Đại úy Nina Dorval nằm dài trên giường, trong căn hộ của mình trên đại lộ Strasbourg, hai mắt vẫn mở. Những ngày tháng Tám nhiều mưa này, Paris vắng hoe. Đêm thật yên tĩnh. Sáng mai, lúc 7 giờ 30, thời điểm mà ngày nào Louise cũng gặp lại hai đứa trẻ, họ sẽ gỡ niêm phong căn hộ trên phố Hauteville và sẽ tiến hành tái lập hiện trường. Nina đã báo trước cho dự thẩm viên, công tố viên và các luật sư. “Tôi sẽ đóng vai chị vú em,” bà nói. Hẳn sẽ không ai dám phản đối. Đại úy là người hiểu vụ án này hơn ai hết. Bà chính là người đầu tiên đến hiện trường, sau cú điện thoại của bà Rose Grinberg. Bà giáo dạy nhạc đã hét lên: “Chính là con mụ vú em. Ả đã giết chết hai đứa bé.”

Ngày hôm đó, nữ đại úy cảnh sát đã dừng xe trước tòa nhà. Một chiếc xe cứu thương vừa rời đi. Người ta đưa đứa bé gái đến bệnh viện gần nhất. Những kẻ hiếu kỳ đứng chật cả phố, như bị thôi miên bởi tiếng còi hụ, sự gấp gáp của các nhân viên cứu hộ, nét mặt nhợt nhạt của các nhân viên cảnh sát. Người qua đường làm ra vẻ chờ đợi thứ gì đó, họ hỏi han, họ đứng sững trên ngưỡng cửa hiệu bánh mì hoặc dưới một cổng vòm. Một người đàn ông giơ tay chụp ảnh lối vào tòa nhà. Nina Dorval đã cho người bắt anh ta đi khỏi đó.

Trong cầu thang, đại úy gặp các nhân viên cứu hộ đến đưa người mẹ đi. Cô vẫn ở trên lầu, bất tỉnh. Cô cầm trong tay con dao nhỏ bằng gốm trắng. “Gọi người đưa cô ấy ra lối cửa sau,” Nina ra lệnh.

Bà bước vào căn hộ. Bà cắt đặt công việc cho từng người. Bà nhìn các nhân viên thuộc bộ phận cảnh sát khoa học thao tác trong những bộ áo liền quần rộng thùng thình. Trong phòng tắm, bà tháo găng tay và cúi xuống bồn tắm. Bà bắt đầu bằng việc nhúng đầu ngón tay vào làn nước mờ đục và lạnh băng, vẽ thành những đường rạch, khuấy động mặt nước. Một chiếc thuyền hải tặc chòng chành theo gợn sóng. Bà không thể quyết định rút tay lên, có điều gì đó hút bà về phía đáy bồn. Bà liền thọc cánh tay xuống nước đến tận khuỷu, rồi đến tận vai, và một điều tra viên đã nhìn thấy bà trong tư thế đó, ngồi xổm, ống tay áo ướt sũng. Anh đề nghị bà ra ngoài; anh sẽ tiến hành thu thập chứng cứ.

Nina Dorval đi đi lại lại trong căn hộ, miệng dán chặt vào máy ghi âm. Bà mô tả các vị trí, mùi xà phòng và mùi máu, tiếng ti vi đang bật và tên chương trình đang được phát. Không bỏ qua bất cứ chi tiết nào: cửa máy giặt đang mở, để lòi ra một chiếc áo sơ mi nhàu nát, bồn rửa đầy bát đĩa, quần áo của hai đứa trẻ vứt bừa bãi trên sàn nhà. Trên bàn có để hai cái đĩa bằng nhựa màu hồng, phần còn thừa của bữa trưa đã khô lại. Người ta đã chụp ảnh món mì nui và những miếng giăm bông. Sau đó, khi đã biết nhiều hơn về chuyện của Louise, khi đã nghe mọi người kể lại huyền thoại về chị vú em điên khùng ấy, Nina Dorval thấy ngạc nhiên trước cảnh lộn xộn trong căn hộ.

