Stéphanie đã gặp rất nhiều may mắn. Khi con bé vào trung học, bà Perrin, bà chủ của Louise, đã đề nghị ghi tên nó vào một trường trung học Paris, danh giá hơn rất nhiều so với trường trung học được nhắm cho con bé ở Bobigny. Bà Perrin muốn thể hiện cử chỉ tốt đẹp dành cho Louise tội nghiệp, người đã làm việc rất nhiều và rất xứng đáng được đối xử như thế.
Nhưng Stéphanie không tỏ ra xứng tầm với sự hào hiệp đó. Chỉ vài tuần sau khi vào lớp chín, những rắc rối bắt đầu. Con bé gây mất tập trung cho cả lớp. Nó không thể kiềm chế để không phá lên cười, ném đồ vật ngang phòng học, trả lời giáo viên bằng những lời lẽ thô tục. Các học sinh khác thấy vừa thú vị vừa mệt mỏi với con bé. Nó giấu giếm Louise những lời nhận xét trong sổ liên lạc, những lời cảnh báo, những lần mời phụ huynh đến gặp hiệu trưởng. Con bé bắt đầu trốn học và hút cỏ trước buổi trưa, nó nằm dài trên mấy cái ghế ở một công viên thuộc quận 15.
Một buổi tối, bà Perrin gọi chị vú em đến để thổ lộ với chị rằng bà vô cùng thất vọng. Bà cảm thấy mình bị phản bội. Vì Louise, bà đã xấu hổ kinh khủng. Bà đã mất mặt trước ông hiệu trưởng, người mà bà mất rất nhiều thời gian để thuyết phục và đã rất ưu ái bà khi chấp nhận Stéphanie. Một tuần nữa, con bé sẽ được triệu tập đến trước hội đồng kỷ luật, và Louise cũng phải đến. “Giống như một phiên tòa vậy,” bà chủ khô khan giải thích với chị. “Cô sẽ phải bảo vệ con bé.”
Lúc 15 giờ, Louise và con gái bước vào phòng. Đó là một căn phòng tròn, không được sưởi ấm, từ những khung cửa sổ rộng gắn kính màu xanh lá cây và xanh da trời tỏa ra thứ ánh sáng như trong nhà thờ. Khoảng chục người - giáo viên, tư vấn viên, đại diện hội cha mẹ học sinh - ngồi xung quanh một chiếc bàn rộng bằng gỗ. Họ lần lượt lên tiếng. “Stéphanie không thích nghi được, vô kỷ luật, hỗn láo.” “Cháu không phải là một cô bé độc ác,” một người nói thêm. “Nhưng khi cháu bắt đầu chuyện gì, thì không có cách nào khuyên giải được.” Họ ngạc nhiên vì Louise chưa từng phản ứng trước mức độ nghiêm trọng của thảm kịch đó. Vì chị không đáp lại những yêu cầu gặp mặt mà các giáo viên gửi cho chị. Họ đã gọi vào điện thoại di động của chị. Thậm chí họ còn để lại tin nhắn, nhưng chẳng tin nhắn nào được hồi đáp.
Louise đã cầu xin họ cho con gái chị thêm một cơ hội nữa. Chị vừa khóc vừa giải thích chị đã chăm sóc lũ trẻ cẩn thận đến thế nào, chị trừng phạt chúng khi chúng không nghe lời ra sao. Chị cấm chúng xem ti vi khi đang làm bài tập. Chị nói rằng chị có những nguyên tắc và rất có kinh nghiệm trong việc giáo dục trẻ con. Bà Perrin đã cảnh báo chị, đây đúng là một phiên tòa và chị mới là người bị phán xét. Chị, người mẹ tồi tệ.
Xung quanh chiếc bàn lớn bằng gỗ, trong căn phòng lạnh giá nơi tất cả mọi người phải mặc nguyên áo khoác, các giáo viên đều nghiêng đầu sang bên. Họ nhắc lại: “Thưa chị, chúng tôi không nghi ngờ gì về việc chị đã rất nỗ lực. Chúng tôi tin chắc chị đã làm hết khả năng của mình.”
Một giáo viên tiếng Pháp, một phụ nữ mảnh dẻ và dịu dàng, hỏi chị:
“Stéphanie có bao nhiêu anh chị em?”
“Nó không có anh chị em,” Louise trả lời.
“Nhưng chị vừa kể với chúng tôi về các con chị, đúng không?”
“Đúng, những đứa trẻ mà tôi phải chăm sóc. Những đứa trẻ mà ngày nào tôi cũng trông giữ. Và các vị có thể tin tôi, bà chủ tôi rất hài lòng về cách tôi giáo dục các con của bà ấy.”
