Tường Tử đi lang thang trên phố như người mất hồn, gặp được ông nội của Tiểu Mã Nhi. Lão không còn kéo xe nữa, quần áo trên người mỏng và rách hơn trước nhiều, vai vác một cây gậy gỗ liễu, phía trước treo một chiếc ấm đất lớn, phía sau treo một cái giỏ mây cũ, trong giỏ có mấy chiếc bánh nướng, quẩy và một viên gạch lớn. Lão vẫn còn nhận ra Tường Tử.
Trò chuyện một hồi, Tường Tử mới biết Tiểu Mã Nhi đã chết được hơn nửa năm rồi. Lão bán chiếc xe kéo cũ kia đi, ngày ngày pha một ấm trà cùng ít bánh nướng, quẩy đem ra bến xe bán. Lão vẫn hòa ái, đáng mến như xưa, nhưng lưng đã còng hơn nhiều, mắt cứ gặp gió là chảy nước, mí mắt luôn đỏ hoe như vừa khóc xong vậy.
Tường Tử uống một bát trà của lão, cũng đem những nỗi oan ức trong lòng kể sơ qua đôi câu.
"Cậu muốn tự mình sống cho tốt sao?" Lão bình phẩm lời của Tường Tử: "Ai mà chẳng nghĩ thế? Nhưng có ai sống cho tốt được đâu? Ngày trước, sức khỏe tôi tốt, tâm tính tôi tốt, cứ thế sống đến tận bây giờ, để rồi tôi ra nông nỗi này đây! Sức khỏe tốt ư? Người bằng sắt cũng không thoát nổi cái lưới trời lồng lộng này đâu. Tâm tính tốt ư? Có ích gì chứ! Thiện có thiện báo, ác có ác báo, không có mấy chuyện đó đâu! Lúc tôi còn trẻ, thực sự là người nhiệt tình, việc của người khác coi như việc của mình mà làm. Có ích không? Không! Tôi còn từng cứu mạng người ta nữa, kẻ nhảy sông, kẻ thắt cổ, tôi đều đã cứu, có báo ứng không? Không hề!"
"Nói cho cậu biết, tôi chẳng biết ngày nào sẽ chết cóng đây, tôi đã hiểu rõ rồi, kẻ làm việc khổ sai mà định một mình sống cho tốt thì khó hơn lên trời. Một người thì làm được cái trò trống gì chứ? Thấy châu chấu bao giờ chưa? Một con thì nhảy cũng khá xa đấy, nhưng bị đứa trẻ con bắt được, lấy sợi chỉ buộc lại, thì đến bay cũng không bay nổi. Đợi đến khi thành đàn, kết thành lũ, hừ, một trận là ăn sạch cả cánh đồng lúa, ai mà trị nổi chúng! Cậu bảo có đúng không?"
"Tâm tính tôi tốt đấy chứ, mà đến cả đứa cháu nhỏ cũng không giữ nổi. Nó ốm, tôi không có tiền mua thuốc tốt cho nó, đành trơ mắt nhìn nó chết trong lòng mình! Đừng nói nữa, đừng nói gì nữa cả! —— Trà đây! Có ai uống bát trà nóng không?"
Tường Tử thực sự hiểu ra: Lưu Tứ, Dương thái thái, Tôn thám tử — không hề vì lời nguyền rủa của cậu mà gặp ác báo; còn bản thân cậu, cũng chẳng vì muốn phấn đấu mà nhận được lợi lộc gì.
Bản thân, chỉ biết dựa vào bản thân, thật đúng như lời lão nói, chẳng khác nào con châu chấu bị trẻ con lấy chỉ buộc lại, có cánh thì đã sao nào?
Cậu hoàn toàn không muốn đến Tào trạch nữa. Cứ đến Tào trạch là cậu lại phải phấn đấu, phấn đấu thì có ích gì chứ? Cứ sống đại khái qua ngày như thế này thôi: Không có cơm ăn thì kéo xe ra; đủ ăn một ngày thì nghỉ một ngày, ngày mai tính chuyện ngày mai. Đây không chỉ là một cách, mà còn là cách duy nhất. Tích tiền, mua xe, tất cả đều là chuẩn bị cho người khác đến cướp, khổ thế để làm gì? Sao không được vui thì cứ vui đi?
