Ngưu Thiên Tứ Truyện

Lượt đọc: 216 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
12. Chuyên Gia Giáo Dục

❊ ❊ ❊

Sự ngây thơ là thứ vũ khí sắc bén của trẻ nhỏ, và hy vọng là "liều thuốc tự chế" của người mẹ. Sự ngây thơ của Thiên Tứ và niềm hy vọng của người mẹ đã dần chữa lành sự bất hòa trong gia đình. Dù gì thì người mẹ vẫn phải quan tâm đến con cái; buông tay mặc kệ chỉ là nghĩ được vậy chứ thực tế không thể làm được. Thiên Tứ vẫn phải đi học; vì hờn dỗi mà làm lỡ việc học của con là một tội lỗi. Bà cụ họ Ngưu tuy lợi hại nhưng không đến nỗi hồ đồ như thế.

Lần này, quyết định cho con đi học. Theo kết quả điều tra, trường tiểu học tốt nhất ở Vân Thành là Tiểu học Thực nghiệm Sư phạm. Trẻ em học ở đây đều là con nhà khá giả, không có mấy đứa trẻ hoang dã như lời bà Ngưu nói, học phí và các khoản chi tiêu đều cao hơn những nơi khác.

Thiên Tứ lại được mặc chiếc áo mã quái nhỏ. Có bố đưa đi, nó chẳng sợ chút nào, cứ nghĩ đây chỉ là đi chơi. Đến trường, bố giao nó cho một thầy giáo; nhìn bố bước ra ngoài, nó hơi hoảng hốt, nó chưa từng rời xa người lớn. Ở nhà, mọi chuyện đều có mẹ quản, giờ chỉ còn lại một mình, nó không biết phải làm thế nào cho phải. Nó cũng không dám khóc, sợ người ta cười chê — bao nhiêu cái "sợ" của mẹ cứ vương vấn mãi trong lòng nó. Đến khi nhìn thấy quá nhiều đứa trẻ, nó càng hoảng hơn. Nó chưa từng nghĩ rằng một nơi lại có thể có từng ấy đứa trẻ, điều này khiến nó phát hoảng. Nó không biết làm thế nào để thân thiết với chúng. Quả thực, nó từng chơi đùa với mấy đứa con của Lão Hắc, nhưng lũ trẻ ở đây không giống như thế. Hầu hết những đứa lớn hơn đều mặc đồng phục trắng tinh, có đứa là hướng đạo sinh, tất cả đều nhìn nó cười đầy ác ý — cái áo mã quái kìa! Những đứa nhỏ tuổi hơn trông đứa nào cũng tinh ranh, đứa thì lăn vòng sắt, đứa thì đá bóng nhỏ, ra điều oai phong lắm, những lời chúng nói nó cũng không hiểu mấy. Lũ trẻ này không dễ chơi như đám con nhà Lão Hắc, chúng cũng chẳng mấy hòa nhã với nhau: "Tao đi mách cô giáo mày cho xem!" — "Tao mà không đi mách thì mày cứ đợi đấy!" — câu này lúc nào cũng trực chờ trên môi chúng. Chúng có vẻ chẳng biết cười là gì, toàn nháy mắt thì thầm to nhỏ với nhau. Bỗng nhiên, mấy đứa lớn tóm lấy hai đứa nhỏ đập đầu vào nhau, hoặc bóp mũi một cái, rồi vừa thì thầm vừa bỏ đi, đợi bọn lớn đi xa rồi bọn nhỏ mới hét lên: "Tao đi mách cho xem!" Còn đám nhỏ ư, chúng cũng hay chơi xấu lẫn nhau, đứa thì dùng ngón tay thọt vào cổ chân người ta nếu tất của đứa kia có chỗ rách; đứa thì đánh rơi mũ của người khác xuống đất: "Đền cho cậu một cái, được chưa? Bố tao có thiếu gì tiền!" Sau đó, hướng đạo sinh đi tới duy trì trật tự, kéo một đứa lại rồi cho một cú đá khoèo chân; đứa bị đá lầm bầm: "Đúng là cái đồ hướng đạo sinh chết tiệt!" Hướng đạo sinh cầm gậy đuổi theo: "Này, dám nói lời thô tục à, tao về mách cô giáo đấy!" Chúng thổi còi, chúng chạy bằng mũi chân, chúng thì thầm to nhỏ... Thiên Tứ nhìn thấy, cảm thấy vô cùng cô độc. Nó muốn về nhà. Những đứa mới nhập học đều giống như nó, đứa nào đứa nấy ngốc nghếch, mặc quần áo mới, trông vô cùng tủi thân. Chúng nhìn mấy đứa lớn mua bánh mỳ, ngói vụn①, quẩy v.v. để ăn, trong túi chúng cũng có tiền xu, nhưng không dám đi mua. Một đứa đầu tám cạnh — đã đi học ba năm rồi mà năm nay vẫn học cùng lớp với đám học sinh mới — bước tới chào chúng, ngỏ ý muốn dẫn chúng đi mua quà vặt, nhưng chẳng đứa nào đi, chúng nhìn nhau, trong mắt rưng rưng chực khóc.

