Hỡi vị thần, hãy biết rằng con linh dương này chính là con gái của chú ruột tôi, máu mủ ruột thịt của tôi. Tôi cưới nàng khi nàng hãy còn là một thiếu nữ, và chúng tôi sống với nhau ngót nghét ba mươi năm, nhưng ngặt nỗi hai vợ chồng lại chẳng mụn con nối dõi. Thế là tôi bèn nạp thiếp, và nàng hầu ấy đã ban cho tôi phúc lộc là một đứa con trai khôi ngô tuấn tú tựa trăng rằm, với đôi mắt sáng ngời, đôi lông mày cong liền một nét, và thân hình cân đối hoàn mỹ. Đứa trẻ lớn lên từng ngày; và khi nó tròn mười lăm tuổi, tôi có việc phải đi buôn xa ở một vài thành phố bèn mang theo rất nhiều hàng hóa. Nhưng con gái chú ruột tôi (chính là con linh dương này) từ nhỏ đã học được bùa chú, thuật chiêu hồn và các phép thuật ma giáo. Thế là ả bùa phép con trai tôi thành một con bê, nàng hầu của tôi (mẹ đứa bé) thành một con bò tơ, rồi giao cả hai cho người chăn gia súc chăm sóc.

Đến khi tôi trải qua một chuyến đi dài ngày trở về và hỏi thăm tung tích con trai cùng mẹ nó, ả liền đáp rằng: "Con hầu của chàng đã chết, còn con trai chàng thì bỏ trốn đi đâu mất ta chẳng rõ." Tôi đành sống trong cảnh đau khổ ròng rã suốt một năm trời, nước mắt đầm đìa cho đến ngày diễn ra Đại lễ của Thượng đế. Bấy giờ tôi bèn sai người chăn gia súc chọn cho mình một con bò tơ béo tốt; và hắn đã mang đến cho tôi chính là cô thiếu nữ, nàng hầu của tôi, kẻ đã bị con linh dương này bỏ bùa hãm hại. Tôi xắn tay áo, vén vạt áo, tay cầm dao tiến lại định cắt cổ con vật, thế nhưng nó lại rống lên thảm thiết và tuôn trào dòng lệ cay đắng. Cảnh tượng ấy khiến tôi kinh ngạc và mủi lòng, bèn buông tay dừng lại, bảo kẻ chăn gia súc rằng: "Hãy mang con khác đến đây cho ta." Lúc ấy, người em họ của tôi liền quát lên: "Hãy giết nó đi, ta chẳng còn con nào béo hơn hay đẹp hơn thế đâu!" Tôi lại bước tới lần nữa để tế thần, nhưng nó lại cất tiếng rống lớn, khiến lòng trắc ẩn của tôi trỗi dậy. Tôi đành dừng tay và ra lệnh cho kẻ chăn gia súc giết rồi lột da nó. Hắn giết và lột da con vật nhưng bên trong chẳng thấy chút mỡ hay thịt nào, chỉ toàn da với xương; để rồi khi tôi hối hận thì sự đã muộn màng, chẳng còn ích gì nữa. Tôi đành giao nó cho người chăn gia súc và bảo: "Hãy mang lại đây một con bê béo." Hắn liền dẫn đến con trai tôi nay đã bị biến thành bê.

