Qua mấy ngày nữa, luân phiên đến Tĩnh Thu về thành phố K nghỉ ngơi, kỳ nghỉ luân phiên của cô xếp vào hai ngày thứ tư và thứ năm.
Hai lần nghỉ luân phiên trước, Tĩnh Thu đều nhường cơ hội cho một nam sinh tên là Vương Kiện Khang, bởi vì thực ra cậu ta không khỏe mạnh cho lắm, trên mặt thường xuyên mọc ra mấy cục bọc, cần thường xuyên đi viện kiểm tra. Một nguyên nhân khác khiến Tĩnh Thu nhường cơ hội nghỉ cho cậu ta là cậu ta không có tiền lộ phí. Hồi đó mỗi tháng tiền lương của mẹ cậu ta chỉ có hơn bốn mươi đồng, phải nuôi sống cả cô em gái và cậu ta, còn phải cho người anh trai đi về nông thôn một ít tiền tiêu vặt, lại phải trợ cấp người cha đang lao động cải tạo ở dưới quê, tháng nào cũng thu không đủ chi, cho nên cô có thể tiết kiệm được chút nào hay chút đó.
Nhưng lần này thì không được, chủ nhiệm lớp của cô nhờ người về nghỉ mang thư tới, nói là trường học muốn biểu diễn, lớp bọn họ vẫn đang chờ cô về dàn dựng tiết mục, nhất định bắt cô về một chuyến, biên đạo xong vũ đạo của lớp, dạy cho các bạn học xong xuôi rồi mới được đi. Chủ nhiệm lớp nói đã phát động toàn thể học sinh trong lớp quyên góp tiền lộ phí đi về cho cô, lần này nhất định phải về rồi.
Mẹ của Tĩnh Thu dạy học ở trường tiểu học phụ thuộc trường trung học số 8, tính ra là đồng nghiệp cùng trường với chủ nhiệm lớp của Tĩnh Thu. Chủ nhiệm lớp biết gia cảnh Tĩnh Thu khó khăn, mỗi lần khai giảng báo danh đều chủ động cho cô xin hoãn kỳ, chính là lùi thời gian nộp học phí và tạp phí. Tuy rằng mỗi học kỳ học phí và tạp phí chỉ có ba, bốn đồng, nhưng vào thời điểm đó cũng được coi là một khoản chi tiêu khá lớn.
Chủ nhiệm lớp còn thường xuyên cầm tờ khai đưa Tĩnh Thu điền, nói điền rồi trường học có thể trợ cấp cho cô 15 đồng mỗi học kỳ, gọi là tiền trợ cấp học tập. Nhưng Tĩnh Thu không chịu điền, bởi vì tiền trợ cấp học tập còn phải bình xét trong lớp, Tĩnh Thu không muốn người ta biết gia cảnh nhà mình khó khăn, phải dựa vào tiền trợ cấp học tập để đi học.
Hàng năm cứ đến kỳ nghỉ hè là cô lại tự mình ra ngoài làm thêm thời vụ, làm công nhân phụ ở mấy công trường kiến trúc, thợ cả đập tường, cô liền giúp bê gạch, trộn vữa xi măng, dùng thùng gỗ múc rồi gánh cho thợ cả. Rất nhiều lần, cô phải đứng trên giàn giáo rất cao, đỡ lấy những viên gạch người khác ném từ dưới đất lên, đôi khi còn phải cùng vài người khiêng những tấm bê tông đúc sẵn làm bằng vữa xi măng rất nặng, đều là những công việc rất nặng nhọc và nguy hiểm, nhưng mỗi ngày có thể kiếm được một đồng hai hào, cho nên cứ đến kỳ nghỉ hè là cô lại đi làm thuê kiếm sống.