Tiếng chuông reo lên, đám trẻ lớn đều chạy đi xếp hàng, đám Thiên Tứ thì ngẩn ngơ đứngító. Có một đứa rất nhỏ, thấy người ta chạy thì nó cũng chạy theo, bị cuốn vào đám đông rồi ngã nhào, khóc ré lên như vỡ chợ. Thằng đầu tám cạnh lại tới, nó là kẻ kiến thức thì thiếu nhưng kinh nghiệm thì thừa, liền lùa bọn chúng đi xếp hàng. Thầy giáo cũng tới, bảo chúng cách xếp hàng, nhưng dù thế nào mọi người cũng không hiểu nổi. Thầy giáo là một người lùn khoảng ngoài ba mươi, mặt bẹt, răng đen, nói giọng Sơn Tây. Thầy là một giáo viên rất nổi tiếng, từng viết hai cuốn sách về giáo dục. Ngoại trừ việc không có cách nào với học sinh mới, thầy gần như là một giáo viên tiểu học hoàn hảo. Thiên Tứ không thích khuôn mặt bẹt của thầy. Xếp hàng mất nửa ngày trời mà mãi vẫn không xong, thầy ngẫm nghĩ một lúc, rồi tự gật đầu. Thầy đi từng đứa một kéo lại, kéo đến đúng chỗ thì cho một cú đánh khoèo cổ: "Mày đứng dính ở đây cho tao!" Mọi người chẳng hiểu từ "dính" nghĩa là gì, nhưng cú đánh khoèo cổ đã phát huy tác dụng, không ai dám cử động nữa. Thầy giáo cảm thấy phương pháp này còn cao siêu hơn cả lý thuyết giáo dục của mình, thế là những cú đánh khoèo cổ càng lúc càng kêu vang, và hàng ngũ được xếp rất ngay ngắn. Lại xếp hàng một lần nữa, lại xếp hàng một lần nữa; có một đứa bé tè dầm ra quần. Thiên Tứ cũng buồn tiểu, sợ tè dầm ra quần nên vừa xếp hàng vừa tốc vạt áo lên, cứ thế mà xả nước cứu thân. Người khác nhìn thấy cũng tốc áo lên theo, thầy giáo thấy tình hình không ổn, liền chỉnh đốn hàng ngũ rồi dẫn đi toilet trước. Trong lý thuyết giáo dục của thầy vốn không có chiêu này, thầy chỉ mải lo chuyện trong bối cảnh lớp học mà quên mất là học sinh cũng có nhu cầu bài tiết.

