Ngưu Thiên Tứ Truyện

Lượt đọc: 207 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
20. Đỏ Rực Nửa Cõi Trời

❊ ❊ ❊

Sang năm, thầy Triệu tự động thôi không làm nữa. Một cuốn tiểu thuyết của thầy được in ra, kiếm được hai trăm năm mươi đồng. "Thiên Tứ, tôi sáng tạo ra tiền rồi, muốn đi Thượng Hải; có đi cùng tôi không?"

Thiên Tứ nghe thấy hai chữ "Thượng Hải", trong lòng ngứa ngáy một trận. Nhưng cậu không thể đi, rốt cuộc cậu cũng là con nhà buôn, biết tính toán tiền nong; hai trăm rưỡi không phải là một con số ghê gớm gì. Lúc mẹ mất, đã tiêu hết hơn một nghìn, quan tài áo thọ còn chưa tính trong đó. Điều khiến cậu càng hổ thẹn hơn là cậu phân biệt rạch ròi cái nào ra cái đó, của ai ra của nấy, đó là bài học của mẹ; cậu không thể theo thầy Triệu đi mà tiêu toàn bộ tiền của thầy. Thầy giáo mà tiêu tiền của cậu thì không sao cả, dẫu sao cậu cũng giàu hơn thầy, mặc dù tiền không nằm trong tay cậu. Cậu lắc đầu với thầy. "Hai trăm năm mươi đồng đại dương, ở Thượng Hải có thể tiêu được mấy ngày," thầy Triệu hút nửa điếu thuốc rồi vứt đi. "Thượng Hải, rượu ngon gái đẹp, nuôi dưỡng linh hồn tôi!" Thiên Tứ không muốn nói nhưng lại thốt lên: "Tiền tiêu hết thì sao?"

"Tiền vốn là để tiêu, sao có thể không hết? Hết không chỉ một lần rồi. Tưởng tượng lúc trước, bố mất, để lại cho tôi bao nhiêu tiền, không hiểu sao mà cứ hết veo. Có tiền thì hưởng thụ, hết tiền cũng hưởng thụ, hưởng thụ cái cảnh nghèo túng, từ giàu hóa nghèo, từ nghèo thành giàu, không hề gì. Chỉ sợ có hai trăm rưỡi mà không chịu tiêu, giữ tiền lại là mất đi linh hồn! Em không đi? Tôi đi đây! Còn Hổ gia thì sao? Phải mời mọc Hổ gia một tiếng." Thầy Triệu đưa cho Hổ gia năm đồng, chẳng cho thím Kỷ thứ gì, thầy không thích thím Kỷ.

Thiên Tứ cứ ngỡ thầy thế nào cũng phải ăn diện một phen, đằng nào thì cũng là "phát tài". Ít ra cũng phải thu dọn đồ đạc, dẫu sao là sắp đi. Thầy giáo trông như không có chuyện gì, vẫn ngậm điếu thuốc. Buổi chiều, thầy tay không đi ra ngoài, đợi mãi đến tận lúc ăn cơm tối vẫn không thấy về. Thiên Tứ tìm thấy một mảnh giấy nhỏ trên tường phòng sách: "Người làm đắm say lòng người chỉ có từ biệt mà thôi, hẹn gặp lại!" Theo lời Tứ Hổ kể, cậu ta nhìn thấy thầy đi ra, nhưng không nói câu gì, đôi mắt hơi đỏ lên. Thiên Tứ không ăn cơm tối.