Hơn nữa, giả như tìm được Tiểu Phúc Tử, cậu cũng vẫn nên nỗ lực, không vì bản thân thì chẳng lẽ không vì cô ấy sao? Đã không tìm được cô ấy, cũng giống như lão già này mất cháu, thì sống vì ai nữa? Cậu đem chuyện của Tiểu Phúc Tử kể cho lão nghe, cậu xem lão như một người bạn thực sự.
"Có ai uống bát trà nóng không?" Lão hô lên một tiếng trước, rồi mới nghĩ thay cho Tường Tử: "Theo ta đoán chừng thì, không ra ngoài hai con đường: Một là bị Nhị Cường Tử bán cho nhà người ta làm lẽ, hai là bị cầm cố ở Bạch Phòng Tử. Hừ, khả năng cao là đã xuống Bạch Phòng Tử rồi! Sao nói vậy ư? Tiểu Phúc Tử nếu như, giống như cậu vừa kể với ta, đã từng gả chồng, thì không dễ gì có người khác muốn nữa; người ta mua làm vợ lẽ là cần hàng 'nguyên tem'. Vậy thì, tám chín phần là cô ấy đã xuống Bạch Phòng Tử. Ta gần sáu mươi tuổi rồi, chuyện từng thấy nhiều lắm rồi: Mấy thằng nhãi kéo xe khỏe mạnh mà có một hai ngày không thấy ra đầu phố, cậu cứ đi tìm đi, không phải đang kéo bao tháng thì chắc chắn là đang bò ở Bạch Phòng Tử đấy; con gái, vợ của cánh kéo xe chúng mình mà tự nhiên mất tích, thì cũng bảy tám phần là lên chỗ đó rồi. Chúng mình bán mồ hôi, đàn bà của chúng mình bán thịt, ta hiểu, ta biết! Cậu cứ đến đó tìm thử xem, không mong là cô ấy thực sự ở đó, nhưng mà... —— Trà đây! Có ai uống bát trà nóng không?!"
Tường Tử một mạch chạy thẳng ra ngoài Tây Trực Môn.
Vừa ra khỏi cửa quan, ngay lập tức cảm thấy trống trải, cây cối khẳng khiu đứng bên đường, trên cành chẳng lấy một con chim. Cây cối xám xịt, đất đai xám xịt, nhà cửa xám xịt, tất cả đều lặng lẽ đứng dưới bầu trời màu xám vàng; nhìn qua một mảng màu xám ấy, thấy ngọn Tây Sơn hoang vu lạnh lẽo. Phía bắc đường sắt có một vạt rừng, ngoài rừng có mấy gian nhà thấp lè tè, Tường Tử tính toán, đây chắc hẳn là Bạch Phòng Tử rồi. Nhìn vạt rừng, không có chút động tĩnh; nhìn xa hơn về phía bắc, có thể trông thấy mấy vùng nước bên ngoài Vạn Thú Viên, mấp mô chỉ còn lại vài gốc cỏ lác sậy úa. Bên ngoài những căn nhà nhỏ chẳng có lấy một bóng người, không chút động tĩnh. Xa gần đều yên tĩnh như vậy, cậu nghi ngờ liệu đây có phải là Bạch Phòng Tử nổi danh kia không. Cậu lấy hết can đảm đi về phía mấy căn nhà, cửa nhà đều treo rèm cỏ, là loại mới treo, vàng óng có chút độ bóng. Cậu từng nghe người ta kể, phụ nữ ở đây, vào mùa hè đều cởi trần, ngồi ngoài cửa nhà, chào mời người qua đường. Những kẻ đến chăm sóc họ, còn từ xa đã phải hát "diêu điệu", để tỏ ra mình không phải là tay mơ. Sao bây giờ lại yên tĩnh thế này? Chẳng lẽ mùa đông ở đây không làm ăn nữa sao?
