Lý Hòa cặm cụi xong xuôi bài luận của mình, chạy ra phòng in ấn photo một bản, rồi mới giao bản viết tay cho giáo sư Ngô. Nếu bài luận này không được giáo sư Ngô coi trọng, cậu sẽ gửi bản photo đi đăng báo, coi như mình không tốn công vô ích.
Viết xong luận văn, Lý Hòa thực sự chẳng còn việc gì làm. Nhìn các bạn học khác bận rộn tối tăm mặt mũi, cậu lại thấy mình thảnh thơi quá mức.
“Đồng chí Chu Khánh à, cậu đã phụ lòng mong mỏi của Đảng và nhân dân một cách trầm trọng rồi đấy, cậu khiến nhân dân Nội Mông phải xấu hổ. Giờ phút này cậu không chỉ là một cá nhân, mà còn đại diện cho câu chuyện vĩ đại của giai cấp vô sản khi đứng lên làm chủ, đại diện cho sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa, đại diện cho giống dân da vàng vĩ đại đang sừng sững ở phương Đông thế giới. Cậu xem cậu viết cái gì thế này?”, nhàn rỗi quá đâm chán, Lý Hòa bắt đầu chỉ điểm giang sơn, phun châu nhả ngọc trước mặt Chu Khánh. Nhưng khi thấy mặt Chu Khánh đã đen sì, cậu vội vàng đổi giọng: “Nhưng mà, tổng thể vẫn ổn, khuyết điểm không che nổi ưu điểm, khuyết điểm không che nổi ưu điểm đâu. Luận văn tất nhiên phải viết tóm tắt trước, trong phần tóm tắt phải nói rõ cậu đạt được kết luận thực nghiệm gì, hoặc cậu đề xuất ra lý thuyết mới nào. Không có kết luận mới cũng chẳng có lý thuyết mới thì cậu chỉ đang viết bài tổng quan hoặc báo cáo tiến độ thôi. Phần chính văn bắt đầu trước tiên phải nêu rõ cậu định viết về vấn đề gì, vấn đề này cậu lấy từ đâu ra, nếu là tự nghĩ ra hoặc là điều ai cũng biết thì không cần nêu tài liệu tham khảo. Nếu không phải tự nghĩ ra, mà là biết được từ tài liệu nào đó, hoặc được suy rộng ra từ một vấn đề nào đó trong tài liệu, thì phải đính kèm tài liệu tham khảo. Đã đính kèm tài liệu tham khảo rồi thì cậu không cần phải mô tả chi tiết vấn đề đó nữa. Hiểu chưa?”.
Đợi Lý Hòa nói xong, Chu Khánh tức giận đấm cho cậu một cú, cười mắng: “Nói tiếp đi, chỉ giỏi nói nhảm, tính tương đương của điểm không trong ma trận hàm truyền đạt này có đúng không?”.
Lý Hòa đáp: “Điểm không và tính chất của ma trận hàm truyền đạt hệ đa biến tuyến tính, dù sao mỗi người một cách nói, tổng hợp lại cũng chỉ có hai loại: một là loại sử dụng kiểu s-mith của "tử số" ma trận phân thức hữu tỷ; loại kia là sử dụng cực điểm của ma trận nghịch đảo bậc nhỏ nhất của ma trận phân thức hữu tỷ. Hai định nghĩa này hoàn toàn tương đương. Cậu làm thế này không sai, cứ theo hướng tư duy này mà đi là đúng”.
Chu Khánh nghi hoặc hỏi: “Sao lại không giống với cách Vương Tuệ giảng?”.
Lý Hòa buột miệng: “Nghe tôi là đúng rồi, lời đàn bà ấy à, nghe cho vui thôi, chớ có tin thật. Tôi nói cho cậu hay, cái cô này...”.
Thấy Chu Khánh cứ nháy mắt liên tục với mình, Lý Hòa hỏi: “Sao đấy, mắt dính cát à? Dính cát thì ra bể nước mà rửa, chớp mắt mạnh thế cũng chẳng ích gì đâu”.
