Khuôn mặt trắng nõn của bà cụ họ Ngưu thoáng hiện lên chút hồng, không ít sợi tóc bạc xõa ra khỏi búi tóc nhỏ, buông xõa tứ phía. Một cặp mắt trũng sâu lóe lên thứ ánh sáng đắc ý chưa hoàn toàn bị kìm nã, đôi bàn chân nhỏ cố tình bước đi vững vàng, chậm rãi nhưng lại không kìm được mà tất bật. Bà đã chộp được một cơ hội để thi thố tài năng; anh hùng mà không có được cơ hội tương xứng thì cũng giống như thiên lý mã mà cứ bị buộc mãi ở máng ăn. Ba ngày mà bà chuẩn bị được thiên hạ ban cho này, nói đây là do trời ban, chẳng thà nói là vì chính bà thì hơn; tổ chức ba ngày hay không, trời nào có bận tâm chút nào, đằng nào thì thằng bé cũng đã có mấy bầu sữa của thím Kỷ rồi, còn có gì phải lo lắng nữa chứ? Bà cụ họ Ngưu phải trổ tài một phen. Đã bao nhiêu năm nay, mãi chẳng có việc gì để làm, cơ hội này không thể dễ dàng bỏ qua.
Dẫn dắt thím Lưu già, Tứ Hổ và ông lão họ Ngưu, bà bày ra trận thế. Ông lão họ Ngưu không phản đối, nhưng không ngờ mọi chuyện lại phức tạp đến thế. Ông tưởng tổ chức ba ngày chẳng qua chỉ là mời dăm ba nhà người thân bạn bè, gọi đầu bếp làm dăm mâm nhiều cá nhiều thịt, ăn xong là chỉ muốn đi ngủ mà thôi. Những gì vợ ông nói khiến ông hoàn toàn thấy khó hiểu. Việc thì nhiều vô kể, cứ lấy việc gọi đầu bếp mà nói, thôi cũng đủ viết thành một cuốn sách rồi. Mấy món tiểu thiêu, mấy món cơm canh, mấy món đồ nguội, mấy món điểm tâm, mấy món đại kiện, ôi chao, vợ ông cứ như là muốn mở quán ăn vậy. Món ăn đã định xong, ngay lập tức là chuyện thuê bàn ghế, mà trên bàn ghế lại còn phải lót đệm, mà đệm lót thì cũng có đủ loại. Ông lão họ Ngưu làm ăn cả đời, chưa có công việc buôn bán nào phức tạp bằng cái việc làm đầy tháng này. Đại não ông như muốn phồng lên, cứ kêu o o; chỉ đành làm theo kế hoạch, vợ bảo sao thì là vậy thôi. Vợ có cái miệng, ông có đôi chân, chạy thôi. Chạy mỏi quá, ông sẽ tìm chỗ nào đó ngủ một giấc, đỡ phải về nhà lại bị sai đi làm việc. Trong số các đại tướng dưới tay vợ, tính ông là kém cỏi nhất.
Thím Lưu già, đừng nhìn thấy đã gần bảy mươi tuổi mà tưởng, bà làm việc cực kỳ nỗ lực. Dành trọn một đêm lau sạch tất cả các món đồ đồng trên bàn bóng loáng như mạ điện, vỏ bọc ghế thì đổi hết thành loại mới. Đôi chân của bà quá sức chịu đựng, nhưng lại có sự kiên quyết là dù ngã mấy cú cũng không nản lòng. Hai mắt tuy đều mở thao láo, nhưng con mắt bên trái cũng giống như mù, chỉ chực chảy nước mắt, không gánh vác bất kỳ trách nhiệm nào khác. Nhưng điều này không thành vấn đề, mắt trái vô dụng thì mắt bên phải nhân đôi nỗ lực: nghiêng đầu, dùng con mắt bên phải dán chặt vào đồ vật, lau, rửa, khâu, vá, cái miệng còn chép chép phát ra tiếng, trông khá giống dáng vẻ con gà con nghiêng đầu ngẩn ngơ, thế nhưng tay chân không hề ngơi nghỉ. Bà không thể nhàn rỗi. Bà phải hết lòng nâng đỡ cô tiểu thư nhà này cho trót.
