Lịch Sử Trung Đông 2.000 Năm Trở Lại Đây

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 1 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Niên Biểu

❊ ❊ ❊

25 trước CN Cuộc chinh phục Arabia của người La Mã.
30 sau CN Jesus lên Thập tự.
47-49 Sứ mệnh thứ nhất của Tông đồ Phao-lô.
55-59 Người La Mã chinh phục Armenia.
63 Hoà bình giữa người La Mã và người Parthia.
65 Hoàng đế Pompey đi thăm Petra: lần đầu tiên người La Mã tiếp xúc với vương quốc Nabatea.
66-70 Cuộc nổi dậy đầu tiên của người Do Thái.
70 Người La Mã chiếm thành Jerusalem, dẹp tan cuộc nổi loạn Do Thái, phá huỷ Đền thờ Do Thái.
106 Hoàng đế Trajan sáp nhập vùng Nabatea vào tỉnh Arabia.
114-117 Hoàng đế Trajan xung đột với người Parthian.
115-117 Cuộc nổi loạn thứ hai của người Do Thái ở các tỉnh miền Đông.
117 Trajan chết. Hadrian rút khỏi các vùng chiếm được ở phía Đông.
132-135 Cuộc nổi loạn lần thứ ba của người Do Thái.
161 Cuộc xâm lăng Syria và Armenia của người Pharthia.
197-202 Cuộc viễn chinh về phương Đông của Hoàng đế Serptimus Severus.
224 Triều đại Sasanid lên nắm quyền ở Ba Tư.
229-232 Chiến tranh Ba Tư - La Mã.
231-232 Chiến dịch chống dòng Sasanid của Severus Alexander.
240 Người Ba Tư chiếm Nisibis.
241-244 Chiến tranh Ba Tư — La Mã.
241-272 Triều đại của Hoàng đế Shapur I dòng Sasanid.
242 Mani bắt đầu giảng đạo.
258-260 Chiến tranh Ba Tư — La Mã.
260-263 Triều vua Odenathus ở Palmyra.
267 Wahballat, con của Odenathus, và mẹ ông, Zenobia không chịu phục tùng La Mã.
272 Hoàng đế Aurelian chiếm Palmyra.
296-297 Chiến tranh Ba Tư - La Mã; hiệp ước hoà bình năm 297 công nhận chiến thắng của La Mã.
303 Hoàng đế Diocletian bắt đầu truy hại người Cơ Đốc giáo.
306 Constantine lên ngôi Hoàng đế.
310-379 Triều đại Shapur II.
312 Sắc lệnh Milan hợp pháp hoá Cơ Đốc giáo.
325 Hội đồng tôn giáo ở Nicaea.
330 Thành lập Constantinople.
337-350 Chiến tranh Ba Tư - La Mã.
359-361 Chiến tranh Ba Tư - La Mã.
363 Chiến tranh chống Shapur II.
371-376 Chiến tranh Ba Tư - La Mã.
381 Sắc lệnh Constantinople xây dựng Cơ Đốc giáo và cấm các tà giáo.
384 Hoà bình Ba Tư - La Mã.
395 Theodosius qua đời; hai đế quốc La Mã phương Đông và phương Tây tách xa nhau.
503-505 Chiến tranh Ba Tư - La Mã.
524-531 Chiến tranh Ba Tư - La Mã.
527-565 Triều Hoàng đế Justinian, tái chiếm châu Phi và Italia.
527-532 Chiến tranh Ba Tư - By-dăng.
531-579 Triều vua Chosroes I.
533 “Hoà bình vĩnh viễn” giữa La Mã và Ba Tư.
537 Lễ Hiến Dâng của nhà thờ Hagia Sophia ở Constantinople.
540-562 Chiến tranh Ba Tư - By-dăng.
572-591 Chiến tranh Ba Tư - By-dăng.
606-628 Chiến tranh Ba Tư - By-dăng; 614, người Ba Tư chiếm Jerusalem.
62 Hai cuộc di cư Hijra của Mu-ha-mát từ Mecca sang Medina; bắt đầu kỷ nguyên Hồi giáo.
628 Đình chiến Hudaybiyya, đế quốc By-dăng dưới triều Heraclius chiến thắng ở nhiều nơi, By-dăng kiểm soát các vùng trước đây bị Ba Tư chiếm đóng.
630 Mu-ha-mát chiếm Mecca.
632 Mu-ha-mát qua đời. Abu Bakr trở thành giáo chủ đầu tiên.
633-637 Người A-rập chiếm Syria và Lưỡng Hà.
634 Umar lên ngồi vị giáo chủ.
635-636 Damascus bị chiếm.