Sự cô đơn lần này là chưa từng có. Cậu không phải trẻ con nữa, không thể cứ có món đồ chơi nào là có thể chơi vui vẻ suốt buổi chiều được. Cậu cần bạn bè, không phải kiểu bạn bè kết nghĩa anh em ở trường học, mà là bạn thực sự. Hổ gia và thím Kỷ là bạn về mặt tình cảm, thế nhưng họ không thể trò chuyện chung một chỗ với cậu. "Con ong" cũng mất đi ma lực, chẳng còn "nhớ" ong nữa, giá trị tưởng tượng về cô ấy sụt giảm rất nhiều; vẻ đẹp của cô phần lớn là do cậu tự tưởng tượng ra. Thầy Triệu đi rồi, không còn ai bầu bạn cùng cậu ban ngày mơ mộng chơi đùa nữa, cô ấy vẫn hoàn cô ấy. Quá khứ là một khoảng trống sự kinh hoàng không có mấy ý nghĩa; tương lai ra sao cậu vẫn chưa mấy quan tâm, nhưng cũng chẳng sáng sủa gì, rốt cuộc bản thân đi làm gì đây? Cậu không hiểu thế giới này, Vân Thành là thế, Thập Lục Phố là thế, làm sao quay lại đây chứ? Chỉ có thầy Triệu mới có thể mang lại cho cậu chút niềm vui hư ảo, dường như cậu đã hiểu ra mình không thể nảy sinh hứng thú với các vấn đề thực tế. Chỉ trong lúc miên man suy nghĩ, lòng cậu mới có chút hoạt náo, tự do. Đến lúc đối mặt với chuyện thực tế, cậu lại không kiềm chế được mà bấu víu lấy những quy củ của mẹ, những quan điểm của Vân Thành, sự xuề xòa của bố. Bản thân cậu không thể nghĩ ra chủ ý gì hay ho. Cậu không biết lo lắng, trùm chăn ngủ vùi là cách phản kháng lớn nhất.

Đối diện với gương, cậu dường như không còn nhận ra chính mình. Lông mày rậm hơn một chút, trên môi có một vòng lông tơ nho nhỏ, đôi môi mỏng đã có thêm chút sức mạnh, nhưng cái mũi thì không còn vẻ nghênh lên đầy sức sống như trước nữa. Trên mặt không tìm thấy chút thần khí đáng tin cậy nào, tròng mắt vàng hơn một chút. "Bản thân" đã đánh mất một ít, mà cũng chẳng có chỗ nào để đi tìm. Có những lúc cậu ngồi trong phòng sách, ngồi liền nửa ngày, nhớ lại thầy Vương, thầy Mi, những thầy giáo ở trường, và thầy Triệu. Rốt cuộc họ đều làm những gì nhỉ? Không hiểu nổi. Cách nói chuyện nhếch mép của thầy Mi vừa khiến cậu buồn cười lại vừa sợ hãi. Có lúc cậu muốn viết một chút gì đó, tốn bao nhiêu giấy mà chẳng viết thành cái gì. Thường thì chỉ một chữ khiến cậu suy nghĩ cả ngày, kết quả là lại trùm chăn đi ngủ, chính một chữ ấy đã phá hỏng cả một bài văn lớn, biết đâu đó lại là một bài văn hay biết mấy chứ! Chỉ một chữ!

Lúc này — Thiên Tứ mười tám tuổi — Vân Thành xảy ra một biến động cực lớn. Nam nữ có thể học chung trường, mà phụ nữ có thể lên nha môn kiện bố hoặc chồng! Đương nhiên, những nơi nam nữ thu nhận lẫn nhau thì cả nam lẫn nữ đều không tới, mà ở nha môn cũng chưa có ghi chép nào về việc phụ nữ đi kiện bố, thế nhưng cái "khí thế" đó đã hình thành rồi. Vân Thành trong những chuyện mới mẻ vốn chậm hơn những nơi khác rất nhiều. Luồng khí thế này khiến cho râu của những người lớn tuổi rụng thêm không ít gốc; mang tâm trạng bực bội mà vuốt râu thì không an toàn chút nào. Trái tim của các bà mẹ lúc nào cũng treo lên cổ họng, chỉ sợ con cái làm ra những chuyện mất thể diện. Có rất nhiều nhà có con cái đã bỏ học, mà giáo viên các trường chuyển sang dạy lớp tư thục cũng không ít. Quy củ của Vân Thành là những bậc trưởng bối thần thánh đã làm tròn trách nhiệm kiếm tiền, điều họ mong mỏi ở con cái chính là theo đúng quy củ trai lớn dựng vợ, gái lớn gả chồng, rồi sinh con đẻ cái, ngoan ngoãn thật náo nhiệt. Giới trẻ, phần lớn là đi theo cha làm buôn bán, đối với chuyện mới mẻ này cũng phản đối, nhưng lại thích xem: Trên phố có một đôi nam nữ đi cùng nhau, khiến mắt họ nhìn đến mức muốn rảy lệ, cay sè mà vô cùng sảng khoái. Những kẻ làm cái trò mới mẻ này chỉ toàn là học sinh. Học sinh mở hội, học sinh diễu phố, học sinh diễn thuyết, học sinh nam nữ lẫn lộn. Ngay cả những học sinh bị ép buộc thôi học cũng lén lút đi ra tham gia. Chẳng mấy chốc, người ta đã sáng tạo ra một danh từ — "Học sinh náo loạn"; cũng giống như cái chữ "náo" trong náo loạn Nghĩa Hòa Đoàn, náo loạn giặc ngoại xâm, náo loạn đại binh vậy. Học sinh quả thật cũng rất thích những chuyện này, chúng xin tiền bố rồi đi ra, sau đó dán lên cửa nhà bố khẩu hiệu "Đả đảo chủ nghĩa tư bản", rất là thú vị. Người lớn tuổi càng trừng mắt, chúng lại càng hăng hái.

