Ở trong khu nhà trọ, Thiên Tứ đã hiểu ra rất nhiều điều. Người đưa thư ở gian nhà phía bắc, thân phận cao nhất, không thích để ý đến ai, sáng tối ra vào cúi gằm đầu, như thể trong lòng luôn tính toán số nhà. Mấy người làm nghề buôn bán nhỏ là bạn bè; ông Hổ vốn cũng buôn bán, thế nên họ rất thân thiết với ông, cùng trao đổi kinh nghiệm với nhau, thỉnh thoảng cũng có lúc cãi nhau, cãi xong là thôi, chẳng ai nhớ lâu chuyện của ai. Người kéo xe thân phận thấp nhất, nhưng chẳng ai dám dây vào hắn, hắn uống hai xu rượu là có thể liều mạng bất cứ lúc nào. Mọi người tỏ ra khách khí với Thiên Tứ, đều gọi cậu là "tiên sinh". Cậu càng tỏ ra thiện cảm với họ, họ lại càng khách khí hơn. Trên người cậu có thứ mùi vị khác với họ, có vẻ là như vậy. Phụ nữ thấy cậu ở trong sân thì ngượng ngùng không dám cởi trần. Cậu học cách nói chuyện của họ, bàn luận chuyện của họ, làm việc theo cách của họ, phán quyết sự việc bằng cách suy luận của họ; nhưng rốt cuộc cậu vẫn là cậu, họ không thừa nhận cậu là người cùng loại với mình. Phương pháp buôn bán của họ không hoàn toàn thành thật, họ đắc ý vì sự ranh mãnh của bản thân, nhưng giữa họ với nhau lại cực kỳ giống bạn bè. Vì chuyện một đồng xu nhỏ cũng có thể đánh nhau; thế nhưng đến lúc gặp khó khăn thực sự, mọi người đều không chịu đứng ngoài nhìn, họ rất có nghĩa khí. Họ rất bẩn, không yên tĩnh, hay đánh con cái. Thiên Tứ nhìn ra được, những điều này chỉ là vì họ không có tiền, chứ không phải bản tính sinh ra đã bừa bộn, dơ dáy. Họ đều có sức lực, có tâm cơ, có tinh thần trách nhiệm, lũ trẻ đông đúc của họ đều là bảo bối, dẫu rằng hay bị ăn đòn. Cậu không bằng họ, không có sức lực, không có chủ kiến, chỉ biết suy nghĩ vẫn vơ. Những điều họ hiểu đều có quan hệ mật thiết với cuộc sống, những chuyện xa xôi một chút thì hoàn toàn không biết. Họ bị một thứ thế thế lực nào đó trói buộc, không có thời gian quản chuyện bao đồng. Tay vừa vơ được cái gì là đưa ngay vào miệng. Cậu thương hại họ, đồng thời cũng biết rõ sự vô dụng của bản thân. Họ gọi cậu là "tiên sinh", là sự tôn trọng, hay là giễu cợt đây? Cậu không thể quyết định được.
Cậu muốn nghiêm túc giúp đỡ ông Hổ, cậu bắt buộc phải biến mình thành một người trong số họ. Tết Đoan Ngọ đến rồi, ông Hổ hừng hực khí thế làm một mẻ buôn bán lớn, ngoài trái cây ra, còn bán thêm cả bánh ú, ngay cả bà thím Nguyệt Nha cũng bận rộn theo, bà phải lo vo gạo, ngâm táo, luộc lá và gói bánh ú. Việc buôn bán quả thực rất khá, Thiên Tứ phấn chấn hẳn lên, bỏ sách vở xuống, suốt ngày dán chặt vào quầy hàng. Sắc mặt cậu đỏ hồng lên, ăn cơm cũng ngon miệng hơn, sức lực cũng tăng lên. Cậu cảm thấy bản thân đã có bản lĩnh thực sự. Những người hàng xóm đều ca ngợi: "Tiên sinh có khí thế rồi đấy!" Cậu không thích cái danh "tiên sinh" này, mà thầm vui mừng vì bản thân đã tăng thêm sức lực. Trước ngày lễ, vợ chồng lão Điền ở gian nhà phía đông đánh nhau, cậu chạy sang can thiệp, cốt là để thử sức lực của mình; kết quả bị vợ chồng nhà họ Điền đánh cho nằm bẹp dưới đất; trận đánh đã tan rồi mà cậu vẫn còn bò dưới đất. Mọi người đều cảm thấy có lỗi với "tiên sinh", mà "tiên sinh" cũng đành thừa nhận mình đúng là "tiên sinh".
