Bà Grinberg sẽ mô tả ít nhất cũng phải cả trăm lần chuyến đi ngắn ngủi trong thang máy đó. Sáu tầng nhà sau khi chờ một chút ở tầng trệt. Một chuyến đi chưa đầy hai phút đã trở thành thời khắc xót xa nhất cuộc đời bà.
Thời khắc tiền định. Lẽ ra bà đã có thể thay đổi diễn biến sự việc, bà không ngừng nhắc đi nhắc lại với mình điều đó. Nếu bà chú ý hơn tới hơi thở của Louise. Nếu bà không đóng cửa sổ và cửa chớp để ngủ trưa. Bà sẽ ca thán chuyện đó qua điện thoại và các con gái bà sẽ không thể an ủi nổi. Cảnh sát sẽ bực bội vì bà tự gán cho mình tầm quan trọng lớn đến thế và nước mắt bà sẽ còn lã chã gấp đôi khi họ nói cụt ngủn: “Dù thế nào, bà cũng chẳng thể làm gì được.” Bà sẽ kể hết với các phóng viên theo vụ án. Bà sẽ nói chuyện với nữ luật sư của bị cáo, người mà bà thấy là kiêu ngạo và cẩu thả, và sẽ nhắc lại chuyện đó ở tòa án, nơi bà được gọi ra làm nhân chứng.
Lần nào bà cũng sẽ nói, hôm đó Louise không như bình thường. Vốn là người rất đỗi tươi cười và nhã nhặn, hôm đó chị đứng bất động trước cánh cửa băng kính. Adam ngồi trên bậc thềm, hét lên chói tai còn Mila vừa nhảy nhót vừa xô đẩy em trai. Louise không nhúc nhích. Chỉ có môi dưới chị khẽ run lên nhè nhẹ. Hai bàn tay chị chắp vào nhau, và chị cúi nhìn xuống đất. Lần đầu tiên, tiếng ồn hai đứa trẻ gây ra dường như không tác động đến chị. Vốn hay lo lắng về hàng xóm và cách cư xử sao cho đúng mực, vậy mà hôm đó chị lại không nhắc nhở gì bọn trẻ. Có vẻ như chị không nghe thấy chúng.
Bà Grinberg rất quý Louise. Thậm chí bà còn ngưỡng mộ người phụ nữ thanh lịch luôn tận tụy với việc chăm sóc hai đứa trẻ. Mila, con bé con, tóc tai lúc nào cũng được tết chặt hoặc búi gọn và giữ chắc bằng một chiếc nơ. Adam cũng có vẻ rất yêu Louise. “Bây giờ, chị ta đã làm việc đó, có lẽ tôi không nên nói điều này. Nhưng hồi ấy tôi cứ tự nhủ sao họ lại may mắn thế.”
Thang máy xuống đến tầng trệt và Louise túm lấy cổ Adam. Chị ta lôi thằng bé vào thang máy còn Mila vừa đi theo vừa hát nghêu ngao. Bà Grinberg đã lưỡng lự định lên theo. Trong vòng vài giây, bà tự hỏi có nên giả vờ quay lại sảnh nhà để kiểm tra hộp thư không, sắc mặt nhợt nhạt của Louise khiến bà cảm thấy khó chịu. Bà sợ rằng sáu tầng nhà sẽ dài vô tận đối với bà. Nhưng Louise đã giữ cửa cho bà hàng xóm, và bà đứng nép vào vách thang, chiếc túi đi chợ kẹp giữa hai chân.
“Chị ta có vẻ say rượu không?”
Bà Grinberg đã khẳng định rất dứt khoát. Louise có vẻ bình thường. Bà sẽ không đời nào để chị ta lên nhà cùng hai đứa trẻ nếu chỉ một giây thôi bà nghĩ đến việc… Nữ luật sư có mái tóc bóng nhờn chế giễu bà. Cô ta nhắc với tòa rằng bà Rose bị chứng chóng mặt và bà có vấn đề về nhãn lực. Người phụ nữ từng là giáo viên dạy nhạc sắp mừng sinh nhật lần thứ sáu mươi lăm ấy chẳng còn thấy gì rõ ràng nữa. Vả lại, bà sống trong bóng tối, như một con chuột chũi. Ánh sáng rực rỡ khiến bà đau đầu dữ dội. Chính vì thế bà mới đóng cửa chớp. Chính vì thế bà đã không nghe thấy gì.