“Khụ khụ, căng-tin dọn cơm rồi, tôi đi ăn cơm trước đây”, Chu Khánh nói xong, không đợi Lý Hòa phản ứng, lập tức cầm lấy bản thảo luận văn của mình, đứng dậy bỏ đi.
Lý Hòa hét lên: “Này, cái cậu này, không phải nói buổi trưa mời tôi ăn cơm à!”.
Lý Hòa thầm chửi gã này quá không đáng tin, mình đã tốn bao nhiêu tâm tư giảng giải cho gã cả tiếng đồng hồ, thế mà đến bữa cơm cũng chẳng được mời, đành thở dài đứng dậy chuẩn bị đi căng-tin.
Kết quả vừa quay người lại, nhìn thấy người đang đứng trước mặt, cậu giật bắn mình, gượng cười: “Ôi chao, khéo thế, ăn cơm chưa?”.
Cậu cảm thấy đây đúng là quả báo mà. Tĩnh tọa đương tư kỷ quá, nhàn đàm mạc thuyết nhân phi (ngồi tĩnh lặng nên nghĩ lỗi của mình, chuyện nhàn rỗi chớ bàn chuyện người), đúng là lời thánh dạy quả không sai.
Vương Tuệ hừ lạnh một tiếng: “Tiểu Lý tử, nhìn cái vẻ mặt vô tội đó của cậu, tôi thực sự rất muốn đấm cho một phát. Đúng là lòng tiểu nhân, phòng bất thắng phòng”.
Cơ mặt Lý Hòa giật giật, cậu không muốn nếm mùi đanh đá của cô nàng này chút nào, bèn nhanh trí cười nịnh nọt: “Đừng mà, tôi có nói gì cô đâu, xin lỗi, tôi xin lỗi. Ăn trưa chưa? Tôi mời cô đi ăn”.
“Thế còn tạm được”, nói xong cô nàng dẫn đầu đi ra khỏi lớp học, Lý Hòa chỉ đành mặt mày ủ rũ theo sau, đúng là ra đường không xem lịch vạn niên.
Vẫn là cái quán cơm hôm qua, Lý Hòa cứ thế lại lỗ một bữa cơm, mà chẳng được lợi lộc gì.
Ăn cơm xong, buổi chiều không có tiết, bàn bóng bàn vẫn có một đám người vây quanh, Bành Thanh và Cao Ái Quốc cũng ở đó, hai tên này ngày nào không có tiết là chiếm lấy cái bàn này làm địa bàn luôn.
Lý Hòa lên đánh vài vòng, hành hạ vài đối thủ, đang lúc cao hứng thì Trát Hải Sinh dẫn Lý Khoa tới.
Lý Hòa ném vợt thẳng cho một người đang đứng chờ bên cạnh, tự mình xuống bàn.
Cậu cau mày nhìn Trát Hải Sinh, giọng khó chịu: “Ông lại không đi học, ngày nào cũng lảng vảng làm gì?”.
Lý Hòa bắt đầu thấy phiền với Trát Hải Sinh, thi thoảng đến tìm mình thì không sao, đằng này ba hai ngày lại tới một lần, thật sự phiền không chịu nổi.
Trát Hải Sinh nói: “Tôi đến thỉnh giáo bài luận văn thôi, ông xem thử đi, tôi cứ thấy không chắc chắn”.
“Đại ca à, tôi là dân tự nhiên, ông làm ơn hiểu cho cái, luật học là chuyên ngành của ông, ông chạy sang hỏi tôi, có nhầm lẫn gì không đấy?”, Lý Hòa cảm thấy hơi sụp đổ, thằng nhóc này hình như nghiện gửi bài báo rồi, ba ngày hai bận lại mang cái bản thảo rách nát đến làm phiền mình.
“Ông là anh tôi, ông xem giúp đi mà. Lần này là luận văn tốt nghiệp đấy, không phải bài báo đâu”, Trát Hải Sinh cười hì hì.
