“Không nhận người không có giấy tờ, ta đã thống nhất thế phải không? Nếu là người giúp việc hoặc thợ sơn, thì anh không thấy phiền. Những người đó cũng phải làm việc, nhưng để trông lũ trẻ thì quá nguy hiểm. Anh không muốn người nào đó sợ phải gọi điện thoại cho cảnh sát hoặc sợ đến bệnh viện trong trường hợp xảy ra chuyện gì. Ngoài ra còn phải không quá già, không đeo mạng che mặt và không hút thuốc lá. Điều quan trọng là cô ta phải nhanh nhẹn và sẵn sàng làm việc ngay. Cô ta phải làm việc thì chúng ta mới có thể đi làm được.” Paul đã chuẩn bị hết. Anh đã lập ra một danh sách câu hỏi và dự kiến mỗi cuộc phỏng vấn sẽ kéo dài ba mươi phút. Họ đã dành buổi chiều thứ Bảy để tìm vú em cho hai con.

Vài ngày trước, khi Myriam bàn luận về việc tìm vú em với cô bạn Emma, cô này đã than thở về người phụ nữ đang trông con mình. “Vú em nhà tớ có hai đứa con trai ở đây, thế nên cô ấy không bao giờ ở lại muộn hơn hoặc trông trẻ vào buổi tối được. Như thế không tiện cho lắm. Hãy nghĩ đến chuyện đó khi cậu phỏng vấn. Nếu cô ta có con, thì tốt hơn hết là chúng vẫn ở đất nước quê hương chúng.” Myriam cảm ơn cô bạn về lời khuyên này.

Nhưng, trên thực tế, câu chuyện của Emma khiến cô thấy khó chịu. Nếu một người sử dụng lao động nói về cô hoặc về một trong các bạn gái của cô theo cách đó, có lẽ cô đã gào lên phản đối người đó phân biệt đối xử. Cô thấy ý tưởng loại bỏ một phụ nữ bởi vì người đó có con thật kinh khủng. Cô không muốn gợi nhắc chủ đề này với Paul. Chồng cô cũng giống Emma. Một người thực dụng, luôn đặt gia đình và sự nghiệp của mình lên trước tiên.

Sáng nay, cả bốn người trong gia đình cùng đi mua sắm. Mila ngồi trên vai Paul, còn Adam nằm ngủ trong xe đẩy. Họ đã mua hoa và bây giờ họ dọn dẹp căn hộ. Họ muốn được đẹp mặt trước các vú em sắp lần lượt xuất hiện. Họ thu dọn những cuốn sách và mấy quyển tạp chí nằm lăn lóc trên sàn, dưới gầm giường và cả trong phòng tắm. Paul yêu cầu Mila xếp gọn đồ chơi của con bé vào những chiếc túi nhựa lớn. Con bé vừa từ chối vừa khóc lóc, và rốt cuộc chính anh đành chất đống chúng vào cạnh tường. Họ gấp quần áo của hai đứa trẻ, thay ga giường. Họ lau chùi, vứt bỏ, tuyệt vọng tìm cách khiến căn hộ nơi họ đang chết nghẹt trở nên thông thoáng. Họ muốn các vú em thấy rằng họ là những người chăm chỉ, nghiêm túc và ngăn nắp, đang nỗ lực trao tặng cho các con mình những gì tốt đẹp nhất. Muốn các vú em hiểu rằng họ là ông bà chủ.

Mila và Adam ngủ trưa. Myriam và Paul ngồi trên mép giường. Bối rối và lo âu. Họ chưa bao giờ gửi con cho ai. Myriam đang học đại học luật năm cuối thì mang thai Mila. Cô nhận bằng tốt nghiệp hai tuần trước khi sinh. Paul thực tập hết chỗ này đến chỗ khác, tràn đầy lạc quan, chính thái độ lạc quan ấy đã quyến rũ Myriam khi cô gặp anh. Anh tin chắc mình có thể làm việc thay cho cả hai người. Tin chắc sẽ tạo dựng được sự nghiệp trong ngành sản xuất băng đĩa nhạc, mặc dù đang là thời kỳ khủng hoảng và cắt giảm ngân sách.

