhẵn bóng. Trên má không có mỡ thừa, nhưng cổ thì gần như to bằng đầu; mặt lúc nào cũng ửng hồng, đặc biệt nổi bật là một vết sẹo không nhỏ nằm giữa gò má và tai phải — hồi nhỏ ngủ dưới gốc cây bị lừa cắn một cú. Cậu không mấy chú ý đến diện mạo của mình, cậu yêu khuôn mặt mình cũng giống như yêu thân thể mình, đều vạm vỡ cứng cáp như vậy; cậu dường như tính cả khuôn mặt vào trong bốn chi, chỉ cần cứng cáp là được. Đúng vậy, sau khi vào thành phố, cậu vẫn có thể dốc ngược đầu xuống, đứng trồng cây chuối nửa ngày. Đứng như vậy, cậu cảm thấy mình rất giống một cái cây, từ trên xuống dưới không có chỗ nào là không vươn cao vững chãi.
Cậu quả thực có phần giống một cái cây, kiên cường, trầm lặng mà lại đầy sức sống. Cậu có tính toán của riêng mình, có chút tính toán trong lòng, nhưng không thích bàn luận với người khác. Giữa các phu xe với nhau, ấm ức và khó khăn của cá nhân là đề tài tán phét của công chúng, ở "bến xe", trong quán trà nhỏ, nơi xóm nhà lá, mỗi người đều báo cáo, miêu tả hoặc la lối về chuyện của mình, để rồi những chuyện đó trở thành tài sản chung của mọi người, như dân ca truyền từ nơi này sang nơi khác. Tường Tử là người quê, mồm miệng không linh hoạt như người thành thị; nếu giả như mồm miệng linh hoạt là do thiên bẩm, thì cậu sinh ra đã không thích nói nhiều, nên cũng không muốn học theo cái thói nhiều lời độc địa của người thành thị. Chuyện của cậu cậu tự biết, không thích thảo luận với người khác. Vì cái miệng thường rảnh rỗi nên cậu có thời gian để suy nghĩ, mắt cậu dường như luôn nhìn vào trái tim mình. Chỉ cần chủ ý của cậu đã định, cậu liền đi theo con đường mở ra trong lòng; nếu giả như đi không thông, cậu có thể một hai ngày không cất một tiếng, nghiến chặt răng, như thể đang nghiến chặt trái tim mình vậy!
Cậu quyết định đi kéo xe, thế là đi kéo xe. Thuê một chiếc xe tàn, cậu luyện chân trước.
Ngày đầu tiên không kéo được mấy tiền. Ngày thứ hai làm ăn khá tốt, nhưng lại phải nằm bệt mất hai ngày, cổ chân cậu sưng lên như hai quả bầu, không thể giơ lên nổi nữa. Cậu nhẫn nại chịu đựng, bất kể đau đớn thế nào. Cậu biết đây là điều không thể tránh khỏi, là một cửa ải mà người kéo xe bắt buộc phải trải qua. Nếu không qua được cửa ải này, cậu không thể mạnh dạn mà chạy.
Sau khi chân khỏi, cậu đã dám chạy. Điều đó khiến cậu cực kỳ sảng khoái, vì những thứ khác chẳng còn gì đáng sợ nữa: Tên địa danh cậu rất quen thuộc, cho dù đôi khi có đi vòng một chút cũng chẳng sao, dù sao bản thân có thừa sức lực. Phương pháp kéo xe, dựa vào kinh nghiệm đẩy, kéo, vác, gánh mà cậu từng làm để thấu hiểu thì cũng không tính là quá khó. Hơn nữa cậu có chủ ý của mình: Chú ý nhiều hơn, ít tranh thắng thua hơn, đại khái sẽ không xảy ra sự cố. Còn về việc trả giá tranh khách, mồm cậu chậm mà khí thế lại mạnh, không đấu lại lũ lõi đời kia. Biết điểm yếu này, cậu thẳng thừng ít khi đến "bến xe"; chỗ nào không có xe thì cậu đỗ ở đó.