Lý Khoa cười bảo: “Ông bắt mạch cho nó đi, tôi thấy không ổn lắm. Tư duy của ông mạch lạc hơn chúng tôi nhiều, vẫn phải nhờ ông chỉ giáo mới được”.
Lý Hòa nhìn thoáng qua vị đại thần này, không nhìn mặt sư thì cũng phải nhìn mặt phật, nể mặt vị đại thần này cậu đành nhận lấy bản thảo trong tay Trát Hải Sinh: “Ra đình nghỉ mát đằng kia đi, chỗ đó yên tĩnh hơn”.
Đến đình nghỉ mát, Trát Hải Sinh và Lý Khoa mỗi người ngồi một bên Lý Hòa. Trát Hải Sinh nói: “Đề tài này là tôi chọn dựa trên gợi ý của ông đấy, ông xem thử xem, có chỗ nào không ổn không?”.
Lý Hòa nhìn tiêu đề luận văn, bản thân luận văn cũng chẳng có vấn đề gì, cũng chẳng gây ra rắc rối gì, chỉ là Lý Hòa một kẻ học ngành tự nhiên không muốn nổi bật quá trong chuyện này, bèn nói thẳng: “Đừng tính công cho tôi, tôi chỉ uống rượu xong nói nhảm mấy câu thôi”.
Trát Hải Sinh cười gian xảo: “Hiểu, hiểu hết, đều là ý tưởng của tôi cả, ông cứ xem xem viết thế nào thôi”.
Lý Khoa lấy ra một tờ báo, cũng bảo: “Hai đứa tôi đều bảo ông là thần thật đấy, ông xem, trước đó ông nói nhà nước sẽ mở cửa hợp tác kinh doanh, kết quả ông vừa nói không được mấy ngày, trung ương đã ban hành “Quy định về việc hợp tác kinh doanh của người lao động tại các thị trấn”, tất cả đều đúng như ông nói, nên tôi mới khuyến khích nó làm đề tài luận văn này”.
Lý Hòa thở dài, chỉ trách cái miệng rộng của mình, cứ uống vài chén rượu là bắt đầu chém gió lung tung. Luận văn của Trát Hải Sinh có tiêu đề là “Thử luận về vấn đề địa vị pháp lý của kinh tế sở hữu tập thể phi nông nghiệp tại thị trấn”, đề tài này mở rất rộng, chứng tỏ lòng dạ cũng lớn.
Lý Hòa vẫn quyết định giúp Trát Hải Sinh một tay, cũng là để thử nghiệm khả năng của lịch sử, biết đâu con bướm nhỏ lại tạo ra cơn bão lớn thì sao. Suy nghĩ một chút, cậu nói: “Đồng chí Tiểu Bình năm 1979 khi gặp gỡ đại diện Mỹ và Canada từng nói một câu, đại ý là kinh tế thị trường không phải là đặc quyền của chủ nghĩa tư bản, kinh tế kế hoạch không phải là đặc quyền của chủ nghĩa xã hội. Chúng ta lấy kinh tế kế hoạch làm chủ đạo, cũng kết hợp với kinh tế thị trường, nhưng đây là kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa”.
Lý Khoa nói: “Cái này hai đứa tôi đều biết, cũng từng đọc rồi”.
Lý Hòa nói tiếp: “Năm 79, 80 từng có người đăng vài bài viết, sau này người bàn luận ít dần. Nhưng mấy hôm trước tôi đúng là có đọc được bài viết trên tạp chí khoa học xã hội trong thư viện, vẫn có người đăng bài nói về tính tất yếu của việc kinh tế kế hoạch thay thế kinh tế thị trường”.
Trát Hải Sinh hỏi: “Thế thì có liên quan gì đến luận văn của tôi?”.
Lý Hòa đột nhiên nghiêm túc nói: “Nếu ông chỉ muốn luận văn đạt điểm qua môn, thì chỉ cần lĩnh hội tinh thần văn kiện trung ương là đủ. Nếu ông muốn "phóng vệ tinh", thì phải lĩnh hội lời nói của Thủ trưởng”.
