Hỡi vị vua của thời đại, xin hãy hay rằng chuyện xảy ra với tôi ngày hôm qua thật kỳ lạ biết bao, trước khi tôi hội ngộ gã gù. Tình cờ là vào đầu ngày hôm ấy, tôi dự tiệc cưới của một người bạn. Anh ta quy tụ tại nhà mình khoảng hai mươi thợ thủ công trong thành phố, trong đó có thợ may, thợ kéo tơ, thợ mộc và những kẻ cùng hội cùng thuyền khác. Ngay khi mặt trời mọc, họ dọn thức ăn ra trước mặt chúng tôi để dùng bữa; bỗng chủ nhà bước vào, theo sau là một thanh niên ngoại quốc, một người tuấn tú thuộc tầng lớp dân chúng Baghdad, khoác lên mình bộ y phục đẹp không chê vào đâu được; ngài có dung mạo vô cùng khôi ngô, chỉ tiếc là bị thọt một chân. Chàng đến chào chúng tôi và mọi người đều đứng dậy đón tiếp; nhưng khi vừa định ngồi xuống, chàng chợt nhận ra trong số chúng tôi có một gã thợ cạo. Thế là chàng liền từ chối ngồi và toan bỏ đi.

Nhưng chúng tôi đã giữ chàng lại, chủ nhà cũng níu tay, thề thốt rằng chàng không được phép rời đi, đồng thời hỏi rằng: "Lý do gì khiến ngài vừa bước chân vào đã vội vã quay ra thế?" Chàng đáp: "Bởi Allah, hỡi chúa công của tôi, xin chớ ngăn cản tôi; nguyên nhân khiến tôi quay bước chính là gã thợ cạo điềm gở kia, gã mặt đen kia, gã vô tích sự kia!" Khi chủ nhà nghe những lời này, ngài vô cùng kinh ngạc và thốt lên: "Sao một thanh niên đến từ Baghdad lại phải bận lòng và phiền muộn đến thế vì gã thợ cạo này?" Lúc ấy, chúng tôi nhìn người xa lạ ném và nói: "Xin hãy giải thích nguyên do cơn thịnh nộ của ngài đối với gã thợ cạo." Chàng thanh niên bèn đáp: "Hỡi các vị thiện hữu, tôi đã trải qua một cuộc phiêu lưu kỳ lạ với gã thợ cạo này ở Baghdad (thành phố quê hương tôi); chính gã là nguyên nhân khiến chân tôi bị gãy và thọt, và tôi đã thề sẽ không bao giờ ngồi chung chỗ với hắn, thậm chí chẳng thèm đặt chân đến bất cứ thị trấn nào mà hắn sinh sống; tôi đã từ biệt Baghdad, lặn lội đường xa đến định cư tại thành phố này của các vị; thế mà tôi vừa trải qua chưa nổi một đêm đã lại đụng độ hắn. Nhưng đừng hòng có thêm ngày nào nữa trôi qua mà tôi còn ở lại đây."

Chúng tôi liền bảo chàng: "Vì Allah, xin hãy kể cho chúng tôi nghe câu chuyện ấy;" và chàng thanh niên bèn thuật lại (trong khi mặt gã thợ cạo lúc thì đổi từ sắc nâu sang sắc vàng):—Hỡi các vị thiện hữu, xin hãy biết rằng cha tôi là một trong những thương gia lớn nhất Baghdad, và Allah toàn năng đã ban phước cho ông chỉ có một mình tôi là con trai. Khi tôi lớn khôn và đến tuổi trưởng thành, cha tôi đã được cõi vinh hiển của Allah (Danh Ngài được tôn cao!) đón về cõi vĩnh hằng, để lại cho tôi nào tiền bạc, hoạn quan, gia nhân cùng nô bỉ; từ đó tôi vẫn thường ăn mặc tươm tất và sống đời vương giả. Thế nhưng Allah lại xui khiến tôiâm thầm căm ghét đàn bà. Một hôm, khi tôi đang rảo bước trên một con phố ở Baghdad, một nhóm phụ nữ đột ngột đối mặt với tôi ngay trên lối đi; thế là tôi hoảng hốt bỏ chạy, rẽ vào một con ngõ cụt rồi ngồi phịch xuống một chiếc ghế đá tận cuối ngõ.

Tôi ngồi đó chưa lâu thì ô cửa sổ chấn song của một ngôi nhà đối diện bỗng bật mở, và xuất hiện một thiếu nữ đẹp tựa vầng trăng rằm tròn vành vạnh; chưa bao giờ trong đời tôi thấy ai xinh đẹp đến thế; nàng bắt đầu tưới mấy chòm hoa bên bệ cửa sổ. Nàng quay sang trái rồi ngoảnh sang phải, và khi bắt gặp tôi đang đăm đăm ngắm mình, nàng liền sập cửa lại rồi bước đi. Ngọn lửa tình bỗng chốc bùng cháy trong lòng tôi; tâm trí tôi bị hình ảnh nàng chiếm đoạt và mối thù ghét đàn bà bỗng chốc biến thành nỗi si mê ái tình. Tôi cứ ngồi ngây ra đó quên cả đất trời cho đến tận hoàng hôn, bỗng kìa! Vị Kazi của thành phố ngự trên lưng ngựa đi tới, xung quanh có gia nhân đi trước và hoạn quan theo sau, ngài xuống ngựa và bước vào chính ngôi nhà mà thiếu nữ nọ vừa xuất hiện.

Nhờ vậy tôi biết được ngài chính là thân phụ của nàng; thế là tôi buồn bã lê bước về nhà, ngả người lên chiếc giường đệm trong niềm sầu muộn. Các nữ tỳ của tôi liền ùa vào vây quanh, chẳng hiểu tôi mắc bệnh gì; nhưng tôi chẳng thốt ra lấy một lời, khiến họ phải khóc lóc thảm thiết vì tôi. Chẳng mấy chốc, một mụ già bước vào, nhìn tôi và chỉ liếc mắt qua là mụ đã thấu tỏ sự tình; mụ bèn ngồi xuống bên gối tôi, nhỏ nhẹ an ủi: "Hỡi con trai ta, hãy kể cho ta nghe mọi chuyện, rồi ta sẽ giúp con nên duyên cùng nàng."

Thế là tôi thuật lại mọi chuyện đã xảy ra, và mụ đáp: "Hỡi con trai ta, nàng chính là ái nữ của vị Kazi thành Baghdad, người luôn giam lỏng nàng trong sự cấm cung nghiêm ngặt nhất; căn phòng nơi con nhìn thấy nàng chính là tầng trên của nàng, trong khi cha nàng ở căn phòng lớn dưới tầng trệt. Nàng thường xuyên ở đó một mình và ta vẫn hay lui tới ngôi nhà này; thế nên con chỉ có thể tiếp cận nàng qua đường ta mà thôi. Giờ thì hãy vững lòng và giữ tinh thần phấn chấn lên." Nói đoạn, mụ ra về. Nghe những lời ấy, lòng tôi như được tiếp thêm sức mạnh, và người nhà tôi khôn xiết vui mừng khi thấy sáng hôm sau tôi đã khỏe mạnh, bình an.