Ngày trước Tết một hôm, trên phố náo nhiệt bất thường. Ông Hổ từ chợ về trước khi mặt trời mọc, gánh theo anh đào, dâu tằm, mơ đỏ. Thím Nguyệt Nha gói bánh ú suốt nửa đêm. Thiên Tứ cũng dậy từ rất sớm, chuẩn bị đón ngày lễ. Khắp phố nức mùi buôn bán, mùi rỉ sét của tiền xu và mùi thịt quyện vào nhau đặc quánh lấp kín cả không gian. Trong bầu không khí ấy, Thiên Tứ quên hết mọi thứ, chỉ cắm cúi buôn bán, mọi người chơi đùa thế nào, cậu cũng hùa theo thế ấy. Trán cậu mồ hôi nhễ nhại, áo cở trán cúc, tay và cổ tay khắp một chợ tám phố toàn là nước tím ngắt của dâu tằm, trên mũi đậu một con ruồi. Cậu buôn bán vô cùng rôm rả, thu tiền giấy nhét vào lưng quần, tiền xu kêu lỏng chổng ném vào sọt, miệng nhai chiếc chuối tiêu. Hơi rảnh rỗi một chút, liền chĩa thẳng vào vòi ấm dốc liền mấy ngụm nước, tay chống nạnh, cất giọng lanh lảnh: "Bên này đều rẻ đây, dâu tằm đen trắng mau mua anh đào to nào!" Cậu đang đối đầu với sạp hàng đối diện: "Bên này tám xu, đừng mua hàng một hào kia, hây!" Ông Hổ càng bận càng ít nói, lại còn hay tính nhầm tiền: "Mẹ kiếp lại thối dư hai xu rồi!" Thiên Tứ cầm lấy: "Không sao đâu, đối tác của mình ơi, ngày mai chúng ta ăn thịt! Này, phu nhân muốn mua anh đào, cân đủ mười sáu lạng, không sai đâu!" Ngang lúc đó, cậu quay đầu lại, Địch Văn Anh đang đứng cạnh quầy hàng. Con bé vẫn gầy gò, lông mày cong cong, điềm tĩnh. Nó không gật đầu chào cậu, cũng chẳng cười, cứ thế nhìn cậu một cái, không hoảng hốt mà rảo bước đi rất nhanh.
Thiên Tứ ngây người tại chỗ, quên mất mình đang buôn bán, cậu căm ghét việc buôn bán! Chẳng thốt ra lời nào, đội chiếc mũ rơm ba hào lên đầu, bỏ đi.
Đi mất cả ngày, đến lúc mặt trời lặn mới quay về.
Ông Hổ giận đến mức muốn ăn tươi nuốt sống cậu: "Mày đi đâu thế hả?!"
Cậu không lên tiếng, đội mũ rơm thu dọn đồ đạc, nhíu mày.
Hôm sau là ngày lễ, cậu bảo ông Hổ rằng mình nghỉ việc.
Mày nghỉ việc á? Tao đánh cho ra cứt bây giờ! Mày bị làm sao thế hả?"
"Chẳng bị làm sao cả, buôn bán không có tôi!"
Thím Nguyệt Nha sợ hai người cãi nhau: "Thôi mà, giúp một tay đi, mai hãy nghỉ; hôm nay không bán thì bán mấy giời nữa cơ chứ?! Nể mặt tôi đi!"
Lòng Thiên Tứ mềm nhũn: "Được rồi, chỉ giúp hôm nay một ngày thôi đấy!"
"Mày đúng là đồ không ra gì!" Ông Hổ đang thực sự sốT ruột.
"Đừng nói nữa, đi thôi!" Thím Nguyệt hòa giải.
Quá mười giờ trưa, đồ cúng lễ đã bán gần hết, Thiên Tứ chợt nhớ đến thịt: "Ông Hổ, dọn hàng đi thôi; buổi chiều còn buôn bán gì nữa? Về nhà ăn thịt."