Cậu đang nghi hoặc như vậy, cái rèm cỏ của căn nhà sát bên cạnh động đậy, lộ ra cái đầu của một người đàn bà. Tường Tử giật nảy mình, cái đầu người kia, nhìn thoáng qua rất giống Hổ Nữ. Trong lòng cậu thầm nhủ: "Đến tìm Tiểu Phúc Tử, nếu tìm thấy Hổ Nữ, thì đúng là gặp quỷ!"
"Vào đây đi, cục cưng ngốc!" Cái đầu người kia lên tiếng, giọng nói không hề giống Hổ Nữ; giọng khàn đặc, rất giống lão già bán thuốc dạo mà cậu vẫn thường nghe ở Thiên Kiều, khàn mà lộ vẻ sốt sắng.
Trong nhà chẳng có gì, chỉ có người đàn bà đó và một chiếc sập nhỏ, trên sập không có chiếu, nhưng trong lòng sập có đốt lửa, mùi hôi thối bốc lên rất khó ngửi. Trên sập đặt một chiếc chăn cũ, mép chăn và những viên gạch trên sập giống nhau, đều bóng loáng vì dầu mỡ. Người đàn bà khoảng hơn bốn mươi tuổi, đầu tóc rối bù, vẫn chưa rửa mặt. Dưới mặc một chiếc quần hai lớp, bên trên mặc chiếc áo bông nhỏ vải xanh, không cài khuy. Tường Tử phải cúi thật thấp mới lách người vào được, vừa vào cửa đã bị ả ôm lấy. Chiếc áo bông vốn đã không cài khuy, trước ngực lộ ra đôi vú cực dài cực lớn.
Tường Tử ngồi xuống mép sập, vì nếu đứng thì không thể duỗi thẳng cổ được. Trong lòng cậu rất vui vì gặp được ả, thường nghe người ta nói, Bạch Phòng Tử có một "túi bột trắng", chắc chắn đây là ả rồi. Biệt danh "túi bột trắng" này bắt nguồn từ đôi vú lớn của ả. Tường Tử vào thẳng vấn đề hỏi ả có thấy Tiểu Phúc Tử không, ả không biết. Tường Tử mô tả diện mạo của Tiểu Phúc Tử một lượt, ả mới nhớ ra:
"Có, có người đó! Tuổi không lớn, hay để lộ mấy cái răng trắng, đúng, chúng tôi đều gọi nó là Tiểu Non Thịt."
"Cô ấy ở gian phòng nào?" Mắt Tường Tử bỗng trừng lên đầy sát khí.
"Nó á? Xong đời từ lâu rồi!" "Túi bột trắng" chỉ tay ra ngoài, "Thắt cổ chết trong rừng cây rồi!"
"Sao cơ?"
"Tiểu Non Thịt sau khi đến đây, nhân duyên rất tốt. Nhưng nó có chút chịu không nổi, người mảnh khảnh quá. Có một hôm, lúc thắp đèn, tôi còn nhớ rõ mồn một, vì tôi cùng hai ba mụ nữa đang ngồi trước cửa. Chà, đúng vào lúc ấy, có một gã khách tìm hoa đến, cứ thế xộc thẳng vào phòng nó; nó không thích ngồi trước cửa cùng chúng tôi, hồi mới đến còn vì chuyện này mà bị đánh, sau này nó có tiếng rồi, mọi người cũng đành để nó ở một mình trong phòng, may là kẻ đến chơi nó tuyệt nhiên không tìm người khác. Ở đó tầm một bữa cơm, khách đi rồi, nó cứ thế chạy thẳng vào khu rừng kia. Chúng tôi không thấy gì cả, cũng chẳng ai vào phòng xem nó. Đến khi lão Xa Cán đến thu tiền của nó, mới thấy trong phòng nằm một gã đàn ông, trần như nhộng, ngủ ngon lành. Hóa ra gã say rượu. Tiểu Non Thịt lột quần áo của khách ra, tự mình mặc vào, trốn mất. Nó thật khôn khéo. Nếu không phải trời tối, có lấy mạng nó cũng không trốn thoát được.