Chẳng bao lâu sau, mụ già trở lại với vẻ mặt ỉu xìu, ủ rũ, và cất lời: "Hỡi con trai ta, đừng hỏi ta đã xoay sở thế nào với nàng nữa! Khi ta đem chuyện đó ra nói, nàng liền quát mắng ta rằng:—Nếu ngươi không chịu ngậm miệng lại, hỡi mụ già điềm gở, và thôi ngay những lời lẽ ấy, ta sẽ trừng trị ngươi cho xứng đáng và bắt ngươi chết một cái chết thê thảm nhất. Nhưng dẫu sao ta cũng đành phải tìm cách thuyết phục nàng thêm lần nữa." Nghe vậy, bệnh tình của tôi lại chất chồng thêm bệnh mới, hàng xóm láng giềng đến thăm đều cho rằng tôi chẳng còn sống được bao lâu nữa; thế nhưng vài ngày sau, mụ già lại đến bên tôi, ghé sát miệng vào tai tôi và thì thầm: "Hỡi con trai ta, ta đến để đòi món quà báo tin mừng đây."

Nghe thế, linh hồn như vừa nhập lại vào xác, tôi liền nói: "Con muốn gì cũng được, xin cứ lấy." Bèn đoạn mụ cất lời: "Hôm qua ta lại tìm gặp thiếu nữ nọ; khi thấy ta lòng đau như cắt và đôi mắt đỏ hoe vì giàn giụa nước mắt, nàng liền hỏi:—Hỡi u già thân mến của con, con thấy ngực u héo hắt thế kia, rốt cuộc là có chuyện gì vậy? Bấy giờ, ta vừa nức nở khóc vừa đáp:—Hỡi tiểu thư của con, ta vừa mới từ nhà của một chàng trai yêu người đến chết đi sống lại trở về!" Nàng nghe vậy thì lòng chạnh thương và hỏi: "Thế chàng thanh niên mà u nhắc đến là ai vậy?" Ta đáp: "Chàng đối với ta chẳng khác nào con ruột, là khúc ruột cắt ra từ cơ thể ta. Vài ngày trước, chàng nhìn thấy người ở cửa sổ đang tưới hoa, ngắm khuôn mặt và cổ tay người nên đã đem lòng yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên. Ta đã kể cho chàng nghe những gì diễn ra trong lần gặp trước giữa ta và người, khiến bệnh tình của chàng ngày một nặng thêm, phải nằm liệt giường và giờ đây chẳng khác nào một người đã chết, điều đó là chắc chắn không còn nghi ngờ gì nữa."

Nghe đến đây, nàng bèn tái mặt hỏi: "Tất cả những chuyện đó là vì ta ư?" Ta đáp: "Phải, thưa Allah! Bây giờ ngài muốn ta phải làm thế nào?" Nàng liền bảo: "Hãy quay lại thăm chàng, gửi lời chào của ta đến chàng và bảo rằng ta còn đau khổ vì tương tư gấp bội phần chàng. Vào ngày thứ Sáu, trước giờ tụng kinh công cộng, hãy bảo chàng đến nhà này, ta sẽ xuống mở cửa. Sau đó ta sẽ đưa chàng lên phòng mình, hội ngộ một lúc rồi để chàng ra đi trước khi cha ta từ thánh đường trở về." Khi tôi nghe những lời mụ già thuật lại, mọi cơn đau nhức bỗng chốc tan biến, nỗi u hoài chấm dứt và lòng tôi vô cùng nhẹ nhõm. Tôi liền cởi bỏ y phục trên người trao hết cho mụ. Lúc mụ quay bước định đi, mụ dặn: "Hãy giữ vững tinh thần nhé!" Tôi đáp: "Chẳng còn chút muộn phiền nào vương vấn trong lòng tôi nữa."

Người nhà và thân hữu đều vô cùng mừng rỡ khi thấy tôi bình phục, và tôi cứ mong ngóng cho đến ngày thứ Sáu. Bỗng nhiên, mụ già bước vào hỏi thăm tình hình, tôi liền đáp rằng mình hoàn toàn khỏe mạnh và tinh thần sung mãn. Sau đó tôi khoác áo y phục, xức nước hoa rồi ngồi chờ đến giờ tín đồ vào thánh đường hành lễ để có thể sang chỗ nàng. Thế nhưng mụ già lại bảo tôi: "Vẫn còn dư dã thời gian chán; tốt hơn là con hãy đến nhà tắm công cộng Hammam để cạo râu tóc đi (nhất là sau trận ốm vừa rồi), cho khỏi còn vương lại dấu vết bệnh tật." "Cách này là hay nhất đây," tôi đáp, "tôi vừa mới tắm nước nóng xong, nhưng đúng là nên cạo đầu thật."

Rồi tôi bảo tiểu đồng của mình: "Hãy ra chợ dẫn về đây một gã thợ cạo, yêu cầu phải là kẻ kín đáo, không tọc mạch hay tò mò vô lối, và không làm tôi nhức óc vì cái tội lắm mồm." Cậu bé liền lập tức vâng lệnh ra đi và quay về với gã đàn ông khốn khổ này, một gã trưởng lão mang điềm gở. Khi bước vào, hắn cất lời chào và tôi đáp lễ; đoạn hắn phán: "Quả nhiên ta thấy thân hình ngài gầy gò quá sức." Tôi đáp: "Tôi vừa mới ốm dậy."

Hắn tiếp lời: "Mong Allah quét sạch mọi buồn đau, ưu phiền, tai ương và khốn đốn ra khỏi người ngài." "Xin Allah chuẩn nhận lời cầu nguyện của ngươi!" tôi nói. Hắn lại luyên thuyên: "Chúc mừng ngài, thưa đại nhân, quả thực ngài đã bình phục rồi. Ngài muốn cạo tóc hay trích huyết đây? Thật vậy, từng có thánh huấn của Ibn Abbas (xin Allah hoan hỉ ngài!) rằng Tiên tri từng dạy:—Phàm ai cắt tóc vào ngày thứ Sáu, Đức Chúa Trời sẽ trừ bỏ cho bảy mươi tai họa; và người ta cũng thuật lại lời ngài rằng:—Việc trích huyết vào ngày thứ Sáu sẽ ngăn ngừa chứng mù lòa cùng muôn vàn bệnh tật." "Thôi ngay cái giọng điệu ấy đi," tôi quát lên; "mau cạo đầu cho tôi ngay đi, tôi chịu hết nổi rồi."

