Ngưu Thiên Tứ Truyện

Lượt đọc: 200 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
7. Hai Kiểu Đời Sống

❊ ❊ ❊

Một tuổi, hai tuổi, ba tuổi, thời gian vốn dĩ chẳng bận tâm đến điều gì, thế mà mèo con, chó con, cây con, người con cứ lớn phổng lên không ngừng, như thể đang làm biên lai tiêu thụ cho thời gian vậy. Thiên Tứ lên ba, trông rất ra dáng rồi. Thằng bé biết nói, biết đi, cai sữa đều muộn hơn trẻ con bình thường, nhưng đến năm ba tuổi thì nó đã có đủ mọi thứ, ngoài hàng lông mày không được rậm rạp lắm ra thì những thứ khác đều tạm ổn. Một đứa trẻ có thể lành lặn trọn vẹn sống đến ba tuổi không phải là chuyện dễ dàng gì; cho dù bản thân có cố gắng hướng thiện, đôi khi thế lực bên ngoài cũng sẽ khiến nó chột một mắt, hoặc ngù gù thành lưng tôm, hay thậm chí khiến nó bỗng dưng bỏ mạng. Thế nên ngoài sự nỗ lực của bản thân, còn phải có chút trí tuệ đặc biệt, để cho quá trình sinh trưởng của mình không đụng độ với thế lực bên ngoài, giống như hai đầu xe lửa đâm sầm vào nhau vậy. Thiên Tứ rất đáng khâm phục, ba năm nay rốt cuộc cũng ứng phó khá ổn.

Lòng nhiệt tình của bà cụ họ Ngưu không dừng lại ở việc khiến Thiên Tứ trở thành kẻ chân vòng kiềng; chỉ riêng vấn đề lông mày của nó thôi, bà cũng không biết đã cạo cho bao nhiêu lần rồi. Vấn đề này rất khó giải quyết, hơn nữa lại có nguy cơ cạo rách một mảng lớn trên trán. Thiên Tứ thể hiện sự khôn ngoan ở những chỗ như thế này. Tình thế ban đầu là: bà cụ cho rằng không thể không cạo cho nhẵn, dẫu Thiên Tứ là cục đá đi nữa. Còn Thiên Tứ thì sao, nó luôn cho rằng việc có mọc lông mày hay không là tự do của nó, với lại nó thấy vẫn chưa đến lúc mọc lông mày. Giả sử cứ tranh chấp thế này mãi, lông mày chắc chắn sẽ bặt vô âm tín, mà con dao thì cứ lởn vởn trước mắt, nói không chừng lại tiện phăng đi nửa cái mũi ấy chứ. Thiên Tứ quyết định nhượng bộ, giả vờ không phải vì mình, mà là vì bà cụ họ Ngưu, dồn sinh lực lên trên trán. Đây không chỉ là giải quyết một vấn đề nhỏ và giữ gìn cái mũi, mà là chiêu thức cơ bản của triết học sinh mệnh. Muốn làm chó thì trước tiên phải trông cho giống chó, con người cũng thế. Người ta đều có lông mày, mày mà không có thì không được, ở cái khoảng không có tự do này, mày muốn mọc cho chĩa ngược lên trông như hai vầng trăng khuyết cũng không được, muốn mọc thì phải theo đường cái quan, Thiên Tứ đã hiểu ra điều này, thế nên mới chui ra từ góc sừng trâu để ra đường cái dạo chơi một vòng.

Cách này hơi ranh mãnh một chút, nhưng ông lão mấy ai là không nhẵn thín đỉnh đầu? Cái đầu trong quan tài phần lớn là trơn lột, đây là biểu tượng của "sự quy tụ của đời người chính là sự ranh mãnh". Mang một đầu tóc đen chui vào quan tài quả thực là thể diện đấy, nhưng lại sống ít đi mấy năm tuổi thọ rồi!