Mila là một bé gái bấy bớt, cáu kỉnh, không ngừng khóc lóc. Con bé không tăng cân, không chịu bú cả sữa mẹ lẫn sữa bình do bố pha. Cúi người trên nôi con, Myriam đã lãng quên cả sự tồn tại của thế giới bên ngoài. Tham vọng của cô chỉ dừng ở việc khiến bé gái gầy còm và luôn miệng kêu khóc đó tăng được vài lạng. Ngày tháng trôi qua mà cô không nhận ra. Paul và cô không bao giờ rời Mila. Họ vờ như không thấy bạn bè khó chịu về việc đó và nói sau lưng họ rằng một đứa bé không nên có mặt ở quán rượu hoặc trên ghế nhà hàng. Nhưng Myriam tuyệt đối không chịu nghe nhắc đến vú em. Chỉ duy nhất cô mới có thể đáp ứng các nhu cầu của con gái.

Mila chưa đầy một tuổi rưỡi thì Myriam lại có thai. Cô vẫn luôn khẳng định rằng đó là một tai nạn. “Thuốc tránh thai không phải lúc nào cũng hiệu quả một trăm phần trăm đâu”, cô thường vừa cười vừa nói thế với đám bạn gái. Thật ra, cô đã chủ ý dự tính lần mang thai này.

Adam là cái cớ để không phải rời khỏi tổ ấm êm đềm. Paul không phản đối gì chuyện đó. Anh vừa được nhận làm trợ lý âm thanh trong một trường quay nổi tiếng nơi anh làm việc ngày đêm để chiều theo ý thích thất thường của các nghệ sĩ và thời gian biểu của họ. Có vẻ như vợ anh rất thỏa mãn với việc sinh đẻ sòn sòn. Cuộc sống êm đềm trong cái kén, tách biệt khỏi thế giới và người khác, đã bảo vệ họ trước mọi chuyện.

Thế rồi thời gian bắt đầu có vẻ như dài ra, cỗ máy gia đình hoàn hảo bị mắc kẹt. Bố mẹ Paul, những người đã tập được thói quen giúp đỡ họ khi cô con gái đầu ra đời, càng ngày càng dành nhiều thời gian cho ngôi nhà của ông bà ở nông thôn, nơi ông bà đang tiến hành những hạng mục xây dựng quan trọng. Một tháng trước khi Myriam sinh con, ông bà đã thu xếp một chuyến du lịch ba tuần ở châu Á và chỉ thông báo cho Paul vào phút chót. Anh rất bực bội chuyện đó, và than thở với Myriam về sự ích kỷ và hời hợt của bố mẹ. Nhưng Myriam lại thấy nhẹ nhõm. Cô không chịu nổi việc bà Sylvie cứ bám theo cô. Cô vừa mỉm cười vừa nghe những lời khuyên của mẹ chồng, ngậm bồ hòn làm ngọt khi thấy bà lục lọi tủ lạnh và phê phán thức ăn trong đó. Sylvie mua những loại xa lát có xuất xứ từ nền nông nghiệp sinh thái. Bà chuẩn bị đồ ăn cho Mila nhưng để bếp trong tình trạng lộn xộn và bẩn thỉu. Myriam và bà không bao giờ thống nhất được trong bất kỳ chuyện gì, và trong căn hộ luôn ngự trị một cảm giác khó chịu đặc sệt, sôi sục, mỗi giây đều đe dọa biến thành cuộc ẩu đả. “Để cho bố mẹ anh sống với chứ. Ông bà có lý khi tận hưởng như thế, bây giờ ông bà được tự do rồi,” rốt cuộc Myriam bảo Paul.