Thế là hắn đứng dậy, khoan thai đưa tay lấy ra một chiếc khăn rồi mở tung ra, kỳ diệu thay! Bên trong chứa một chiếc thước trắc tinh gắn bạc với bảy bản đĩa song song. Đoạn hắn bước ra giữa khoảng sân, ngẩng đầu cùng dụng cụ hướng về phía tia nắng mặt trời và đăm đăm quan sát một hồi lâu. Xong xuôi, hắn quay lại bảo tôi: "Xin ngài hay cho, tính đến thời điểm này của ngày hôm nay, tức ngày thứ Sáu — và ngày thứ Sáu này là ngày mùng mười tháng Safar năm sáu trăm năm mươi ba tính từ năm Hegira hay cuộc di cư của Đấng Tiên Tri (nguyện xin những lời chúc phúc và bình an tốt đẹp nhất đến với Người!) và là năm bảy nghìn ba trăm hai mươi tính theo kỷ nguyên Alexander — thì đã trôi qua được tám độ sáu phút.

Hơn nữa, theo khoa học tính toán chính xác nhất, cung mọc của ngày hôm nay chính là sao Hỏa; và ngẫu nhiên sao Thủy đang hợp chiếu với nó, biểu thị một thời điểm vô cùng cát tường cho việc cắt tóc; điều này cũng cho tôi thấy rõ rằng ngài đang khao khát được sum họp với một người nào đó, và cuộc tương hội ấy sẽ không mấy thuận lợi đâu. Nhưng sau đó sẽ xuất hiện một điềm báo liên quan đến một sự việc sắp xảy đến với ngài, mà ngài thì tôi xin phép không nói ra." "Này anh bạn," tôi kêu lên, "bởi Allah, ngươi đang làm ta mệt lử và phân tâm rồi đấy, những dự đoán của ngươi chẳng tốt lành gì sất; ta gọi ngươi tới đây chỉ để cạo đầu chứ chẳng vì mục đích nào khác: mau đứng dậy cạo cho ta và đừng có dài dòng văn tự nữa."

Hắn liền đáp: "Bởi Allah, nếu ngài biết trước điều gì sắp giáng xuống đầu mình, ngài đã chẳng làm bất cứ điều gì trong ngày hôm nay đâu, và tôi khuyên ngài nên hành động theo đúng những gì tôi đã tính toán từ các vì tinh tú." Tôi bực dọc đáp: "Bởi Allah, chưa từng thấy gã thợ cạo nào giỏi chiêm tinh độc đoán như ngươi! Nhưng ta thừa hiểu và biết chắc rằng ngươi chỉ giỏi luyên thuyên những chuyện nhảm nhí. Ta gọi ngươi đến đây chỉ để cạo đầu, thế mà ngươi cứ bám lấy ta để quấy rầy bằng mấy lời nhảm nhí thảm hại này."

Hắn vặn lại: "Ngài còn mong mỏi gì hơn nữa? Allah đã ban ơn phước cho ngài một gã thợ cạo kiêm nhà chiêm tinh, am tường thuật luyện kim và phù thủy trắng; thông thạo cú pháp, ngữ pháp và từ vựng học; nghệ thuật logic, hùng biện và diễn cảm; toán học, số học và đại số; thiên văn học, bói sao và hình học; thần học, các thánh huấn của Tiên Tri và các bản chú giải kinh Koran. Hơn thế nữa, tôi đã ngốn không biết bao nhiêu sách vở, thấu triệt chúng, từng trải sự đời và lĩnh hội được bản chất vấn đề. Tóm lại, tôi đã học qua cả lý thuyết lẫn thực hành của mọi nghệ thuật và khoa học; tôi thuộc nằm lòng tất cả và là bậc thầy tuyệt đỉnh trong totâ re scibili [mọi tri thức trên đời]. Cha ngài quý mến tôi vì sự chừng mực của tôi, cho nên, việc phục vụ ngài chính là bổn phận tôn giáo mà tôi phải gánh vác. Tôi không phải kẻ tọc mạch như ngài lầm tưởng, và cũng vì lẽ đó mà tôi được danh hiệu là Người Trầm Lặng, hay Người Khiêm Tốn. Do đó, ngài phải tạ ơn Allah Toàn Năng và đừng có cãi lời tôi, bởi tôi là một cố vấn chân chính và mang lòng nhân ái đối với ngài. Ước gì tôi được ở bên phục vụ ngài trọn một năm để ngài thấy rõ sự công tâm của tôi; và tôi sẽ chẳng đòi hỏi một đồng thù lao nào cho tất cả những điều đó."

Khi nghe tràng từ ngữ tuôn trào như nước của hắn, tôi tự nhủ: "Chắc chắn hôm nay ta phải chết vì gã này mất thôi!" ——Và Shahrazad nhận ra rạng đông đang ló dạng nên nàng liền ngừng lời theo phép.

Đến đêm thứ Ba mươi,

Nàng tấu rằng: Hạ thần được nghe kể rằng, hỡi vị Vua cát tường, chàng thanh niên ném bảo gã thợ cạo: "Chính tay ngươi sẽ đưa ta đến cửa tử vào ngày hôm nay đấy!" Hắn đáp: "Thưa đại nhân, tôi chính là người mang danh Người Trầm Lặng, sở dĩ có tên đó là vì tôi vô cùng kiệm lời, cốt để phân biệt với sáu người anh em của tôi. Người anh cả tên là Al-Bakbúk, gã lém lỉnh; người thứ hai là Al-Haddár, gã ba hoa; người thứ ba là Al-Fakík, gã khua môi múa mép; người thứ tư tên là Al-Kuz al-aswáni, gã Bình Nước Cổ Dài, biệt danh này xuất phát từ thói nói năng huyên thuyên không dứt của hắn; người thứ năm là Al-Nashshár, gã ba hoa chuyện trò; người thứ sáu là Shakáshik, gã chuyên gào thét náo động; và người thứ bảy chính là tôi đây, nổi danh là Al-Sámit, Người Trầm Lặng!"

Trong lúc hắn cứ huyên thuyên không ngớt, tôi tưởng như mật trong người mình sắp vỡ tung; thế là tôi bảo người hầu: "Hãy đưa cho hắn một phần tư dinar rồi đuổi cổ hắn đi, để hắn biến khuất mắt ta nhân danh Allah đấng tạo hóa. Ta không cạo đầu ngày hôm nay nữa." Hắn liền kêu lên: "Lời lẽ gì thế này, hỡi đại nhân của tôi? Bởi Allah! Tôi sẽ không nhận một đồng thù lao nào cho đến khi được phục vụ và đáp ứng mọi nhu cầu của ngài; và tôi chẳng màng việc có nhận tiền của ngài hay không. Nếu ngài không rõ thân thế tôi, thì tôi thừa hiểu thân thế ngài; và tôi mang ơn cha ngài — một con người chính trực, cầu mong Allah Toàn Năng thương xót! — rất nhiều ân huệ, bởi ngài vốn là người hào phóng và rộng lượng. Quả thật, có lần ngài cho gọi tôi vào đúng ngày lành tháng tốt như hôm nay, và khi tôi bước vào thì thấy bao quanh ngài là một nhóm tri kỷ."