Vào lớp học, vóc dáng của Thiên Tứ không hẳn là thấp, nó ngồi ở giữa. Nó thấy bàn ghế nhỏ ở đây rất thú vị, nhưng ngồi thì lại quá không thoải mái. Thầy giáo bảo mọi người phải ngồi thẳng lưng, mọi người nghe không hiểu, thầy lại hết cách, đành phải dùng lại chiêu đánh khoèo cổ. "Ngồi thẳng dây!" — Bốp! "Ngồi thẳng dây!" — Bốp! Sau đó thầy bước lên bục giảng, nhìn xuống dưới, quả nhiên đã thẳng rồi, thầy cảm thấy cần phải sửa đổi lại các nguyên tắc giáo dục. Thầy bắt đầu huấn thị: "Mua cuốn một sách Quốc văn, Công minh, Toán học; đã nghe rõ chưa? Ai nấy đều phải mặc đồng phục trắng một bộ, không được mặc áo mã quái; đã nghe rõ chưa?" Thầy kéo dài chữ "chưa" ra vô cùng chậm rãi, tròng mắt còn liếc sang một bên, thầy cảm thấy cách này rất giống cách nói chuyện của người mẹ, bọn trẻ nghe xong nhất định sẽ ghi tạc vào lòng. "Hiểu — rõ — chư — a — chưa —" Cả đám ngẩn người ra.

Lê la cho đến mười rưỡi, Thiên Tứ tổng cộng ăn phải năm, sáu cú đánh khoèo cổ, nó cảm thấy đi học chẳng có gì thú vị cả. Nó cũng không dám phản kháng, bởi vì những người khác đều rất ngoan ngoãn chịu đòn, đây rõ ràng không phải chuyện của riêng một mình ai, nó không dám biểu lộ thái độ gì. Hơn nữa, thằng đầu tám cạnh còn mách nước cho nó: "Hôm nay thế là tốt chán rồi, chỉ có điều mấy cú đánh khoèo cổ không kêu vang bằng năm ngoái thôi!" Trí tưởng tượng của Thiên Tứ lại hoạt động trở lại: Những cú đánh khoèo cổ kêu vang như sấm chắc là cũng thú vị lắm đây. Nhìn thấy bố đến đón, nó cảm thấy đi học thú vị hơn hẳn: Những chuyện nhìn thấy nhiều quá, kể mãi không hết. Vốn dĩ ở nhà chỉ có thể ba hoa với Tứ Hổ, mà những chuyện ba hoa toàn là kinh nghiệm của Tứ Hổ. Giờ thì bản thân nó đã có kinh nghiệm, điều này khiến nó cảm thấy lòng tự tôn của mình được nâng cao, tính cả mấy trận đòn khoèo cổ vừa rồi.

"Bố ơi, người ta toàn mua bánh mỳ để ăn, buổi trưa con cũng mua được không bố? Bố ơi, có một đứa tè dầm ra quần, con không bị thế đâu. Bố ơi, đừng cho con mặc áo mã quái nữa, người ta toàn mặc đồ trắng — đồ trắng — bố ơi, có một đứa đánh rơi mũ của người khác xuống đất. Bố ơi, thầy giáo nói chuyện con chẳng hiểu gì cả, thằng đầu tám cạnh cũng thế thôi; ngộ nhỡ nó hiểu thì sao, hừm! Bố ơi, lại còn xếp hàng nữa, bốp, đánh vào đầu con một cái, thế mà con cũng không khóc đâu. Bố ơi..." Bố có chút theo không kịp nhịp của nó, chỉ biết liên mồm "Được rồi!" "Thế thì tốt!" Vừa nắm tay Thiên Tứ, Thiên Tứ vừa không ngừng huyên thuyên, ngước nhìn khuôn mặt bố, chẳng mấy chốc đã về đến nhà.

Chưa kịp ăn cơm, nó đã kể vanh vách cho Tứ Hổ nghe một lượt. Sau đó lại kể cho mẹ nghe y như vậy. Mẹ bảo thế là tốt hết, chỉ có điều không mặc áo mã quái là vô lý.

Vừa ăn cơm xong, nó đã rục rịch muốn đi học. Nó thừa biết ở trường có rất nhiều người, sự việc và những cú đánh khoèo cổ đáng sợ, nhưng đồng thời cũng có một sức hút nào đó, khiến nó vừa sợ vừa muốn đi, nó nhất định phải đi xem những điều mới mẻ ấy cùng với cái bàn cái ghế nhỏ của mình. Nó nhất định phải tự tay mua một cái bánh mỳ để ăn! Ở nhà đời nào có những chuyện này.