Ông Hổ đồng ý, ông tưởng Thiên Tứ nhớ lại phong cảnh ăn Tết những năm trước; tiền đã bán đầy sọt, ông Hổ cũng là người biết thương người.
“Thật muốn mang chút đồ qua cho thím Kỷ!” Thiên Tứ vừa dọn dẹp, vừa lẩm bẩm. “Qua Tết rồi. Người nhà chắc phải ở nhà mẹ đẻ hai ngày, cậu đưa cô ấy đi, tiện thể thăm thím Kỷ luôn. Tôi cũng nghỉ ngơi hai ngày, đằng nào bây giờ cũng chẳng có gì để bán. Qua Tết là phải bán thêm nước mai chua rồi, phải không?”
Đang vừa dọn sạp vừa trò chuyện vẩn vơ như vậy, trước quầy hàng có một người đi qua, vóc người cao, mắt to, để râu dê đen nhánh, xách theo hai hộp bánh ngọt. Hắn nhìn Thiên Tứ một cái, Thiên Tứ cũng nhìn hắn một cái, thấy quen mắt. Nhưng hắn cứ thế đi qua. Đi chưa được bao xa, hắn lại quay lại, đứng bên quầy hàng nhìn ông Hổ. Ông Hổ tưởng hắn là người mua hàng, liền trưng ra cái bộ dáng dọn sạp không phục vụ nữa, chẳng thèm cất lời chào.
“Cậu là ông Hổ phải không, cục cưng của tôi?” Người cao gầy nói.
“Gì thế? Thầy Vương?!” Cả hai đồng thanh nhảy dựng lên. “Để râu á?!” “Chứ còn ai vào đây nữa!” Đôi mắt to trừng lớn, giật giật tay áo. “Tìm khắp nơi mà chẳng tìm thấy các cậu. Phúc Long tiêu đời rồi, mấy chỗ buôn bán khác cũng dẹp tiệm, nhà thì người khác ở, nghe nói ông cụ bà cụ đều qua đời cả rồi. Rốt cuộc là thế nào? Rốt cuộc là thế nào vậy?” Hai người tranh nhau nói, chẳng ai còn tâm trí đâu mà dọn đồ nữa.
“Ở đây không được đâu, đi, đi ăn cơm thôi, tôi mời; không mời hai người tôi là đồ tồi!” Thầy Vương thề thốt trước.
“Cũng phải đợi thu dọn đồ đạc xong chứ?” Ông Hổ nói.
“Cũng phải về nhà báo một tiếng với thím Hổ chứ?” Thiên Tứ nói.
“Sao cơ? Thím Hổ á? Có tiểu hổ nào chưa đấy? Mau thu dọn đi, ông Hổ ông thu đi, Thiên Tứ cậu về nhà nói một tiếng, chúng ta ra ngoài ăn; lát về rồi lại thăm thím Hổ sau.”
Thiên Tứ từ trước tới nay chưa bao giờ chạy nhanh thế này, ngã cũng chẳng sợ, vì không sợ nên chẳng ngã tẹo nào. Về đến nhà, đứng ngoài cửa sổ nói vọng vào: “Thầy Vương mời đi ăn cơm,” rồi quay đầu chạy ngược lại luôn.
Ông Hổ đã gửi đồ đạc ở chỗ lão Hắc. Hộp bánh ngọt của thầy Vương vốn định mua cho ông lão họ Ngưu, cũng tạm gửi ở đó. Ba người đi tìm quán ăn, dịp lễ các quán đều nghỉ đốt lò, chỉ có duy nhất một quán thịt cừu là vẫn mở cửa hoạt động bình thường.
“Tạm chấp nhận vậy nhé,” thầy Vương dẫn đường, “Hôm khác đổi món mời bữa ngon hơn.”
Thầy Vương nằng nặc đòi họ gọi món, nói thế nào cũng không chịu, bắt buộc phải gọi, nhưng họ thì thực sự chẳng biết gọi món gì; thầy Vương quát to như đánh nhau ấy. Họ gọi bừa hai món, thầy Vương lại gọi bù thêm tám món nữa. Sau đó hỏi họ uống rượu gì. Thiên Tứ không biết uống, ông Hổ cũng chẳng có tửu lượng cao. Thầy Vương gọi rượu trắng cho mình, còn gọi chút rượu vàng cho họ.