Ngài bảo tôi: "Hãy trích huyết cho ta;" thế là tôi rút thước trắc tinh ra, đo độ cao của mặt trời và xác định rằng cung mọc không cát tường, thời điểm trích huyết bất lợi. Tôi bèn báo cho ngài hay, và ngài đã nghe theo lời tôi, kiên nhẫn chờ đợi một cơ hội tốt hơn. Khi ấy, tôi đã làm những câu thơ này để ca tụng ngài:—

Tôi đến nhà ân nhân để giúp ngài trích huyết, ✿ Nhưng nhận ra thời điểm chẳng hề tốt chút nào:

Thế là tôi ngồi nói đủ chuyện lạ lùng kỳ tuyệt, ✿ Dùng dăm lời đùa cợt để chiếm trọn thiện cảm trao:

Ngài hoan hỉ thốt lên: "Hỡi con người thông tuệ, ✿ Trò tiêu khiển của ngươi quả đạt đến mức tiêu dao!"

Tôi đáp: "Hỡi Chúa tể muôn dân, nếu chẳng nhờ ơn ngài ban trượng nghệ và trí tuệ, chắc hạ thần đã phát cuồng điên:

Nơi ngài tụ hội ân sủng, phúc lộc, sự hào phóng cùng nét dịu hiền; còn tôi ban phát tri thức và sự trang nghiêm cho cõi đời triền miên."

Cha ngài vô cùng hoan hỉ và lớn tiếng bảo người hầu: "Hãy thưởng cho hắn một trăm lẻ ba đồng tiền vàng cùng một bộ y phục vinh danh!" Kẻ hầu vâng lệnh, và tôi kiên nhẫn chờ đến thời điểm cát tường mới tiến hành trích huyết cho ngài; và ngài chẳng hề làm tôi thất vọng; trái lại, ngài còn bày tỏ lòng biết ơn, đồng thời tôi cũng nhận được muôn lời ca tụng từ tất cả những người có mặt. Khi công đoạn trích huyết hoàn tất, tôi không sao kìm giữ được sự tĩnh lặng nên đã cất lời hỏi ngài: "Bởi Allah, hỡi chúa công của tôi, điều gì khiến ngài bảo người hầu rằng:—Hãy thưởng cho hắn một trăm lẻ ba đồng dinar?"

Ngài đáp: "Một đồng là tiền công quan sát chiêm tinh, một đồng cho buổi trò chuyện thú vị của ngươi, đồng thứ ba là tiền trích huyết, còn một trăm đồng kia cùng bộ y phục là để thưởng cho những vần thơ ngươi ca tụng ta." Tôi thốt lên: "Mong Allah chẳng mấy xót thương cha tôi, vì đã đi kết giao với một kẻ như ngươi." Hắn cười phá lên rồi thốt: "Không có Chúa nào ngoài Allah và Mohammed là Sứ Giả của Allah! Vinh quang thay Đấng hằng biến đổi mà chẳng hề đổi thay! Tôi cứ ngỡ ngài là người có học thức, ai ngờ ngài lại lú lẫn và lảm nhảm vì bệnh tật. Allah đã phán trong Sách Thánh rằng:—Thiên đàng được dọn sẵn cho những người hiền lương, là những kẻ biết kìm nén cơn giận và tha thứ cho người, vân vân; và dù sao đi nữa thì ngài cũng được tha thứ.

Thế nhưng tôi vẫn không tài nào hiểu nổi nguyên nhân khiến ngài vội vã và luống cuống đến thế; và ngài phải biết rằng cha ngài lẫn ông nội ngài chưa từng làm bất cứ việc gì mà không tham khảo ý kiến của tôi, và quả thực người xưa đã nói rất đúng:—Hãy trân trọng bậc cố vấn; và:—Cố vấn chẳng có gì là xấu; trong những câu tục ngữ người ta cũng truyền tụng rằng: Phàm ai không có cố vấn lớn tuổi hơn mình, chính bản thân kẻ ấy sẽ chẳng bao giờ trở thành bậc trưởng thượng; và nhà thơ đã viết:—

Phàm việc hệ trọng nào ngài định mưu tính thực hiện, ✿ Hãy tham khảo người từng trải và chớ cãi lời khuyên!"

Và quả thực ngài sẽ chẳng bao giờ tìm được ai am tường sự đời hơn tôi, tôi đang đứng đây sẵn sàng phục vụ ngài. Tôi chẳng hề giận hờn gì ngài cả: cớ sao ngài lại phải giận hờn tôi? Nhưng dẫu chuyện gì xảy ra đi nữa, tôi vẫn sẽ nhẫn nại với ngài để tưởng nhớ đến muôn vàn ân huệ mà cha ngài từng dành cho tôi."

Tôi kêu lên: "Bởi Allah, hỡi kẻ có chiếc lưỡi dài chẳng kém gì đuôi lバаск [lừa/con lừa], ngươi cứ khăng khăng quấy rầy ta bằng mớ lời lẽ nhảm nhí, lại càng lúc càng lê thê dài dòng trong những bài thuyết giáo của mình, trong khi điều duy nhất ta muốn ở ngươi là cạo đầu rồi xéo đi cho khuất mắt!"

Lúc đó hắn mới bôi xà phòng lên đầu tôi và lẩm bẩm: "Tôi thừa biết ngài đang bực dọc với tôi, nhưng tôi sẽ chẳng chấp nhặt làm gì, bởi trí tuệ của ngài non kém và ngài cũng chỉ là một cậu nhóc; mới ngày hôm qua tôi còn cõng ngài trên vai đến trường học cơ mà."

"Hỡi người anh em," tôi van nài, "vì tình nghĩa của Allah, xin hãy làm ơn làm phốt những gì tôi muốn rồi cút đi cho chao ôi!" Và tôi bèn xé toạc y phục của mình. Khi thấy tôi làm vậy, hắn liền cầm lấy dao cạo rồi bắt đầu mài, mài liên tục không ngừng nghỉ cho đến tận lúc tâm trí tôi suýt nữa thì bay bổng khỏi xác. Sau đó hắn tiến đến cạo một phần đầu cho tôi; rồi hắn bỗng khựng tay lại, đoạn cất lời: "Hỡi đại nhân, sự vội vã là bước chân của Satan, trong khi sự kiên nhẫn lại đến từ Allah Đấng Từ Bi. Riêng ngài, hỡi chủ nhân của tôi, tôi hiểu rõ ngài vẫn chưa thấu đáo địa vị của tôi; bởi đôi bàn tay này từng đặt lên đầu biết bao vị Vua, Vương công, Tể tướng, cùng các bậc hiền triết và học giả thông kim bác cổ, và nhà thơ đã ca tụng những kẻ như tôi rằng:—

Mọi nghề nghiệp tựa chuỗi hạt được xâu thành chuỗi, ✿ Riêng gã thợ cạo này chính là viên ngọc quý giữa dòng:br>Đứng trên mọi thợ thuyền, lý do nào vậy nhỉ? ✿ Chính đầu của các vị Vua đang nằm dưới đôi bàn tay ông!"