Cô không lường được mức độ trầm trọng của những gì sắp xảy ra. Với hai đứa con, mọi thứ đều trở nên phức tạp hơn: đi chợ, tắm rửa, đi khám bác sĩ, dọn dẹp nhà cửa. Các hóa đơn chồng chất. Myriam rầu rỉ. Cô bắt đầu ghét những lần đi chơi công viên. Những ngày mùa đông đối với cô như kéo dài vô tận. Cô không thể chịu nổi những trò mè nheo của Mila, và thờ ơ với những tiếng bi bô đầu tiên của Adam. Mỗi ngày cô lại cảm thấy rõ hơn nhu cầu được đi bộ một mình, và muốn hét lên như một ả điên giữa phố. “Chúng ăn tươi nuốt sống mình,” thỉnh thoảng cô lại tự nhủ như vậy.

Cô ghen tị với chồng. Buổi tối, cô bồn chồn chờ anh sau cánh cửa. Cô bỏ ra cả tiếng đồng hồ để than thở về những tiếng kêu khóc của hai đứa trẻ, về kích thước căn hộ, về việc cô chẳng có thú vui nào. Khi cô để anh nói và anh kể về những buổi ghi âm tuyệt vời cho một nhóm nhạc hip-hop, cô sổ toẹt vào mặt anh: “Anh thật may mắn.” Anh đáp lại: “Không, em mới là người may mắn. Anh những muốn được thấy chúng lớn lên biết bao.” Trong trò đó, chẳng bao giờ có người thắng cuộc.

Đêm đêm, Paul ngủ cạnh cô, giấc ngủ sâu của một người đã làm việc cả ngày và xứng đáng được nghỉ ngơi tử tế. Cô để mặc mình bị cắn rứt trong nỗi chua chát và tiếc nuối. Cô nghĩ đến những nỗ lực mình đã bỏ ra để học xong đại học, mặc dù thiếu tiền và thiếu sự hỗ trợ của bố mẹ, cô nghĩ đến niềm vui trào dâng khi được nhận vào đoàn luật sư, cô nghĩ đến lần đầu tiên mặc áo choàng luật sư và được Paul chụp ảnh, trước cửa tòa nhà họ ở, tự hào và rạng rỡ.

Suốt nhiều tháng ròng, cô vờ như chấp nhận hoàn cảnh. Ngay cả với Paul, cô cũng không nói cô xấu hổ đến mức nào. Cô cảm thấy chán chết ra sao khi chẳng có gì khác để kể ngoài vài trò hề của hai đứa trẻ và nội dung trò chuyện giữa những người xa lạ mà cô dõi theo trong siêu thị. Cô bắt đầu từ chối tất cả các lời mời ăn tối, không trả lời những cuộc gọi của bạn bè. Cô đặc biệt đề phòng đám phụ nữ, họ có thể tỏ ra vô cùng tàn nhẫn. Cô muốn bóp cổ những người giả vờ ngưỡng mộ mình, hoặc tệ hơn, ghen tị với mình. Cô không còn chịu đựng nổi việc nghe họ than thở về công việc của họ, rằng họ không được gặp con đủ nhiều. Trên tất cả, cô sợ những người xa lạ. Những người không chút ác ý hỏi cô làm nghề gì và ngoảnh mặt đi chỗ khác khi nghe nói đến cuộc sống của một bà nội trợ.

Một hôm, khi đang mua sắm ở cửa hàng Monoprix trên đại lộ Saint-Denis, cô nhận thấy mình đã vô tình lấy cắp mấy đôi tất trẻ con bị bỏ quên trong xe đẩy của con. Khi còn cách nhà vài mét, lẽ ra cô có thể quay trở lại cửa hàng để trả lại, nhưng cô đã từ bỏ ý định đó. Cô không kể lại với Paul. Việc đó chẳng mang lại lợi lộc gì, thế nhưng cô không thể ngăn mình nghĩ đến nó. Sau lần đó, cô đều đặn đến của hàng Monoprix và giấu trong xe đẩy của con trai khi thì một chai dầu gội, lúc thì một hộp kem hoặc một thỏi son mà cô chẳng bao giờ dùng đến. Cô biết rất rõ rằng, nếu họ bắt được cô, cô chỉ cần đóng vai một bà mẹ quá tải và chắc chắn họ sẽ tin tưởng vào sự lương thiện của cô. Những lần ăn trộm đồ nực cười đó khiến cô phấn khích. Cô cười một mình trên phố, và có cảm giác đang chế nhạo cả thế giới.