Thím Lưu lo việc bên trong, Tứ Hổ lo việc bên ngoài, đôi chân của thằng nhóc này trông giống như cái máy. Một mặt mà nói, bà Lưu rất thất vọng về nó. Nó ở nhà họ Ngưu từ năm mười hai tuổi, bà vốn định huấn luyện nó thành một người đầy tớ lý tưởng. Tứ Hổ dứt khoát không chịu nhận sự huấn luyện ấy. Hai mươi tuổi rồi, vẫn dùng miệng để thở, cái mũi cứ thế chảy nước ròng ròng. Nói chuyện lúc nào cũng giống như đánh nhau, không có nổi một câu ôn hòa. Cặp lông mày nhíu chặt, cái trán xanh rờn quanh năm suốt tháng lúc nào cũng đẫm mồ hôi. Mặt khác, bà Ngưu lại không thể sa thải nó. Nó là họ hàng của bà, vả lại nó rất trung thành. Làm việc không khéo léo, nhưng lại không tiếc sức; vì mua một cân đường trắng, nó có thể chạy đi chạy lại sáu bận. Việc này tuy hơi tốn công sức, nhưng đôi chân chạy là của nó, bà cũng đành không tiện bắt bẻ quá nhiều. Nó lúc nào cũng chưa nghe rõ đầu đuôi đã ba chân bốn cẳng chạy ra ngoài, rồi sau đó mới chạy về hỏi, nếu không thì sao lúc nào cũng đổ mồ hôi cơ chứ.
Thím Kỷ coi việc cho em bé bú là nghề chính, thế nên bà không giao cho thím việc gì khác nữa. Nhưng cho em bé bú cũng phải ra dáng một chút, phải tăng cường huấn luyện. Cách ôm em bé, cách gọi người, cách đứng, bà Ngưu dạy bảo không sót một chi tiết nào. Chỉ trong hai ngày, mũi giày của thím Kỷ vậy mà đã bớt lật đi mấy độ, hơn nữa mở miệng ra là muốn đổi chữ "Hừm" thành "Phu nhân". Mặc bộ quần áo vải xanh mới tinh, đầu tóc cũng chải gọn gàng, ngoại trừ khóe miệng chốc lát vẫn chưa thả lỏng được ra, nhìn vào thực sự ra dáng ra phường.
Còn về vị anh hùng của chúng ta, quả thật cũng rất có thể diện, ăn ngon, ngủ khỏe, đái năng, tiếng khóc vang dội, tựa như đã nắm bắt được sinh mệnh mà muốn tận hưởng ngay từ khoảnh khắc này. Thằng bé vừa khóc, sáu cái chân nhỏ đều chạy ù về phía này, thím Kỷ đến trước, bà cụ ở giữa, thím Lưu đoạn hậu. Mỗi người có một cách dỗ dành, thế nhưng nó phớt lờ tất cả, cứ mặc sức khóc lóc cho đến khi bầu sữa dâng đến tận môi mới thôi. Nó biết nó là anh hùng, là hoàng đế.
Ngày đầy tháng đã đến. Quạ đen còn đang mơ màng, người nhà họ Ngưu đã thức dậy hết cả. Trên thế giới tuy có rất nhiều người, nhưng chuyện nhà mình có thêm nhân khẩu dẫu sao vẫn là việc tợn lớn. Ngẫm lại cho kỹ, chỉ cần bạn chú ý đến chuyện nhà mình, thì cũng chẳng còn ngần ấy thời gian để mà bận tâm đến thế giới nữa. Sự ích kỷ của bà cụ họ Ngưu là vô cùng có lý. Tiếng khóc của một đứa trẻ khiến cả nhà chấn động, nhất định phải náo nhiệt cho thật xôm tụ một phen, trẻ con khóc nối tiếp theo chó sủa, cuộc sống mới thực sự có mùi vị. Bà cụ họ Ngưu vui mừng, con trai của bà nhất định phải là tâm điểm hoan hỉ của toàn thể lớn nhỏ trong nhà lẫn họ hàng bạn bè. Bản thân bà ăn diện chỉnh tề, bắt đầu kiểm duyệt bộ hạ: chiếc áo mã quái của ông lão họ Ngưu cài lệch nút, liền bị quở trách đầu tiên. Trên tai của Tứ Hổ vậy mà vẫn còn dính bùn, đàn ông quả thực hết cách! Thím Lưu già thì đều ổn, chỉ là cứ ngáp ngắn ngáp dài; bà vốn định gọi mọi người dậy sớm để lấy tinh thần, ai dè có những kẻ càng dậy sớm lại càng chẳng có tinh thần gì sảng khoái; lý tưởng và hiện thực thường hay trớ trêu như thế. Thím Kỷ rất ổn, chỉ là không vui cho lắm, đại khái là nhớ đến đứa con của chính mình; đây là tự mình làm khó mình đấy thôi.