Bấy giờ tôi mới nói: "Thôi xin ngươi đừng bàn đến những chuyện chẳng dính dáng gì đến mình nữa; quả thật ngươi đã làm ta nghẹt thở và rối bời tâm trí rồi đấy." Hắn đáp: "Xem chừng ngài là kẻ hấp tấp nhỉ;" và tôi gạt đi: "Đúng! Đúng! Đúng!" Hắn lại triết lý: "Tôi khuyên ngài nên tập đức tính tự chế, bởi sự vội vã là báu vật của Satan, chỉ mang lại sự hối hận, lời nguyền rủa và tai ương, và Ngài (nguyện xin những lời chúc phúc và bình an ngự trị trên Người!) đã dạy rằng: Công việc tốt đẹp nhất là công việc có sự cân nhắc đắn đo; nhưng tôi, bởi Allah! Vẫn có chút hoài nghi về chuyện của ngài; do đó tôi rất muốn ngài cho tôi biết rốt cuộc ngài đang vội vã đi đâu, vì tôi sợ rằng đó chẳng phải là chuyện tốt lành gì."

Hắn lại tiếp tục: "Vẫn còn ba tiếng nữa mới đến giờ tụng kinh; nhưng tôi không muốn ôm nỗi hoài nghi này trong lòng; trái lại, tôi phải biết chính xác thời khắc ấy, bởi thực tình:—Mũi tên bắn mò trong lúc hoài nghi, thường mang lại tai họa khôn lường; nhất là đối với một kẻ bề trên lỗi lạc có danh tiếng lẫy lừng trong thiên hạ như tôi đây; và việc nói năng bừa bãi như hạng chiêm tinh tầm thường là điều không xứng với thân phận tôi."

Nói đoạn, hắn ném dao cạo xuống, cầm lấy thước trắc tinh bước ra ngoài trời nắng đứng đăm đăm một hồi lâu; sau đó hắn quay vào, đếm trên mấy ngón tay rồi bảo tôi: "Thời gian đến giờ tụng kinh vẫn còn nguyên ba tiếng chẵn, không thừa cũng chẳng thiếu một phút nào, tính theo các tài liệu thiên văn uyên bác nhất và các nhà làm lịch thông thái nhất."

"Vì Allah, xin ngươi hãy ngậm miệng lại giùm ta, gan ruột ta nát vụn cả rồi đây." Thế là hắn đành cầm lấy dao cạo, sau khi mài giũa cẩn thận như trước và cạo thêm được hai cọng tóc trên đầu tôi, hắn lại khựng tay lại và nói: "Tôi thực sự lo lắng cho tính hấp tấp của ngài, quả thực ngài nên thổ lộ nguyên nhân cho tôi biết; như thế sẽ tốt hơn cho ngài, vì ngài thừa biết cha ngài hay ông nội ngài chưa từng làm một việc đơn lẻ nào mà không qua lời khuyên của tôi."

Khi thấy chẳng tài nào thoát khỏi móng vuốt của hắn, tôi tự nhủ: "Giờ tụng kinh đã cận kề và ta muốn sang gặp nàng trước khi đám đông từ thánh đường tuôn ra. Nếu cứ bị trì hoãn thế này mãi, ta chẳng biết làm sao để tiếp cận nàng nữa." Thế là tôi cất cao giọng giục: "Mau làm cho nhanh và dẹp ngay cái thói lắm mồm tọc mạch ấy đi, ta phải đến dự một buổi tiệc tại nhà người quen."

Khi nghe tôi nhắc đến buổi tiệc, hắn reo lên: "Hôm nay quả là một ngày có phước đối với tôi! Thật tình mà nói, mới ngày hôm qua tôi có mời một nhóm bạn đến nhà nhưng lại quên chuẩn bị đồ ăn đãi họ. Đúng lúc này tôi đang bận tâm suy nghĩ về điều đó: Ôi trời, thế thì tôi sẽ mất mặt trước bạn bè biết bao!" "Đừng bận tâm về chuyện đó," tôi đáp; "chẳng phải tôi đã bảo hôm nay mình được mời dự tiệc sao? Thế nên mọi thứ trong nhà tôi, từ đồ ăn cho đến thức uống, sẽ thuộc về ngươi hết, miễn là ngươi làm cho xong việc và cạo nhanh cái đầu cho tôi."

Hắn đáp: "Allah hãy ban phước lành và đền đáp ngài! Hãy liệt kê cho tôi xem trong nhà ngài có những món gì để tôi còn nắm rõ." Tôi bảo: "Năm đĩa thịt, mười con gà với phần ức đỏ rực và một con cừu quay." Hắn đòi: "Hãy dọn ra đây cho tôi tận mắt chứng kiến." Tôi đành sai người nhà đi mua, mượn hoặc ăn trộm bằng mọi giá để mang về và bày biện tất cả trước mặt hắn.

Khi nhìn thấy đám mâm cỗ, hắn lại chê bai: "Thiếu mất rượu vang rồi," và tôi đáp: "Trong nhà tôi còn một hai vò rượu nho hảo hạng để lâu năm," hắn liền giục: "Hãy mang ra đây!" Tôi đành sai người đi lấy, và hắn suýt xoa: "Allah ban phước cho bản tính hào phóng của ngài! Nhưng vẫn còn thiếu tinh dầu và hương liệu nữa." Thế là tôi lại phải bảo họ dọn ra một chiếc hộp đựng Nadd, loại hương liệu pha chế thượng hạng nhất, kèm theo trầm hương hảo hạng, long diên hương và xạ hương nguyên chất, tổng giá trị lên tới năm mươi đồng dinar.

Lúc này thời gian đã cạn và lòng tôi như lửa đốt; tôi giục hắn: "Cầm lấy tất cả rồi cạo cho xong đầu tôi đi, xin vì mạng sống của Mohammed (nguyện xin Allah chúc phúc và che chở cho Người!) mà hãy nhanh lên."

"Bởi Allah," hắn đáp, "tôi sẽ không cầm lấy cho đến khi được tận mắt kiểm tra mọi thứ bên trong." Tôi đành sai tiểu đồng mở hộp ra, thế là gã thợ cạo vứt cả chiếc thước trắc tinh xuống, bỏ mặc phần lớn cái đầu vẫn chưa cạo xong của tôi, rồi cứ thế ngồi bệt xuống đất, săm soi từng loại hương liệu, trầm hương và tinh dầu cho đến khi tôi suýt phát điên.

Sau đó hắn mới cầm dao cạo lên, tiến đến cạo thêm vài cọng tóc rồi ngâm nga những câu thơ:—

Đứa con trai chắc chắn sẽ giống hệt người cha, ✿ Tựa thân cây vươn lên từ cội nguồn rễ rà.[620]

Đoạn hắn nói: "Bởi Allah, hỡi con trai ta, ta chẳng biết nên tạ ơn ngài hay tạ ơn cha ngài nữa; bởi buổi tiệc của ta ngày hôm nay đều nhờ vào sự hào phóng và rộng lượng của ngài; và dẫu chẳng ai trong số khách khứa của tôi xứng đáng nhận được điều đó, nhưng tôi có một nhóm bằng hữu đáng kính, đó là Zantút gã chủ nhà tắm, Salí'a con buôn lúa mì, Sílat người bán đậu, Akrashah thợ bán rau, Humayd gã hốt rác, Sa'íd người dắt lạc đàn, Suwayd gã phu khuân vác, Abu Makárish người phục vụ nhà tắm, Kasím bác gác đêm, và Karím gã nài ngựa.

