Bắt đầu năm học thứ hai, Thiên Tứ không định đi học nữa. Mẹ hơi bị lên cơn suyễn, bảo là do nó chọc tức mà ra. Cậu không dám làm mình làm mẩy nữa, cậu không nỡ làm mẹ tức phát bệnh. Sau khi nhập học, mọi người không đối xử với cậu tệ như trước nữa, bởi vì sự chú ý của mọi người đã chuyển sang một hai học sinh mới. Nghe nói chị của một học sinh mới được gọi là "Đại mỹ nhân". Học sinh trường Sư phạm và trường Trung học sau giờ tan học thường hay chạy ra con đường đó để ngắm "Đại mỹ nhân". Bọn họ gọi em trai của "Đại mỹ nhân" là "Nhị mỹ nhân". Nhị mỹ nhân trông rất khôi ngô tuấn tú, mái tóc được chải pomade bóng lộn như chậu men sứ. Cậu ta rất hiền lành. Mọi người xoa má cậu ta, xức dầu trên đầu cậu ta rồi hít một hơi thật sâu, tranh nhau chiếc khăn tay của cậu ta. Cậu ta không phản kháng, chỉ đứng ở cửa phòng giáo viên để tránh sự tấn công của mọi người. Thiên Tứ ghét hành động này của bọn họ, nhưng giận mà không dám phát tác. Cậu biết, nếu công khai bảo vệ Nhị mỹ nhân, mọi người nhất định sẽ gom cậu và Nhị mỹ nhân vào một loại. Trong lòng cậu rất buồn, nhưng vì lợi ích của bản thân, cậu không dám đứng ra đòi công lý. Mỗi khi lòng trắc ẩn trỗi dậy, cậu đành phải lơ là qua loa, phải giữ cái đầu lạnh.
Trong giờ tập làm văn, có lần cậu bộc lộ một phần cơn giận của mình — ngòi bút của cậu chỉ nói lên được một phần mười những gì muốn nói trong lòng. Nhưng thầy giáo đã phê vào bài của cậu rằng: "Tiếng kêu bất bình không phải thứ học sinh tiểu học nên phát ra; hãy dùng sự bình hòa điềm đạm để nuôi dưỡng thiên cơ." Việc mọi người bắt nạt Nhị mỹ nhân thì thầy giáo mặc kệ không hỏi han gì, dường như chuyện đó là đương nhiên. Điều này khiến Thiên Tứ lại nghĩ đến chuyện hành hiệp trượng nghĩa, cậu thực sự hy vọng nửa đêm có thể lấy đầu của bọn chúng, rồi để lại một tờ giấy nhỏ có đóng hình một bông hoa mai. Cậu đã tốn mười đồng xu để khắc một con dấu gỗ nhỏ — hình một bông mai.
Trường học lại nổi sóng gió. Chủ nhiệm bị bãi chức, các giáo viên tẩy chay vị chủ nhiệm mới. Vị chủ nhiệm cũ vốn dĩ không tiếp xúc nhiều với học sinh, càng không nói đến chuyện có tình cảm gì với nhau. Thế nhưng qua lời các thầy giáo diễn thuyết trong lớp, học sinh đều động lòng, thậm chí còn rơi nước mắt. Các thầy giáo nói: Nhà chủ nhiệm có mười cơ nghiệp, người nhà có năm sáu người làm quan, bản thân thầy vốn dĩ không thích làm cái nghề nghèo nàn này, nhưng vì giáo dục, vì học sinh mà hy sinh, chức tri huyện không thèm làm mà lại đến đây làm chủ nhiệm. Người như thế không đáng được ủng hộ hay sao? Lại nhìn chủ nhiệm mới mà xem, một kẻ nghèo rớt mồng tơi, bố là thợ mộc, thợ mộc!