Khi con bê nhìn thấy tôi, nó liền rứt đứt dây buộc, chạy bổ lại chỗ tôi, quấn quýt bên tôi, khóc lóc thảm thiết và tuôn rơi nước mắt. Thấy vậy, lòng tôi mềm nhũn ra, bèn bảo kẻ chăn gia súc: "Hãy mang một con bò tơ khác đến và thả con bê này ra!" Ngay lập tức, người em họ tôi (con linh dương này) liền cất giọng thé lên: "Anh bắt buộc phải giết con bê này; hôm nay là ngày lễ thánh thiêng liêng và hồng phúc, không được sát sinh bất cứ thứ gì trừ những vật tinh tuyết hoàn mỹ; mà trong số đàn bê của chúng ta chẳng có con nào béo tốt hay đẹp đẽ hơn con này đâu!" Tôi đáp: "Hãy nhìn lại cái thảm cảnh của con bò tơ mà anh đã giục ta đem giết theo lời cô, để rồi chúng ta chỉ nhận lấy sự chưng hửng và nó chẳng mang lại ích lợi gì cho ta cả. Ta đã vô cùng hối hận vì trót giết nó, thế nên lần này ta sẽ không nghe theo lời cô mà đem con bê này ra tế thần nữa đâu." Ả liền thét lên: "Nhân danh Thượng đế Tối cao, Đấng Hằng Xót Thương, Đấng Vô Lượng Từ Bi! Không đời nào có chuyện đó được; anh nhất định phải giết nó trong ngày lễ thánh này, và nếu anh không chịu giết nó thì đối với tôi, anh chẳng còn mặt mũi là đàn ông, còn tôi cũng chẳng phải vợ anh nữa." Khi nghe những lời cay nghiệt ấy, vì chẳng thấu hiểu tâm địa của ả, tôi liền tiến về phía con bê, tay lăm lăm con dao——Và lúc ấy Shahrazad nhận thấy ánh bình minh đang ló dạng nên đành ngưng lời theo phép được phép nói. Nhân đó, người em gái liền bảo nàng: "Chuyện của chị mới hay làm sao, mới thú vị, ngọt ngào và hấp dẫn làm sao!" Shahrazad đáp lại: "So với những gì ta có thể kể cho muội nghe vào đêm tới, nếu ta còn sống và Quốc vương buông tha cho ta, thì chuyện này thấm tháp vào đâu?" Bấy giờ Quốc vương thầm nhủ: "Nhân danh Thượng đế, ta sẽ chưa giết nàng vội cho đến khi nghe xong phần còn lại của câu chuyện." Thế là họ tiếp tục ôm ấp nhau qua suốt phần đêm còn lại cho đến tận lúc rạng đông. Sáng hôm sau, Quốc vương bước ra ngự triều, còn vị Tể tướng theo sau với tấm vải liệm của con gái kẹp dưới nách. Nhà vua ban hành sắc phong, người này thăng chức, kẻ kia bãi nhiệm cho đến hết ngày, nhưng tuyệt nhiên không hề hé lộ với Tể tướng nửa lời về những chuyện đã xảy ra. Vị đại thần vô cùng kinh ngạc trước thái độ ấy; và khi buổi thiết triều kết thúc, Quốc vương Shahryar bước vào hoàng cung.

Đến Đêm thứ Hai,

Dunyazad liền nói với người chị là Shahrazad: "Hỡi chị yêu, xin hãy kể tiếp cho chúng em nghe câu chuyện về Thương gia và Thần linh đi ạ." Nàng đáp: "Với niềm vui và sự hoan hỉ, nếu được Quốc vương chuẩn y." Bấy giờ nhà vua phán: "Hãy kể câu chuyện của nàng đi." Và Shahrazad cất lời:

Tâu Thiên mệnh Quốc vương, Đấng Quân vương được Thiên đàng soi đường chỉ lối! Thần được biết rằng khi vị thương gia định đem con bê ra tế thần nhưng thấy nó khóc, lòng dạ ông bèn chùng xuống và bảo kẻ chăn gia súc: "Hãy đem con bê này nhập chung vào đàn gia súc của ta." Toàn bộ sự việc ấy, vị lão ông đã kể lại cho vị thần nghe, khiến thần vô cùng kinh ngạc trước những lời kỳ lạ đó. Chủ nhân của con linh dương tiếp tục câu chuyện rằng:—Hỡi Chúa tể các vị Vua loài Jinni, mọi chuyện diễn ra đúng là như vậy đấy, và con gái chú ruột tôi, con linh dương này, đã chứng kiến tất cả rồi thét lên: "Hãy mổ thịt con bê này đi, bởi quả thực nó rất béo tốt." Thế nhưng tôi đã ra lệnh cho kẻ chăn gia súc mang nó đi, và hắn đã dẫn con vật quay về nhà. Hôm sau, khi tôi đang ngồi trong nhà, kìa! Kẻ chăn gia súc bước vào, đứng trước mặt tôi và thưa: "Hỡi chủ nhân, tôi mang đến cho ngài một tin vui sẽ làm xao xuyến tâm can ngài, ngài hãy ban thưởng cho tin mừng này đi." Tôi đáp: "Được chứ." Hắn liền thưa rằng: "Hỡi thương gia, tôi có một cô con gái, nó đã học phép thuật từ thuở nhỏ với một bà lão sống cùng chúng tôi. Hôm qua, khi ngài giao con bê cho tôi, tôi liền đem nó vào nhà. Con bé nhìn thấy con vật liền che mặt lại; rồi nó vừa khóc vừa cười và cuối cùng cất lời:—Hỡi cha, chẳng lẽ danh dự của con lại rẻ rúng đến mức cha dẫn những người đàn ông lạ vào tận nhà mình sao? Tôi liền hỏi nó:—Những người đàn ông lạ nào ở đây, và tại sao con lúc thì cười, lúc lại khóc? Nó đáp rằng:—Thật ra con bê đang ở cùng cha đây chính là con trai của chủ nhân chúng ta, vị thương gia; nhưng cậu ta đã bị người mẹ kế bỏ bùa hãm hại cả hai mẹ con. Đó là nguyên nhân khiến con cười; còn lý do con khóc là vì người mẹ của cậu ta, bởi chính cha cậu đã vô tình tước đoạt mạng sống của bà ấy. Khi nghe những lời ấy, tôi vô cùng kinh ngạc và chờ cho trời vừa hửng sáng là lập tức đến đây để bẩm báo với ngài." Hỡi vị thần, khi nghe những lời của người chăn gia súc, tôi liền cùng hắn bước đi. Lòng tôi lâng lâng như say men dù chẳng uống giọt rượu nào, ngập tràn niềm vui sướng và hoan hỉ cho đến khi tới nhà hắn. Tại đó, con gái hắn chào đón tôi và kính cẩn hôn tay tôi, đoạn con bê bước đến quấn quýt bên tôi hệt như trước. Tôi liền hỏi con gái người chăn gia súc: "Những điều con nói về con bê này có thật không?" Con bé đáp: "Dâng ngài, thưa chủ nhân, chính ngài đây là con trai ngài, là khúc ruột rà trong tim ngài." Tôi mừng rỡ khôn xiết và bảo rằng: "Hỡi thiếu nữ, nếu con giải được phép cho nó, toàn bộ gia súc và tài sản của ta đang nằm dưới quyền quản lý của cha con sẽ thuộc về con." Nàng mỉm cười đáp: "Hỡi chủ nhân, con không hề ham muốn của cải, và con sẽ chỉ nhận chúng với hai điều kiện: thứ nhất, ngài phải gả con trai ngài cho con; thứ thứ hai là con được phép trừng trị kẻ đã bỏ bùa cậu ấy và giam cầm ả, nếu không con sẽ chẳng thể tránh khỏi sự hiểm ác và những mưu mô của ả."