Không một ai trong bọn họ là kẻ khó chịu hay kẻ côn đồ say xỉn; cũng chẳng có kẻ tọc mạch hay keo kiệt tiền bạc nào, mỗi người bọn họ đều biết vài điệu nhảy và thuộc dâm ba câu thơ để cất tiếng ca vang; và điều tuyệt vời nhất là, giống như người đầy tớ, như tên nô lệ dưới quyền ngài đây, bọn họ không hề biết thế nào là nói nhiều hay hách dịch."

Gã chủ nhà tắm thường vừa vỗ trống vừa hát một khúc ca nghe say đắm lòng người; hắn đứng dậy nhảy múa và cất giọng ngâm nga:

Ta sắp đi rồi, hỡi u ơi, để đong đầy chiếc vò.

[...]

Còn gã bán lúa mì thì uyển chuyển điệu nghệ hơn bất cứ ai; hắn nhảy múa và ca vang:

Hỡi người tình sắc bén, nàng nào có kém phần đâu

[...]

khiến ruột gan người ta cười đến quặn thắt. Riêng gã hốt rác cất tiếng hát hay đến mức lũ chim cũng phải dừng cánh lắng nghe, vừa nhảy vừa ca:

Tin vợ ta hay nào có khóa kín trong hòm!

[...]

Và hắn có đặc quyền ấy, bởi hắn là một gã ranh ma sắc sảo và hài hước; khi bàn về tài năng của hắn, tôi vẫn thường ca ngợi rằng:—

Mạng sống ta xin hiến dâng gã hốt rác! Ta yêu hắn biết bao, ✿ Tựa nhành cây uốn lượn thật ngọt ngào trước tầm mắt:

Định mệnh đã gắn kết đôi ta một đêm nọ, lúc ta thào thào (Khi thân xác suy kiệt và tình yêu bùng lên mãnh liệt):

"Tình yêu của ngươi thiêu đốt trái tim ta!" Hắn đáp: "Chẳng lạ gì,

Khi kẻ dọn phân nay hóa thành chàng thợ lò si tình."

Và quả thật mỗi người trong số họ đều hoàn hảo trong việc mang lại niềm vui rộn rã và sự hân hoan cho tâm hồn; hắn nói thêm: "Nhưng trăm nghe không bằng một thấy; và quả thực nếu ngài quyết định tham gia cùng chúng tôi thay vì vội vã đi gặp bạn bè, điều đó sẽ tốt hơn cho cả chúng tôi lẫn ngài. Vết tích bệnh tật vẫn còn vương lại trên người ngài, lỡ ngài lại bước vào giữa đám đông những kẻ ba hoa, những kẻ chỉ bàn tán về những chuyện chẳng dính dáng gì đến mình; hoặc lỡ trong số họ có gã tọc mạch nào đó làm bể đầu ngài, trong khi ngài thì đang suy kiệt chỉ còn một nửa thân hình sau cơn bạo bệnh."

"Chuyện đó đành để dịp khác vậy," tôi đáp, lòng cười thầm trong cơn thịnh nộ: "hãy làm cho xong việc rồi mau đi dưới sự bảo bọc của Allah Toàn Năng đến với bạn bè của ngươi đi, họ đang mong ngóng ngóng trông ngươi kìa." Hắn đáp: "Thưa đại nhân, tôi chỉ muốn giới thiệu ngài với những con người tràn ngập niềm vui, những đứa con của các bậc quyền quý ấy thôi, giữa họ chẳng có sự xấc láo, thô tục hay luyên thuyên vô bổ nào đâu; bởi từ khi khôn lớn đến nay, tôi chưa bao giờ chịu nổi việc giao du với kẻ chuyên hỏi han những chuyện không đâu, và tôi cũng chẳng bao giờ lui tới với ai ngoài những kẻ kiệm lời giống như tôi.

Quả thật nếu ngài được đồng hành cùng họ hoặc chỉ nhìn thấy họ một lần thôi, ngài sẽ vứt bỏ hết thảy mọi tri kỷ hiện tại cho mà xem." Tôi đành bảo: "Mong Allah mang lại niềm vui trọn vẹn cho ngài bên cạnh họ, còn tôi thì dù thế nào cũng phải đến gặp họ vào một ngày nào đó." Thế nhưng hắn vẫn nài nỉ: "Ước gì là ngay ngày hôm nay, bởi tôi đã quyết tâm biến ngài thành một thành viên trong nhóm; nhưng nếu ngài bắt buộc phải đi gặp bạn bè hôm nay, tôi sẽ mang những món quà tuyệt vời mà ngài đã ban ơn ban phước cho tôi về cho các vị khách quý, để họ ăn uống trước mà không phải chờ đợi; còn tôi sẽ quay lại với ngài thật nhanh để cùng tháp tùng đến buổi tiệc nhỏ của ngài; giữa tôi và các tri kỷ chẳng có khách sáo gì phải bận tâm ngăn cản việc tôi rời đi cả. Đừng sợ, tôi sẽ sớm quay lại bên ngài và cùng đi tới bất cứ đâu ngài muốn."

Tôi gầm lên: "Không có Uy quyền và Sức mạnh nào ngoại trừ nơi Allah, Đấng Tối Cao, Đấng Vĩ Đại! Hãy đến với bạn bè của ngươi và vui vẻ đi; còn ta, xin hãy để ta đến với bạn bè và ở bên họ ngày hôm nay, họ đang chờ ta đấy." Nhưng gã thợ cạo vẫn khăng khăng: "Tôi sẽ không đời nào để ngài đi một mình đâu;" và tôi đáp lại: "Sự thật là chẳng ai có thể bước vào nơi ta sắp đến ngoại trừ một mình ta."

Hắn vặn vẹo: "Tôi nghi ngờ rằng hôm nay ngài tính đi hẹn hò lén lút với mụ đàn bà nào đó, bằng không thì ngài đã dẫn tôi theo cùng rồi. Mà tôi lại chính là người thích hợp nhất để đi theo, một kẻ có thể giúp ngài đạt được mục đích mong muốn. Chỉ sợ rằng ngài đang đâm đầu theo mấy ả đàn bà lẳng lơ để rồi rước họa vào thân; vì ở cái thành phố Baghdad này của chúng ta, chẳng ai làm được chuyện đó đâu, nhất là vào một ngày như thứ Sáu: Quan trấn thủ của chúng ta là một kẻ vô cùng nóng tính và tay gươm sắc bén đấy."

"Nhục nhã cho ngươi thay, cái gã già đồi bại và tồi tệ này!" tôi quát lên, "Biến đi! Trò đời gì mà ngươi cứ trút lên đầu ta thế này?" Hắn cãi: "Hỡi kẻ kém cỏi về trí tuệ, ngài đang nói dối tôi và giấu giếm tâm tư, nhưng tôi thừa hiểu rõ mồn một toàn bộ câu chuyện và tôi chỉ muốn hết lòng giúp đỡ ngài trong ngày hôm nay thôi."