Chưa nói hết câu, mọi người đã quyết định, trường tiểu học trực thuộc tuyệt đối không thể để con trai thợ mộc đến làm chủ nhiệm! Bố của ai cũng cao hơn thợ mộc, thậm chí bố của Nhị mỹ nhân cũng cao hơn thợ mộc. Ở Vân Thành, thợ mộc không có địa vị. Ủng hộ chủ nhiệm, nếu chủ nhiệm đi rồi thì mặt trời cũng không mọc nổi nữa. Phụ huynh học sinh tức giận đến mức lồng lộn cả lên, cái gì? Con trai thợ mộc á? Hay quá nhỉ, đợi thêm hai ngày nữa, người dọn xí cũng lên làm chủ nhiệm luôn nhé! Tuyệt đối không đời nào!
Lớp học không thèm học nữa, khẩu hiệu viết hơn hai đập giấy: Thề sống chết phản đối thợ mộc nhỏ; ủng hộ vị chủ nhiệm cách mạng... Dù không lên lớp nhưng ai nấy đều phải đến trường. Toàn bộ đội hướng đạo sinh đều dùng gậy gỗ làm đội tuần tra. Ai không đến thì là chó săn; đả đảo chó săn của tên thợ mộc nhỏ! Số học sinh còn lại chia thành ban văn thư, ban tổng vụ, ban giao tế, ban tuyên truyền, ban kế toán, ban trinh thám, ban vệ sinh, ban giao thông, tất cả tám ban. Học sinh tiểu học năm nhất cũng được phân công phục vụ trong các ban. Thiên Tứ được phân vào ban trinh thám. Bản quy chế chi tiết của ban này vẫn chưa được phác thảo, nhưng công việc chính đã được phân định: Thám thính tin tức trong và ngoài trường, báo cáo lại cho các thầy cô bất cứ lúc nào. Ban viên có hơn bốn mươi người, có người tuần tra trong nhà vệ sinh, thấy ai đi tiểu gấp là phải báo cáo, thế mà học sinh tiểu học năm nhất năm hai hai ngày nay vì rảnh rỗi không có việc gì làm nên hay ra đó đi tiểu lắt nhắt để giải khuây, thế là bị báo cáo không ít. Thiên Tứ coi thường loại công việc này, nhưng bầu không khí căng thẳng đó đã kích thích trí tưởng tượng của cậu, cậu nghĩ đến một số nguy hiểm và âm mưu mà người khác chưa từng nghĩ tới. Cậu chuyên môn tuần tra ngoài phòng chủ nhiệm, chỉ sợ trên nóc nhà có kẻ mặc đồ đen trộm trèo lên ám sát. Càng nhìn cái nóc nhà đó, cậu càng thấy khả năng này rất cao. Cậu lén cắt vài mảnh giấy nhỏ, đóng dấu ám hiệu bông mai, kèm theo dòng chữ "Chủ nhiệm chó, một dao một mạng không nương tay!". Cửa phòng chủ nhiệm, khu vực xung quanh phòng nghỉ giáo viên và nhiều nơi khác đều được dán một tờ. Sau đó cậu cầm một tờ đi báo cáo: "Báo cáo, có thích khách!" Thầy giáo đến khắp nơi tìm "nơi vô danh thiếp", sắc mặt toàn trường liền tái mét. Thiên Tứ lập tức trở thành anh hùng. Mọi người tranh nhau hỏi cậu: "Cậu thấy thật à?" Môi mỏng của Thiên Tứ mím chặt lại, từng chữ từng chữ phun ra ngoài: "Trên nóc phòng chủ nhiệm, có hai kẻ vác đao đơn!" Người này truyền mười, mười truyền một trăm, chưa đến nửa ngày, đã biến thành "Ngưu Thiên Tứ nói: Nó nhìn thấy mười kẻ vác đao đơn!" Người nghe sợ không chính xác, nhất định phải đến hỏi cho ra lẽ: "Cậu thấy mười kẻ vác đao đơn thật