Khi hãy còn ấm, thứ dầu ấy, giống như món rượu punch nóng, được hứng vào các thùng sáu thùng; và trong lúc con tàu có lẽ đang tròng trành chao đảo nghiêng ngả giữa biển đêm mịt mùng, những chiếc thùng khổng lồ ấy được xoay tròn, lật đầu này sang đầu khác, và đôi khi lao vút đầy nguy hiểm qua lớp boong trơn trượt giống như những trận lở đất, cho đến khi cuối cùng bị con người kìm giữ lại và chặn đứng đường đi; và khắp xung quanh các vành đai thùng, những tiếng lốp bốp vang lên từ vô số chiếc búa đang nện dồn dập, bởi giờ đây, theo chức trách, mọi thủy thủ đều là thợ làm thùng.
Cuối cùng, khi giọt dầu cuối cùng đã được đóng thùng và mọi thứ nguội hẳn, những nắp hầm lớn liền được mở niêm phong, ruột gan con tàu phơi bày ra, và những chiếc thùng trôi tuột xuống nơi nghỉ ngơi cuối cùng của chúng dưới lòng đại dương. Xong xuôi đâu đấy, các nắp hầm được đậy lại và bịt kín mít như một căn phòng âm u bị xây bít cửa.
Trong nghề săn cá nhà táng, đây có lẽ là một trong những sự kiện kỳ diệu nhất trong toàn bộ công việc đánh bắt cá voi. Ngày hôm trước, các tấm ván tàu còn đẫm những dòng máu và dầu chảy tràn trề; trên khoảng boong sau tôn nghiêm, những khối thịt khổng lồ từ đầu cá voi bị chất đống một cách bất kính; những chiếc thùng rỉ sét nằm lăn lóc khắp nơi như trong sân nhà máy nấu bia; làn khói từ lò luyện mỡ đã làm luội đen toàn bộ mạn tàu; những người thủy thủ đi lại với thân hình đẫm chất nhờn mỡ; cả con thuyền trông giống như chính con kình ngư vĩ đại; trong khi tứ phía âm thanh vang động đến điếc tai.
Nhưng chỉ một hoặc hai ngày sau, khi bạn nhìn ngó xung quanh và lắng tai nghe ngóng trên chính con tàu ấy; và nếu không vì những chiếc xuồng cứu sinh cùng lò luyện mỡ tố cáo, bạn suýt có thể thề rằng mình đang đặt chân lên một chiếc tàu buôn tĩnh lặng với một vị thuyền trưởng cực kỳ ngăn nắp. Dầu cá nhà táng chưa qua tinh chế vốn có một công năng tẩy rửa kỳ lạ. Đó là lý do tại sao boong tàu chẳng bao giờ trông trắng trẻo bằng ngay sau cái gọi là một chiến dịch lọc dầu. Bên cạnh đó, từ tro cốt của những mẩu thịt cá voi bị đốt cháy, người ta dễ dàng chế ra một thứ dung dịch kiềm mạnh; và bất cứ khi nào chất dính từ lưng cá voi còn bám lại bên mạn tàu, thứ kiềm ấy sẽ nhanh chóng tẩy sạch. Các thủy thủ cần cù đi dọc theo mạn tàu, dùng những thùng nước cùng giẻ lau để trả lại cho chúng vẻ gọn gàng nguyên vẹn. Muội than được chải sạch khỏi hệ thống giằng dưới. Tất cả các dụng cụ vô số kể từng được sử dụng cũng được cất công làm sạch và cất đi. Tấm hầm lớn được cọ rửa sạch sẽ rồi đặt lên trên lò luyện mỡ, che khuất hoàn toàn các cái vạc; mọi chiếc thùng đều khuất tầm mắt; tất cả các hệ thống ròng rọc được cuộn gọn trong nhữnghốc khuất không ai thấy; và khi nhờ sự lao động đồng lòng và đồng thời của hầu như toàn bộ thủy thủ đoàn, toàn bộ nghĩa vụ tận tụy này cuối cùng đã hoàn tất, khi ấy bản thân các thủy thủ mới tiến hành việc tắm rửa kỳ cọ cho chính mình; thay đổi trang phục từ đầu đến chân; và cuối cùng bước lên tấm boong tinh khiết, tươi tắn và rực rỡ, tựa như những chú rể vừa mới bước ra từ những xấp vải Hà Lan thượng hạng nhất.
