Mùa đi qua đường xích đạo cuối cùng cũng đến gần; và mỗi ngày, khi Ahab bước ra từ buồng lái, ngước mắt lên cao, người lái tàu cảnh giác lại cố tình xoay vần bánh lái, các thủy thủ háo hức nhanh chóng chạy đến dây chằng, đứng đó với ánh mắt dán chặt vào đồng tiền vàng doubloon đóng đinh trên cột; họ sốt ruột chờ đợi mệnh lệnh hướng mũi tàu về phía xích đạo. Phải thời, mệnh lệnh ấy cũng đến. Lúc ấy vừa đúng ngọ; và Ahab, ngồi trên mũi chiếc thuyền được cẩu lên cao, chuẩn bị thực hiện công việc quen thuộc hàng ngày là đo quan sát mặt trời để xác định vĩ độ của mình.

Giờ đây, trên vùng biển Nhật Bản ấy, những ngày hè rực rỡ tựa những dòng suối trào dâng ánh hào quang. Ánh mặt trời Nhật Bản chói lọi không chớp mắt ấy giống như tiêu điểm chói lọi của chiếc kính lúp khổng lồ thiêu đốt đại dương phẳng lặng như gương. Bầu trời trông như được sơn mài; hoàn toàn không một bóng mây; đường chân trờ lơ lửng; và vẻ trơ trọi của ánh sáng rực rỡ không gì che lấp ấy tựa như vẻ huy hoàng không thể chịu nổi ngai vàng của Thật Chúa. Thật may là chiếc côn quản của Ahab được trang bị những thấu kính màu, để ông có thể nhìn vào ngọn lửa thái dương ấy. Thế là, vừa đu đưa thân hình đang ngồi theo nhịp tròng trành của con tàu, vừa đưa dụng cụ có vẻ như chiêm tinh học ấy lên mắt, ông giữ nguyên tư thế đó trong giây lát để bắt lấy khoảnh khắc chính xác khi mặt trời đạt đến đỉnh thiên đỉnh của nó. Trong khi toàn bộ sự chú ý của ông đang dồn cả vào đó, người theo đạo Hỏa giáo đang quỳ gối bên dưới ông trên boong tàu, ngẩng cao mặt lên giống như Ahab, cùng ngắm nhìn mặt trời với ông; chỉ có điều mi mắt hắn khép hờ che nửa tròng mắt, và gương mặt hoang dại của hắn chìm vào sự vô cảm đến trần tục. Cuối cùng, cuộc quan sát mong muốn đã hoàn thành; và bằng chiếc bút chì trên chân ngà voi, Ahab nhanh chóng tính toán vĩ độ của mình phải ở vào khoảnh khắc chính xác đó. Đoạn, rơi vào giây lát trầm ngâm, ông lại ngước nhìn mặt trời và lẩm bẩm một mình: “Hỡi dấu mốc trên biển! Hỡi người hoa tiêu cao cả và quyền năng! Ngươi nói cho ta biết chính xác ta đang ở đâu—nhưng ngươi có thể hé lộ dù chỉ một chút xem ta sẽ ở nơi nào không? Hay ngươi có thể cho biết nơi nào khác ngoài ta đang sống vào khoảnh khắc này không? Moby Dick đang ở đâu? Giờ phút này hẳn ngươi đang ngắm nhìn nó. Đôi mắt này của ta đang nhìn vào chính con mắt giờ đây cũng đang nhìn ngắm nó; phải, và nhìn vào con mắt giờ đây cũng đang quan sát những vật thể ở phía bên kia chưa được biết tới của ngươi, hỡi mặt trời!”