à?" Thiên Tứ không tiện phủ nhận: "Chắc là mười một kẻ ấy chứ, chạy nhanh quá, toàn chân bay, không dễ đếm đâu, chắc chắn là mười một!" Danh dự của Thiên Tứ đã được khôi phục, cậu hoàn toàn không phải là đứa con hoang nữa, chẳng ai nói thế nữa cả; cậu chính là Chu Quang Tổ. Chủ nhiệm đích thân phong cậu làm phó chủ nhiệm ban trinh thám. Thậm chí lúc chủ nhiệm đi vệ sinh cũng có mười đội viên tuần tra đi theo, sợ ở đó có thích khách. Thiên Tứ từ trước tới nay chưa từng hít thở bầu không khí ngọt ngào đến thế, cậu chẳng để chức phó chủ nhiệm trong lòng, mà điều khiến cậu vui sướng là cậu có thể mặc sức phát huy trí tưởng tượng, những gì tưởng tượng ra không chỉ khiến người khác khiếp sợ mà bản thân cậu cũng thấy sợ. Cậu từ chuyện chơi đùa mà dần chuyển sang làm việc một cách nghiêm túc, cậu cảm thấy thực sự có thích khách đang mai phục. Cậu đề xuất với các thầy giáo: Phải mời thầy võ thuật đến dạy mọi người phóng phi tiêu. Đây lại là ý tưởng độc đáo, chẳng ai nghĩ đến giáo viên võ thuật cả — các giáo viên ngày thường vốn chẳng coi trọng ông ta mấy. Các giáo viên đều nể phục Ngưu Thiên Tứ.
Vào đúng lúc này, tin tức thực sự nghiêm trọng đã đến: Chủ nhiệm mới đã thương lượng xong với huyện lỵ, sẽ dẫn hai mươi đội cảnh vệ đến tiếp quản bằng vũ lực! Mọi người hỏi ý kiến thầy võ thuật, ông ta khoe một mình có thể đánh ngã bốn mươi thanh niên. Ông ta luyện Thiết Bố Sam, Chu Sa Chưởng, đao thương bất nhập. Thế nhưng ở lại một lát, ông ta lén lút chuồn mất. Ông ta vừa chuồn, mọi người càng hoảng sợ hơn. Mở đại hội toàn trường, học sinh tiểu học năm nhất sợ đến mức tè dầm ra quần, ban vệ sinh lúc đó liền đi xử lý tùy cơ ứng biến. Tự nhiên các giáo viên nghĩ ra một hay hay: Lắp lưới điện ở cổng. Học sinh sơ cấp tạm nghỉ học ba ngày. Học sinh cao cấp đều phải mang vũ khí đến, mai phục sau lưới điện. Học sinh lập tức về nhà lấy binh khí, có đứa không dám quay lại luôn. Thiên Tứ vô cùng hào hứng, cậu gọi lưới điện là thiên la địa võng, thứ này chắc chắn sẽ bắt được vài con yêu tinh. Cậu tìm con dao bẫy tre cũ ra, không nói với mẹ, lén lút quay lại trường. Cổng trường quả nhiên đã được lắp dây thép, nhưng vẫn chưa nối điện. Thiên Tứ ôm dao bẫy tre, đứng bên trong cổng lớn, ánh mắt láo liên, đôi môi mỏng mím lại, một lòng chờ đợi trận chiến, cậu vô cùng chân thành. Người qua lại ở cổng đều nhìn kỹ vào cổng lớn: Lưới điện! Lưới điện! phen này có náo nhiệt rồi đây! Điều này khiến tim Thiên Tứ đập càng nhanh hơn, cậu chính là Hoàng Thiên Bác thực sự hành hiệp trượng nghĩa. Đến hai giờ chiều, học sinh cấp cao tuy chỉ về một nửa, nhưng không thể đợi thêm được nữa. Cổng lớn đóng lại, dòng điện được bật lên, Thiên Tứ nghe tiếng động ngoài cổng, hình như có thiên binh thiên tướng đang hò hét!