Tại những địa điểm hẻo lánh này, cậu có thể thong thả trả giá, mà đôi khi còn không chịu ra giá, chỉ nói một câu: "Lên xe đi ạ, nhìn mà cho!" Dáng vẻ của cậu thật thà đến thế, gương mặt đơn giản đáng yêu đến thế, người ta dường như chỉ còn biết tin tưởng cậu, không dám nghĩ gã to xác ngốc nghếch này lại đi chặt chém người khác. Cho dù người ta có nghi ngờ thì cũng chỉ nghi ngờ cậu là gã trai quê mới lên thành phố, chắc là không biết đường nên mới không ra giá được. Đến khi người ta hỏi: "Biết đường không đấy?", cậu lại cười một cái vừa như giả ngốc vừa như làm duyên, khiến người ta không biết phải làm sao mới phải.
Khoảng hai ba tuần lễ, cậu đã luyện được đôi chân chạy trơn tru. Cậu biết dáng chạy của mình rất đẹp mắt. Dáng chạy là bằng chứng cho năng lực và tư cách của phu xe. Kẻ bước chân tòe ra, như một đôi quạt ba tiêu xòe phẩy trên mặt đất, chắc chắn là tân binh mới từ quê lên. Kẻ cúi đầu rất thấp, hai chân lê trên mặt đất, tốc độ chạy và đi chăng khác gì nhau nhưng lại cố tỏ ra đang chạy, là những ông lão trên mươi tuổi. Còn những kẻ kinh nghiệm đầy mình nhưng lại không có mấy sức lực thì lại có một phương pháp khác: Ngực hóp vào trong rất sâu; chân nhấc rất cao; vừa đi vừa nhô đầu về phía trước; như vậy, họ tạo ra dáng vẻ chạy rất tốn sức, nhưng trên thực tế chẳng nhanh hơn người khác chút nào; họ dựa vào "dáng điệu" để duy trì tôn nghiêm của mình. Tường Tử đương nhiên tuyệt đối không áp dụng những tư thế này. Chân cậu dài bước rộng, phần eo rất vững, chạy lên không có mấy tiếng động, mỗi bước đi đều có độ nhún nhường, tay cầm xe không rung lắc, khiến người ngồi cảm thấy an toàn, thoải mái. Nói dừng lại, cho dù đang chạy nhanh đến thế nào, đôi chân lớn trên mặt đất quệt nhẹ hai cái là dừng lại ngay; sức lực của cậu dường như có thể truyền tới từng bộ phận của chiếc xe. Lưng hơi khom, hai tay thả lỏng nắm lấy tay cầm, cậu linh hoạt, gọn gàng, chuẩn xác; không thấy vội vã mà chạy rất nhanh, nhanh mà không có nguy hiểm. Ngay cả trong số những người kéo xe bao tháng, đây cũng phải tính là loại rất quý giá.
Cậu đổi sang chiếc xe mới. Ngay từ ngày đổi xe, cậu đã hỏi thăm rõ ràng, loại xe như cậu thuê — nhíp mềm, đồ đồng xịn, rèm che mưa lớn, đèn đôi, còi đồng cổ thắt to — trị giá hơn một trăm đồng; nếu sơn và đồ đồng qua xơ một chút thì một trăm đồng là xong. Nói đại khái nhé, cậu chỉ cần có một trăm đồng là có thể sắm được một chiếc xe. Đột nhiên nghĩ đến, một ngày nếu tiết kiệm được một hào, thì một trăm đồng chính là một ngàn ngày, một ngàn ngày! Dồn một ngàn ngày lại một chỗ, cậu gần như không tính nổi con số đó xa xôi đến mức nào.
Nhưng cậu đã hạ quyết tâm, một ngàn ngày hay một vạn ngày cũng được, cậu phải mua xe! Bước đầu tiên cậu nên làm, cậu đã nghĩ kỹ rồi, là đi kéo xe bao tháng. Gặp được ông chủ giao thiệp nhiều, tiệc tùng nhiều, trung bình một tháng có tầm mười bữa tiệc, cậu đã có thể nghiễm nhiên bỏ túi hai ba đồng tiền cơm xe. Cộng thêm mỗi tháng cậu tiết kiệm thêm một vài đồng, hoặc là ba năm đồng, một năm đã có thể để dành được năm sáu mươi đồng! Như vậy, hy vọng của cậu đã gần hơn rất nhiều. Cậu không hút thuốc, không uống rượu, không cờ bạc, không có bất kỳ sở thích xấu nào, không có gánh nặng gia đình, chỉ cần bản thân cậu chịu nghiến răng thì chuyện gì cũng thành. Cậu đã tự thề với lòng mình, trong vòng một năm rưỡi, cậu — Tường Tử — nhất định phải đóng được chiếc xe của riêng mình! Phải là xe mới đóng, không lấy xe cũ đã qua tay người khác.