637 Trận đánh ở Qadisiyya. Ctesiphon bị mất.
639-642 Cuộc chinh phục Ai Cập.
642-646 Alexandria bị chiếm.
644 Umar bị giết. Uthman lên ngôi vị giáo chủ.
656 Uthman bị giết: nội chiến trong Hồi giáo.
661 Ali bị giết: Triều đại Umayya bắt đầu.
674-678 Cuộc vây hãm thành Constantinople đầu tiên của người A-rập.
680 Trận chiến Karbala.
691 Bắt đầu xây dựng đền thờ Vòm Mỏm Đá ở Jerusalem.
696 Abd al-Malik cải tổ hành chính và cho đúc tiền A-rập.
705-715 Xây dựng đền thờ Umayya ở Damascus.
710 Người Hồi giáo đến Tây Ban Nha.
717-718 Vây hãm thành Constantinople.
750 Dòng Umayya bị đổ, dòng Áp-bát lên nắm quyền.
751 Người A-rập thắng người Trung Quốc gần Talas. Tù binh Trung Quốc mang đến kỹ thuật làm giấy.
762-763 Al-Mansur thành lập Baghdad.
767 Abu Hanifa qua đời.
809-813 Chiến tranh huynh đệ tương tàn giữa al-Amin và al- Mamun.
813-833 Triều giáo chủ al-Mamun, phát triển khoa học và văn học A-rập.
820 Al-Shafii qua đời.
833-842 Triều giáo chủ al-Mutasim: người Thổ bắt đầu thống trị.
869-883 Nô lệ da đen nổi loạn ở miền Nam Iraq.
910 Giáo quốc Fatima ra đời ở Bắc Phi.
945 Dòng Buyid chiếm Baghdad.
950 Al-Farabi qua đời.
969 Dòng Fatima chiếm Ai Cập, thành lập Cairo.
Khoảng 970 Người Thổ Seljuk từ phương Đông xâm nhập vào Giáo quốc.
1037 Ibn Sina (Avicenna) qua đời.
1055 Người Seljuk chiếm Baghdad.
1071-1080 Người Seljuk chiếm Syria và Palestine.
1071 Quân By-dăng thất trận ở Manzikert; người Seljuk tiến vào Anatolia.
1094 Giáo chủ Fatima al-Mustansir qua đời, giáo phái Ismaili bị chia rẽ; Hasan-i Sabbah lãnh đạo phong trào Assassin cực đoan.
1096 Thập Tự quân đến vùng Cận Đông.
1099 Thập Tự quân chiếm Jerusalem.
1111 Al-Ghazali qua đời.
1171 Saladin tuyên bố cáo chung giáo quốc Fatima, thành lập triều đại Ayyub ở Syria và Ai Cập.
1187 Trận Hattin: Saladin đánh bại Thập Tự quân và chiếm được Jerusalem.
1220 Người Mông Cổ chiếm vùng phía Đông của Giáo quốc.
1229 Frederik II qua thương lượng lấy lại được Jerusalem từ tay Al-Malik al-Kamin.
1244 Người Hồi giáo lấy lại Jerusalem.
1250-1260 Các vương quốc Ayyub bị tan vỡ; vương quốc Mamluk nổi lên ở Ai Cập và Syria.
1252 Hãn vương Bộ Lạc Vàng quy theo Hồi giáo.
1258 Người Mông cổ chiếm Baghdad.
1273 Jalal al-Din Rumi qua đời.
Khoảng 1290-13320 Các tiểu vương quốc Ottoman nổi lên ở Tây Anatolia.
1295 Hãn vương Il-Khan ở Ba Tư quy theo Hồi giáo.
1326 Người Ottoman chiếm Bursa.
1331 Người Ottoman chiếm Nicaea.
1354 Người Ottoman chiếm Gallipoli.
1366 Người Ottoman vào Adrianopole (Edime).
1371-1375 Người Ottoman xâm lược Serbia.
1389 Trận Kosovo; chính quyền Ottoman trên Serbia.
1400-1401 Timur tàn phá Syria.
1402 Timur thắng quân Ottoman ở Ankara.
1406 Ibn Khaldun qua đời.
1444 Trận Varna; chính quyền Ottoman trên Bulgaria.
1453 Mehmed II chiếm Constantinople.
1462 Bosnia bị sáp nhập.
1475 Người Ottoman tiến đến Crimea.
1492 Quân Cơ Đốc giáo chiếm Granada, người Do Thái bị trục xuất khỏi Tây Ban Nha, Columbus đi tìm châu Mỹ.
1498 Vasco de Gama giương buồm sang Ấn Độ qua đường Mũi Hảo Vọng, Hoa tiêu A-rập Ibn Majid hướng dẫn Vasco de Gama từ châu Phi đến Ân Độ.