Thiên Điền Tứ vẫn đang ngủ, nhưng bộ trang phục đầy đủ từ giữa đêm đã được khoác lên người: toàn đồ mới, trên đầu còn đội chiếc mũ đỏ nhỏ, vành mũ đính hình vị thần Thọ bằng vàng trông vô cùng gượng gạo, nhưng lại rất ra dáng giàu sang phú quý.
Kiểm duyệt xong xuôi, trời vẫn chưa sáng hẳn. Dưới ánh nến, bà chỉ huy việc trưng bày quà cáp. Bạn bè của ông lão họ Ngưu đa số là thương nhân, những thứ đưa tới phần lớn là khung ảnh và câu đối. Những bức tranh màu trong khung mười bức thì có tới chín bức là "Tô Đê xuân hiểu", cây liễu thực sự xanh, nước thực sự xanh, nếu không nhìn từ góc độ nghệ thuật, thì sự đậm đà của màu sắc quả thực có điểm đáng khen; trên bờ Tô Đê đứng một cô gái lớn chống ô lùn cao hơn cây liễu một cái đầu, theo ông lão họ Ngưu thấy thì cảnh này rất có ý vị hội họa. Chỉ là khung ảnh thì khác, có cái làm bằng trúc đốm, có cái bằng gỗ đen, có cái sơn son thếp vàng. Bà cụ định loại sơn son thếp vàng là hạng nhất, bảo Tứ Hổ treo ở chính giữa nhà khách, số còn lại chia ra treo hai bên. Câu đối trông đều như do một người viết, văn phong cũng xấp xỉ nhau, nhiều nhất là câu "Buôn bán hưng long thông bốn biển, nguồn tài vượng phát đạt ba sông". Những thứ này đều được treo ở gian đông và gian tây; bà không thích câu đối lắm, bởi vì chẳng liên quan gì đến đứa trẻ nhỏ. Quà do họ hàng mang tới rốt cuộc vẫn thiết thực hơn, nào là áo nhỏ, mũ nhỏ, giày nhỏ, còn có mấy hộp vải vóc. Theo quy củ mà nói, nên gửi cháo kê bánh bông lan cùng đường đen, thế nhưng ai nấy đều biết bà Ngưu không phải đang ở cữ, có vẻ như không cần thiết phải tặng những thứ này. Bà Ngưu cũng rất hài lòng. Bản thân mình dùng không hết, mà để lợi hết cho thím Kỷ thì mới là không đáng. Những món quà này đều được bày biện trên chiếc bàn dài ở nhà khách. Trưng bày ổn thỏa, đầu bếp đã đến, bắt đầu băm thịt, thanh thế lẫy lừng, những con chó kiến thức eo hẹp ở chòm xóm xung quanh đều sủa ầm lên. Bà cụ họ Ngưu thở dài một hơi, thế này mới ra dáng chứ. Muốn cho nhà mình uy phong lẫm liệt, phải tìm cách khiến lũ chó sủa lên, như vậy mới hợp quy củ.
Mười ngón tay của thím Lưu già đỏ lựng, nhuộm bao nhiêu trứng đỏ, hầu như chẳng ai có thể biết được. Giả sử trứng gà mà biết kiêu hãnh thì đây chính là thời điểm tuyệt vời nhất. Ngay cả những quả trứng nhỏ bé tầm thường ấy, được tô điểm đỏ chót thì lập tức cũng trở nên vô cùng có thể diện. Hơn nữa những từ ngữ bình thường hay phát sinh quan hệ với chữ "trứng", vào khoảnh khắc này dường như đều chẳng còn liên quan nữa, mà thay vào đó là những lời chúc may mắn lấy chữ "đỏ" làm trung tâm quy tụ lại với nhau. Thím Lưu đặt những quả trứng đã nhuộm xong lên mâm đồng, trông như mấy mâm bảo châu thần bí nào đó, tươi tắn, đậm đà, viên mãn, mang theo điềm lành con cháu vạn đời. Trứng đỏ đã chuẩn bị xong, bà cùng vợ chồng bàn bạc kỹ lưỡng, đem những thứ cần có trong lễ tắm trẻ như nước ngải cứu, như hành già, như đồng tiền cổ có lỗ, như phèn chua tán bột, tất cả đều đặt xung quanh người Thiên Điền Tứ, trông vô cùng trang trọng, tựa như sự khởi đầu của một sinh mệnh còn phức tạp hơn cả việc xuất quân của một sư đoàn, hy vọng đặt lên một sinh mệnh nhỏ bé là vô tận.