Hỡi vị thần, khi nghe những lời ấy của con gái người chăn gia súc, tôi liền đáp: "Ngoài những gì con đòi hỏi ra, toàn bộ gia súc và đồ đạc trong nhà đang giao cho cha con quản lý đều thuộc về con; còn về phần con gái chú ruột ta, mạng sống của ả tùy con định đoạt." Vừa dứt lời, nàng liền lấy một chiếc cốc múc đầy nước, đọc chú vào đó rồi rảy lên mình con bê và cất tiếng khấn: "Nếu Thượng đế Toàn năng tạo hóa sinh ra ngươi là một con bê, hãy cứ giữ nguyên hình dạng ấy và đừng thay đổi; nhưng nếu ngươi bị nguyền rủa, hãy trở lại nguyên hình như xưa theo lệnh của Thượng đế Tối cao!" Kìa lạ thay! Nó run lên bần bật rồi biến thành một người đàn ông bằng xương bằng thịt. Tôi liền lao vào ôm chầm lấy cổ con, nghẹn ngào bảo: "Nhân danh Thượng đế, con hãy kể cho ta nghe tất cả những gì con gái chú ruột con đã gây ra cho con và mẹ con đi." Khi nó kể lại ngọn ngành những gì đã xảy ra giữa chúng, tôi liền bảo: "Hỡi con trai ta, Thượng đế đã rủ lòng thương ban cho con một người cứu giúp, và công lý đã thuộc về con." Thế là, hỡi vị thần, tôi đã gả con gái người chăn gia súc cho nó, còn mụ vợ tôi thì bị nàng biến thành con linh dương này, kèm theo lời phán: "Hình hài này trông cũng đẹp mắt và chẳng có gì đáng ghê tởm cả." Sau đó, nàng sống cùng chúng tôi ngày đêm không dứt, cho đến khi Thượng đế rước nàng về với Người. Khi nàng qua đời, con trai tôi lên đường bôn ba đến các thành phố xứ Hind, tận thành phố của kẻ đã đối xử với ngài như thế này; còn tôi cũng dắt theo con linh dương (người em họ của tôi) lang thang hết thị trấn này đến thị trấn khác để dò la tin tức về con trai mình, cho đến khi định mệnh đưa đẩy tôi đến chốn này và chứng kiến cảnh vị thương gia đang ngồi khóc đầm đìa. Câu chuyện của tôi là thế đó!

Vị thần phán: "Câu chuyện này quả thực kỳ lạ, vậy ta chuẩn y cho ngươi một phần ba mạng sống của hắn." Bấy giờ, vị lão ông thứ hai, chủ nhân của hai con chó săn xám, bước lên thưa rằng: "Hỡi vị thần, nếu tôi kể cho ngài nghe những gì tôi đã phải gánh chịu từ chính các anh em mình, hai con chó săn này, và ngài nhận thấy đó là một câu chuyện còn kỳ diệu và lạ lùng hơn những gì ngài vừa nghe, liệu ngài có ban ơn cho tôi một phần ba mạng sống của người này nữa không?" Vị thần đáp: "Ta hứa danh dự với ngươi, nếu những phiêu lưu của ngươi thực sự kỳ diệu và lạ lùng hơn thế." Bấy giờ ông bắt đầu kể