Học được một tuần, gia tài của Thiên Tứ đã vô cùng đáng kể: Đồng phục trắng, tất ngoại, cặp sách vàng, bảng đá, bút đá, bút lông, bút chì, hộp mực đồng nhỏ, giấy thủ công đủ màu, tẩy... đều mua ở cửa hàng tạp hóa của trường, giá đắt gấp đôi bên ngoài, và hầu như toàn là hàng Nhật Bản. Ông lão họ Ngưu không phản đối gì hàng Nhật Bản, ông chỉ phàn nàn về giá cả. Không phải ông tiếc chút tiền này, mà ông cho rằng nhà trường không nên làm buôn bán; trường học mà làm hết việc buôn bán thì thương gia biết sống bằng gì? Bà cụ họ Ngưu lại có một cách nhìn khác: Trường học mà không kiếm tiền thì các thầy giáo lấy gì mà ăn? Trẻ con đi học mà tốn thêm chút tiền là chuyện đương nhiên, đây là phép tắc chung. Thiên Tứ chẳng quan tâm đến ý kiến của người lớn thế nào, nó rất thích việc mình có ngần ấy thứ đồ đạc. Điều khiến nó đắc ý nhất là mỗi ngày tự mình cầm tiền xu đi mua quà vặt, thích ăn gì thì mua nấy, quyền lực gần như ngang ngửa với mẹ.

Trong số các bạn cùng lớp, nó không được lòng người cho lắm. Ở nhà nó quen chơi một mình, khi ở cùng một đám trẻ này, có những lúc nó không biết phải làm sao, có những lúc nó chỉ thấy cách chơi của mình là hay, còn của người khác đều sai bét. Có lúc nó chẳng có tí chủ kiến nào, có lúc chủ kiến lại nhiều vô kể. Những lúc nó không có chủ kiến, bọn chúng gọi nó là thùng cơm; những lúc nó có chủ kiến, bọn chúng nhất quyết không chịu phục tùng nó. Thế là đang chơi dở, bọn chúng liền bảo: "Không thèm chơi với Thiên Tứ nữa!" Nó lôi cái khí thế chống đối mẹ ra: "Tao cũng chẳng thèm chơi ấy chứ!" Thế là nó khoanh tay đứng thừ ra nhìn người ta chơi đùa, càng nhìn càng tức tối; hoặc tìm một góc khuất không bóng người, tự mình lúi húi gấp giấy thủ công, miệng lẩm bẩm càu nhàu. Còn một nguyên nhân nữa khiến mọi người coi thường nó, chính là đôi chân của nó chạy chậm. Ngay cả khi tham gia các trò chơi chính thức, thầy giáo cũng hùa theo thỉnh cầu của mọi người: "Đội chúng em không lấy Thiên Tứ đâu, bạn ấy chạy không nổi!" Hai đội được chia xong, thi đấu chuyền bóng hoặc chuyền cờ, Thiên Tứ thui thủi đứng một bên. Có lúc nó không chịu: "Tớ chạy được mà! Tớ chạy được mà!" Kết quả là nó cố gắng quá sức rồi tự vấp ngã. Dần dần nó thừa nhận sự yếu đuối của mình. Nhìn mọi người — cả thầy giáo nữa! — vỗ tay cổ vũ cho những người chiến thắng, đôi môi mỏng của nó mím chặt lại. Nó không thể về nhà kể chuyện này cho Tứ Hổ nghe, trong mắt Tứ Hổ nó luôn là anh hùng, ai ngờ ở trường lại không thể cùng chơi đùa với người ta! Nó đành ngậm đắng nuốt cay trong lòng, một mình đứng dưới chân tường, nghe tiếng la hét inh ỏi của mọi người, chẳng dính dáng gì đến mình. Nó đành học theo cách của bố: "Thôi cũng được, mẹ kiếp!" Dĩ nhiên nó sẽ dùng trí tưởng tượng để tự an ủi bản thân, đồng thời kèm theo sự chống đối với những kẻ coi thường mình: "Cứ đợi đấy, có ngày tao sẽ mọc ra một đôi cánh, bay lượn khắp bầu trời, xem đứa nào bay được như tao!" Nhưng trước khi cánh kịp mọc ra, nó vẫn bị người ta coi thường. Có lúc, người ta cố tình lợi dụng điểm yếu của nó để trêu chọc, ví dụ như cướp lấy mũ hoặc cặp sách của nó: "Đồ ngốc! Mày mau đuổi theo đi chứ, đuổi kịp tao trả cho!" Đôi chân trong lòng nó cật lực muốn chạy nhưng thân thể thì đứng yên: "Không thèm nữa, mua cái khác!" Bọn chúng vứt đồ của nó xuống đất, nó đà ngậm ngùi cúi xuống nhặt lên. Do đó, nó đâm ra hơi yêu mẹ một chút. Sự chuyên chế của mẹ ít ra còn phải giảng đạo lý, còn đám trẻ này thì hung bạo và hoàn toàn vô lý. Tức quá có lúc nó phải bàn luận với mẹ một trận cho ra ngô ra khoai: "Có thể cướp mũ của người khác rồi ném xuống đất hả mẹ?" Mẹ tất nhiên là không đồng ý: "Trẻ con hư hỏng mới làm thế!" Trong lòng nó thấy thoải mái hơn đôi chút, dần dần nó học theo cách của mẹ để phán xét người khác: "Thằng ranh con này thật vô kỷ luật!" Đến lúc chính bản thân nó làm sai, nó mới bắt đầu tảng lờ cho qua. Thế là, cái miệng của nó cực kỳ đanh đá, càng lẩm bẩm thì lời lẽ lại càng tuôn ra xối xả. Nó có thể kể chuyện rất hay.