Thiên Tứ không ranh mãnh không được. Lông mày coi như thưa thớt đủ để giữ mặt mũi rồi, lại còn vấn đề tóc tai nữa. Đặc biệt là cái sọ bẹt kia, thành tích quá kém. Vẫn phải cạo! Trên đời còn có chuyện gì khó chịu hơn việc cạo đầu nữa không? Vừa đặt tay vào, đã vầy cho cái đầu ướt như con cá. Sau đó, ấn chặt đầu cạo lấy cạo để, không được ngẩng cổ, không được lắc lư, không được hắt xì; phải cụp tai ngoan ngoãn giả vờ làm người chết, chẳng thèm bận tâm đến cái đầu của mình chút nào, tựa hồ như có ai bê nó đi cũng đừng chống lại. Vô tình động đậy một cái, da đầu liền rách một đường toác hoác; hơn nữa đó là lỗi tại mày. Cạo xong một lượt, còn phải tìm cạo lượt thứ hai, cái đầu giống hệt quả bóng da mới tinh, không bóng bẩy không được. Cạo xong rồi, da đầu khô khốc khó chịu chỉ là chuyện nhỏ, lúc soi gương, dù đứa trẻ tính tình có tốt đến đâu cũng phải bi quan: đầu không ra đầu, bóng không ra bóng, cứ nhẵn thín trùi trũi chẳng có lấy chút vẻ đẹp nào, đành tự so sánh mình với con gà vặt lông. Da đầu nếu hơi xanh xanh thì cũng đỡ; như da đầu của Thiên Tứ, xám ngắt ngả xanh, nhú lên một lớp gai trắng, nó tuyệt đối không thể coi trọng bản thân nổi.

Vì thế, nó quyết định để tóc dài. Khi tóc đã mọc kha khá mà vẫn cứ phải cạo, nó sẽ giả vờ ốm, cứ nghe thấy tiếng rao cạo tóc là nó lại kêu đau bụng. Mình đã có tóc rồi, tại sao vẫn cứ phải cạo chứ? Nó tự hỏi trong lòng như vậy, và cảm thấy việc giả vờ đau bụng là đường đường chính chính không thẹn với lòng.

Lông mày tóc tai đầy đủ cả, mặt lại sinh chuyện, càng ngày càng đen. Một ngày ít nhất phải rửa ba lần! Nước vốn là thứ đáng yêu, nhưng ngặt nỗi đừng bám lên mặt. Nước cứ dính lên mặt là thể nào cũng làm càn, mặt vốn dĩ đâu phải cái vật chứa nước. Nó chui vào mắt mày, lọt vào tai mày, sặc mũi mày, ngập cổ mày, chuyện ác nào cũng làm. Hơn nữa lại còn có xà phòng hùa theo làm điều alogsa nữa chứ, cay xè khiến mắt mũi đều giống như bị rắc bột tiêu; mày càng sốt ruột, người ta càng cọ mạnh, cọ mãi không thôi, cho đến khi cọ mày thành con gà xào cay mới thôi, đến trong miệng cũng thấy cay. Không được chống cự, mày mà ngẩng đầu lên là người ta lại ấn cổ xuống, ấn thẳng vào chậu, khiến mũi mày biến thành cái máy bơm nước. Cũng không thể không chống cự, mày mà thuận theo tính tình bắt người ta rửa, người ta tưởng mày nghiện, có thể dứt khoát trét bọt xà phòng lên khắp mặt mày, cốt để cho trông trắng trẻo, trét nguyên bốn năm phút liền. Biểu hiện của Thiên Tứ là không ti không kháng, chỉ mong rửa mặt cho nó xong thì người ta lăn ra ốm. Hoàn cảnh ép buộc, đến Thiên Tứ cũng phải sinh lòng oán hận. Nó chẳng thấy mặt đen có gì là vướng víu cả, mặt đen nào có cản trở gì việc ăn uống đâu. Nó không hiểu tại sao người lớn cứ bắt nó phải bận tâm. Có rất nhiều chuyện nó không thể hiểu nổi, hơn nữa lại còn cấm hỏi, cứ hỏi là sinh chuyện. Nó học cách tự lầm bầm một mình, đối mặt với góc tường hoặc trốn gầm bàn, nó tự lẩm bẩm: "Cái bàn ơi, mày mà va vào đầu Phúc Quan á, Phúc Quan sẽ bắt mày rửa mặt, xem mày đen đến mức nào này! Bôi cho mày một dải xà phòng trắng, Phúc Quan lợi hại chưa! Không phải Phúc Quan lợi hại đâu, bọn họ đối địch với Phúc Quan cơ, rõ chưa? Đồ rùa đen thối tha!" Lời mắng chửi cuối cùng này, nó không dám chỉ đích danh ra, sợ cái bàn mách lại người nọ, thế là mông nó sẽ gặp hoạ.