Khi tình cờ gặp Pascal, cô đã coi chuyện đó như một dấu hiệu. Anh bạn học cũ của cô ở khoa luật đã không nhận ra cô ngay lập tức: cô mặc chiếc quần quá rộng, đi đôi bốt cũ mòn và búi mái tóc bết bẩn thành một túm. Cô đang đứng trước vòng quay ngựa gỗ, nơi Mila nhất định không chịu xuống. “Đây là vòng cuối cùng,” cô nhắc lại mỗi lần con bé lướt qua trước mặt cô và ra hiệu với cô, nó kiên quyết bíu chặt lấy con ngựa. Cô ngước mắt lên: Pascal đang cười với cô, hai tay dang rộng để biểu lộ niềm vui sướng và nỗi ngạc nhiên. Cô cười đáp lại, hai bàn tay bám riết lấy chiếc xe đẩy. Pascal không có nhiều thời gian, nhưng thật may là anh có hẹn chỉ cách nhà Myriam vài bước chân. “Dù sao em cũng phải về. Chúng ta đi cùng nhé?” cô đề nghị anh.

Myriam lao vào Mila, con bé hét lên chói tai. Nó không chịu đi và Myriam vẫn khăng khăng mỉm cười, vờ như mình đang làm chủ tình huống. Cô không ngừng nghĩ đến chiếc áo len chui đầu cũ rích đang mặc bên trong áo măng tô, và Pascal hẳn đã nhìn thấy cái cổ áo sờn rách. Cô cuống quýt đưa tay lên vuốt tóc hai bên thái dương, như thể chỉ cần làm thế là có thể lập lại trật tự cho mái tóc khô rối của mình. Pascal tỏ vẻ không nhận thấy điều gì. Anh nói chuyện với cô về văn phòng luật anh đã mở chung với hai người bạn cùng khóa, về những khó khăn và những niềm vui khi bắt đầu sự nghiệp. Cô như nuốt từng lời của anh. Mila không ngừng nói xen vào, và Myriam sẵn lòng cho con bé mọi thứ để làm nó im miệng. Không rời mắt khỏi Pascal, cô lục túi áo, túi quần, túi xách, để tìm một cây kẹo mút, một cái kẹo nhai, bất cứ thứ gì để mua lấy sự im lặng của con gái.

Pascal gần như không nhìn đến hai đứa trẻ. Anh không hỏi cô chúng tên là gì. Kể cả Adam, cậu bé đang nằm ngủ trong xe đẩy, khuôn mặt thảnh thơi và đáng yêu, hình như cũng không khiến anh mềm lòng hay xúc động.

“Đến nơi rồi.” Pascal hôn lên má cô. Anh nói: “Anh rất vui vì được gặp lại em” rồi bước vào trong một tòa nhà, nơi cánh cửa nặng nề màu xanh khi sập lại đã làm Myriam giật mình. Cô bắt đầu cầu nguyện trong im lặng. Đứng đó, giữa phố, cô tuyệt vọng đến nỗi tưởng có thể ngồi bệt xuống đất mà khóc. Lẽ ra cô phải bám chặt lấy chân Pascal, cầu xin anh đưa cô đi, dành cho cô cơ hội. Khi về đến nhà, cô hoàn toàn suy sụp. Cô ngắm nhìn Mila, con bé chơi ngoan ngoãn. Cô tắm cho con trai và tự nhủ rằng niềm hạnh phúc này, niềm hạnh phúc giản dị, câm lặng, tù túng này không đủ để an ủi cô. Chắc hẳn Pascal phải coi thường cô lắm. Thậm chí có thể anh ta đã gọi cho các bạn học cũ trong khoa để kể về cuộc sống đáng thương của Myriam, cô gái “không còn ra cái giống gì” và “không có được sự nghiệp như người ta tưởng”.