Trời tối, nó lại cải trang nam nhi, đánh lừa được hết thảy mọi người. Lão Xa Cán lập tức phái người đi tìm khắp nơi, hừ, vừa vào rừng, đã thấy nó treo lơ lửng trên đó rồi. Gỡ xuống, nó đã tắt thở, nhưng lưỡi không thè ra bao nhiêu, mặt mũi cũng không khó coi, đến lúc chết vẫn còn khiến người ta yêu thích! Mấy tháng nay rồi, trong rừng buổi tối chẳng có chuyện gì xảy ra cả, nó không ra ngoài dọa người, thật là nhân nghĩa!..."
Tường Tử không đợi ả nói hết, đã lảo đảo đi ra. Đi đến một khu nghĩa địa, xung quanh trồng vài cây tùng, ở giữa có hơn mười nấm mộ. Ánh mặt trời vốn đã rất yếu ớt, trong rừng tùng càng thêm ảm đạm. Cậu ngồi xuống đất, trên đất có vài cọng cỏ khô và hoa tùng.
Chẳng có tiếng động gì cả, chỉ có mấy con chim khách núi trên cây kéo dài giọng kêu bi ai. Đây chắc chắn không phải mộ của Tiểu Phúc Tử, cậu biết, nhưng nước mắt cứ từng hàng từng hàng tuôn rơi. Chẳng còn gì cả, ngay cả Tiểu Phúc Tử cũng đã nằm dưới mộ! Cậu là người muốn phấn đấu, Tiểu Phúc Tử là người muốn phấn đấu, cậu chỉ còn lại những giọt nước mắt vô dụng, cô ấy đã trở thành con ma treo cổ! Một chiếc chiếu, chôn ở bãi tha ma, đây chính là kết cục của một đời nỗ lực!
Quay về bãi xe, cậu ngủ mê mệt suốt hai ngày. Quyết không muốn đến Tào trạch nữa, ngay cả một tin nhắn cũng chẳng buồn gửi, Tào tiên sinh không cứu nổi mạng của Tường Tử. Ngủ hai ngày, cậu kéo xe ra ngoài, trong lòng hoàn toàn là một khoảng trống, không còn nghĩ ngợi gì, không còn hy vọng gì, chỉ vì cái bụng mới phải ra ngoài chịu tội, bụng no rồi thì đi ngủ, còn cần nghĩ ngợi gì, còn cần hy vọng gì nữa? Nhìn một con chó gầy trơ xương đang chờ chực bên cạnh gánh khoai lang để ăn mấy mẩu vỏ và rễ, cậu hiểu ra chính mình cũng giống như con chó này, một ngày hoạt động chỉ để nhặt mấy mẩu vỏ khoai và rễ để ăn. Sống tạm bợ qua ngày là tất cả, chẳng cần phải nghĩ gì nữa.
Con người tự nâng mình ra khỏi loài dã thú, nhưng đến giờ con người vẫn trục xuất đồng loại của mình trở lại làm dã thú. Tường Tử vẫn ở trong thành phố văn hóa ấy, nhưng đã biến thành loài cầm thú.
Một chút cũng không phải lỗi của bản thân cậu. Cậu ngừng suy nghĩ, cho nên dù có giết người, cậu cũng chẳng phải chịu trách nhiệm gì. Cậu không còn hy vọng, cứ thế mơ mơ hồ hồ mà rơi xuống, rơi xuống cái hố sâu không đáy ấy. Cậu ăn, cậu uống, cậu chơi gái, cậu cờ bạc, cậu lười biếng, cậu giảo hoạt, bởi vì cậu không còn trái tim, trái tim của cậu đã bị người ta lấy mất rồi. Cậu chỉ còn lại cái khung xương cao lớn ấy, chờ ngày thối rữa, chuẩn bị sẵn sàng để đến bãi tha ma.