1501 Hoàng đế Ismail sáng lập triều đại Sa-pha-vít ở Iran Ismail, lập giáo phái Si-i thành quốc giáo Ba Tư.
1514 Chiến tranh Ottoman - Ba Tư.
1516-1517 Người Ottoman chiếm Syria và Ai Cập, phá tan vương quốc Mamluk. Giáo trưởng Mecca chịu thần phục Ottoman.
1520-1966 Triều Hoàng đế Suleyman, Vua Kỳ diệu.
1521 Người Ottoman chiếm Belgrade.
1522 Người Ottoman chiếm đảo Rhodes.
1526 Trận Mohacs.
1529 Quân Ottoman hãm thành Vienna lần thứ nhất.
1534 Người Ottoman chiếm Baghdad. Cuộc chinh phục Iraq lần thứ nhất của người Ottoman.
1539 Người Ottoman chiếm Aden.
1552 Người Nga chiếm Kazan.
1555 Chiến tranh Ottoman — Ba Tư. Hoà ước Amasya giữa đế quốc Ottoman và Iran.
1556 Người Nga chiếm Astrakhan.
1557 Bắt đầu xây dựng đền thờ Suleymaniye ở Istanbul.
1565 Quân Ottoman vây hãm Malta.
1571 Trận thuỷ chiến Lepanto.
1573 Người Ottoman chiếm Cyprus.
1587-1629 Triều Hoàng đế Abbas ở Iran.
1589 Hiệp ước Ottoman - Ba Tư: thắng lợi Ottoman.
1598 Isfahan trở thành thủ đô của Ba Tư.
1602-1627 Chiến tranh Ottoman - Ba Tư.
1606 Hoà ước Sivatorok.
1607 Quân Ottoman phải rút khỏi Ba Tư.
1612 Bắt đầu xây dựng đền Masjid-i Shah ở Isfahan.
1530-1638 Chiến tranh Ottoman - Ba Tư.
1631 Các cuộc nổi dậy ở Ai Cập, Yemen, Liban.
1639 Cuộc chinh phục Iraq cuối cùng của người Ottoman.
1683 Cuộc vây hãm thành Vienna lần thứ hai của quân Ottoman.
1699 Hoà ước Carlowitz.
1726 Nhà in tiếng Thổ đầu tiên thành lập ở Istanbul.
1733 Chiến tranh Ottoman — Ba Tư.
1736-1747 Triều Hoàng đế Nader Shah ở Ba Tư.
1743-1747 Chiến tranh Ottoman - Ba Tư.
1768-1774 Chiến tranh Ottoman - Nga.
1774 Hoà ước Kucuk Kaynarca.
1783 Nga sáp nhập Crimea.
1789 Hoàng đế Selim II lên ngôi, cải cách trong đế quốc Ottoman.
1794 Triều đại Qajar ở Iran bắt đầu.
Mary II (1662-1694) Nữ hoàng (1689-1694) của ba nước Anh, Scotland và Ireland, trị vì cùng với chồng là Vua William III.
1795 Hoàng đế Qajar dời đô đến Tehran.
1798-1801 Pháp chiếm đóng Ai Cập.
1800 Nga sáp nhập Gruzia.
1803 Người của phái Wahhab chiến Mecca và Medina. Hoà ước Gulistan: Ba Tư nhường các tỉnh ở Caucasus cho Nga.
1803-1812 Nổi dậy ở Serbia.
1805 Muhammad Ali lên nắm quyền thật sự ở Ai Cập.
1809 Bắt đầu thông thương thường xuyên bằng đường thuỷ giữa Ấn Độ và Suez.
1821-1829 Chiến tranh giành độc lập của Hy Lạp.
1826-1828 Chiến tranh mới giữa Nga và Ba Tư. Ba Tư nhường Armenia cho Nga.
1827 Thuỷ quân Ottoman thất trận ở Navarro.
1828 Tờ báo chính thức đầu tiên xuất bản ở Ai Cập.
1830 Pháp xâm lược Algérie.
1831-1832 Tờ báo chính thức đầu tiên xuất bản ở Istanbul.
1839 Người Anh chiếm Aden; chỉ dụ cải cách Tanzimat Gulhane (Phòng Hồng).
1844 Cải cách tiền tệ Ottoman theo kiểu Âu châu.
1853-1855 Chiến tranh Crimea.
1855 Điện tín được đưa vào sử dụng.
1856 Hội nghị Paris.
1861 Thành lập nước Liban tự trị.
1863 Thành lập Ngân hàng Ottoman.
1869 Khánh thành kênh đào Suez; thành lập trường Đại học Istanbul.
1876-1878 Chiến tranh của đế quốc Ottoman với Serbia rồi Nga.