Nhờ kể chuyện, nó kiếm được mấy người bạn — toàn là những đứa trẻ ít vận động, có đứa trong người mang bệnh, có đứa ăn no quá không đi nổi. Bọn chúng thích chơi với nó, thích nghe nó ba hoa. Vốn đã quen với sự cô độc, nó rất biết cách tự tìm kiếm niềm an ủi từ hư không, thế nên nó có thể xé một câu chuyện ra làm hai, hoặc gộp hai câu chuyện làm một, khiến bọn chúng nghe vô cùng thích thú. Trong những khoảnh khắc như vậy, nó lấy lại được lòng tự tôn của mình, có thể ra lệnh và sai khiến bọn chúng: "Cậu đừng nói nữa!" "Cậu ngồi xuống đây!" "Chúng ta chơi trò đoán tên các loại quả trước, rồi tớ kể chuyện Hoàng Thiên Bá." Mọi người đành phải chơi trò đoán tên quả, bằng không nó sẽ không thèm kể chuyện nữa. Nó cảm thấy mình hơi giống mẹ rồi, ai nấy đều phải nghe lời nó.

Thầy giáo cũng không mấy ưa nó, bởi vì nó có quá nhiều chủ kiến riêng. Những gì thích nghe, nó sẽ cực kỳ chú ý lắng nghe, và có thể kể lại một cách xuất sắc, như chuyện Tư Mã Quang đập bình cứu bạn, Văn Ngạn Lam Khải Bác dội nước lấy bóng, hay cuộc đối thoại giữa hai chú ếch. Những gì không thích nghe, nó hoàn toàn làm ngơ, hỏi gì cũng không biết. Thầy giáo dạy toán, nó ngồi vẽ người nhỏ trên bảng đá; nó không thích học toán. Thầy giáo không thích loại học sinh này, thầy thích học sinh lúc nào cũng chăm chú nghe thầy giảng, bất kể là giảng cái gì. Thầy giáo không thích học sinh cười lớn, trừ khi ở sân trường. Thiên Tứ vừa không thể tham gia trò chơi, người ta càng cười thì nó càng thấy tủi thân, thế nên có lúc nó bất chợt cười lớn ngay trong lớp học, ví dụ như nó đột nhiên nhớ ra một chuyện buồn cười nào đó. Nó vừa cười, liền chuốc lấy những tiếng xì xào bàn tán của cả lớp — trong phòng học tối đa chỉ được phép thì thầm, thầy giáo vốn chẳng bao giờ cười lớn mà chỉ toàn thì thầm — thế là trật tự hỗn loạn, và Thiên Tứ bị phạt úp mặt vào tường mười phút. Nó ngày càng chán ghét khuôn mặt bẹt của thầy giáo, và thầy giáo hình như cũng ngày càng không ưa cái đầu dẹt của nó. Thầy giáo nếu đã cố ý chấp nhặt với học sinh thì quả thật là tức đến phát điên, có những lúc thầy bị Thiên Tứ chọc cho tức đến mức ăn không nổi