Cậu thực sự đã kéo được xe bao tháng. Thế nhưng, thực tế không hoàn toàn giúp sức cho hy vọng. Đúng vậy, cậu quả thực đã nghiến răng chịu đựng, nhưng đến một năm rưỡi cậu vẫn chưa thực hiện được nguyện vọng đó. Xe bao tháng quả thực đã kéo được, lại còn cẩn thận giữ kẽ công việc; rủi thay, chuyện trên đời không phải chỉ có một mặt. Cậu cứ việc cẩn thận phần cậu, chủ nhà cũng chẳng vì thế mà không sa thải cậu; không chừng là ba hai tháng, hay là mười ngày tám ngày, thế là xong phim! Cậu lại phải đi tìm việc khác. Dĩ nhiên, cậu phải vừa tìm việc vừa kéo khách lẻ; cưỡi ngựa tìm ngựa, cậu không thể để bản thân rảnh rỗi. Trong những khoảng thời gian này, cậu thường hay phạm sai lầm. Cậu vẫn cố gượng xốc lại tinh thần, không chỉ để kiếm miếng ăn qua ngày, mà còn để tiếp tục tích lũy tiền mua xe. Nhưng cố gượng tinh thần chưa bao giờ là việc thỏa đáng: Kéo xe lên, cậu không thể tập trung một lòng một ý mà chạy, hình như cứ mải suy nghĩ điều gì đó, càng nghĩ càng sợ hãi, càng cảm thấy bất bình. Nếu cứ tiếp tục như thế này thì đến bao giờ mới mua được xe? Tại sao lại như vậy? Chẳng lẽ bản thân mình còn chưa đủ vươn lên sao? Trong lúc nghĩ ngợi lung tung như thế, cậu quên mất sự cẩn thận thường ngày. Bánh xe cao su cán phải mảnh đồng vỡ gốm sứ vỡ, nổ lốp; đành phải thu xe. Nghiêm trọng hơn, có đôi khi va phải người đi đường, thậm chí có một lần vì gấp gáp chen qua mà làm văng mất nắp trục xe. Giá như cậu đang kéo xe bao tháng thì những sai lầm này tuyệt đối không thể xảy ra; vừa mất việc, trong lòng cậu không vui nên có chút ngơ ngơ ngác ngác. Làm hỏng xe đương nhiên phải bồi thường tiền; điều này càng làm cậu sốt ruột, như lửa đổ thêm dầu; vì sợ gây ra tai họa lớn hơn, có đôi khi cậu hờn dỗi nằm ngủ cả ngày. Đến khi mở mắt ra, thời gian một ngày đã trôi qua vô ích, cậu lại hối hận, tự giận bản thân. Chưa hết, trong giai đoạn này, cậu càng sốt ruột thì càng tự làm khổ mình, ăn uống càng không có giờ giấc; cậu tưởng mình làm bằng sắt, nhưng hóa ra cậu cũng biết bệnh. Bệnh rồi, cậu tiếc tiền không chịu mua thuốc, tự mình gồng mình chịu đựng; kết quả, bệnh càng lúc càng nặng, không những phải mua thuốc mà còn phải nghỉ ngơi một lèo mấy ngày liền. Những khó khăn này khiến cậu càng nghiến răng nỗ lực hơn, nhưng số tiền mua xe không vì thế mà gom đủ nhanh hơn chút nào.
Tròn ba năm, cậu gom đủ một trăm đồng!