“Thoắt cái mà đã mười mấy năm, chà!” Thầy Vương nhìn Thiên Tứ: “Ngoài phố không dám nhận ra, không dám nhận ra! Ông Hổ cũng khác trước rồi, nhưng mà vẫn nhận ra được. Bản thân tôi cũng già đi nhiều, già đi nhiều rồi đấy!” Anh ta phủi phủi chòm râu đen.
Vương Bảo Trai quả thực có già đi chút ít, nhưng trông vẫn rất tinh anh; khuôn mặt có vẻ béo lên một chút, kết hợp với chòm râu dê đen nhánh, trông rất giống một ông chủ lớn. Anh ta phát tài rồi. Mang theo một nghìn đồng của ông lão họ Ngưu, anh ta lên Thiên Tân, cũng chẳng kém cạnh gì ở Thượng Hải. Việc gì anh ta cũng làm, miễn là kiếm được tiền thì anh ta làm. Anh ta buôn lậu hàng Nhật Bản, thỉnh thoảng còn mang theo chút thuốc phiện, nhận lời gửi gắm của bạn bè để tiêu thụ hàng gian. Nhưng anh ta cũng ngày càng trượng nghĩa hơn đối với bạn bè. Dùng tâm địa đen tối để kiếm tiền, nhưng lại dùng tấm chân tình để kết giao bạn bè, đi đâu anh ta cũng là một nhân vật có tiếng tăm. Anh ta chưa từng quên ông lão họ Ngưu. Nếu không có số một nghìn đồng đó, dù thế nào anh ta cũng chẳng thể xoay chuyển được tình thế. Số một nghìn đồng ấy, cộng thêm vận may của bản thân, đã giúp anh ta phất lên. Lần này, anh ta đặc biệt đến thăm ông lão họ Ngưu. Anh ta không thể gửi số tiền đó qua đường bưu điện, mà phải tự tay mang đến, ông lão họ Ngưu có ơn với anh ta.
Anh ta hỏi thăm chuyện của Thiên Tứ. Thiên Tứ kể lại mọi chuyện giống như đang kể chuyện xưa, ông Hổ thỉnh thoảng lại bổ sung thêm vài chi tiết ngắn gọn và chuẩn xác. Thầy Vương một mặt giục họ ăn món ăn, mặt khác lại hiến kế cho họ: “Làm nghề bán hoa quả thì ra cái thể thống gì chứ!”
Anh ta tưởng rằng hiệu Nguyên Thành đã hỏng bét từ gốc, hai chỗ buôn bán kia cũng không có cách nào khôi phục lại được; hai căn nhà đó may ra còn có thể đòi lại. Nhưng cũng có khó khăn, đã mang đi cầm cố thì đương nhiên là có thời hạn, cho dù ngay lập tức có tiền để chuộc lại cũng không được. Hơn nữa, chuộc về rồi cũng chẳng ích gì: “Hai kẻ bán hoa quả mà ở hai căn nhà lớn thì trông ra thể thống gì! Các cậu đừng nghĩ ngợi nhiều nhé, chúng ta là bạn cũ mà! Ăn món đi!” Chỉ có một cách tốt nhất, dứt khoát sang nhượng lại nhà luôn: Nếu người nhận cầm cố bằng lòng bỏ thêm chút tiền nữa thì cắt đứt luôn, căn nhà sẽ thuộc về người ta. Nếu người ta không bằng lòng, hoặc số tiền tìm được quá ít, thì đem bán đi. Việc này đương nhiên rất phiền phức, bởi vì giấy khế ước không nằm trong tay Thiên Tứ. Nhưng cũng có cách, thầy Vương có cách; nếu bắt buộc phải kiện tụng thì cũng đành phải kiện một trận. Thầy Vương sẽ đứng ra lo liệu, bây giờ quan hệ rộng rãi, anh ta có cả người lẫn tiền, kiện thua — thì cứ cho là thua đi — cũng phải tranh giành cái khí phách này. “Đến lúc bán đi, chủ nhà lại đến thì sao?” Ông Hổ hỏi.