Mùa đông qua đi, ánh nắng mùa xuân là bộ y phục mà thiên nhiên ban tặng cho tất cả mọi người, cậu cuộn tròn đống áo bông lại rồi bán hết sạch. Cậu muốn ăn một miếng ngon, uống một ngụm ngon, không cần giữ áo đông làm gì, càng không hề chuẩn bị để nhìn thấy mùa đông nữa; hôm nay cứ vui một ngày đi, ngày mai có chết cũng mặc kệ! Cần gì quan tâm mùa đông với chả mùa hè! Bất hạnh thay, đến mùa đông, bản thân vẫn còn sống, thì đến lúc đó tính sau. Trước đây, hễ suy nghĩ, cậu liền nghĩ đến chuyện cả đời; bây giờ, cậu chỉ lo trước mắt. Kinh nghiệm đã nói với cậu rằng, ngày mai chỉ là sự tiếp nối của ngày hôm nay, ngày mai kế thừa những nỗi oan ức của ngày hôm nay. Bán đống áo bông xong, cậu cảm thấy vô cùng sảng khoái, cầm tiền mặt trong tay làm gì mà chẳng được, việc gì phải giữ lại chờ cái mùa đông thổi một trận gió cũng đủ nghẹn chết người kia cơ chứ?
Dần dần, không chỉ quần áo, thứ gì cậu cũng muốn bán, phàm là những thứ tạm thời không dùng đến đều bán tống bán tháo ngay lập tức. Cậu thích nhìn đồ đạc của mình biến thành tiền, được chính mình tiêu xài; mình tiêu rồi, thì không rơi vào tay người khác, như thế là an toàn nhất. Bán đồ đi, đến lúc dùng thì lại đi mua; nếu không có tiền mua ư, thì cứ dứt khoát không dùng nữa. Mặt không rửa, răng không chải, hóa ra cũng chẳng có gì to tát, không chỉ tiết kiệm tiền, mà còn đỡ việc. Đẹp đẽ cho ai xem chứ? Mặc đồ rách rưới, mà được ăn bánh nướng cuộn thịt kho trong bụng, cái này mới là thật! Trong bụng có đồ ngon, cho dù chết đi cũng có chút mỡ màng, không đến nỗi như con chuột chết đói.
Tường Tử, một Tường Tử bảnh bao biết bao, đã biến thành một gã phu xe hạng bét vừa gầy vừa bẩn. Mặt mũi, thân thể, quần áo, cậu chẳng giặt rửa, tóc có khi hơn một tháng không cắt một lần. Xe của cậu cũng chẳng kén chọn nữa, xe mới xe cũ gì cũng được, miễn là tiền thuê xe ít là được. Nhận cuốc khách, chỉ cần hơi có chút lợi lộc, cậu liền dọc đường bán lại cho người khác. Khách không đồng ý, cậu sẽ trợn mắt, đánh nhau một trận, vào đồn cảnh sát ở vài ngày cũng chẳng là vấn đề gì! Một mình kéo xe, cậu đi rất chậm, cậu xót mồ hôi của mình. Đến khi kéo xe theo nhóm, nếu vui, cậu cũng còn chịu chạy một chặng, chuyên để bỏ xa người khác lại phía sau. Vào những lúc như thế, cậu cũng rất biết giở trò xấu, nào là tạt đầu xe khác, cố tình rẽ ngoặt gấp, nào là làm khó xe phía sau, nào là thừa cơ đẩy mạnh xe phía trước một cái, cậu đều làm được cả. Trước đây cậu cứ nghĩ kéo xe là đang nắm giữ một mạng người, không cẩn thận là có nguy hiểm làm ngã chết người. Bây giờ, cậu cố tình muốn làm bậy; ngã chết ai cũng chẳng liên quan gì, con người ai mà chẳng đáng chết!