Bà cử trung úy Verdier đến ga phía Bắc đón Paul vừa đi du lịch về. Ông sẽ biết cách xử lý, bà nghĩ. Đó là một người giàu kinh nghiệm, ông sẽ tìm được lời lẽ thích hợp, ông sẽ trấn an được người cha. Viên trung úy đến ga rất sớm. Ông ngồi vào một nơi khuất gió và nhìn các đoàn tàu vào ga. Ông muốn hút thuốc. Hành khách từ trên toa tàu bước xuống và bắt đầu chạy, từng nhóm một. Chắc họ phải bắt cho kịp chuyến tàu tiếp theo và viên trung úy đưa mắt dõi theo đám đông nhễ nhại mồ hôi đó, những phụ nữ đi giày cao gót, túi xách giữ chặt bên người, những người đàn ông hò hét: “Tránh ra nào!” Rồi đoàn tàu từ Luân Đôn tới. Lẽ ra trung úy Verdier có thể chờ bên dưới toa tàu của Paul, nhưng ông thích đứng ở cuối sân ga hơn. Ông nhìn người cha lúc này đã mất con tiến về phía mình, đầu đội mũ cát két, tay cầm cái túi nhỏ. Ông không bước đến gặp Paul. Ông muốn cho anh thêm vài phút. Thêm vài giây nữa trước khi bỏ rơi anh trong màn đêm bất tận.

Viên cảnh sát giơ thẻ ra. Ông đề nghị anh đi theo mình và lúc đầu Paul tưởng ông nhầm lẫn.

• • •

Tuần này sang tuần khác, đại úy Dorval lần ngược lại dòng sự kiện. Bất chấp sự im lặng của Louise, người vẫn chưa thoát khỏi cơn hôn mê, bất chấp những lời chứng thống nhất về chị vú em không thể chê trách này, bà vẫn tự nhủ mình sẽ tìm ra được điểm yếu. Bà tự thề sẽ tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra trong thế giới bí mật và ấm áp đó của tuổi thơ, đằng sau những cánh cửa đóng kín. Bà đã cho mời Wafa đến trụ sở cảnh sát ở số 36 và hỏi han cô ta. Cô gái trẻ không ngừng khóc, cô ta không thể nói nổi lời nào và cuối cùng nữ đại úy cảnh sát mất kiên nhẫn. Bà bảo cô ta rằng bà không quan tâm đến hoàn cảnh, giấy tờ, hợp đồng lao động của cô ta, những lời hứa của Louise hay vẻ ngây thơ của chị trong mắt cô ta. Điều bà muốn biết là ngày hôm đó cô ta có gặp Louise không. Wafa kể lại rằng sáng hôm đó cô ta có đến căn hộ. Cô ta đã bấm chuông và Louise mở hé cửa. “Có thể nói chị ấy đang che giấu điều gì đó.” Nhưng Alphonse chạy vào, thằng bé lách qua khe chân Louise và nhập hội với hai đứa trẻ, vẫn đang mặc quần áo ngủ, và ngồi trước ti vi. “Tôi đã cố gắng thuyết phục chị ấy. Tôi bảo chị ấy là chúng tôi có thể ra ngoài, đi dạo một lát. Trời đẹp và mấy đứa trẻ sắp chán ở nhà. Louise không muốn nghe gì hết. Chị ấy không để tôi vào. Tôi gọi Alphonse, thằng bé rất thất vọng, và chúng tôi bỏ đi.”

“Nhưng Louise không ở lại trong căn hộ.” Rose Grinberg nói rất dứt khoát, bà đã gặp chị vú em trong sảnh tòa nhà, một giờ trước khi bà ngủ trưa.

Một giờ trước vụ án mạng. Louise từ đâu về? Chị ta đã đi đâu? Chị ta đã ở bên ngoài bao lâu? Các nhân viên cảnh sát đã đi vòng quanh khu phố, tay cầm ảnh Louise. Họ hỏi tất cả mọi người. Họ bắt những kẻ dối trá, những người cô độc bịa chuyện để giết thời gian phải im miệng. Họ đến công viên, đến quán cà phê Paradis, họ đi bộ trên các lối qua đường ở phố Faubourg-Saint-Denis và hỏi han các chủ cửa hàng. Và rồi họ tìm lại được cuốn băng ghi hình của siêu thị. Nữ đại úy cảnh sát tua đi tua lại đoạn băng đến cả nghìn lần. Bà nhìn dáng vẻ bình thản của Louise giữa các kệ hàng mà phát buồn nôn. Bà quan sát đôi tay chị ta, đôi bàn tay vô cùng nhỏ nhắn, chúng nhặt một vỉ sữa, một gói bánh bích quy và một chai rượu vang. Trong đoạn phim đó, hai đứa trẻ chạy từ kệ hàng này sang kệ hàng khác nhưng chị vú em không hề đưa mắt nhìn theo chúng. Adam làm rơi những gói hàng, thằng bé va vào đầu gối một phụ nữ đang đẩy xe hàng. Mila cố với những quả trứng bằng sô cô la. Louise vẫn bình thản, chị ta không mở miệng, chị ta không gọi chúng. Chị ta đi về phía quầy thu ngân và chính hai đứa trẻ tự chạy về phía chị ta, vừa chạy vừa cười.