Rồi dán mắt vào chiếc côn quản của mình, và chạm tay lần lượt vào vô số cơ cấu kỳ bí của nó, ông lại trầm ngâm và lẩm bẩm: “Đồ chơi ngớ ngẩn! Trò chơi trẻ con của những vị Đô đốc, Phó đề đốc và Thuyền trưởng kiêu ngạo; thế gian ca tụng ngươi, ca tụng sự khôn khéo và quyền năng của ngươi; nhưng suy cho cùng, ngươi làm được gì ngoài việc chỉ ra cái điểm nghèo nàn, đáng thương mà chính ngươi tình cờ đang đứng trên hành tinh rộng lớn này, cùng với bàn tay đang cầm lấy ngươi: không! chẳng hơn lấy một mảy may! Ngươi không thể biết ngày mai vào lúc giữa trưa, một giọt nước hay một hạt cát sẽ ở đâu; thế mà với sự bất lực của mình, ngươi lại dám lăng mạ mặt trời! Khoa học! Nguyền rủa ngươi, thứ đồ chơi vô tích sự; và nguyền rủa tất cả những thứ hướng con mắt con người lên bầu trời kia—nơi mà vẻ sống động rực rỡ của nó chỉ thiêu đốt con người, giống như đôi mắt già nua này giờ đây đang bị thiêu đốt bởi ánh sáng của ngươi, hỡi mặt trời! Ánh mắt con người vốn dĩ được sinh ra để nhìn thẳng ngang với đường chân trời của trái đất này; chứ không phải phóng ra từ đỉnh đầu, như thể Thượng đế định sẵn cho hắn ngước nhìn bầu trời của Ngài. Nguyền rủa ngươi, chiếc côn quản đồ bỏ!” vừa nói ông vừa đập mạnh nó xuống boong tàu, “từ nay ta sẽ không còn dùng ngươi để dẫn đường cho hành trình trần thế của mình nữa; chiếc la bàn phẳng lặng của con tàu, và phương pháp tính ước lượng ngang bằng nhật ký hải trình cùng dây đo; chính những thứ này sẽ dẫn dắt ta, và cho ta thấy vị trí của mình trên biển.” Phải,” vừa bước từ trên thuyền xuống boong tàu, ông vừa nói, “như thế này ta dẫm đạp lên ngươi, thứ đồ vật ti tiện cứ ngước cao lên một cách thảm hại; thế này đây ta bẻ đôi và hủy diệt ngươi!”

Khi lão già cuồng nộ cất lời và giậm đạp bằng cả đôi chân bằng xương bằng thịt lẫn chân giả như thế, một nụ cười nhạo báng dường như dành cho Ahab, và một sự tuyệt vọng định mệnh dường như dành cho chính hắn—cả hai điều đó lướt qua gương mặt câm lặng, bất động của người theo đạo Hỏa giáo. Không một tiếng động, hắn đứng dậy rồi lặng lẽ bỏ đi; trong khi đó, bị kinh hoàng bởi vẻ bề ngoài của vị thuyền trưởng, các thủy thủ tụm lại với nhau ở đài quan sát mũi tàu, cho đến khi Ahab, bước đi đầy bực dọc trên boong, thét lớn lên—“Ra dây chằng! Bẻ lái lên!—kéo vuông buồm lại!”

Ngay lập tức, các sà lan quay vòng; và khi con tàu nửa quay ngoắt gót, ba cột buồm vững chãi duyên dáng của nó đứng thẳng sừng sững trên thân tàu dài có gân, trông tựa như ba anh em nhà Horatii đang xoay vòng trên một con ngựa vừa đủ chỗ.

Đứng giữa những khối mạn tàu, Starbuck dõi theo hành trình đầy cuồng loạn của con tàu Pequod, và cả dáng đi loạng choạng của Ahab dọc trên boong tàu.

“Ta từng ngồi trước đống than hồng rực lửa và ngắm nhìn nó cháy rực, tràn đầy thứ sức sống rực lửa đầy dằn vặt; rồi cuối cùng ta cũng thấy nó lụi tàn dần, lụi tàn dần, thành đống tro tàn câm lặng nhất. Lão già của đại dương ơi! trong tất cả cái sức sống rực lửa ấy của ông, cuối cùng thì còn lại gì ngoài một nhúm tro tàn nhỏ nhoi!”

“Phải,” Stubb kêu lên, “nhưng là tro than đá đấy—ông hãy nhớ lấy điều đó, thưa ngài Starbuck—than đá chứ không phải than củi thông thường của các ông đâu. Thôi được, thôi được; tôi nghe Ahab lẩm bẩm rằng, ‘Ở đây có kẻ nào đó nhét những quân bài này vào đôi bàn tay già nua của ta; thề thốt rằng ta phải chơi chúng chứ không được chọn bài khác.’ Và cho tôi xuống địa ngục nếu ông cư xử sai, Ahab ạ; cứ sống hết mình trong ván bài ấy, và chết cùng nó đi!”