Đợi đến bốn giờ mà không thấy động tĩnh gì, Thiên Tứ đứt kiên nhẫn. Giải tán thôi, nghỉ ngơi chút đã, tính khí bố giời của cậu lại nổi lên. Cậu lên phòng nghỉ giáo viên, cậu là phó chủ nhiệm. Tiện tay cầm chén trà các thầy hay dùng uống một ngụm, khí phách vô cùng hào sảng. Tìm một chỗ ngồi xuống, đặt con dao dọc theo đùi. Cơ thể mệt mỏi khiến đại não trì trệ, cậu muốn đi ngủ. Cậu nhắm mắt lại. Ước chừng khoảng bốn giờ rưỡi đi, cậu bị đánh thức. Trước mặt xuất hiện hai tên cảnh vệ! "Tên gì?"
"Ngưu Thiên Tứ," Thiên Tứ ngơ ngác không hiểu gì.
"Làm gì?" Một đứa hỏi, một đứa ghi vào sổ nhỏ.
"Phó chủ nhiệm ban trinh thám!"
"Phó chủ nhiệm cơ đấy?" Cảnh vệ đánh giá Thiên Tứ một lượt, phì cười. "Đi, về nhà thôi!"
"Tôi đang làm nhiệm vụ ở đây mà!" Thiên Tứ vẫn không chịu đi.
"Đi đi cho mẻ, đồ con nít!" Cảnh vệ túm lấy bả vai cậu, đẩy mạnh ra ngoài.
Ra đến sân, lòng Thiên Tứ lạnh ngắt, các ngả đường đều đã bị cảnh vệ chiếm giữ. Hóa ra chủ nhiệm mới biết cổng lớn có lưới điện, đã dùng thang trèo tường từ phía sau đột nhập vào trong. Cậu đành phải về nhà thôi, mặc dù rất tiếc vì không được đánh nhau một trận.
Hai ngày sau, cậu đến trường liếc nhìn một cái. Những khẩu hiệu ngoài cổng đã được đổi thành: "Hoạt nghênh vị chủ nhiệm X có tinh thần cách mạng!" "Đả đảo vị chủ nhiệm X là chó săn của chủ nghĩa đế quốc!" Cậu nhận ra nét chữ này, do thầy chủ nhiệm lớp cậu viết. Bên cạnh cổng lớn dán một tờ thông báo: "...Ngưu Thiên Tứ... và mười người khác, lập tức đuổi học!"
Thiên Tứ ngẩn ngơ, đây là trò bịp bợm gì thế này? Nhìn kỹ lại, đúng là cậu bị đuổi học rồi. Cậu không dám vào trong chất vấn, ngoài cổng có một tên cảnh vệ đang đứng gác, mang theo cả súng!
Cậu lủi thủi đi về nhà với bước chân cực kỳ chậm chạp, không dám nói với mẹ, dạo này mẹ không được khỏe cho lắm. Nhưng không nói thì không được, đây đâu phải chuyện mất một cây bút chì hay thứ gì đại loại thế. Nói thế nào đây? Cậu nghĩ xuôi nghĩ ngược, càng nghĩ càng thấy mù mịt. Khỏi nghĩ nữa, về thăm mẹ trước đã, nhỡ vừa vặn lúc mẹ đang vui thì nói cho mẹ biết. Cậu giả vờ như không có chuyện gì bước vào phòng mẹ. Ánh mắt và sắc mặt đã bán đứng cậu, mẹ nhìn ra ngay: "Phúc Quan, trường học thế nào rồi?"
Thiên Tứ muốn cười, nhưng cười không nổi. Hình phạt nhục nhã nhất của một học sinh tiểu học e là việc bị đuổi học nhỉ? "Không, không—" cậu lắp bắp.
"Sao thế? Phúc Quan!" Thần sắc của mẹ hơi đáng sợ.
"Bị, bị đuổi học rồi!" Thiên Tứ quay phắt đầu sang một bên.
"Ai? Mày á?"
“Con!”