“Cứ nhốt hết bọn chúng vào nha môn,” mặt thầy Vương đã uống đến đỏ bừng, liên tục kéo tay áo: “Trong nha môn ta có người, trong quân đội ta có người, đã là lời của ông Hổ thì ta — Vương Bảo Trai — vì bạn bè không bao giờ chớp mắt! Thừa hưởng khí phách nhà họ Ngưu ở Sơn Đông đấy!”
Ăn cơm xong, áo lặt vặt của thầy Vương ướt sũng như vừa mới giặt xong, lau liền năm cái khăn mặt. “Các cậu đi đâu đây?” Họ chẳng có chỗ nào để đi cả.
“Thế này đi, cứ đi làm việc của các cậu đi, ngày mai không gặp thì ngày mốt gặp. Tôi đi thăm vài người bạn. Nếu muốn tìm tôi, thì tới Vạn Lai Trạm ở phía nam đầu phố phía nam. Hai hộp bánh ngọt đó, các cậu mang về nhà đi, tôi không qua chỗ lão Hắc nữa đâu. Thay mặt tôi gửi lời hỏi thăm sức khỏe thím Hổ nhé! Các cậu ở đâu thế?”
Thiên Tứ mượn bút để thầy giáo ghi lại địa chỉ. Thầy giáo đã hơn năm mươi tuổi, mắt hơi kém, bèn rút chiếc kính râm bằng thủy tinh bản lớn ra xem: “Tôi đã bảo cậu rất thông minh mà, nhìn nét chữ này xem, nếu tôi không tìm cho cậu một công việc văn phòng để làm, tôi đúng là đồ tồi!” Anh ta thanh toán tiền bữa ăn, tiện tay rút ra tờ tiền mệnh giá mười đồng đưa cho ông Hổ: “Mua chút gì cho thím Hổ ăn đi.”
Bọn Thiên Tứ quay về nhà. Ăn quá no, đi trên đường liền cảm thấy buồn ngủ; nằm lên giường nhưng lại chẳng tài nào chợp mắt được, trong đầu cứ nghĩ mãi về thầy Vương. Chõi dậy, phải bàn bạc với ông Hổ một tiếng: “Ông Hổ, thầy giáo thực sự có thể tìm giúp công việc gì không đấy?”
“Làm sao mà chắc chắn được chứ!” Đôi mắt ông Hổ cũng lim dim ngái ngủ. “Đưa cho cô ấy, vừa đưa là mười đồng; chẳng dính dáng gì đến tôi cả!” Ông Hổ đã đưa mười đồng cho thím Nguyệt Nha rồi, ông không thể giữ lại tiền của cô ấy được.
“Nếu tìm được việc, sau này chúng ta không phải buôn bán nữa à?”
“Chuyện còn chưaâu vào với đâu, đừng có mà mơ mộng hão huyền!”
“Chúng ta mua ít trà tiểu diệp uống trước đã, thế nào cũng được chứ gì?”
“Cái đó thì được, tôi cũng thấy khát khô cả cổ đây, thịt cừu hầm mặn quá!”
Vầng trăng non của thím Nguyệt Nha càng cong hơn nữa, cô ta tất bật đi mua trà tiểu diệp, cô ta có mười đồng rồi, đang giấu kỹ trong túi áo kìa.
“Nếu cô mà làm mất mười đồng đó, tôi không đánh cô ra bã mới lạ đấy, đạp tôi một cái xem nào! Đặt xuống mau!”
Thím Nguyệt Nha đưa tờ tiền cho Thiên Tứ: “Cậu cầm hộ tôi, tôi phải đi may chiếc áo dài cái đã, nhìn chiếc áo này của tôi mà xem, nhìn đi!”
“Hai người đúng là một loại với nhau!” Ông Hổ đưa ra lời tổng nhận xét.
“Nếu tôi mà làm quan, thím Hổ,” Thiên Tứ cố ý chọc tức ông Hổ, “tôi sẽ may cho thím một bộ áo lụa là!”