Lần này phải về nghỉ luân phiên, khiến cô vừa mừng vừa lo, mừng là có thể về thăm mẹ và em gái, sức khỏe mẹ cô không tốt, em gái còn nhỏ, cô luôn canh cánh trong lòng. Bây giờ về thăm, có thể giúp gia đình mua than mua gạo, làm chút việc nặng. Nhưng cô lại rất không nỡ rời Tây Thôn Bình, đặc biệt là Lão Tam, về hai ngày đồng nghĩa với việc hai ngày không gặp được anh, mà thời gian còn lại đã chẳng còn bao nhiêu.
Đại mụ nghe nói Tĩnh Thu muốn về thành phố K, liền hết sức khuyên nhủ để Chí Cương đưa cô đi, nhưng Tĩnh Thu không chịu, thứ nhất là cô không muốn làm lỡ việc ra công điểm của Chí Cương, thứ hai là sợ mang nợ ân tình này, sau này không có cách nào trả.
Theo lời Tú Phương kể, vài năm trước, Chí Cương từng thích một nữ trí thức về nông thôn cắm đội, nữ trí thức kia có lẽ vì nể mặt bố anh ta nên đã thân thiết với anh ta một thời gian. Sau đó có chỉ tiêu tuyển dụng công nhân, nữ trí thức kia đã thề độc với Chí Cương, nói chỉ cần anh lo được cho cô ta cái chỉ tiêu về thành phố này, cô ta nhất định sẽ kết hôn với anh.
Nhưng đợi đến khi Chí Cương nói khó giúp, để bố anh kiếm cho cái chỉ tiêu đó rồi, cô ta liền một đi không trở lại. Sau này cô ta còn nói với người ta rằng, chỉ trách Chí Cương quá ngốc, không sớm nấu gạo sống thành cơm chín, bằng không cô ta đã thành người của anh, tự nhiên sẽ khó lòng bay thoát.
Chuyện này đã biến Chí Cương thành trò cười trong thôn, đến trẻ con cũng biết hát bài vè ấy: "Chí Cương ngốc, Chí Cương ngốc, gà cũng bay, trứng cũng vỡ; bỏ mặc vợ đẹp không chịu đè, đưa về thành phố cúng bồ tát."
Có một khoảng thời gian rất dài, Chí Cương cứ như gà chọi bị sương đánh, ủ rũ không gượng dậy nổi. Ai mai mối vợ cho anh cũng không thèm, bảo đi tìm đối tượng anh cũng chẳng tìm. Lần này trong nhà ở lại cô học sinh Tĩnh Thu, hình như tinh thần anh lại tươi tỉnh hẳn lên. Đại mụ cứ luôn sai Tú Phương rót gió bên tai Tĩnh Thu. Nhưng Tú Phương cảm thấy nhị ca không xứng với Tĩnh Thu, chẳng những không làm mai, mà còn đem toàn bộ lời của đại mụ, lời của nhị ca tiết lộ hết cho Tĩnh Thu.
Tĩnh Thu bảo Tú Phương nói với đại mụ, rằng xuất thân của mình không tốt, không xứng với Chí Cương.
Đại mụ biết chuyện, tự mình chạy tới nói với cô về chuyện này: "Con gái nhà lành, thành phần không tốt thì sợ cái gì? Con kết hôn với Chí Cương nhà đại mụ, thành phần chẳng phải sẽ tốt lên sao? Sau này sinh ra mấy đứa nhỏ đều là thành phần tốt. Con không vì bản thân mình suy nghĩ, thì cũng phải vì tương lai mấy đứa nhỏ mà suy nghĩ chứ?"
Tĩnh Thu đỏ bừng cả mặt vì thẹn, hứa sẽ đào một cái chui xuống đất trốn cho rồi, liền miệng nói: "Con còn nhỏ, con còn nhỏ, con chưa từng nghĩ tới chuyện tìm đối tượng sớm thế này, con vẫn đang đi học, bây giờ nhà nước đề nghị kết hôn muộn yêu đương muộn, con chưa qua tuổi hai mươi lăm thì tuyệt đối không cân nhắc vấn đề này đâu."