Thiên Tứ tuy nói ra không rõ, nhưng nó cảm nhận được: sinh mệnh chính là sự tích lũy của những sự gò bó. Biết làm nhiều việc chừng nào, sự gò bó cũng tăng lên chừng đó. Bản thân nó muốn lớn lên, bên ngoài cứ có những sức mạnh chực chờ luồn lách ấn xuống. Tay chân miệng mũi đều phải có quy củ, phải ngay ngắn không được lơi lỏng chút nào, giống như con rối bị giật bằng dây vậy. Cầuồng vồng trên trời đẹp biết bao, hừ, không được chỉ, chỉ là thối ngón tay đấy! Nó vừa định reo lên, "Nhìn kìa cái dải lụa hoa to thế," thế nào cũng có một tiếng quát vang lên — "Đừng chỉ!" Thế là ngón tay vẽ một vòng bán nguyệt trong không khí, đưa lên bên miệng; vừa định đút vào trong, lại có tiếng quát tới: "Không được mút tay!" Thế là ngón tay đành vờ quờ quạng một chiêu, tiện thể thọc vào tai, tiếp theo chính là: "Bỏ tay xuống!" Mày bảo ngón tay nên đặt ở đâu đây? Ngón tay không có chỗ để, trong lòng tự nhiên cảm thấy uất ức, nhưng Thiên Tứ biết cách làm thế nào để không khóc. Nó sẽ dùng lực thở của mũi để nén nước mắt lại, rồi lén lút chạy đến chỗ vắng vẻ tưởng tượng về vẻ đẹp của cầu vồng, bàn tay nhỏ đút trong túi áo chỉ ngược lên trời.

Nhiều lắm, những việc không được làm nhiều lắm. Lại có thêm một số việc bắt buộc phải làm, toàn là những việc nó không hề muốn làm. Con ngươi nhỏ cứ phải liếc la liếc lích, giống như con chó con mất mẹ lẩn thẩn ven chân tường để kiếm ăn. Nằm ngoài cái lằn ranh đáng sợ ấy, nó mới có được chút ít tự do. Đối với những việc không muốn làm mà bắt buộc phải làm đó, nó đarh phải giả vờ vui vẻ: khi nó tuân theo mệnh lệnh bưng kẹo đưa cho khách, nó sẽ tự giục giã trong lòng: "Cười lên nào! Phúc Quan không ăn, mang cho khách ăn. Bởi vì mẹ bảo Phúc Quan không ham ăn mà!" Nuốt nước bọt xuống, hóa ra chẳng ngọt bằng kẹo!

Nếu để nó tự do phát triển theo ý mình, ai biết được nó sẽ lớn thành cái dạng gì cơ chứ. Bộ dạng hiện tại của nó tuyệt đối không hoàn toàn xuất phát từ mong muốn của nó. Thiên Tứ lên ba trông như thế này: mặt vẫn hình quả bí đao, thịt ở hai bên má còn sệ xuống, nhưng đã mất đi lớp ánh sữa hồi nhỏ, hơn nữa đôi khi rũ rượi trông rất khó coi. Môi cũng chẳng dày lên, chỉ có khóe miệng khắc sâu vào má, trông lúc nào cũng như đang nuốt nước bọt — khách đến nhiều quá, trơ mắt nhìn kẹo chi ra mà chẳng thu vào, không thế sao được! Môi hếch lên, mắt cụp xuống, cái trước là phản kháng, cái sau là nhẫn nhịn, cho nên sự xung đột của hai thứ ấy khiến cho hàng lông mày thưa thớt lúc nào cũng cau lại; may mà chúng thưa thớt, chứ nếu không thì đã lộ liễu quá rồi. Trên cái sọ bẹt mọc lồi lên một cục xương bướng bỉnh, trông như bị cái tẩu thuốc gõ u lên vậy. Mặt rất đen, rửa thế nào cũng không sáng lên nổi, đến lúc cáu giận mới lộ ra chút sắc vàng. Người có vẻ hơi nhỏ, nên lại càng làm cho cái đầu trông to hơn. Chân vòng kiềng, thường vì cố gắng cạy chạy mà mũi chân vấp phải nhau, ngã sấp mặt một cú đau điếng. Vì thế, nó dần dần biết cách cẩn thận hơn, lúc muốn chạy nó dồn tốc độ vào đôi tay, còn đôi chân thì không dùng sức mấy, chỉ biểu thị chút ý tứ mà thôi.