Uống trà xong, hai người đều lăn ra ngủ. Trên mũi mắt ông Hổ có ba con ruồi đang bò lổm ngổm, ông bèn tận dụng uy lực của tiếng ngáy để thổi bay chúng đi, rồi sau đó lại hít chúng quay trở lại. Bọn rận rết trên giường Thiên Tứ vì muốn ăn mừng lễ nên ban ngày cũng bò cả ra ngoài, cậu đành dùng lưng để cọ, nghiền nát lũ rận. Trong lúc họ đang ngủ say, thím Hổ thò tay lục túi Thiên Tứ lấy tờ tiền, rồi ra phố mua vải — ba người mỗi người một tấm vải may áo dài, cô ta không hề ích kỷ chút nào.
Đợi liền hai ngày, Vương Bảo Trai không hề bén mảng tới. Thiên Tứ bắt đầu thấy nôn nóng đứng ngồi không yên. Nhưng ngại không dám đi tìm thầy giáo. Dù có đi thì cũng phải mua chút quà cáp, đây là quy củ. Cậu bèn thương lượng với ông Hổ. Ông Hổ cũng sợ thầy Vương chuồn mất, nhưng lại phản đối việc tặng quà. Thiên Tứ kiên quyết phải mang theo quà mới chịu đi. Phương án dung hòa là chọn những quả ngon còn sót lại sau khi bán cho vào một giỏ, cả hai đều đồng ý. Đến khách điếm Vạn Lai Trản, thầy Vương vẫn chưa đi, nhưng đã ra ngoài rồi, không biết khi nào mới về. Thiên Tứ thấy yên tâm hơn một chút.
Đến ngày thứ năm, tiểu nhị trong khách điếm tìm họ, nói rằng thầy Vương đang đợi họ ở Ngũ Phúc Cư.
Cả hai đều mặc áo dài mới, ngay cả ông Hổ cũng không oán trách thím Nguyệt Nha nữa, áo dài mới mặc vào rốt cuộc vẫn cứ là ra dáng mặt mũi.
Ngũ Phúc Cư là quán ăn nổi tiếng nhất ở Vân Thành, có mấy món tủ, chỉ có điều ruồi bọ đặc biệt nhiều, chuột thì ban ngày chạy nhông nhông trên sàn nhà. Ngũ Phúc Cư phát tài được đều nhờ vào đám ruồi chuột này, tuyệt đối không được đánh đuổi; hễ đánh chúng là việc buôn bán thế nào cũng gặp chuyện rắc rối.
Thầy Vương đang ngồi trong một gian phòng nhỏ ngắm đàn ruồi đuổi bắt nhau chơi. “Đến rồi đấy à, mấy cậu bạn trẻ? Ngồi đi, cởi bớt áo dài ra! Nói thật nhé, tôi đã đặt trước mấy món rồi, các cậu thích gọi thêm gì thì gọi. Khách sáo làm cái quái gì!” Thầy Vương thể hiện sự chân thành bằng cách vừa uống rượu vừa ăn uống no say không dứt, Vương Bảo Trai bắt đầu báo cáo tình hình: “Căn nhà cuối cùng vẫn thuộc về chủ nợ, như thế cũng bớt được chút phiền phức, tuy có thiệt hại mất chút tiền. Hai căn nhà tính theo giá thị trường hiện tại, trị giá năm nghìn năm trăm, bán không nổi sáu nghìn đâu, Vân Thành nghèo lắm! Đã cầm cố ba nghìn rồi, coi như mẹ kiếp chúng nó biết cách cầm cố; bây giờ người ta bằng lòng cho vay thêm một nghìn rưỡi nữa. Một nghìn rưỡi thì một nghìn rưỡi vậy, chúng ta chẳng phải đang cần tiền gấp hay sao? Chuyện này coi như đã hòm hòm rồi, chỉ đợi cậu đến điểm chỉ nữa thôi, Thiên Tứ ạ. Có một nghìn rưỡi này rồi, phải không nào? Ăn món đi! Còn tôi ấy mà, nợ ông lão họ Ngưu một nghìn, cụ ấy thậm chí còn chẳng đòi lấy một đồng tiền lãi nào, đúng là một vị hảo hán! Tính lãi suất mỗi năm một phân, tôi vẫn nợ cậu đấy, Thiên Tứ ạ, tính cả gốc lẫn lãi là hơn hai nghìn, phải không? Cạn một chén nào! Tôi không trả thêm, cũng chẳng bớt xén gì, trả cậu hai nghìn rưỡi, được chứ? Gộp lại với nhau, chỗ này là bốn nghìn.” Thầy Vương thở dốc một hơi, trút ngay một đĩa thức ăn nhỏ vào miệng. “Bốn nghìn này, tôi không thể giao hết cho cậu đâu, cậu đừng có trợn mắt lên; ăn món đi! Tôi đã tính kỹ rồi: Cho ông Hổ năm trăm, mở một cửa hàng hoa quả nhỏ.”