Họ đã yêu cầu hai mẹ con ra khỏi phòng để họ quyết đinh. Louise đứng dậy và dành cho họ một nụ cười mà chị hình dung là nụ cười của một phụ nữ thượng lưu. Trong hành lang trường trung học, đằng trước sân chơi bóng rổ, Stéphanie vẫn tiếp tục cười một cách ngốc nghếch. Con bé quá tròn trĩnh, quá cao lớn, trông thật lố bịch với mái tóc đuôi ngựa trên đỉnh đầu. Nó mặc một chiếc quần đùi in hoa càng làm nổi bật cặp đùi khổng lồ. Dường như nó không lo lắng về tính chất trang trọng của cuộc họp này, mà chỉ chán ngán. Nó không sợ, ngược lại, nó mỉm cười với vẻ hiểu biết, như thể đám giáo viên mặc áo len lông dê angora lỗi mốt và quàng chiếc khăn cổ lỗ sĩ kia chẳng là gì khác ngoài những diễn viên tồi.
Vừa ra khỏi phòng hội đồng, con bé đã lấy lại được tâm trạng vui vẻ, điệu bộ anh hùng rơm của một đứa học trò lười. Trong hành lang, nó túm lấy đám bạn vừa ra khỏi lớp, nó nhảy nhót và thì thầm những chuyện bí mật vào tai một con bé rụt rè cố kiềm chế để không phì cười. Louise những muốn tát nó, lấy hết sức bình sinh mà lắc người nó. Chị những muốn làm nó hiểu rằng chị đã phải chịu đựng biết bao nhục nhã, đã phải nỗ lực đến thế nào để nuôi nấng một đứa con gái như nó. Chị những muốn bắt nó phải đối mặt với những vất vả và lo lắng của chị, bắt nó phải chấm dứt ngay cái thái độ vô lo vô nghĩ ngu ngốc đó. Xé nát những gì còn là thơ trẻ trong con người nó.
Trong hành lang ồn ào đó, Louise đã cố kiềm chế để không run lên. Chị bằng lòng với việc bắt Stéphanie im lặng bằng cách siết các ngón tay càng lúc càng chặt quanh cánh tay mập mạp của con bé.
“Hai người có thể vào.” Giáo viên chủ nhiệm thò đầu qua cửa và ra hiệu cho hai mẹ con quay lại chỗ ngồi.
Họ mất chưa đầy mười phút để ra quyết định, nhưng Louise không hiểu rằng đó chính là dấu hiệu xấu. Khi cả mẹ cả con đã ngồi vào chỗ, giáo viên chủ nhiệm lên tiếng. Stéphanie là một nhân tố gây rối mà tất cả các giáo viên đều đã thất bại trong việc định hướng, ông giải thích. Mặc dù họ đã cố gắng, đã dùng đến mọi phương pháp sư phạm, nhưng vẫn chẳng được kết quả gì. Họ đã vận dụng hết khả năng. Họ có trách nhiệm và không thể để con bé biến cả lớp thành con tin như vậy. “Rất có thể Stéphanie sẽ khởi sắc hơn trong một khu phố gần nhà,” giáo viên chủ nhiệm nói thêm. “Trong một môi trường giống với cháu, nơi cháu có thể có được những dấu mốc phù hợp để phát triển. Chị hiểu không?”
Đang là tháng Ba. Mùa đông vẫn còn dai dẳng. Có cảm giác như trời không bao giờ hết lạnh. “Nếu chị cần trợ giúp về thủ tục hành chính, thì chúng tôi sẽ cử người,” giáo viên tư vấn hướng nghiệp trấn an chị. Louise không hiểu Stéphanie bị đuổi học.
Trên chiếc xe buýt đưa hai mẹ con về nhà, Louise giữ thái độ im lặng. Stéphanie cười khúc khích, con bé nhìn ra cửa sổ, tai nghe nhét chặt trong lỗ tai. Hai mẹ con đi ngược một con phố xám xịt dẫn về nhà Jacques. Họ đi qua chợ và Stéphanie đi chậm lại để nhìn ngắm các sạp hàng. Louise cảm thấy căm thù vẻ vô tư lự, sự ích kỷ tuổi thiếu niên của con bé. Chị túm lấy ống tay áo nó và lôi nó đi với sức mạnh và sự dữ tợn không ngờ. Cơn giận dữ càng lúc càng điên cuồng, càng lúc càng cháy bỏng xâm chiếm chị. Chị những muốn cắm ngập móng tay vào làn da mềm mại của con gái mình.
Chị mở cánh cửa ra vào nhỏ và vừa đóng nó lại, chị đã ra sức nện Stéphanie. Lúc đầu chị đánh vào lưng con bé, những cú đấm túi bụi khiến con bé ngã chúi xuống đất. Stéphanie co quắp người la hét. Louise vẫn đánh tiếp. Toàn bộ sức vóc của người khổng lồ trong chị được huy động và đôi bàn tay nhỏ xíu của chị phủ những cái tát đau điếng lên khắp mặt con bé. Chị giật tóc nó, giằng mạnh hai cánh tay mà con bé vòng quanh đầu để tự vệ. Chị đánh vào mắt nó, sỉ nhục nó, tát nó đến mức tóe máu. Khi Stéphanie không còn động đậy nữa, Louise nhổ vào mặt con bé.
Jacques nghe thấy tiếng ồn ào và lại gần cửa sổ. Ông nhìn Louise chỉnh đốn con gái mà không tìm cách tách hai mẹ con ra.