Tim Thiên Tứ đập thình thịch, cậu nhìn chúng, vậy mà lại có cả người mặc âu phục! Cậu nuốt nước bọt. Đây mới là cuộc sống! Không chịu sự kìm kẹp của gia đình, dám phản kháng, những gì bàn luận là thế giới, quốc gia, xã hội; Vân Thành thì thấm tháp vào đâu? Cậu vội vàng đi cắt tóc, cắt thành "kiểu tóc cách mạng", lại mặc giày da, đứng trên phố vừa nghe vừa nhìn. Cậu đã dám nhìn phụ nữ rồi, phụ nữ cũng nhìn cậu, toàn là nữ sinh! Về mặt ăn diện thì cậu hoàn toàn có thể bắt kịp bọn họ, chỉ tiếc là cậu không ở trong trường học, không thể tham gia các buổi tập hợp và công tác của bọn họ.

Thế nhưng, chẳng bao lâu sau đã có người đến hẹn gặp cậu. Chẳng phải cậu từng đăng một bài văn ngắn trên tờ báo ở Thiên Tân hay sao? Có người đọc được, họ thấy cậu là nhà văn. Họ phải làm báo, tuyên truyền mở rộng, cậu là nhân tài! Thiên Tứ như cưỡi mây đạp gió. Cậu đã có bạn bè, cả nam lẫn nữ. Có một nữ sinh bị mẹ tát lật mặt vẫn chạy ra ngoài, trên mặt vẫn còn sưng tấy. Điều này khơi dậy nhiệt huyết của cậu, cậu phải làm thơ thôi, thơ cứ sủi bọt trong lòng.

Đôi môi tiểu thư,*

Trên má hồng bốc lên mây đào;

Đốt đi, đốt sạch Vân Thành, / Đỏ rực nửa cõi trời!

Do Thiên Tứ sáng tác. Được mọi người truyền miệng nhau. Có người chê từ "tiểu thư" dùng không thỏa đáng, cậu liền biện hộ cho mình, nói rằng đây là từ kép, vừa ám chỉ giá trị của cái tát này, lại vừa chỉ định rõ phái nữ; đây là thơ! Cậu tranh luận, tự đắc, tưởng tượng sự vĩ đại của mình. Ngay cả thầy Triệu cũng chẳng bì được với cậu, cậu là người cách mạng, thầy Triệu chẳng qua chỉ biết chịu nghèo. Cậu yêu nước, yêu xã hội, thương xót người nghèo. Ở Vân Thành, đây là chuyện cực kỳ mới mẻ. Người Vân Thành không có quốc gia, không có xã hội, người nghèo thì đáng chết. Tầm mắt của cậu rất xa xôi, cậu là nhà triết học, chỉ là cậu không biết rốt cuộc bản thân mình ra sao.

Phong trào "học sinh náo loạn" đang lúc sôi nổi thì miền Bắc nổ ra nội chiến. Người Vân Thành sợ nhất là chiến chiến tranh, bởi vì hễ đánh nhau thì việc buôn bán không chỉ chịu tổn thất, mà họ còn phải gom tiền quân lương, nộp thuế tạm thời, mua phiếu quân dụng. Mặc dù trước và sau chiến tranh, họ có thể đẩy giá cả lên cao, bóp cổ người nghèo, nhưng rốt cuộc được không bù mất, hơn nữa trông lại không ra quy củ buôn bán cho lắm. Vân Thành là nơi sùng bái Tử Cung, "Đệ tử Khổng môn cũng là sự nghiệp", nếu có thể giữ gìn chút đạo lý thánh hiền thì không tiện vứt bỏ hoàn toàn; giả như không thể, thì cũng đành chịu, đó không phải lỗi của họ. Họ mãi mãi không phân biệt nổi những cuộc nội chiến này là ai đánh với ai, cũng chẳng quan tâm ai thắng ai bại, họ chỉ cầu quân đội đừng qua Vân Thành; nếu như đi qua thì mau chóng đi qua cho sớm. Họ chẳng có chủ kiến gì, chỉ cầu được may mắn thoát nạn. Nếu có thể, tốt nhất là treo cờ Nhật Bản.