Đại mụ nói: "Kết hôn năm hai mươi lăm tuổi? Xương cốt có mà già đến mức gõ ra tiếng. Con gái nhà nông chúng ta kết hôn sớm, đội sản xuất phát cho cái giấy chứng nhận là lúc nào cũng có thể kết hôn." Đại mụ an ủi Tĩnh Thu, "Đại mụ cũng không bắt con bây giờ phải kết hôn ngay, là nói trước câu này với con thôi, trong lòng con có Chí Cương nhà chúng ta là được rồi."
Tĩnh Thu không biết phải làm sao mới phải, đành nài nỉ Tú Phương đi giải thích, nói cháu và nhị ca cháu là không thể đâu, cháu —— không biết nói gì cho phải, chỉ biết là không thể nào thôi.
Tú Phương luôn cười hi hi: "Em cũng biết là không thể mà, nhưng em không thèm làm kẻ ác đâu, muốn nói thì chị tự đi mà nói."
Hôm trước ngày Tĩnh Thu rời đi, tự Chí Cương tìm đến gặp cô, mặt đỏ bừng nói: "Mẹ anh bảo ngày mai anh tiễn em một đoạn, trên núi ít người, không an toàn, đường dưới núi xa, lại còn sợ nước lên ——"
Tĩnh Thu vội vàng thoái thác: "Không cần tiễn đâu, không cần tiễn đâu, em —— không sợ." Sau đó lại lo lắng hỏi, "Trên núi này có —— hổ hay gì không?"
Chí Cương thành thật đáp: "Không có, núi này không lớn, chưa nghe nói có dã thú, mẹ anh sợ có —— kẻ xấu ——"
Tĩnh Thu hết sức từ chối, đại mụ cũng ra mặt nói đỡ một tràng, Tĩnh Thu vẫn kiên quyết từ chối. Thực ra trong thâm tâm cô vẫn rất muốn có người tiễn mình, một mình đi đường núi, quả thực có chút sợ hãi. Nhưng cứ nghĩ đến việc nhận lấy ân tình này của Chí Cương, sau này lấy gì để báo đáp? Cô thà mạo hiểm đi một mình còn hơn. Cô quyết định đi con đường dưới núi kia, tuy rằng xa gấp đôi, hơn nữa còn phải lội nước, nhưng người qua kẻ lại, sẽ không gặp phải kẻ xấu.
Đến tối, Lão Tam sang đây, cùng mọi người ngồi trong nhà giữa nói chuyện. Tĩnh Thu mấy lần định nói với anh chuyện ngày mai về, mà mãi không có cơ hội mở lời. Cô hy vọng người khác sẽ khơi gợi chuyện này, như thế cô sẽ biết là mình phải về thành phố K hai ngày, thế nhưng chẳng có ai nhắc đến chuyện đó cả. Cô thở dài, thầm nghĩ có lẽ cũng không cần phải nói với anh, biết đâu hai ngày này anh vốn dĩ sẽ không đến nhà đại mụ, cho dù có đến, chẳng lẽ anh còn vì không nhìn thấy cô mà đau lòng sao?
Tĩnh Thu ngại cứ mãi ngốc nghếch ở nhà giữa, sợ người khác nghĩ cô vì có anh ở đó nên mới ngồi ở đó, bèn đứng dậy về phòng mình viết báo cáo. Nhưng cô vẫn luôn vểnhh tai nghe ngóng động tĩnh ở nhà giữa, định chờ lúc anh cáo từ ra về thì sẽ len lén chạy ra bảo cho anh biết, ngày mai cô phải về thành phố K rồi. Thế nhưng cô lại sợ anh đem những lời cô từng nói ra để bỡ cợt mình, kiểu như "Em nói cái này với anh để làm gì? Anh quản em đi đâu chứ?"