Cái miệng là lợi hại nhất. Nó tập nói rất muộn, thế nhưng hễ mở đầu rồi là nó học rất nhanh: có những ý nghĩa rất khó biểu đạt, nó đều có thể nghĩ cách vòng vo nói ra được. Thế nên, lời nói của nó không phải lúc nào cũng ngọt ngào; đôi khi có thể khiến người lớn nghẹn họng trân trối. Thế nhưng nó dần dần ngộ ra, lời nói không ngọt ngào hóa ra là tự chuốc lấy khổ sở cho mình, thế là nó biết phân biệt nên nói ít với ai, có thể nói nhiều với điều gì; làm việc gì cũng phải để tâm một chút. Lấy Tứ Hổ làm ví dụ đi, đối với hắn thì có thể nói không giấu giếm điều gì, hơn nữa còn học được rất nhiều từ ngữ mới, như "đồ rùa đen", "đồ tạp chủng"...... Đối với bà cụ họ Ngưu, tốt nhất là im thin thít; chăm chỉ gọi "mẹ" mấy tiếng thì chẳng có gì là sai cả.

Thiên Tứ cũng có lúc vui vẻ, chúng ta hà tất phải bất bình thay cho nó chứ. Cùng ông lão họ Ngưu ra phố, suýt chút nữa là đạt đến đỉnh cao tận hưởng mà bất kỳ đứa trẻ nào có thể có được. Lúc xuất phát, nó nín thở như con chuột tránh mèo, biểu lộ rằng mình ra phố tuyệt đối sẽ không quậy phá. Dù có như thế, vẫn phải nhận vô số lời dặn dò khinh miệt nhân cách: "Ra phố không được đòi đồ ăn nhé! Phải nắm chặt tay bố vào! Đừng chạy dính đầy đất chân!" Trong ngực nó phập phồng, đảo mắt liên tục gật đầu. Vừa bước chân ra khỏi cổng, ha ha, ông lão họ Ngưu bị Thiên Tứ quản rồi. "Bố ơi, bố đi bên này đi, con thích đá viên gạch nhỏ này cơ, nhìn này! Bố! Nhìn viên gạch nhỏ này xem, có nên đá hay không?" Ông lão họ Ngưu với tư cách là bố bèn thẩm định viên gạch nhỏ ấy: "Đá đi con trai, đá đi!"