“Hừ, cứ bày sạp hàng bán vẫn tốt hơn.” Ông Hổ nói với giọng không được to cho lắm, vì trong miệng đang nghẹn một miếng thức ăn: “Mấy mối buôn bán hoa quả trong ngoài, tôi còn chưa nắm rõ hết đường đi nước bước; cứ lấy sạp hàng để thử tay nghề trước đã. Hơn nữa, một sạp hàng lớn tính ra cũng chẳng thua kém gì quy mô của một tiệm nhỏ cả.” “Mặc kệ cậu tính thế nào đi nữa, dù sao cũng giữ lại cho cậu năm trăm, làm vốn mở một cửa hàng, lúc nào cần thì đến lấy. Tính ra chúng ta vẫn còn ba nghìn rưỡi. Thiên Tứ cậu có trí thông minh, tôi đã suy nghĩ rồi, cậu nên đi học chữ. Theo tôi lên Bắc Bình, đến đó tôi sẽ sắp xếp ổn thỏa cho cậu, cậu cứ lo việc học hành của cậu, còn tôi đi lo việc của tôi. Tiền, tôi sẽ gửi vào ngân hàng cho cậu, mỗi năm rút ra năm trăm, bốn năm là hai nghìn. Hai nghìn này gửi tiết kiệm không kỳ hạn, còn một nghìn rưỡi kia gửi tiết kiệm kỳ hạn bốn năm, sau khi tốt nghiệp trong tay có sẵn chút tiền tiêu. Tiền là của cậu, nhưng tiêu bao nhiêu thì phải theo sự sắp xếp của tôi; mỗi năm năm trăm là hoàn toàn đủ dùng rồi. Cứ quyết định thế nhé?”
Lòng Thiên Tứ như muốn nhảy thốc ra ngoài, Bắc Bình! Đi học! Mỗi năm năm trăm! Thế nhưng “Em còn chưa học hết trung học cơ sở nữa là.”
“Cái đó không thành vấn đề!” Thầy Vương trợn trừng mắt: “Không vấn đề gì sất. Tuy tôi không rành chuyện trường lớp, nhưng thường xuyên qua lại, hay có người nhờ tôi lo liệu mấy chuyện kiểu này. Ở Bắc Bình có nơi bán văn bằng, mua một cái bằng trung học. Mấy hôm trước tôi còn vừa mới mua hộ thiếu gia của Tôn doanh trưởng một chiếc đấy. Mua được văn bằng rồi thì đi dự thi, miễn là cậu chịu bỏ tiền ra, chắc chắn sẽ thi đậu. Chúng ta cứ cố gắng lấy cái danh phận, cậu vốn có sẵn thông minh cơ mà! Buôn bán thì cậu không làm được, bẩm sinh đã mang cái khí chất tao nhã của người có học rồi, phải thế không nào?”
“Chúng ta khi nào thì đi?” Lòng Thiên Tứ đã bay cao bay xa rồi.
“Đợi thêm vài ngày nữa, nghe tin của tôi.”
“Cứ để ông Hổ ở lại đây ư?” Thiên Tứ cảm thấy không nỡ rời xa ông Hổ.
“Cậu mang theo ông ấy làm gì? Đến lúc nghỉ học chẳng lẽ không về thăm ông ấy được chắc?”
Ăn cơm xong, mọi người lại đường ai nấy đi, cái mũi của Thiên Tứ lại vênh ngược lên tận mây xanh. Ông Hổ về nhà thu dọn chăn đệm cho Thiên Tứ, Thiên Tứ ngửa tay xin ông mấy đồng bạc để ra phố dạo chơi, thế nào cũng phải sắm sửa chút quần áo mới được.