Cả đêm, những cuộc trò chuyện tưởng tượng gặm nhấm đầu óc cô. Ngày hôm sau, cô vừa tắm xong thì nghe thấy chuông báo có tin nhắn. “Anh không biết em có định quay trở lại với ngành luật không. Nếu em vẫn quan tâm, chúng ta có thể bàn bạc chuyện này.” Myriam suýt hét lên vì vui sướng. Cô bắt đầu nhảy nhót trong căn hộ và ôm hôn Mila, con bé hỏi cô: “Có chuyện gì thế hả mẹ? Tại sao mẹ lại cười?” Về sau, Myriam tự hỏi không biết Pascal đã nhận thấy nỗi tuyệt vọng của cô, hay chỉ đơn giản là anh coi đây như một dịp trời ơi đất hõi để túm được Myriam Charfa, cô sinh viên nghiêm túc nhất anh từng gặp. Có thể anh đã nghĩ mình thật may mắn khi tuyển dụng được một phụ nữ như cô, đưa cô quay lại con đường dẫn đến phòng xử án.

Myriam nói chuyện này với Paul, và cô thất vọng trước phản ứng của anh. Anh nhún vai. “Nhưng anh không biết là em muốn đi làm cơ đấy.” Chuyện đó khiến cô giận kinh khủng, giận hơn cả mức cô nên thể hiện. Cuộc trò chuyện của họ nhanh chóng trở nên kích động. Cô coi anh là người ích kỷ, anh đánh giá cách cư xử của cô là vô lý. “Em sẽ đi làm, anh cũng muốn thế lắm, nhưng chúng ta sẽ làm thế nào với hai đứa trẻ đây?” Anh cười gằn, đột nhiên coi những tham vọng của cô là điều nực cười, khiến cô lại càng có cảm giác cô hoàn toàn bị giam cầm trong căn hộ này.

Khi đã bình tĩnh lại, họ kiên nhẫn xem xét các lựa chọn. Đang là cuối tháng Giêng: thậm chí còn chẳng cần mất công hy vọng tìm được chỗ trong nhà trẻ hoặc trung tâm giữ trẻ bán thời gian. Họ không quen biết ai ở tòa thị chính. Và nếu cô bắt đầu đi làm trở lại, mức thu nhập của hai vợ chồng sẽ khiến họ rơi vào tình cảnh tồi tệ nhất: quá giàu nên không thể xin được hỗ trợ khẩn cấp, và quá nghèo để việc thuê vú em không phải là một khoản phải hy sinh. Cuối cùng, đó lại là giải pháp họ chọn, sau khi Paul khẳng định: “Nếu tính cả làm thêm giờ, thì vú em và em kiếm được một khoản gần bằng nhau. Nhưng rốt cuộc, nếu em nghĩ việc đó có thể giúp em phát triển thì…” Cuộc nói chuyện đã để lại trong cô một dư vị cay đắng. Và cô rất giận Paul.

• • •

Cô đã muốn làm mọi việc thật tốt. Để được yên tâm, cô đến một công ty mới mở trong khu. Một văn phòng nhỏ, trang trí đơn giản, do hai cô gái trẻ trạc ba mươi tuổi quản lý. Mặt tiền văn phòng được sơn màu xanh nhạt, trang trí bằng vài ngôi sao và mấy con lạc đà nhỏ lấp lánh. Myriam bấm chuông. Qua cửa kính, cô chủ công ty nhìn cô chằm chằm. Cô ta chậm rãi đứng dậy và thò đầu qua khe của mở hé.

“Vâng?”

“Chào cô.”

“Cô đến để ghi tên à? Chúng tôi cần một bộ hồ sơ đầy đủ. Một bản lý lịch trích ngang và các giấy tờ chứng nhận có chữ ký của những người sử dụng lao động trước đây.”

“Không, hoàn toàn không phải thế. Tôi đến đây vì các con tôi. Tôi đang tìm một vú em.”