"Bố ơi!" Vì mải đá viên gạch nhỏ, Thiên Tứ nhìn thấy dưới đất có vỏ quýt! "Hay là chúng ta giả vờ mua hai quả quýt đi, bố một quả, Phúc Quan một quả, xem ai ăn nhanh nào?" Bố tưởng rằng chẳng có sự thiết tha gì của việc thi thố, tốt nhất là Thiên Tứ ăn luôn cả hai quả quýt. Ăn hết hai quả quýt, tính ra cũng chưa đi được một phần ba dặm đường. Bố quyết không vội. Con cũng chẳng hoảng. Thêm vào đó Vân Thành là một tiểu thành, — tuy là một tiểu thành rất quan trọng — nhưng người quen của bố lại cực kỳ nhiều, hễ gặp nhau là thế nào cũng phải trò chuyện dăm ba câu, những vấn đề bàn luận tuy hoàn toàn không có giá trị ghi chép lại, nhưng thời gian tiêu tốn thì không ít. Bố trò chuyện, Thiên Tứ liền nhặt những mảnh đồng vụn, sắt vụn, nắp ấm trà vỡ trên đường nhặt hết lên, cất vào trong túi áo, làm tăng thêm tài sản và bộ sưu tập của mình. Ngoài ra, trên đường có dê đi qua, hai bố con đều phải quan sát tỉ mỉ một phen; đoàn rước dâu thì lại càng không cần phải bàn. Dọc đường tốn tâm tư như vậy, cái bụng của Thiên Tứ trống hoác như thủng đáy, chốc lát lại khát, chốc lát lại đói. Bố tuyệt đối không cân nhắc cái bụng của đứa trẻ chứa được bao nhiêu dung tích, hễ nó bảo khát là phải cho uống, bảo đói là phải cho ăn. Lại càng chẳng màng tới việc chuối tiêu liệu có kỵ với chè bột sắn không, quẩy giò liệu có hợp với táo hay không, có điểm gì không điều hòa hay không. Hễ Thiên Tứ mở miệng là ông lại thích thú, hơn nữa lúc nào cũng mang theo cái vẻ khách sáo nhường nhịn của người buôn bán: "Ăn đi! Táo còn ngọt chán mà! Không ăn thêm quả nữa à!" Điều này đôi khi khiến Thiên Tứ cảm thấy hơi ngượng ngùng, thế nên lúc cái bụng đã căng tròn như cái trống, nó cũng biết tỏ thái độ khiêm nhường lùi bước với bố: "Bố ơi! Nhìn mấy quả lê kìa, đẹp quá chừng! Phúc Quan không cần đâu, vừa ăn táo rồi, không cần lê nữa đâu!" Bố cảm động: "Mua hai quả mang về nhà nhé?" Thiên Tứ suy nghĩ: "Cho mẹ à?" Bố cũng suy nghĩ: "Mẹ không ăn lê đâu, hay là để cho Phúc Quan vậy." Thiên Tứ cảm thấy nếu còn khiêm nhường nữa thì quá đà rồi: "Bố ơi, mua ba quả đi, cho mẹ một quả; mẹ mà không ăn thì lại cho Phúc Quan."

Hai bố con ở ngoài phố hoàn toàn quên béng cả thời gian, may mà bố không cùng Thiên Tứ ăn uống đồ linh tinh, cho nên cái bụng hễ thấy trống rỗng là chưa đến mức quên cả đường về nhà. "Nên về thôi nhỉ?" Bố đề nghị. Cái bụng của Thiên Tứ đã được lấp đầy: "Chơi thêm lúc nữa đi, Phúc Quan không đói." Bố đành phải nói ra điểm yếu của mình: "Nhưng bố đói rồi đấy!" Con trai lại có cách giải quyết: "Ăn quả lê nhé?" Bố lắc đầu: "Bố phải ăn cơm cơ." Bố cái gì cũng tốt, chỉ có cái bụng là hơi có chút khuyết điểm nhỏ; giả sử bố cứ mãi không đói, ba ngày không về nhà thì có sao đâu chứ? Thiên Tứ khẽ thở dài một tiếng.

Sắp về đến nhà, Thiên Tứ dặn dò bố: "Lúc mẹ hỏi, ở ngoài phố đã ăn những gì thế?" Nó bắt chước giọng điệu của bà cụ họ Ngưu. "Thì cứ bảo là chẳng ăn gì cả, Phúc Quan rất ngoan, phải thế không bố?"

"Đúng thế," bố cũng cảm thấy việc nói dối là rất cần thiết. "Chẳng ăn gì cả. Nhưng mà, con đừng có kêu đau bụng đấy nhé!"

"Đau bụng cũng không kêu, lén ra sau vườn," Thiên Tứ đã tính toán từ trước. Vì sự hưởng thụ và tự do của bản thân, không còn cách nào khác là phải trăm mưu nghìn kế.