Cô cứ ngốc trong phòng mình, vậy mà một chữ cũng không viết nổi. Gần mười giờ, cô nghe thấy anh đang chào ra về, cô đang định tìm cơ hội lẻn ra nói với anh, thì anh đã bước vào phòng cô, cầm lấy cây bút từ tay cô, tìm một tờ giấy, nhanh chóng viết mấy chữ, sau đó đẩy tờ giấy đó đến trước mặt cô. Cô nhìn thấy anh viết:
"Ngày mai đi đường núi, anh đợi em ở trên núi. Tám giờ."
Cô giật mình thon thót, gần như không đọc hiểu anh viết ý gì, cô ngẩng đầu nhìn anh, thấy anh đang mỉm cười, chằm chằm nhìn cô, phảng phất như đang đợi cô đáp lại. Cô ngẩn người chốc lát, còn chưa đợi cô trả lời, đại mụ đã bước vào. Cô lớn tiếng nói: "Cảm ơn anh, em đi đây." Liền bước ra ngoài.
Đại mụ hồ nghi hỏi: "Nó cảm ơn cháu cái gì thế?"
“Dạ, anh ấy nhờ cháu mua giúp ít đồ ở thành phố K ạ.”
Đại mụ nói: "Đại mụ cũng đang định nhờ cháu mua giúp ít đồ đây." Đại mụ lấy ra một ít tiền, "Cháu về rồi, mua giúp Chí Cương nhà đại mụ ít len, tiện thể đan giúp nó chiếc áo len, màu sắc kiểu dáng đều do cháu quyết định. Đại mụ nghe đại tẩu cháu nói cháu đan áo len rất khéo, chiếc áo trên người cháu đây là do cháu tự đan phải không?"
Tĩnh Thu ngượng ngùng không thể từ chối, đành nhận lấy tiền, thầm nghĩ, không làm con dâu của đại mụ được, thì đan cho con trai bác ấy một chiếc áo len cũng coi như là sự bù đắp vậy.
Đêm hôm đó, Tĩnh Thu trằn trọc thế nào cũng không ngủ được, cô lấy tờ giấy kia ra xem đi xem lại, quả thực anh viết như vậy. Nhưng sao anh lại biết ngày mai cô về nhỉ? Ngày mai anh không phải đi làm sao? Anh sẽ nói với cô những gì? Làm gì đây? Có anh đi cùng, trong lòng cô thấy rất vui, nhưng con gái đề phòng đàn ông, chẳng lẽ anh ta không phải là đàn ông hay sao? Hai người ở trên núi, nếu anh ta muốn làm gì cô, chẳng lẽ cô còn đánh lại được anh ta chắc?
Nói thật, Tĩnh Thu chỉ biết đàn ông cấu thành mối đe dọa đối với phụ nữ, chứ thực ra không biết mối đe dọa cụ thể này rốt cuộc là chuyện thế nào. "Cưỡng xx" cũng từng nghe qua, bên ngoài thường xuyên có thể nhìn thấy cáo thị, trên tên của một số người có đóng dấu chữ thập đỏ to đày, là biết lại xử bắn thêm mấy kẻ nữa. Trong số những kẻ đó, có kẻ là "phạm nhân cưỡng xx", thỉnh thoảng còn có miêu tả quá trình phạm tội, nhưng đều khá mơ hồ, nhìn mãi chẳng hiểu rốt cuộc là chuyện thế nào.
Tĩnh Thu nhớ hình như từng nhìn thấy cáo thị về một tên phạm nhân cưỡng xx tàn hại phụ nữ, trong đó có câu nói tên phạm nhân cưỡng xx "dùng tuốc nơ vít đâm vào hạ thể phụ nữ, thủ đoạn cực kỳ tàn độc". Nhớ hồi đó còn bàn tán với mấy bạn nữ, rốt cuộc chỗ nào được tính là hạ thể? Mấy người đều cảm thấy cứ dưới eo là tính là hạ thể rồi, thế thì tên phạm nhân cưỡng xx này rốt cuộc đã đâm tuốc nơ vít vào chỗ nào dưới eo của người bị hại? Chuyện này mãi vẫn chưa làm rõ được.