Tôi sợ người nhà hoặc hàng xóm nghe thấy những lời bép xép của gã thợ cạo, nên đành ngậm tăm im lặng suốt quãng thời gian hắn hoàn nốt việc cạo đầu; lúc đó giờ tụng kinh đã đến và bài giảng Khutbah sắp sửa bắt đầu. Khi hắn làm xong, tôi liền bảo: "Hãy mang đồ ăn thức uống về cho bạn bè của ngươi đi, tôi sẽ chờ ngươi quay lại. Rồi chúng ta sẽ cùng đi."

Bằng cách này, tôi hy vọng có thể xoa dịu tình hình và đánh lừa tên khốn nạn đáng nguyền rủa ấy, mong sao thoát khỏi hắn; thế nhưng hắn lại giở trò: "Ngài đang lừa phỉnh tôi đấy phỏng, ngài muốn lén lút đi một mình đến chỗ hẹn để tự ném mình vào vòng hiểm nguy mà chẳng có đường thoát thân. Thề có Allah! Và thề có Allah một lần nữa! Ngài đừng có hòng đi đâu cho đến khi tôi quay lại, để tôi còn đi cùng và chứng kiến kết cục vụ việc của ngài." Tôi đành nhượng bộ: "Được rồi, thế thì đừng đi lâu đấy."

Hắn liền gom hết số thịt thà đồ uống mà tôi vừa cho cùng mọi thứ khác rồi bước ra khỏi nhà tôi; nhưng tên tiểu nhân khốn kiếp ấy lại giao hết đống đồ cho một gã phu khuân vác mang về nhà hắn, còn bản thân thì nấp ngay vào một góc ngõ. Về phần tôi, tôi liền vùng dậy ngay lập tức, vì các giáo sĩ Muezzin đã xướng lên lời Salám ngày thứ Sáu, lời chào dâng lên Sứ Giả; tôi vội vã khoác y phục rồi bước ra ngoài một mình, nhanh chân rảo bước ra phố và đứng chờ sẵn bên ngôi nhà mà tôi từng nhìn thấy thiếu nữ nọ.

Tôi bắt gặp mụ già đang canh gác ở cửa chờ sẵn, liền cùng mụ đi lên tầng trên, căn phòng của thiếu nữ. Vừa mới đặt chân tới nơi thì hỡi ôi, chủ nhân ngôi nhà từ buổi lễ trở về, bước vào đại sảnh rồi khép cửa lại. Tôi nhìn xuống cửa sổ và thấy gã thợ cạo này (nguyền rủa Allah giáng xuống đầu hắn!) đang ngồi lù lù ngay trước cửa, liền thốt lên: "Sao con quỷ này lại đánh hơi ra ta hay vậy?"

Ngay lúc ấy, như thể Allah đã định đoạt để xé toạc bức màn che giấu bí mật của tôi, tình cờ có một nữ tỳ trong nhà phạm lỗi gì đó nên bị chủ nhà đánh đập. Nả thét lên thảm thiết và tên nô lệ liền chạy vào can thiệp, thế là vị Kazi tiện tay quất luôn cả hắn, khiến gã nô lệ cũng gào lên oai oái. Gã thợ cạo chết tiệt cứ đinh ninh rằng người đang bị đánh chính là tôi; thế là hắn ta cũng lao vào gào thét, xé toạc y phục, bốc đất cát rắc lên đầu rồi liên tục la hét: "Cứu với! Cứu với! Chủ tôi đang bị sát hại trong nhà vị Kazi rồi!"

Đám đông liền bu lại xung quanh hắn, còn hắn thì vẫn tiếp tục tru tréo: "Chủ tôi bị giết chết trong nhà Kazi rồi!" Sau đó hắn vừa gào thét vừa cắm cổ chạy về nhà tôi, đám đông lóc cóc bám theo sau, rồi hắn báo tin cho người nhà, gia nhân và nô bỉ của tôi; và trước khi tôi kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra, họ đã ùn ùn kéo đến, người thì xé rách quần áo, kẻ thì buông xõa mái tóc vừa la hét: "Khốn khổ cho chủ nhân chúng tôi!" Dẫn đầu đám đông chính là gã thợ cạo trong bộ dạng rách rưới thảm hại nhất, hắn cũng đang gào thét như kẻ điên: "Thương thay cho người chủ bị sát hại của chúng tôi!" Và tất cả bọn họ đồng loạt lao vào tấn công ngôi nhà tôi đang đứng.

Vị Kazi nghe tiếng gào thét và náo động ngoài cửa liền bảo một tên đầy tớ: "Ra xem chuyện gì thế." Hắn chạy ra rồi hớt hải chạy vào thưa: "Thưa đại nhân, ở cổng có hơn vạn con người gồm cả nam lẫn phụ đang gào khóc: Khốn khổ cho chủ nhân chúng tôi! Họ cứ chỉ tay thẳng vào nhà mình." Khi nghe Kazi báo cáo vậy, sự việc có vẻ nghiêm trọng nên ngài đâm nổi giận; ngài đứng dậy bước ra mở cửa và đập vào mắt là một đám đông hỗn độn, ngài vô cùng kinh ngạc cất tiếng hỏi: "Hỡi bà con! Có chuyện gì thế này?"

"Đồ khốn nạn! Đồ chó má! Đồ heo sề!" gia nhân của tôi đồng thanh hét lớn; "Chính ngươi là kẻ đã giết hại chủ nhân chúng tôi!" Ngài ngẩn người đáp: "Hỡi bà con thiện lương, chủ nhân của các ngươi đã làm gì ta mà ta phải sát hại hắn?" ——Và Shahrazad nhận ra rạng đông đang ló dạng nên nàng liền ngừng lời theo phép.

Đến đêm thứ Ba mươi mốt,

Nàng tấu rằng: Hạ thần được nghe kể rằng, hỡi vị Vua cát tường, vị Kazi nói với các gia nhân: "Chủ nhân của các ngươi đã làm gì ta mà ta phải giết hắn? Đây là nhà của ta và nó đang rộng mở đón tất cả các ngươi đây."

Bấy giờ gã thợ cạo liền chen lên: "Chính tay ngươi đã đánh ngài ấy và ta đã tận tai nghe tiếng ngài ấy gào thét;" Kazi đáp: "Nhưng ngài ấy làm gì mà ta phải đánh, và điều gì đưa ngài ấy bước chân vào nhà ta, từ đâu tới và định đi đâu?" Gã thợ cạo quát: "Đừng có giả vờ làm một gã già độc ác và ngoan cố nữa, bởi ta thừa rõ toàn bộ câu chuyện từ đầu đến cuối; tóm lại là ái nữ của ngươi đã đem lòng yêu ngài ấy và ngài ấy cũng yêu nàng; khi ngươi phát hiện ngài ấy lẻn vào nhà, ngươi đã ra lệnh cho gia nhân đánh đập ngài ấy! Thề có Allah, chẳng có ai đứng ra phân xử giữa chúng ta và ngươi ngoài Caliph cả; bằng không thì ngươi hãy mau đưa chủ nhân chúng tôi ra đây để người nhà đón về, trước khi chúng tôi xông vào tự tay giải cứu ngài ấy khỏi nhà ngươi, để rồi lúc đó ngươi có muốn giữ thể diện cũng không kịp nữa đâu!"