Ả luật sư đó, suýt thì bà đã sỉ nhục cô ta ngay giữa phiên tòa. Bà những muốn làm cô ta câm miệng, những muốn đập vỡ hàm cô ta. Cô ta không biết xấu hổ sao? Cô ta không có chút ý nhị nào sao? Ngay từ những ngày đầu vụ án, ả luật sư đã nói về Myriam như một “người mẹ vắng mặt”, một “bà chủ lạm dụng người lao động”. Cô ta miêu tả cô như một phụ nữ mù quáng vì tham vọng, ích kỷ và thờ ơ tới mức đẩy Louise tội nghiệp đến bước đường cùng. Một phóng viên có mặt tại phiên tòa đã giải thích với bà Grinberg rằng không cần phải tức giận và đó không là gì khác ngoài một “chiến thuật bào chữa”. Nhưng bà Rose vẫn thấy chuyện đó thật ghê tởm, chỉ có thế thôi.
Trong tòa nhà, không ai nói đến chuyện đó, nhưng bà Grinberg biết rằng tất cả mọi người đều nghĩ đến nó. Ban đêm, ở mỗi tầng nhà, những đôi mắt vẫn mở trong bóng tối. Những trái tim vẫn đập loạn nhịp, và nước mắt vẫn chảy. Bà biết rằng những thân người vẫn trằn trọc và vặn vẹo mà không sao dỗ được giấc ngủ. Cặp vợ chồng ở tầng bốn đã chuyển nhà. Vợ chồng nhà Massé đã không bao giờ quay trở lại, tất nhiên. Bà Rose vẫn ở lại mặc cho những bóng ma và ký ức dai dẳng về tiếng hét đó.
Ngày hôm đó, sau giấc ngủ trưa, bà đã mở cửa chớp. Và chính lúc ấy bà nghe thấy nó. Đa số chúng ta sống mà không bao giờ nghe thấy những tiếng hét tương tự. Người ta chỉ hét lên như thế trong chiến tranh, trong những đường hào, ở những thế giới khác, trên những châu lục khác. Đó không phải dạng tiếng hét có thể cất lên ở đây. Tiếng hét đó kéo dài ít nhất mười phút, thoát ra gần như một mạch, không hơi thở và không tiếng nói. Tiếng hét đó trở nên khàn đặc, đầy ắp máu, nước mũi, sự điên cuồng. “Bác sĩ”, đó là tất cả những gì cuối cùng chị ta thốt ra được. Chị ta không gọi cứu trợ, chị ta không nói “Cứu” mà nhắc đi nhắc lại, trong những thời khắc hồi tỉnh hiếm hoi, “Bác sĩ”.
Một tháng trước khi thảm kịch xảy ra, bà Grinberg đã gặp Louise trên phố. Chị vú em có vẻ lo lắng và cuối cùng đã kể với bà về những vấn đề tiền nong mà chị ta đang gặp phải. Về người chủ nhà quấy rối chị ta, về những món nợ chồng chất, về tài khoản của chị ta ở ngân hàng lúc nào cũng trong tình trạng báo động. Chị ta nói như một quả bóng xì hơi, càng lúc càng nhanh.
Bà Grinberg đã giả vờ không hiểu gì. Bà đã cúi mặt, đã nói “thời buổi khó khăn với tất cả mọi người”. Thế rồi Louise túm lấy tay bà. “Tôi không ăn mày. Tôi có thể làm việc, buổi tối hoặc buổi sáng sớm. Khi hai đứa trẻ ngủ. Tôi có thể dọn nhà, ủi đồ, bất cứ việc gì bà muốn.” Nếu chị ta không siết cổ tay bà chặt đến thế, nếu chị ta không nhìn chăm chăm vào mắt bà bằng đôi mắt đen nhánh đó, như để sỉ nhục hoặc đe dọa, có lẽ bà Rose Grinberg đã chấp nhận. Và, dù cảnh sát có nói gì đi nữa, có lẽ bà đã thay đổi được mọi chuyện.