Lại có một bạn nữ từng kể, bảo chị gái của cậu ấy chia tay với bạn trai, bởi vì tên bạn trai đó "không phải con người", có một tối nọ, lúc tên bạn trai đó tiễn chị gái cậu ấy về nhà, đã đè chị gái cậu ấy xuống đất. Chuyện này lại làm mấy người hoang mang mù tịt, không biết có phải tên đàn ông đó quá hung ác, muốn đánh bạn gái mình hay không?
Trong số các bạn nữ của Tĩnh Thu, có mấy người lớn tuổi hơn cô, mọi người đều là con cái của trường trung học số 8 hoặc trường tiểu học phụ thuộc trường trung học số 8, đều ở trong khu tập thể giáo viên của trường, lớn lên cùng nhau. Mấy người lớn tuổi hơn đó hình như biết nhiều hơn một chút, nhưng khi kể lại cũng úp úp mở mở, khiến mấy đứa nhỏ hơn nghe mà đầu óc mịt mờ như rơi vào sương mù năm dặm.
Nhớ có một cô bé từng khinh bỉ kể lại, bảo chị gái của người ta giống như không đợi nổi vậy, còn chưa tổ chức hôn lễ đã kết hôn rồi. Trong tai Tĩnh Thu, cách nói này quả thực chó má không thông, không hợp logic, kết hôn chẳng phải là tổ chức hôn lễ sao? Sao có chuyện chưa tổ chức hôn lễ mà đã kết hôn được chứ?
Còn nữa là luôn nghe người ta nói ai ai bị ai ai "làm cho to bụng", thế nhưng chưa từng có ai nói cho Tĩnh Thu biết, bụng của một người rốt cuộc bị làm cho to lên bằng cách nào, cô tự ngẫm đi ngẫm lại, cuối cùng đại khái cũng ngẫm ra việc ngủ với con trai thì sẽ bị to bụng, bởi vì con trai của một đồng nghiệp của mẹ cô bị bạn gái đá, vị đồng nghiệp đó rất tức giận, luôn miệng nói với người ta rằng con gái nhà người ta "với con trai tôi ngủ cũng đã ngủ rồi, bụng cũng đã bị làm cho to lên rồi, bây giờ lại không thèm con trai tôi nữa, xem ai dám nhận lấy cô ta."
Chuyện đó để lại ấn tượng rất sâu sắc cho Tĩnh Thu, bởi vì mẹ cô đã cảnh giới cô, bảo con nhìn xem, đồng nghiệp của mẹ vẫn là giáo viên nhân dân, gặp phải chuyện thế này mà vẫn bôi nhọ danh tiếng của cô gái đó ở bên ngoài, nếu là những kẻ vô học đó, thì càng không biết sẽ thốt ra những lời khó nghe nhường nào. Đối với một người con gái, thứ cần thiết nhất chính là danh tiếng của bản thân. Danh tiếng mà hỏng rồi, thì cả đời này coi như tiêu đời.
Gom góp kinh nghiệm xương máu của bao nhiêu người đời trước, cộng thêm nghe đồn đường phố, cùng với sự suy luận logic của bản thân, Tĩnh Thu đã đúc kết ra một kết luận: Ngày mai có thể đi cùng Lão Tam đoạn đường núi đó, chỉ cần bản thân luôn chú ý là được. Ở trên núi thì sẽ không có chuyện ngủ cùng nhau, cho nên không tồn tại vấn đề to bụng, tốt nhất là bảo anh đi đằng trước, như vậy anh không thể đột nhiên tập kích, đè cô xuống đất được. Ngoài ra, chú ý không để anh chạm vào bất cứ bộ phận nào trên cơ thể, chắc là sẽ không xảy ra vấn đề gì nữa chứ?
Mối lo lắng duy nhất chính là bị người ta nhìn thấy, lọt đến tai tiểu tổ giáo dục cải cách thì rẽ vào ngõ cụt mất. Nhưng cô nghĩ đoạn đường núi đó hình như chẳng có mấy người, chắc là sẽ không bị ai nhìn thấy đâu chứ? Hay là, ngày mai đi trước đi sau cách xa anh ta ra một chút, giả vờ như không quen biết ấy, chỉ không biết anh ta có chịu hay không.