cơm. Nhưng Thiên Tứ không hề có ý chọc tức thầy, nó nghĩ thầy giáo nên kể nhiều chuyện hơn một chút, dạy toán ít đi một chút, và đừng có mặt bẹt như thế. Đứa trẻ này đối với chuyện gì cũng có chủ kiến riêng; bạn càng không xuôi theo nó, nó lại càng kiên quyết. Chỉ có những lúc bị phạt đứng, nó mới mất đi chủ kiến. Mọi người đều ngồi, chỉ có một mình nó quay mặt vào tường, cảm giác này chẳng dễ chịu gì cho cam. Trong khoảng thời gian này, nó đành tảng lờ cho qua, mặc kệ đi, đứng một lúc thì đứng, đứng ở góc tường thè lưỡi ra một cái.

Cuộc sống học đường kiểu này khiến nó ngày càng trở nên "lì lợm". Nó không nhận được sự đối xử tử tế từ người khác, thế nên nó đối với mọi người cũng chẳng mặn mà gì chuyện giao tế. Nó biết nói dối, biết cách trả thù vào thời điểm thích hợp, biết giả vờ lớn tiếng đọc sách Quốc văn trong khi tâm trí đang nghĩ ngợi chuyện đi đâu. Nó cũng học được cách thì thầm to nhỏ, dùng lưỡi đẩy má, lấy mắt để cười.

Chỉ khi ở cùng với Tứ Hổ, nó mới thực sự chân thành, đem những câu chuyện trong sách Quốc văn kể lại cho Tứ Hổ nghe, kể một cách vô cùng sinh động, thậm chí còn kèm theo cả động tác minh họa: "Cậu đợi đấy, để tớ ví dụ cho cậu xem." Kể câu chuyện đập bình cứu bạn được một nửa, nó chạy biến đi. Lát sau lại quay lại, trong túi giắt một viên gạch nhỏ, tay cầm một chiếc cốc thủy tinh, trong cốc đựng đầy nước. Đặt một mẩu phấn bảng vào trong nước: "Đây là đứa trẻ, tõm một cái, rơi xuống nước, kêu cứu — ồ, tớ nghe thấy rồi, tớ chính là Tư Mã Quang đây. Đến ngay đây, không sao đâu; nhìn này!" Lôi cục gạch ra, bốp! Cốc vỡ tan tành, mẩu phấn được cứu ra ngoài. "Hiểu chưa hả?"

"Nhưng cốc thủy tinh vỡ mất rồi kìa?" Tứ Hổ nói.

"Ái chà!"

Bàn bạc hồi lâu, cuối cùng vẫn phải xin tiền bố để đền một cái cốc khác.

"Nhưng mà ví dụ sinh động thật đấy!" Tứ Hổ thành tâm thán phục màn minh họa này: "Chuyện này cũng oai phết!"

"Hừ! Thầy giáo không cho tớ kể chi tiết! Tớ vừa nói 'tõm' một cái là thầy liền hỏi, trong sách chỗ nào có chữ 'tõm'? Đúng là cái đồ thầy giáo thối tha!" Thiên Tứ trút được một cục tức to đùng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.