Mẹ sững sờ hồi lâu không thốt nên lời. Nuôi nấng ra được một đứa con trai ra dáng con nhà quan, mà lại thế này đây! Mười mấy năm tâm huyết, công cốc! Thiên Tứ bị người ta đuổi học! Nhưng mẹ bắt buộc phải làm cho ra ngô ra khoai, tại sao lại bị đuổi học?
Thiên Tứ không nói nổi.
Mẹ phải đến trường hỏi cho ra nhẽ. Để giảm bớt sự thất vọng đối với con trai, mẹ hy vọng đây là sai lầm của nhà trường. Bà phải đến hỏi. Nếu nhà trường thực sự sai, bà sẽ không đời nào bỏ qua chuyện này; bà ở cái Vân Thành này cũng có máu mặt đấy nhé!
Thiên Tứ sợ mẹ đi, sức khỏe của mẹ không được tốt lắm. Nhưng lại vừa hy vọng mẹ đi. Hỏi cho rõ ràng.
"Đi! Theo tao đến đó!" Mẹ vô cùng quả quyết.
Thiên Tứ biết tính khí của mẹ, không dám không đi. Thật là bẽ bàng làm sao! Mẹ đến cãi nhau với thầy giáo; mà không cãi nhau sao được? Người bình thường đáng kính nhất chẳng phải là mẹ và thầy giáo sao? Tận mắt chứng kiến họ cãi nhau! Tay cậu run lẩy bẩy.
Bà cụ họ Ngưu dắt Thiên Tứ, hiên ngang bước vào cổng trường với vẻ kiêu ngạo đúng chất con nhà quan. Thiên Tứ chỉ muốn có cái lỗ nào để chui xuống đất cho xong. Cậu không chịu nổi sự giằng co thế này. Cậu thích chơi, không chơi cũng chẳng sao; lúc chơi thì phát huy trí tưởng tượng, lúc không chơi thì hời hợt qua loa; cậu sợ kiểu công kích thực tế đầy nghiêm túc này của mẹ. Cảnh sát gác cổng chặn họ lại.
"Mẹ của Ngưu Thiên Tứ là Ngưu lão thái thái đến gặp chủ nhiệm các anh!" Mẹ nói một mạch, từng chữ rõ ràng.
"Chủ nhiệm không gặp," cảnh sát nói, thái độ cũng đủ ngạo mạn.
"Mày nói đấy à? Mày — nói đấy à?" Ánh mắt mẹ dán chặt vào mặt viên cảnh sát, "Được thôi, chúng ta ra huyện mà nói chuyện!"
Viên cảnh sát hoảng. Hắn nhìn trang phục của Ngưu lão thái thái, bắt đầu thu liễm: "Để tôi đi xem, có lẽ chủ nhiệm sẽ gặp đấy."
"Có lẽ cái gì? Ngưu lão thái thái nể mặt hắn nên mới đến đấy, gọi hắn ra đây!"
Thiên Tứ cảm thấy tay mẹ nắm chặt hơn một chút. Cậu muốn nể phục mẹ, nhưng lại không thể, cậu cho rằng chuyện này quá mức nghiêm trọng.
Chủ nhiệm bước ra, mời Ngưu lão thái thái vào phòng tiếp khách.
"Ngưu lão thái thái?" Chủ nhiệm xoa xoa tay. Hơn ba mươi tuổi, mặc âu phục, cổ áo đính một cái cúc to tướng như đầu cóc, lúc nói chuyện cứ hít hà.
"Cậu chính là cái tên chủ nhiệm trèo tường vào đây đấy à?" Ngưu lão thái thái cụp mí mắt, hai tay đặt trên đầu gối, giọng nói trầm và có lực, trông rất giống một vị Thái hậu. "Tôi không đến để xin anh thu nhận lại Thiên Tứ đâu, nghe cho rõ vào đấy; tôi đến để hỏi anh, tại sao lại đuổi học nó?" Bấy giờ bà cụ mới nâng mí mắt lên, nhìn chằm chằm cái tên mặc đồ có cúc áo hình đầu cóc kia.