Chúng lao vào giữa hai chân chị ta, Adam kéo váy chị ta, nhưng Louise không đoái hoài gì đến chúng. Nữ đại úy cảnh sát chỉ đoán được, qua vài dấu hiệu cáu kỉnh mà chị ta thể hiện, đôi môi khẽ co rúm lại, ánh mắt nhìn trộm, lén lút. “Louise giống với những người mẹ giả dối trong truyện cổ tích, những người mẹ bỏ con mình trong rừng sâu tăm tối,” nữ đại úy cảnh sát tự nhủ.

Lúc bốn giờ chiều, bà Rose Grinberg đóng cửa chớp. Wafa đi bộ đến tận công viên và ngồi xuống một chiếc ghế dài. Hervé đã xong ca trực. Đúng giờ đó, Louise bước về phía phòng tắm. Ngày mai, Nina Dorval sẽ phải lặp lại những động tác đó: vặn vòi nước, để tay dưới luồng nước để đánh giá nhiệt độ giống như bà vẫn thường làm cho chính các con trai mình, khi chúng còn nhỏ. Và bà sẽ nói: “Các cháu, lại đây. Các cháu chuẩn bị tắm nhé.”

Họ đã phải hỏi Paul để biết xem Adam và Mila có thích nước không. Xem thông thường chúng có ngần ngại trước khi cởi quần áo không. Xem chúng có vui thích khi được bì bõm giữa đống đồ chơi không. “Có thể đã nổ ra một vụ tranh cãi,” đại úy giải thích. “Các vị có nghĩ rằng có thể chúng đã nghi ngờ hay đúng hơn là ngạc nhiên khi phải đi tắm vào lúc bốn giờ chiều không?” Họ đã cho người cha xem bức ảnh chụp hung khí gây án. Một con dao làm bếp bình thường nhưng nhỏ đến nỗi chắc hẳn Louise đã giấu được phần nào đó trong lòng bàn tay. Nina hỏi anh có nhận ra nó không. Nó có phải của nhà họ không, hay Louise đã mua nó, liệu có phải chị ta đã chủ tâm từ trước. “Anh cứ bình tĩnh suy nghĩ,” bà nói. Nhưng Paul không cần thời gian. Đó chính là con dao mà Thomas mang từ Nhật về làm quà cho họ. Một con dao bằng gốm, sắc vô cùng, chỉ cần chạm vào cũng đủ đứt ngón tay. Loại dao để thái sushi, Myriam đã đưa cho Thomas đồng một euro để xua đuổi vận rủi. “Nhưng chúng tôi chưa bao giờ dùng con dao đó để nấu ăn. Myriam cất nó trong một ngăn kéo, tít trên cao. Cô ấy muốn giữ nó ngoài tầm tay bọn trẻ.”

• • •

Sau hai tháng điều tra, cả ngày lẫn đêm, hai tháng lần theo quá khứ của người phụ nữ đó, Nina bắt đầu tin rằng bà hiểu rõ Louise hơn bất cứ ai. Bà đã cho triệu tập Bertrand Alizard. Ông già run rẩy trên chiếc ghế bành trong văn phòng trụ sở cảnh sát ở số 36. Mồ hôi lăn trên những vết tàn nhang. Ông ta, người vốn chẳng mấy sợ máu me và những bất ngờ tồi tệ, đã đứng ngoài hành lang khi cảnh sát lục soát căn hộ một phòng của Louise. Ngăn kéo thảy đều trống rỗng, cửa kính sạch bong. Họ chẳng tìm thấy thứ gì ở đó. Chẳng có gì ngoài một bức ảnh cũ của Stéphanie và vài phong thư vẫn còn dán kín.