Ở sạp hàng nhỏ có bán một bộ comple vải trắng kiểu Tây, dài ngắn vừa vặn, chỉ có điều hơi rộng một chút, Thiên Tứ bèn bỏ ra hai đồng bạc để mua lại. Lại mua thêm một chiếc cổ áo kiểu Nhật Bản, một chiếc cà vạt trông giống như da rắn khoang, mang thẳng về nhà. Bảo thím Nguyệt Nha giặt ủi tinh tươm cho mình, cậu còn nhân lúc quần vẫn còn hơi ẩm mà nhét dưới đệm giường, nằm đè lên trên suốt nửa ngày trời. Vừa nằm vừa tính toán: Vẫn phải mua thêm áo lót, thắt lưng, giày da, tất Tây... lại còn phải tốn tiền nữa đây.
Ông Hổ lại đưa cho cậu mười lăm đồng. Ông không ủng hộ cái bộ quần áo kiểu Tây này chút nào, nhưng ngặt nỗi Thiên Tứ sắp đi rồi, không thể cứ mãi kìm kẹp cậu được. Hai mươi năm ròng rã, nhìn cậu lớn lên từng ngày, trong lòng ông Hổ vô cùng buồn bã, không thể không tiếp tục móc hầu bao.
Sắm sửa đầy đủ đâu vào đấy, Thiên Tứ diện lên người. Bộ comple trắng trông giống như cái giỏ đựng hạt sen, chẳng thèm ôm lấy vòng eo, mà chuyên chà xát với hai bên ống tay áo. Cổ áo rộng hơn một cỡ, phía sau mũ hở ra một khoảng vừa lọt một ngón tay, không có gió mà cứ tự động xoay tít. Ống quần thì hơi ngắn một chút, để lộ ra cổ chân gầy guộc, hễ ưỡn ngực lên là vạt áo lại bị giật thốc lên một mảng lớn. Đôi giày da thì kêu lộc cộc rất to mồm, chiếc cà vạt hoa cũng rất ra dáng hào hoa phong nhã. Ông Hổ cất lời chê bai: “Đúng là đậm chất Tây, chó mọc sừng rồi đây!” Tinh thần của cả khu nhà trọ cũng vì thế mà phấn chấn hẳn lên, “tiên sinh” phát tài lớn rồi, lũ trẻ con cứ xúm lại lẩm bẩm xung quanh cậu, coi như đang nói tiếng Tây vậy. Thiên Tứ muốn cười mà không dám cười, đút tay vào túi quần, trong lòng ngập tràn sự mơ hồ, trống rỗng.
Ông Hổ tiễn họ ra tận xe, còn mua cho Thiên Tứ một hộp thuốc tránh dịch tễ, sợ cậu bị say xe. Tàu vừa chuyển bánh, nước mắt cậu liền rơi xuống. Thiên Tứ cứ thế bị một con rắn lớn cõng đi mất hút giữa đất trời. Cho đến khi tàu khuất dạng hẳn rồi, ông Hổ vẫn đứng ngây ra ở đó.
Sau này Thiên Tứ thành danh, tự khắc sẽ có người viết truyện ký cho cậu — không nhất thiết phải là một cuốn sách dài — để kể lại những chuyện về sau. Cuốn truyện ký này chính là nền tảng, là chiếc chìa khóa nhỏ để thấu hiểu về cậu. Toàn bộ quãng đời từ lúc sinh ra cho đến năm hai tuổi đều nằm trọn ở đây. Thế nhưng chúng ta vẫn chưa biết rõ cha mẹ ruột của cậu là ai; có lẽ người cha, hoặc có lẽ người mẹ của cậu, vốn mang chút ít thiên bẩm. Những gì được ghi chép lại ở trên hoàn toàn có thể chứng minh điều đó. Sự thông minh là do bẩm sinh mang lại, còn sau này cậu sẽ sử dụng sự thông minh đó ra sao, thì nơi đây đã sớm hé lộ một vài gợi ý. Đây chính là bản truyện ký về cách mà một tiểu anh hùng xuất thân từ tầng lớp tiểu tư sản được nuôi dưỡng thành tài.