Bấy giờ vị Kazi (với cái lưỡi đã cứng lại và miệng nghẹn ngào vì bối rối trước đám đông) đành nói: "Nếu ngươi đã nói vậy, thì chính ngươi hãy bước vào trong mà dắt ngài ấy ra." Nghe thế, gã thợ cạo liền xông xáo lao thẳng vào nhà. Khi thấy vậy, tôi hoảng hốt đảo mắt tìm đường trốn chạy, nhưng chẳng thấy chỗ nào khuất mắt ngoài một chiếc rương lớn đặt ở căn phòng trên lầu nơi tôi đang đứng. Tôi bèn chui tảng vào trong, sập nắp rương lại và nín thở.

Gã thợ cạo vừa bước vào phòng đã bắt đầu đảo mắt tìm kiếm tôi, quay trái ngó phải rồi tiến thẳng đến chỗ chiếc rương tôi đang ẩn nấp. Hắn vác hẳn chiếc rương lên đầu rồi cắm cổ chạy thục mạng. Đến lúc này thì lý trí tôi hoàn toàn bay biến, bởi tôi thừa biết gã sẽ không đời nào buông tha cho mình; tôi đành lấy hết can đảm đẩy nắp rương nhảy phóc xuống đất. Cú ngã khiến chân tôi gãy quắp, và vì cửa phòng đang mở nên tôi thấy rõ một đám đông đang nháo nhác nhìn vào.

May là trong tay áo tôi giắt rất nhiều vàng cùng một ít bạc, chuẩn bị sẵn cho những ngày khốn đốn như thế này; thế là tôi liên tục ném tung tóe tiền xu xuống để đánh lạc hướng đám đông; và trong lúc họ đang nhao nhao xông vào tranh giành tiền, tôi bắt đầu lê lết thân mình, vừa nhảy lò cò nhanh hết mức có thể qua các con hẻm nhỏ ở Baghdad, luồn lách quẹo trái quẹo phải. Nhưng ngẫu nhiên là dù tôi có trốn đi đâu thì gã thợ cạo chết tiệt ấy vẫn cứ bám riết theo sau, lớn tiếng gào thét: "Suýt nữa thì bọn chúng cướp mất người ch-u-ủ của tôi rồi! Bọn chúng định sát hại ân nhân của tôi cùng gia đình và bạn bè tôi cơ chứ! Ngợi khen Allah Đấng đã giúp tôi chiến thắng bọn chúng và giải cứu chúa công của tôi khỏi tay chúng!"

Rồi hắn quay sang chì chiết tôi: "Giờ thì ngài muốn trốn đi đâu hả? Ngài cứ khăng khăng đi theo những con đường tà đạo của mình cho đến khi tự đẩy bản thân vào nông nỗi này đây; nếu không có sự phù hộ của Allah dành cho ngài qua bàn tay tôi, thì đố ngài thoát khỏi cái bẫy hiểm nghèo mà ngài vừa sập vào đấy, vì bọn chúng đã chuẩn bị sẵn một kiếp nạn mà ngài chẳng đời nào trốn thoát được. Nhưng tôi sẽ không so đo với sự vô minh của ngài đâu, bởi ngài quá non kém, nông cạn và lại hay hấp tấp!"

Tôi giận đến mức suýt hộc máu, quát lên: "Chưa đủ sao, những tai họa mà ngươi trút lên đầu ta vẫn chưa đủ hay sao mà ngươi còn cứ bám riết lấy ta để luyên thuyên những điều nhảm nhí này giữa chốn thị tứ hả?" Sau đó, tôi đành tìm cách trốn vào tiệm của một thợ dệt nằm giữa khu chợ và cầu xin chủ tiệm bảo vệ, xua đuổi gã thợ cạo đi; khi đã ngồi thụp xuống căn phòng phía sau, tôi tự nhủ: "Nếu bây giờ ta quay về nhà, chắc chắn ta sẽ chẳng tài nào tống cổ được cái cõi nợ thợ cạo này đi đâu, hắn sẽ bám riết ta ngày lẫn đêm; mà ta thì dù chỉ nhìn thấy mặt hắn thêm một tích tắc thôi cũng không đời nào chịu nổi."

Thế là tôi lập tức cho gọi người làm chứng đến để lập di chúc, phân chia phần lớn tài sản cho gia nhân, đồng thời cắt đặt một người giám hộ để giao phó toàn bộ gia nghiệp lớn nhỏ, yêu cầu anh ta bán hết nhà cửa điền trang của tôi đi. Ngay sau đó, tôi khăn gói lên đường đi xa để được cao chạy xa bay khỏi tên khốn kiếp này; và tôi đã đến định cư tại thành phố của các vị, sống ở đây suốt một thời gian dài. Thế mà khi các vị mời tôi tới dự tiệc và tôi bước chân đến đây, cảnh tượng đầu tiên đập vào mắt tôi lại chính là gã xược rủi ro này đang ngồi ở vị trí trang trọng nhất. Hỏi sao lòng tôi có thể vui nổi, sao tôi có thể thoải mái ở lại quây quần bên cạnh kẻ đã mang lại toàn bộ tai họa này cho tôi, kẻ là nguyên nhân khiến chân tôi bị gãy và phải lưu vong biệt xứ xa rời quê cha đất tổ?" Kể đến đây, chàng thanh niên kiên quyết từ chối ngồi xuống và bỏ đi.

Khi nghe xong câu chuyện của chàng (anh thợ may kể tiếp), chúng tôi vô cùng kinh ngạc xen lẫn buồn cười, bèn quay sang gã thợ cạo và hỏi: "Bởi Allah, những điều chàng thanh niên ấy nói về ngươi có thật hay không?" Gã đáp: "Thưa rằng chính sự nhã nhặn, khôn ngoan và lòng quảng đại của tôi đã đối xử với hắn như thế đấy. Nếu không có tôi thì hắn đã bỏ mạng rồi, và chẳng có ai khác ngoài tôi là ân nhân cứu mạng hắn. Hắn chỉ bị gãy chân chứ không mất mạng đã là may mắn lắm rồi! Nếu tôi là một kẻ lắm lời, tọc mạch hay bao đồng, tôi đã chẳng đối xử tử tế với hắn như vậy; nhưng giờ đây, tôi sẽ kể cho các vị nghe một câu chuyện xảy ra với chính tôi, để các vị thấy rõ tôi là một con người kiệm lời, không hách dịch và hoàn toàn khác biệt với bảy người anh em của tôi; câu chuyện ấy thế này."