Khuôn mặt cô nàng biến đổi hoàn toàn. Cô ta có vẻ hài lòng khi được tiếp đón một khách hàng, và lại càng ngượng ngùng hơn vì sự nhầm lẫn vừa rồi. Nhưng làm sao cô ta có thể tin được rằng người phụ nữ mệt mỏi với mái tóc dày quăn tít kia lại là mẹ của bé gái xinh xắn đang khóc lóc trên vỉa hè kia chứ?

Cô nàng quản lý mở một cuốn catalogue to tướng, và Myriam cúi xuống để đọc. “Chị ngồi đi,” cô ta mời cô. Hàng chục bức ảnh chụp những người phụ nữ, đa phần là người châu Phi hoặc Philippines, lướt qua trước mắt Myriam. Mila rất thích thú. Con bé bảo: “Cô này xấu quá, đúng không mẹ?” Mẹ con bé vội mắng át đi, rồi với tâm trạng nặng nề, cô quay lại với những bức chân dung mờ mịt hoặc căn chỉnh không được tốt, không một người phụ nữ nào mỉm cười.

Cô nàng quản lý khiến cô thấy kinh tởm. Vẻ đạo đức giả, khuôn mặt tròn và đỏ au, chiếc khăn sờn rách quàng quanh cổ. Thái độ kỳ thị thể hiện rõ mồn một lúc trước. Mọi thứ đều khiến cô muốn chạy trốn. Myriam bắt tay cô ta. Cô hứa sẽ bàn bạc với chồng nhưng rồi không bao giờ quay lại nữa. Thay vào đó, cô tự mình đi dán một tờ quảng cáo nhỏ tại các cửa hàng trong khu. Theo lời khuyên của một cô bạn, cô đã đăng ồ ạt những thông báo có đánh dấu KHẨN trên các trang web. Sau một tuần, họ nhận được sáu cuộc gọi.

Cô chờ đợi chị vú em này chẳng khác gì chờ đợi Đấng Cứu thế, mặc dù cô kinh hoàng khi nghĩ đến việc bỏ các con mình lại cho người đó. Cô biết mọi thứ về chúng và muốn giữ những hiểu biết bí mật đó cho riêng mình. Cô thuộc hết các sở thích, các thói tật của chúng. Cô đoán được ngay lập tức khi một trong hai đứa bị ốm hay buồn bã. Cô chưa từng rời mắt khỏi chúng, và tin chắc rằng không ai có thể bảo vệ chúng tốt hơn cô.

Từ khi hai đứa bé ra đời, cô sợ mọi thứ. Nhất là sợ chúng chết. Cô không bao giờ nói đến chuyện đó, cả với bạn bè lẫn với Paul, nhưng cô tin chắc tất cả bọn họ đều có cùng ý nghĩ. Cô tin chắc, cũng giống như cô, họ đã từng có lúc vừa ngắm nhìn con ngủ vừa tự hỏi điều gì sẽ xảy đến với họ nếu như thân thể kia chỉ là một cái xác, nếu những đôi mắt đang nhắm kia sẽ nhắm như thế mãi mãi. Cô chẳng thể làm gì trong chuyện này. Những kịch bản kinh hoàng cứ chất chồng trong tâm trí cô, và cô xua chúng đi bằng cách lắc đầu, lẩm nhẩm những câu kinh, chạm tay vào gỗ lấy may và chạm vào bàn tay Fatma[1] mà cô được thừa kế từ mẹ. Bàn tay đó xua đuổi vận rủi, bệnh tật, tai nạn và những sở thích tai ác của bọn ăn thịt người. Ban đêm, cô mơ thấy hai đứa bé đột ngột mất tích, giữa một đám đông người. Cô hét lên

“Các con tôi đâu rồi?” còn mọi người thì cười. Họ nghĩ cô bị điên.

❀ ❀ ❀

[1] Bàn tay Fatma, hay còn được gọi là bàn tay Hamsa, là một trong những bùa hộ mệnh cổ xưa nhất được sử dụng trong văn hóa hiện đại.