Hôm sau, mới bảy giờ đúng, Tĩnh Thu đã thức dậy, vệ sinh cá nhân qua loa, chào đại mụ một tiếng, rồi một mình xuất phát. Cô đi thẳng ra thượng nguồn dòng sông, đáp đò qua con tiểu hà đó, rồi bắt đầu leo núi. Hôm nay gần như tay không, không mang hành lý, nhẹ nhàng hơn lần trước rất nhiều.
Cô vừa trèo lên đỉnh núi, đã nhìn thấy Lão Tam. Anh không mặc chiếc áo đại y bông màu xanh lam ấy, chỉ mặc một chiếc áo khoác cô chưa từng thấy qua, làm nổi bật đôi chân đặc biệt dài của mình, cô vốn thích ngắm những người chân dài. Vừa nhìn thấy anh, cô liền quên sạch những quân lệnh trạng mà tối qua tự lập ra cho mình, chỉ biết nhìn anh, mỉm cười không nói.
Anh cũng đăm đăm nhìn cô cười: "Thấy em ra khỏi cửa. Ban đầu còn tưởng em không đến chứ."
“Em —— hôm nay không phải đi làm à?”
“Đổi ca rồi,” anh lấy từ trong chiếc balo mang theo ra một quả táo, đưa cho cô, “Sáng nay ăn gì chưa?”
Cô thành thật đáp: "Chưa, còn anh?"
“Anh cũng chưa, chúng ta có thể đi đến thành huyện K ăn sáng.” Anh lấy luôn chiếc balo trên lưng cô qua, “Can đảm ghê nhỉ, chuẩn bị một mình đi đường núi cơ à? Không sợ sói hổ báo gát sao?”
“Chí Cương nói trên núi này không có dã thú ——, anh ấy nói —— chỉ cần đề phòng kẻ xấu ——”
Anh cười lên: "Em thấy anh có phải kẻ xấu không?"
“Em không biết ——”
Anh an ủi cô: "Anh không phải kẻ xấu đâu, từ từ rồi em sẽ biết."
“Hôm qua anh —— to gan thật, suýt nữa để đại mụ nhìn thấy tờ giấy kia rồi.” Cô vừa nói câu này, liền cảm thấy hai người giống như đang làm chuyện gì mờ ám vậy, có cảm giác lấm lét chột dạ, tựa như đã làm chuyện gì không dám gặp ai, mặt cô đỏ bừng lên một cái.
Thế nhưng anh chẳng để ý, chỉ cười nói: "Bác ấy có nhìn thấy cũng không sao, bác ấy không biết chữ, chữ anh viết lại ngoằn ngoèo, còn lo cả em cũng không nhìn rõ nữa kìa."
Đường trên đỉnh núi vẫn hơi rộng, hai người sóng vai đi với nhau, cô cứ nghiêng mặt nhìn anh, hỏi: "Hôm qua đại mụ tìm anh làm gì thế?"
"Bác ấy bảo anh ra thành phố K mua len hộ Chí Cương, đắp hộ nó chiếc áo len ——"
"Đại mụ muốn em làm con dâu bác ấy, anh có biết không?"
"Bác ấy —— nhắc qua một lần ——"
"Anh —— đồng ý rồi á?"
Tĩnh Thu suýt nhảy dựng lên: "Anh nói nhảm cái gì thế hả? Em vẫn đang đi học ——"
"Thế ý em là —— nếu em không đi học —— thì sẽ đồng ý làm con dâu bác ấy à?" Thấy má cô phồng lên đỏ lựng như sắp nổi giận đến nơi, anh không dám hỏi nữa, chỉ đành nói, "Em —— đồng ý đan áo len cho Chí Cương —— rồi à?"
“Vâng.”