Chủ nhiệm xoa tay, hít hà, nhếch miệng, trong lòng vô cùng đắc ý: Lão thái thái không đòi thu hồi quyết định, thế thì dễ giải quyết rồi; lời nói lọt tai hay không chẳng quan trọng lắm. Dù vậy, nhất thời hắn ta chẳng biết phải nói gì cho phải. Lại xoa tay, hít hà, nhếch miệng. Thiên Tứ thấy thay hắn ta xấu hổ giùm.
"Vâng, vâng," chủ nhiệm xoa tay: "Không có gì đâu, lão thái thái xin mời về cho!"
"Anh vẫn chưa nói rõ ràng cơ mà," trong hốc mắt sâu thẳm của bà cụ âm ỉ ngọn lửa đen: "Tại sao lại đuổi học nó?"
"Vâng, đây là chủ trương của các giáo viên, tôi mới đến nên chưa nắm rõ lắm."
"Nhìn mặt anh là biết cái vẻ hồ đồ rồi, còn mong nắm rõ với chả nắm rẽ à!"
Chủ nhiệm nổi giận: "Lão thái thái cũng đừng có mà —"
"Đừng thế nào? Đừng à? Hôm nay Ngưu lão thái thái đây vui tính nên mới đến dạy dỗ cho anh một bài học đấy! Cậu, dựa vào cái gì mà dám giở thói hả?! Cậu đi nghe ngóng xem, ở cái Vân Thành này tôi có danh tính hẳn hoi đấy! Nếu tôi không trị cho anh làm chủ nhiệm một cách ngoan ngoãn yên ổn, thì tôi không mang họ mẹ đẻ sinh ra nữa!" Bà cụ không nắm chắc phần thắng trong chuyện này, nhưng bà biết giáo viên ở Vân Thành không dám dây dưa với hào lân thương gia.
Quả nhiên, chủ nhiệm lại không giận nữa; hắn ta sợ nhất là có phụ huynh đến quậy phá. Phụ huynh của học sinh khác thì dễ đối phó, nhưng phụ huynh kiểu này lại là chuyện khác; làm giáo dục ở Vân Thành mà đắc tội với phụ huynh học sinh thì nguy cơ bị người ta đẩy xuống sông là rất cao. Hắn ta lại xoa tay, trông hệt như một con nhặng xanh không biết phải quấy thế nào. "Vâng, vâng, lão thái thái cứ về đi! Để tôi bàn bạc lại xem, tự khắc sẽ có cách!"
“Có khiêng bằng kiệu tám người rước chúng tôi về đi chăng nữa, chúng tôi cũng không thèm học ở đây nữa đâu, chẳng cần cái cách của anh làm gì. Tôi đến để hỏi anh tại sao lại đuổi học Thiên Tứ; anh nói không nên lời! Không phải anh hồ đồ thì là bố anh hồ đồ. Tréo ngoe thật đấy! Thiên Tứ, cúi đầu chào chủ nhiệm, chúng ta về!"
Chủ nhiệm chỉ còn biết hít hà, nhưng cực kỳ nỗ lực tiễn Ngưu lão thái thái ra tận cổng trường: "Lão thái thái đi thong thả! Vâng ạ!"
Thiên Tứ vô cùng đau đớn. Cậu nhớ tới đứa con của lão Đen ra ngoài thành câu ếch, vì ham ăn một con ruồi, mang cá của con ếch mắc vào lưỡi câu, đôi mắt lồi lên tận trên cao, đôi chân đạp loạn xạ giữa không trung, nhưng chẳng có cách nào khác, đến kêu cũng chẳng kêu nổi, mặc cho người ta xoay sở, nó chỉ biết phồng cái bụng lên. Chủ nhiệm trông y hệt con ếch này! Cả ngày hôm đó cậu chẳng ăn nổi hạt cơm nào.