Nghe nói quân đội đã đến trấn Hoàng Gia, thúc ngựa một cái là tới Vân Thành. Điều này khiến Thiên Tứ vô cùng thất vọng. Học sinh không náo loạn nữa. Cậu vẫn chìm trong tưởng tượng, đang lên kế hoạch cho một số bài viết tuyên truyền. Không hiểu sao mọi người đều giải tán hết. Khi chìm đắm trong tưởng tượng, khả năng cảm nhận hiện thực của cậu luôn chậm hơn người khác rất nhiều. Đến khi đối mặt với hiện thực, chủ ý của cậu lại ít hơn người khác rất nhiều. Sau khi mọi người giải tán, có người nói đã nghe thấy tiếng pháo, lúc đó cậu mới bừng tỉnh, hoàn toàn không có chút chủ ý nào.

Bố bận rộn hẳn lên. Ông không sợ tiếng pháo, nghe quen rồi. Ông sợ pháo bắn vào cửa hàng của mình. Bố vội gọi Thiên Tứ ra giúp một tay, Thiên Tứ chẳng nhúng tay vào được, cũng chẳng chen mồm vào được. Vào thời điểm này, thơ ca cậu không làm nổi, việc gì cậu cũng không làm xong, chỉ giỏi làm vướng chân vướng tay người khác, hễ số nóng lên là ngã sấp mặt trên đất bằng. Cậu đói sớm hơn người khác, lại còn phải để người ta hầu hạ. Giữa lúc bận rộn hỗn loạn, cậu vẫn vô thức để ý đến kiểu cách; cậu không thể quên đi phong thái và quy củ của mẹ, trừ phi là lúc đang tưởng tượng mình làm người rừng hoặc nhà thơ. Các nhân viên cửa hàng đều kính trọng, hầu hạ cậu, cậu là đại thiếu gia. Cậu cảm thấy thế này cũng khá thú vị đấy chứ, náo loạn học sinh thì cậu là nhân tài, náo loạn đại binh thì cậu là đại thiếu gia, bên nào cũng thuận buồm xuôi gió.

Miễn là chiến sự diễn ra quanh vùng Vân Thành, ai cũng muốn chiếm lấy Vân Thành trước; cái thành này vừa rộng lại vừa dễ nói chuyện: Đòi gì cho nấy, đòi xong lại cướp thêm một bận nữa, đúng là miếng mỡ béo ngậy nhân đôi. Binh lính tới rồi! Đa số các cửa hàng ban ngày đã đóng cửa, chỉ có hàng bán bánh là bận rộn, nha môn sai người trướng bánh, đưa vào trong doanh trại. Bánh đang nướng xèo xèo náo nhiệt, thì từ đằng xa tiếng pháo nã vào trong thành. Binh lính trong thành một tay cầm bánh nướng, một tay cầm súng, chạy thục mạng lên tường thành. Có kẻ hai tay đều cầm bánh, bởi vì ba người mới ôm một khẩu súng. Hỏa lực pháo binh ngoài thành lại vô cùng dày đặc. Đánh nhau suốt một ngày, đội quân cầm bánh nướng thế cùng lực kiệt, bắt đầu cướp bóc; đúng lúc nửa đêm, khắp các ngóc ngách trong thành nổi lửa. Ông lão họ Ngưu đi vòng quanh trong nhà, lắng nghe tiếng súng, ho khù khụ không ngừng. Đằng xa xuất hiện ánh lửa, ông phỏng đoán vị trí bốc cháy, trong lòng thầm cầu khấn ông trời đừng thiêu rụi cửa hàng của mình. Thiên Tứ rất buồn ngủ, nhưng cũng không tài nào ngủ được, cậu nhìn bố, trong lòng vô cùng đau xót, nhưng lại chẳng nghĩ ra cách nào để an ủi bố. Thím Kỷ, vợ chồng Hổ gia, cũng đều ra tới sân trước, ai nấy đều không muốn tỏ ra yếu ớt, thế nhưng sắc mặt thì trắng bệch ra.

