Trước hết, tôi muốn trình bày với các bạn một tuyên bố cụ thể, rõ ràng về khối lượng cơ thể sống của loài thủy quái này, kẻ mà bộ xương của nó chúng ta sắp sửa chiêm ngưỡng. Một nhận định như vậy có lẽ sẽ hữu ích tại đây.

Theo một tính toán cẩn thận mà tôi đã thực hiện, một phần dựa trên ước tính của Thuyền trưởng Scoresby về bảy mươi tấn cho con cá voi Greenland loại lớn nhất dài sáu mươi bộ; theo phép tính cẩn trọng ấy, tôi dám khẳng định rằng, một con Cá Nhà Táng thuộc loại lớn nhất, dài từ tám mươi lăm đến chín mươi bộ, với chu vi nơi đầy đặn nhất chưa đầy bốn mươi bộ, sẽ nặng ít nhất chín mươi tấn; vì vậy, nếu tính mười ba người một tấn, thì trọng lượng của nó vượt xa tổng dân số của cả một ngôi làng với một ngàn một trăm cư dân.

Vậy các bạn không nghĩ rằng trí tuệ, giống như lũ gia súc mắc ách, cần phải được dùng đến đối với con thủy quái này sao, để làm cho nó có chút gì đó lay chuyển trong trí tưởng tượng của bất kỳ người dân thường nào?

Đã từng trình bày với các bạn về hộp sọ, lỗ phun nước, hàm, răng, đuôi, trán, vây và nhiều bộ phận khác của nó, giờ đây tôi chỉ xin chỉ ra những gì thú vị nhất trong toàn bộ cấu trúc xương cốt phơi bày kia. Nhưng vì hộp sọ khổng lồ chiếm một phần rất lớn trong toàn bộ bộ xương; vì đây là bộ phận phức tạp nhất; và vì sẽ không có bất cứ điều gì về nó được lặp lại trong chương này, các bạn chớ quên giữ nó trong tâm trí, hoặc kẹp dưới nách khi chúng ta tiếp tục, nếu không các bạn sẽ không thể có được một khái niệm hoàn chỉnh về cấu trúc chung mà chúng ta sắp quan sát.

Về chiều dài, bộ xương của con Cá Nhà Táng tại Tranque đo được bảy mươi hai bộ; vì vậy khi còn sống, với đầy đủ da thịt và thân hình căng tràn, nó hẳn phải dài chín mươi bộ; bởi lẽ ở loài cá voi, bộ xương mất đi khoảng một phần năm chiều dài so với cơ thể sống. Trong số bảy mươi hai bộ đó, hộp sọ và hàm của nó chiếm khoảng hai mươi bộ, để lại khoảng năm mươi bộ xương sống trơn tru. Gắn liền với phần xương sống này, chiếm chưa đầy một phần ba chiều dài, là cái lồng xương sườn tròn trịa hùng vĩ từng bao bọc nội tạng của nó. Đối với tôi, cái lồng ngực bằng xương trắng đồ sộ này, cùng với phần cột sống dài, không hề bị gián đoạn, trải dài tít tắp ra xa theo một đường thẳng, trông không khác mấy so với khung tàu của một con tàu lớn vừa được đặt trên đà, khi mới chỉ có khoảng hai mươi chiếc xương sườn mũi trần trụi được lắp vào, và phần sống tàu tạm thời chỉ là một thanh gỗ dài, rời rạc.

Xương sườn có mười chiếc mỗi bên. Chiếc đầu tiên, tính từ cổ, dài gần sáu bộ; chiếc thứ hai, thứ ba và thứ tư mỗi chiếc đều dài hơn chiếc trước, cho đến khi bạn đạt tới đỉnh điểm là chiếc thứ năm, hoặc một trong những chiếc xương sườn ở giữa, đo được tám bộ và vài inch. Từ vị trí đó, các xương sườn còn lại nhỏ dần, cho đến chiếc thứ mười và cũng là chiếc cuối cùng chỉ dài năm bộ và vài inch. Về độ dày nói chung, chúng đều tương xứng với chiều dài của mình. Những chiếc xương sườn ở giữa là cong nhất. Ở một số nơi tại Arsacides, người ta dùng chúng làm dầm để bắc cầu cho lối đi bộ băng qua những dòng suối nhỏ.

Khi ngẫm về những chiếc xương sườn này, tôi không khỏi ngạc nhiên một lần nữa với một sự thật, đã được lặp đi lặp lại nhiều lần trong cuốn sách này, rằng bộ xương của cá voi hoàn toàn không phải là khuôn mẫu cho thân hình được bao bọc bên ngoài của nó. Chiếc xương sườn lớn nhất ở Tranque, một trong những chiếc ở giữa, chiếm phần cơ thể mà khi còn sống, là nơi có độ sâu lớn nhất. Giờ đây, độ sâu lớn nhất của thân hình được bao bọc da thịt của con cá voi cụ thể này hẳn phải ít nhất là mười sáu bộ; trong khi đó, chiếc xương sườn tương ứng chỉ dài hơn tám bộ một chút. Như vậy, chiếc xương sườn này chỉ truyền tải được một nửa khái niệm chân thực về kích thước sống của bộ phận đó. Hơn nữa, ở một quãng nào đó, nơi tôi chỉ nhìn thấy một cột sống trần trụi, thì tất cả chỗ đó từng được bao bọc bởi hàng tấn thịt, cơ bắp, máu và nội tạng. Hơn thế nữa, đối với những chiếc vây to lớn, tôi ở đây chỉ thấy vài khớp xương lộn xộn; và thay cho những chiếc đuôi nặng nề, uy nghi nhưng không có xương, thì chỉ là một khoảng trống rỗng hoàn toàn!

Vậy thì, tôi nghĩ, thật phù phiếm và ngu xuẩn biết bao khi con người nhút nhát chưa từng đi đây đi đó lại cố gắng hiểu thấu đáo con cá voi kỳ diệu này bằng cách chỉ chăm chăm nhìn vào bộ xương gầy guộc đã chết của nó, trải dài trong khu rừng yên bình này. Không. Chỉ ở nơi hiểm nguy nhất; chỉ khi ở trong những dòng xoáy của cái đuôi giận dữ của nó; chỉ trên đại dương sâu thẳm vô tận, cá voi với đầy đủ hình hài mới có thể thực sự được tìm thấy và thấu hiểu khi còn sống.

Nhưng còn cột sống. Đối với nó, cách tốt nhất để chúng ta có thể xem xét là dùng cần trục để xếp những đốt xương của nó lên cao. Chẳng phải là một công việc nhanh chóng gì. Nhưng khi đã làm xong, trông nó giống như Cột Pompey vậy.

Có tất cả bốn mươi lẻ đốt sống, mà trong bộ xương thì không hề được khóa chặt vào nhau. Chúng chủ yếu nằm như những khối đá nhô lớn trên tháp nhà thờ Gothic, tạo thành những hàng xây vững chãi. Đốt lớn nhất, một đốt ở giữa, có chiều rộng chưa đầy ba bộ và chiều sâu hơn bốn bộ. Đốt nhỏ nhất, nơi cột sống thu nhỏ dần thành cái đuôi, chỉ rộng hai inch và trông giống như một quả bóng bi-a màu trắng. Tôi được kể rằng vẫn còn những đốt nhỏ hơn nữa, nhưng chúng đã bị mất bởi lũ trẻ con ăn thịt người, con của vị linh mục, những đứa đã lấy chúng để chơi bắn bi. Như vậy, chúng ta thấy rằng cột sống của ngay cả những sinh vật khổng lồ nhất cũng kết thúc bằng trò chơi của trẻ con.