Giờ đây, với những bước chân phấn khởi, họ rảo bước trên các tấm ván tàu từng đôi từng ba, hào hứng bàn luận về những phòng khách, ghế sô-pha, thảm trải sàn và vải cambric mịn màng; đề xuất trải thảm cho boong tàu; tính chuyện treo rèm ở đài quan sát phía trên; chẳng ngại ngần gì việc thưởng thức trà dưới ánh trăng ngoài hiên đài quan sát mũi tàu. Nhắc đến chuyện dầu mỡ, xương và mỡ cục với những người thủy thủ thơm tho mùi nước hoa ấy chẳng khác nào một sự táo tợn. Họ hoàn toàn không biết đến thứ mà bạn đang bóng gió nhắc tới. Biến đi, và mang khăn ăn lại đây cho chúng tôi nào!
Nhưng hãy chú ý kìa: ở trên cao kia, trên đỉnh ba cột buồm, có ba con người đang chăm chú dò tìm thêm những con cá voi khác, mà nếu bắt được, chắc chắn chúng sẽ lại làm bẩn món đồ đạc bằng gỗ sồi cổ kính ấy, và để rơi ít nhất một vết mỡ nhỏ ở đâu đó. Vải vóc, chăn màn — vâng; và không biết bao nhiêu lần, sau những ca lao động cực nhọc kéo dài liên miên không biết đến đêm ngày; tiếp diễn suốt chín mươi sáu tiếng đồng hồ không nghỉ; khi từ trên xuồng, nơi cổ tay họ đã sưng phồng vì chèo thuyền suốt cả ngày trên vùng Xích đạo — họ vừa bước lên boong tàu để kéo những sợi xích nặng nhọc, vận hành cỗ tời nặng nề, rồi cắt xẻ tứ tung, phải, và ngay trong mồ hôi nhễ nhại lại tiếp tục bị khói lửa kết hợp từ mặt trời xích đạo và các lò luyện mỡ thiêu đốt trở lại; khi mà, ngay sau tất cả những điều đó, họ cuối cùng phải nhọc công dọn dẹp tàu, biến nó thành một căn phòng chứa sữa tinh tươm không một hạt bụi; không biết bao nhiêu lần những con người khốn khổ ấy, khi vừa cài xong cổ chiếc áo blouse sạch sẽ của mình, lại giật mình bởi tiếng hô “Kìa cá phun nước!” và thế là họ lao đi chiến đấu với một con cá voi khác, rồi lặp lại toàn bộ chuỗi công việc mệt mỏi ấy từ đầu. Ồ! những người bạn của tôi ơi, đây quả là công việc vắt kiệt sức người! Thế nhưng đây lại chính là cuộc đời. Bởi vì chúng ta, những sinh mệnh phàm trần, vừa mới trải qua bao giọt mồ hôi cay đắng để chiết xuất từ thân hình vĩ đại của thế giới này thứ tinh chất dầu quý giá nhưng nhỏ nhoi biết bao; rồi với sự kiên nhẫn đầy mỏi mệt, tự tẩy rửa mình khỏi những vết nhơ bẩn, và học cách sống ở đây trong những đền thờ thanh sạch của tâm hồn; công việc ấy vừa mới hoàn thành xong — thì kìa — Cá phun nước kìa! — linh hồn lại vụt bay lên, và chúng ta lại giương buồm đi chiến đấu với một thế giới khác, để rồi lại dấn thân vào cái vòng luẩn quẩn muôn thuở của cuộc đời tuổi trẻ ấy một lần nữa.
Ôi! thuyết luân hồi! Ôi Pythagoras, người từng nằm xuống ở xứ Hy Lạp rực rỡ nắng vàng từ hai ngàn năm trước, thật hiền từ, khôn ngoan và đằm thắm biết bao; ta từng cùng ngươi giương buồm xuôi theo bờ biển Peru trong chuyến hải trình trước — và, dại dột làm sao, ta đã dạy ngươi, một chàng trai ngây ngô chưa ráo máu đầu, cách nối một đoạn thừng!