“Phúc Long tiêu đời rồi!” Bố nhón gót nhìn về phía nam: “Chắc chắn là vậy rồi!” Bố run lẩy bẩy. “Không thể nào… không thể nào là Phúc Long được!” Mọi người tranh nhau nói.

“Việc buôn bán của tôi, tôi còn không biết ở góc nào sao? Chính là Phúc Long, cơ nghiệp hơn ba mươi năm! Hổ tử, con dìu ta lên tường thành nhìn một cái!” Bố run rất dữ dội, hơi thở khò khè, nhưng ông vẫn muốn lên tường thành để xem.

“Bố, để con đi!” Thiên Tứ không thể không mạo hiểm rồi, đạn súng vẫn đang bay vèo vèo kìa. “Con đi xem á? Hai con mắt của con ấy hả!” Bố không tin tưởng ánh mắt của bất kỳ ai.

Thiên Tứ hết cách, cậu chỉ biết Phúc Long nằm ở Nam nhai, chứ thực sự không thể ước lượng được khoảng cách.

Bố nhất định phải leo lên tường thành, Phúc Long đã bốc cháy rồi, ông chỉ có thể coi thường đạn lạc mà thôi, ông nhất định phải tận mắt đi xem cho bằng được, ông biết chắc chắn Phúc Long nằm ở góc nào.

Thiên Tứ cầm đèn; Hổ gia đỡ ông lão họ Ngưu, bước lên một chiếc ghế băng dài. Bố không leo lên nổi, ông run rẩy, há hốc miệng, mồ hôi đầm đìa trên trán. Bám vào tay Hổ gia, ông thở dốc; dồn hết sức lực, nhờ vào sự trợ giúp của Hổ gia, ông đưa được một chân lên trước. Cứ gác một chân lên trên, một chân ở dưới như thế để nghỉ ngơi, nhắm chặt mắt lại. Ông đang tích trữ sức lực đấy. Bất thình lình, bàn tay đang run rẩy của ông siết chặt lấy tay Hổ gia, muốn nhấc nốt cái chân kia lên. Pặc pặc pặc pặc, một tràng súng máy vang lên! Hổ gia cũng túa mồ hôi: “Xuống thôi, súng mào gà rồi!” Ông lão không nói gì, một tay vịn tường, một tay nắm lấy Hổ gia, vẫn tiếp tục trèo lên. Cuối cùng ông cũng lên tới nơi, ho khù khụ một trận, đôi bàn tay bám chặt lấy bờ tường, bám chết lấy, ông đã nhìn thấy rồi. Ở phía đông con đường Nam nhai, đỏ rực cả một vùng, từng đám khói đen cuồn cuộn quyện lẫn với những quả cầu đen và đom đóm lửa bay vút lên cao; những quả cầu đen và đom đóm lửa bốc lên giữa không trung, rơi xuống từ trong màn khói; khói vẫn tiếp tục bốc lên, thẳng đuột, xiêu vẹo, uốn khúc, đen sẫm, xám nhạt, đủ loại làn khói chen chúc nhau, biến hóa, dung hợp, chia tách, đột nhiên sáng bừng lên, trong làn khói xuất hiện thêm những đốm lửa quả cầu lửa, màu khói nhạt dần. Ngay sau đó ánh lửa thấp xuống, khói lại dày đặc hơn, đen sì cuồn cuộn bốc lên, dâng lên rất cao, che khuất cả đầy trời sao. Trên không trung đã thoang thoảng mùi khét lẹt. Đó chính là Phúc Long và những hàng quán xung quanh nó. Không một ai dập lửa, cứ thế bốc cháy tự do. Ông đứng ngây ra như gỗ, đến việc run rẩy dường như cũng quên mất, chỉ có đôi mắt là còn sống, nhìn cơ nghiệp hơn ba mươi năm của Phúc Long hóa thành một đám khói đen khổng lồ, uốn lượn, quần quanh, vừa hung hãn lại vừa quyến luyến không nỡ rời đi hướng về phía bắc, vừa đi vừa ngoảnh đầu nhìn lại.

Hổ gia mặc dù dùng cả hai tay đỡ ông, nhưng cũng không chống đỡ nổi phần thân trên của ông đột ngột đổ sụp xuống, ông ngã nhào xuống đất. Thiên Tứ hét lên một tiếng, ngọn đèn rơi xuống đất. Xung quanh tối đen như mực, chỉ có trên bầu trời vương vất chút ánh sáng lờ mờ, những mảnh giấy cháy dở đang bay phần phật.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.