1876 Ban hành Hiến pháp Ottoman; báo Air Ahram bằng tiếng A-rập ra đời ở Ai Cập.
1878 Tạm bãi bỏ Hiến pháp Ottoman.
1878 Hiệp ước San Stefano.
1878 Hội nghị Berlin: các nước Serbia, Romania, Bulgaria trở nên độc lập; đế quốc Áo - Hung chiếm Bosnia và Herzegovania; Nga chiếm các tỉnh phía Đông.
1881 Pháp chiếm Tunisie.
1882 Anh chiếm Ai Cập.
1894-1896 Người Armenia nổi dậy và bị đàn áp.
1897 Chiến tranh Ottoman-Hy Lạp.
1906 Cách mạng Lập hiến Ba Tư.
1908 Cuộc cách mạng của những Người Thổ Trẻ. Khánh thành đường sắt Hijaz.
1911 Italia chiếm Tripoli.
1912 Chiến tranh Balkan lần thứ nhất.
1913 Chiến tranh Balkan lần thứ hai.
1914 Đế quốc Ottoman cấu kết với Đức.
1916 Người A-rập nổi dậy trong vùng Hijaz. Giáo trưởng Husayn lên ngồi vua.
1917 Quân Anh chiếm Baghdad và Jerusalem. Đế quốc Ottoman bắt đầu sử dụng lịch Gregorian.
1918 Chấm dứt cuộc thống trị Ottoman trên các nước A-rập.
1919 Quân Hy Lạp đổ bộ lên Izmir.
1920 Đại hội Quốc dân ở Ankara: bắt đầu cuộc chiến giành độc lập của người Thổ. Quyền uỷ trị của Pháp trên Syria, của Anh trên Palestine và Iraq. Ibn Saud lên ngôi tiểu vương Najd.
1922 Hoà ước Mudanya. Hiệp ước Anh — Ai Cập.
1923 Hiệp định Lausanne.
1924-1926 Quân của Ibn Saud chiếm Hijaz.
1925 Reza Shah lên ngôi Hoàng đê Iran, lập ra triều đại Pahlavi.
1926 Ibn Saud lên ngôi vua.
1932 Iraq được độc lập. Ibn Saud lập ra vương quốc A-rập Xa- út.
1936 Hiệp định Anh-Ai Cập, công nhận Ai Cập độc lập.
1945 Thành lập Liên đoàn A-rập.
1948 Quyền uỷ trị ở Palestine chấm dứt: thành lập nước Israel; chiến tranh A-rập - Israel lần thứ nhất.
1951 Libya được độc lập.
1952 Đảo chính quân sự ở Cairo, vua Faruq thoái vị.
1953 Ai Cập thành lập nền cộng hoà.
1956 Sudan, Tunisie và Maroc được độc lập. Ai Cập quốc hữu hoá kênh Suez, chiến tranh Israel — Ai Cập; quân Anh Pháp đổ bộ xuống Suez.
1957 Tunisie thành lập nền cộng hoà.
1958 Thành lập nước Cộng hoà A-rập Thống nhất. Nội chiến ở Liban. Cách mạng ở Iraq, thành lập nước Cộng hòa Iraq.
1961 Kuwait được độc lập. Syria tách khỏi Cộng hoà A-rập Thống nhất.
1962 Chế độ nô lệ bị bãi bỏ ở Yeman và A-rập Xa-út.
1967 Chiến tranh Israel - A-rập. Nam Yemen được độc lập.
1969 Libya thành lập nền Cộng hoà.
1970 Nasser qua đời, Sadat lên thay.
1971 Các nước vùng Vịnh được độc lập. Thành lập Liên hiệp các Tiểu Vương quốc A-rập.
1973 Chiến tranh Israel - A-rập.
1975-1977 Nội chiến ở Liban.
1979 Hiệp ước hoà bình Ai Cập - Israel. Cách mạng ở Iran.
1980-1988 Chiến tranh Iran — Iraq.
1981 Anwar Sadat bị ám sát
1982 Israel xâm lăng Liban.
1990-1991 Iraq xâm lược Kuwait: chiến tranh vùng Vịnh.
1994 Hiệp ước hoà bình Jordan-Israel.

iếp phù du sớm nở tối tàn, ra được vài số rồi đóng cửa, các sưu tầm toàn bộ hiện nay không có, thảng hoặc đây đó chỉ còn lại vài số lẻ loi. Theo những thông tin có thể thu thập được thì tờ báo đầu tiên của tư nhân là tờ Jeride-iHavadis (Thờ
Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.