Cậu lại quay về với vẻ trầm mặc ít nói của mình. Không hé răng, cậu ăn, cậu uống, cậu giở trò xấu. Ngôn ngữ là để con người trao đổi ý kiến và truyền đạt tình cảm cho nhau, cậu không còn ý kiến, không còn hy vọng, thì nói chuyện làm gì? Ngoài việc mặc cả giá cả, ngày này qua ngày khác cậu cứ ngậm chặt miệng; cái miệng hình như chỉ để dành cho việc ăn cơm, uống trà và hút thuốc. Ngay cả lúc say khướt cậu cũng không lên tiếng, cậu sẽ ngồi ở nơi vắng vẻ mà khóc. Hầu như mỗi lần say rượu cậu đều phải đến khu rừng nơi Tiểu Phúc Tử treo cổ để rơi lệ; khóc xong, cậu liền ở lại Bạch Phòng Tử. Tỉnh rượu, tiền sạch túi, thân mình mang bệnh. Cậu chẳng hề hối hận; nếu như có lúc cậu hối hận, thì đó là cậu hối hận tại sao ngày trước mình lại phấn đấu, cẩn trọng, thật thà đến thế. Những gì đáng hối hận đều đã qua rồi, bây giờ không còn chuyện gì để mà hối hận nữa.
Bây giờ, làm sao chiếm được chút lợi lộc, cậu liền làm thế ấy. Hút thêm của người ta một điếu thuốc, mua đồ trả bằng một đồng tiền xu giả, uống nước đậu thì ăn thêm vài miếng dưa muối, kéo xe bớt đi chút sức lực mà đòi thêm một hai đồng xu, tất cả đều khiến cậu cảm thấy thỏa mãn. Cậu chiếm được lợi, người khác chịu thiệt, đúng, đây là một kiểu báo thù! Dần dần lại mở rộng điều này thêm chút nữa, cậu cũng học được cách vay tiền bạn bè, vay xong rồi lại không muốn trả; ép quá thì cậu có thể giở trò vô lại. Lúc đầu, mọi người không mảy may nghi ngờ cậu, đều biết cậu là người trọng thể diện, giữ chữ tín, nên cậu vừa mở miệng là vay được tiền. Cậu lợi dụng chút dư thừa nhân cách này mà đi vay khắp nơi, vay được như là nhặt được, vay về tay là tiện tay tiêu hết. Người ta đòi nợ, cậu sẽ làm bộ dáng cực kỳ đáng thương để nài nỉ xin gia hạn; nếu thế vẫn không được, cậu sẽ đi vay thêm hai hào, rồi trả một hào năm tiền nợ, còn năm xu còn lại thì uống rượu cái đã rồi tính. Qua lại vài lần, đến một đồng xu cậu cũng không vay nổi nữa, cậu bắt đầu đi lừa tiền để tiêu.
Phàm là những gia môn trước đây cậu từng làm, cậu đều đến thăm hỏi, chủ nhân cũng tốt, người hầu cũng tốt, gặp mặt là cậu sẽ dựng lên một màn kịch nói dối, lừa lấy vài đồng tiền; không có tiền, cậu nài nỉ xin ban cho chút quần áo cũ, quần áo về tay là lập tức biến thành tiền, tiền lập tức biến thành thuốc lá rượu chè. Cậu cúi đầu suy nghĩ, nghĩ ra những âm mưu xấu xa, nghĩ ra được một kế là có thể kiếm được số tiền nhiều hơn cả kéo xe một ngày; vừa đỡ tốn sức, lại vừa có tiền vào, cậu cảm thấy cực kỳ hời. Cậu thậm chí còn đi tìm Cao ma ở Tào trạch. Đứng từ xa đợi Cao ma ra mua đồ, vừa thấy bà ấy ra, cậu gần như bước một bước là đuổi kịp tới nơi, gọi bà ấy một tiếng Cao đại tẩu đầy cảm động.
"Ôi! Làm tôi sợ chết khiếp! Tưởng là ai chứ? Tường Tử à! Sao cháu lại ra nông nỗi này?"