Cậu không thể chờ thêm được nữa. Kế hoạch ban đầu là mua chiếc xe hoàn thiện nhất, kiểu mới nhất, ưng ý nhất, giờ đây đành phải tính theo số tiền một trăm đồng này. Không thể chờ thêm; nhỡ đâu xảy ra chuyện gì lại mất đi vài đồng thì sao! Vừa khéo có chiếc xe mới đóng xong (được đặt làm nhưng không có tiền lấy hàng) không khác mấy so với chiếc xe cậu kỳ vọng; vốn dĩ trị giá hơn một trăm đồng, nhưng vì tiền đặt cọc đã bỏ nên tiệm xe chấp nhận lấy rẻ hơn một chút. Mặt Tường Tử đỏ bừng, tay run rẩy, xòe ra chín mươi sáu đồng: "Tôi muốn chiếc xe này!" Chủ tiệm định ép lên cho tròn số, nói không biết bao nhiêu lời, kéo chiếc xe của cậu ra rồi lại kéo vào, mở mui xe ra rồi lại hạ xuống, bấm bấm còi, mỗi một động tác đều kèm theo một loạt từ ngữ mỹ miều nhất; cuối cùng còn đá hai phát vào nan hoa thép: "Nghe tiếng đi, như cái chuông ấy! Kéo đi đi, chú mày có kéo nát xe ra, nếu mềm mất một sợi nan hoa thép thì chú mày mang về đây, chọi thẳng vào mặt tôi! Một trăm đồng, bớt một xu chúng ta nghỉ chơi!" Tường Tử đếm lại tiền một lần nữa:
"Tôi muốn chiếc xe này, chín mươi sáu!" Chủ tiệm biết là gặp phải kẻ cứng đầu, nhìn tiền, nhìn Tường Tử, thở dài một tiếng: "Kết bạn vậy, xe tính cho chú mày đấy; bảo hành sáu tháng: Trừ khi chú mày làm đâm nát thùng xe lớn, không thì tôi đều sửa miễn phí; giấy bảo hành, cầm lấy!"
Tay Tường Tử run rẩy dữ dội hơn, nhét giấy bảo hành vào ngực, kéo xe đi, suýt nữa thì khóc ra tiếng. Kéo đến một nơi hẻo lánh, cậu ngắm nghía kỹ lưỡng chiếc xe của mình, thử soi mặt mình trên tấm gỗ sơn bóng! Càng nhìn càng thấy đáng yêu, ngay cả những chỗ không hoàn toàn hợp với lý tưởng của mình cũng đều có thể tha thứ được, vì nó đã là xe của mình rồi. Ngắm xe đến mức hình như có thể tạm thời nghỉ ngơi một chút, cậu ngồi lên tấm thảm lót chân mới tinh trên đệm nước, nhìn chiếc còi đồng vàng sáng bóng trên tay cầm. Cậu chợt nhớ ra, năm nay mình hai mươi hai tuổi. Vì cha mẹ mất sớm nên cậu quên mất sinh nhật mình là ngày nào. Từ khi vào thành phố đến nay, cậu chưa từng ăn sinh nhật một lần nào. Được rồi, hôm nay mua được xe mới thì coi như là sinh nhật đi, của người cũng là của xe, dễ nhớ, mà lại xe đã là tâm huyết của mình thì chẳng có lý do gì không tính người và xe nhập làm một.
Ăn mừng "sinh nhật đôi" này thế nào đây? Tường Tử có chủ ý: Chuyến xe đầu tiên nhất định phải kéo một người ăn mặc lịch sự, tuyệt đối không thể là phụ nữ. Tốt nhất là kéo đến Tiền Môn, thứ đến là chợ Đông An. Kéo đến nơi rồi, cậu phải ăn một bữa tại hàng ăn tốt nhất, như món bánh nướng nóng kẹp thịt cừu xào chẳng hạn. Ăn xong, nếu có khách tốt thì kéo thêm một hai chuyến nữa; không có thì thu xe; đây là sinh nhật!
Từ khi có chiếc xe này, cuộc sống của cậu càng lúc càng có động lực. Kéo bao tháng cũng tốt, kéo khách lẻ cũng hay, cậu ngày ngày không cần phải lo lắng về tiền "thuê xe", kéo được bao nhiêu tiền đều là của mình. Trong lòng thoải mái thì đối xử với người khác lại càng hòa nhã, việc làm ăn cũng theo đó mà hanh thông hơn. Kéo được nửa năm, hy vọng của cậu lại càng lớn hơn: Cứ đà này, làm thêm hai năm, cùng lắm là hai năm, cậu lại có thể mua thêm một chiếc xe, một chiếc, hai chiếc... Cậu cũng có thể mở xưởng xe rồi!
Thế nhưng, hy vọng phần lớn đều sụp đổ, của Tường Tử cũng không phải ngoại lệ.