Thế nhưng sự việc không hề đơn giản như vậy. Cái bụng không đau sớm không đau muộn, lại cứ nhằm nửa đêm mà đau lên. Ai dám một mình ra sau vườn giữa nửa đêm chứ? Nhịn thì là chuyện không thể: bụng mà đã đau thì nếu nhịn được, đã không gọi là đau bụng nữa rồi.

Sáng hôm sau, đôi mắt của Thiên Tứ trũng sâu xuống một mảng lớn. Bà cụ họ Ngưu tra khảo ông chồng. Ông lão họ Ngưu không chịu nhận tội: "Tôi đưa nó đi dã ngoại, nó vẫn khỏe mạnh; lúc về, vẫn khỏe mạnh thế cơ mà; nửa đêm đau bụng, sao lại có thể là lỗi của tôi được chứ?" Bà cụ hạ lệnh, cấm hai bố con họ lại ra phố nữa. Lòng ông lão họ Ngưu vô cùng buồn bã, một người làm bố mà không thường xuyên dẫn con ra phố khoe mẽ, thì làm bố còn ý nghĩa gì nữa cơ chứ? Lẽ ra không nên đôi co với vợ, miệng lưỡi sướng một lúc thì trong lòng lại đau khổ, ông quyết định không chống đối vợ nữa, ít nhất là về mặt lời nói.

Thiên Tứ lại càng khổ sở hơn: chẳng ăn được gì, từ sáng đến tối chỉ toàn cháo loãng nước sôi, đến cả xì hơi cũng chẳng có mùi vị gì. Cũng không được ra ngoài, chỉ ở trong nhà lấy một ít bông ra vo viên nghịch ngợm, càng vo càng thấy nhạt nhẽo, thế mà lại không dám không vo, bởi vì mẹ bảo đây là trò chơi hay nhất mà.

Thiên Tứ cảm thấy có hai kiểu đời sống, tựa hồ là thế. Đời sống của mẹ và đời sống của bố: trong đời sống của mẹ, bản thân chẳng cần phải làm gì sất, hoàn toàn nghe theo lời mẹ; trong đời sống của bố, bản thân làm gì cũng được, mà chẳng cần phải hỏi han ai cả. Đương nhiên là nó thích đời sống của bố hơn, thế nhưng cơ hội được cùng bố ra phố ngày một ít đi. Đời sống tốt thứ nhì là đời sống của Tứ Hổ, tuy Tứ Hổ không thể mua đồ ăn cho như bố, thế nhưng ở mặt khác hắn lại có điểm đáng yêu hơn cả bố. Lấy lời ăn tiếng nói mà nói đi: Tứ Hổ biết nói những câu mà người khác chẳng thể nghĩ ra được cách nói thế nào, lại còn phải nói những câu cực kỳ có sức nặng nữa chứ. Hắn có thể dùng một hai từ để trút hết những cảm xúc đang bứt rứt trong lòng người ta ra ngoài, giống như quả pháo hoa vậy. Từ sáng đến tối ăn cháo loãng, ví dụ như thế đi, thì nên dùng lời gì để giải tỏa cơn bực dọc trong lòng đây? Tứ Hổ có cách: "Mẹ kiếp!" Ba chữ này có thể khiến người ta sảng khoái suốt nửa ngày, vừa đỡ việc, lại vừa hả giận. Lại còn "tạp chủng", "đồ chó con"...... những từ ngữ này chẳng cần phải giải thích chi tiết gì sất, mà tự nhiên ngắn gọn dứt khoát, có sức nặng. Thiên Tứ học lỏm được không ít thứ từ vựng kiểu này, đến lúc thực sự bực bội quá hóa rồ, nó sẽ hướng vào góc tường thốt ra mấy câu thích hợp để trút bỏ nỗi uất ức dồn nén. Tứ Hổ, trong mắt của Thiên Tứ, suýt chút nữa thì trở thành một nhà thơ.

"Bụng ơi, mày lại đói rồi phỏng? Mẹ kiếp! Cái đồ khốn nạn—" Thiên Tứ ngoảnh đầu liếc nhanh một cái: "Đồ chó con!" Trong lòng thấy sảng khoái hơn nhiều.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.