Nina Dorval đã thọc sâu hai bàn tay vào tâm hồn thối rữa của Louise. Bà muốn biết mọi điều về chị ta. Bà tưởng mình có thể đấm vỡ bức tường câm lặng nơi chị vú em đang tự nhốt mình. Bà đã hỏi chuyện vợ chồng nhà Rouvier, ông Franck, bà Perrin, các bác sĩ ở bệnh viện Henri-Mondor, nơi Louise từng được đưa vào điều trị vì rối loạn tinh thần. Suốt nhiều giờ liền, bà ngồi đọc cuốn sổ bìa in hoa và ban đêm, bà mơ về những nét chữ xoắn vặn đó, những danh từ xa lạ mà Louise ghi lại với sự cẩn thận của một đứa trẻ đơn độc. Nữ đại úy cảnh sát cũng tìm gặp cả những người hàng xóm vào thời kỳ Louise còn sống trong căn nhà ở Bobigny. Bà hỏi han các chị vú em trong công viên. Có vẻ như không ai để ý đến chị ta. “Chỉ là chào hỏi qua lại, chẳng có gì hơn.” Chẳng có gì đáng để ý.

Và rồi, bà đã nhìn bị can ngủ trên chiếc giường trắng toát. Bà bảo y tá ra khỏi phòng bệnh. Bà muốn ở lại một mình với con búp bê già cỗi đó. Con búp bê đang thiếp ngủ, trên cổ và hai bàn tay, thay cho đồ trang sức, là những mảng băng trắng dày cộp. Dưới ánh đèn nê ông, nữ đại úy cảnh sát chăm chú nhìn vào đôi mí mắt tái nhợt, những chân tóc màu xám ở hai bên thái dương và mạch đập yếu ớt thoi thóp bên dưới vành tai. Bà cố gắng đọc thấy điều gì đó trên khuôn mặt suy sụp ấy, trên làn da khô nơi những nếp nhăn đã hằn sâu thành rãnh. Nữ đại úy cảnh sát không chạm vào thân hình bất động đó, nhưng bà ngồi xuống và nói chuyện với Louise giống như người ta vẫn nói chuyện với những đứa trẻ đang giả vờ ngủ. Bà bảo chị ta: “Tôi biết là chị đang nghe tôi nói.”

Nina Dorval từng có kinh nghiệm về chuyện này: việc tái lập hiện trường đôi khi có tác dụng như một loại thuốc hiện hình, giống như những nghi lễ trong đạo Vô đu khi mà nỗi lo sợ làm bật ra một sự thật trong cơn đau đớn, khi mà quá khứ được chiếu rọi bằng một luồng sáng mới mẻ. Một khi được dàn cảnh, có thể phép màu sẽ xảy ra, một chi tiết nào đó sẽ xuất hiện, một mâu thuẫn nào đó rốt cuộc sẽ có ý nghĩa. Ngày mai, bà sẽ bước vào tòa nhà trên phố Hauteville, nơi vài bó hoa và những bức vẽ trẻ con đang tàn úa trước cửa. Bà sẽ vòng qua những ngọn nến và đi thang máy. Căn hộ, nơi không có gì thay đổi từ cái ngày tháng Năm ấy, nơi không có ai đến lấy đồ đạc hay thậm chí là thu dọn giấy tờ, sẽ là sân khấu của vở diễn kinh khủng đó. Nina Dorval sẽ gõ cửa ba lần.

Ở đó, bà sẽ để mình bị nhấn chìm trong cơn chán ngán, trong sự ghét bỏ mọi thứ, căn hộ, máy giặt, bồn rửa bẩn thỉu, những đồ chơi vương vãi khỏi hộp và nằm chết lặng dưới gầm bàn, lưỡi kiếm nhọn hoắt chĩa lên trời, tai rủ xuống. Bà sẽ là Louise, người đã nhét ngón tay vào tai để khiến những tiếng la hét và khóc lóc ngừng lại. Louise, người đã đi đi lại lại từ phòng ngủ ra phòng bếp, từ phòng tắm ra phòng bếp, từ sọt rác ra chỗ phơi đồ, từ giường ra tủ tường ở cửa, từ ban công vào phòng tắm. Louise, người đã quay lại và rồi lại quay đi, người đã cúi xuống và nhón bước trên đầu ngón chân. Louise, người đã lấy con dao trong một ngăn kéo. Louise, người đã uống một cốc rượu vang bên cửa sổ mở rộng, một chân đặt trên ban công nhỏ.

“Các cháu, lại đây. Các cháu chuẩn bị tắm nhé!”

HẾT