Cao ma mở to mắt tròn xoe, như thể nhìn thấy một con quái vật.
"Đừng nhắc nữa ạ!" Tường Tử cúi đầu xuống.
"Chẳng phải cháu đã bàn bạc ổn thỏa với tiên sinh rồi sao? Sao đi rồi không thấy quay lại nữa? Ta còn hỏi thăm tin tức cháu với Lão Trình đây này, ông ấy bảo không thấy cháu, rốt cuộc cháu đã đi đâu? Tiên sinh và thái thái đều cứ lo lắng mãi!"
"Cháu ốm một trận lớn, suýt chút nữa thì chết! Bà nói với tiên sinh giúp cháu một tiếng, giúp cháu một tay, đợi cháu khỏe hẳn rồi sẽ đến làm việc!" Tường Tử đem những lời đã sớm thêu dệt sẵn, đơn giản mà cảm động, nói ra.
"Tiên sinh không có nhà, cháu vào trong gặp thái thái có được không?"
"Thôi ạ! Cháu thế này cơ mà! Bà cứ nói giúp cháu là được rồi ạ!"
Cao ma lấy ra hai đồng bạc đưa cho cậu: "Thái thái cho cháu đấy, dặn cháu mau mua thuốc uống đi!"
"Vâng ạ! Cảm ơn thái thái!" Tường Tử nhận lấy tiền, trong lòng tính toán xem đi đâu để tiêu xài nó. Cao ma vừa quay lưng đi, cậu chạy thẳng đến Thiên Kiều, chơi bời hết cả ngày.
Dần dần, những gia môn cậu từng qua lại đều đã nhẵn mặt hết, cậu lại đi một vòng lần thứ hai, nhưng lần này thì không còn hiệu nghiệm nữa. Cậu nhận ra, con đường này không thể dựa vào lâu dài, phải nghĩ cách khác, phải nghĩ cách nào kiếm tiền dễ hơn kéo xe. Trước đây, hy vọng duy nhất của cậu là kéo xe; còn bây giờ, cậu chán ghét việc kéo xe. Tất nhiên cậu không thể ngay lập tức cắt đứt hoàn toàn quan hệ với chiếc xe, nhưng chỉ cần có cách để tạm đối phó với ba bữa ăn là cậu không chịu đụng vào càng xe nữa. Thân thể cậu lười biếng, nhưng đôi tai lại rất thính, hễ có tin tức gì là cậu chạy lên phía trước. Nào là đoàn công dân, nào là đoàn thỉnh nguyện, phàm là việc gì có người trả tiền là cậu làm tất. Ba xu cũng được, hai xu cũng được, cậu sẵn lòng đi cầm cờ một ngày, chạy lung tung theo đám đông. Cậu cảm thấy kiểu gì cũng vẫn hơn là kéo xe, tuy kiếm không nhiều tiền, nhưng lại không phải tốn sức lực.
Cầm một lá cờ nhỏ, cậu cúi đầu, miệng ngậm điếu thuốc, vẻ mặt nửa cười nửa không chạy theo mọi người, không hé răng một tiếng nào. Đến lúc buộc phải hô vài câu, cậu sẽ mở to cái miệng, nhưng hoàn toàn không phát ra tiếng, cậu rất biết giữ gìn cổ họng của mình. Với bất cứ việc gì cậu cũng không muốn tốn sức, bởi vì trước kia đã từng tốn sức lực mà chẳng nhận được chút lợi lộc nào. Vào những lúc cầm cờ hò hét thế này, giả như gặp phải chút nguy hiểm nào đó, cậu là kẻ đầu tiên chạy trốn, hơn nữa còn chạy rất nhanh. Mạng sống của cậu có thể hủy hoại trong tay chính mình, tuyệt đối không vì bất cứ ai mà hy sinh gì nữa. Kẻ nỗ lực vì cá nhân cũng biết cách hủy hoại cá nhân, đây là hai mặt của chủ chủ nghĩa cá nhân.