Sau tám giờ, họ hàng bạn bè lần lượt kéo đến. Thần thái tiếp đón họ hàng bạn bè của bà cụ họ Ngưu rất đáng chú ý. Thái độ của bà chính là hiện thân của sự nhân từ, mỉm cười, đôi mắt già nua lúc nào cũng như ngấn lệ, biểu lộ ý nghĩa vô cùng cảm kích mọi người. Đến lúc nhìn kỹ lại, thì hóa ra bà đang cười chính mình. Bà cảm nhận được năng lực của bản thân, bà đang muốn cho mọi người thấy bản lĩnh và sự ưu việt của mình. Đối với những người họ hàng nghèo khó hơn một chút, bà đặc biệt ôn hòa, giả như họ vì vay nợ mà đến làm lễ nghĩa, thì điều đó càng chứng minh được tầm quan trọng của bà và sự thành kính của họ. Đúng vậy, bà vốn dĩ không hề mời những người họ hàng nghèo khó này, mà họ tự động sấn sổ kéo đến. Dù có khó khăn thế nào, hôm nay họ cũng ăn mặc rất sạch sẽ, ít nhiều gì cũng mang theo chút quà cáp, bà không thể không cảm kích nỗ lực của họ — không thế thì sao gọi là người biết phấn đấu được. Chiếc áo dài của Vương nhị ma, ngửi cũng ngửi ra được, là vừa mới chuộc từ hiệu cầm đồ ra; đương nhiên những vật dụng khác thì đã kịp thời nhập gia cầm đồ. Đôi hoa tai của Lý tam tẩu là bằng bạc trắng pha đồng. Chiếc áo bông dài của Trương lục cô là đi mượn, dài hơn cả tấc. Ánh mắt bà cụ họ Ngưu nhìn những thứ này vô cùng rõ mồn một; rất muốn thưởng cho họ một trận, thế nhưng lời nói của bà rất chừng mực: "Ây, nào dám làm phiền đến họ hàng chứ: sao lại thế này, lại nhọc lòng anh/chị rồi; đến thăm đứa trẻ chút đi thôi." Trong lòng bà thừa hiểu — "Vốn dĩ có định mời các người đâu." Bọn họ cũng hiểu, nhưng cũng có một màn đối đáp khác: "Nên thế mà, đến chúc mừng cho chị/bác chứ; nếu không vì cái ấy chứ, thì hôm qua đã đến giúp chị/bác lo toan rồi; đều dựa vào một mình chị/bác cả, quả thực chẳng dễ dàng gì!"
Vừa nói, mọi người vừa đi đến phòng trưng bày của Thiên Điền Tứ, tất cả đồng thanh thốt lên những tiếng "Ối! Sao mà béo tốt thế này, trông mới có phúc khí làm sao, đúng là nét mặt phúc hậu!"
Trong phòng đã có độ bảy tám bà già và các nàng dâu ngồi sẵn, vây Thiên Điền Tứ vào giữa, hầu như ai nấy đều ngậm điếu thuốc lá, đều khen ngợi phúc tướng của Thiên Điền Tứ, đều lớn tiếng chào hỏi nhau, miệng thì bàn chuyện đứa trẻ, mắt thì liếc xéo trang phục áo quần của nhau. Nhiệt độ trong phòng bỗng chốc tăng lên mười độ. Những người đến sau vẫn tiếp tục vào tham quan, còn những người đến trước thì quyết không chịu nhường chỗ; đặc biệt là mấy người có thân phận, dứt khoát ngồi ngay bên cạnh đứa bé, mang đầy phong thái của bà bề trên. Thiên Điền Tứ ngơ ngác chẳng hiểu gì, chỉ cảm thấy bức bối khó chịu, chẳng thể nào ngủ yên được chớp chớp đôi mắt nhỏ, điều này lại càng khiến mọi người thêm phần bội phục: Nhìn cặp mắt to thế này xem, trông cứ như là hiểu chuyện lắm ấy!
Khách nam, trừ người thân thích ra, không có quyền tham quan chi tiết đứa bé, đều tập trung ở gian đông và gian tây để chờ uống rượu mừng. Phương thức tiếp đãi của ông lão họ Ngưu hoàn toàn khác với vợ, tuyệt đối không có chủ kiến nhất định. Ông không nghĩ ra nên nói gì cho phải, lại cảm thấy im lặng như tờ thì chưa chắc đã đúng. Ông quay cái mặt tròn sang bốn phía cười, cười lâu quá, liền đổi thành gật gật đầu, gật đầu nhiều quá, bèn tiện miệng nói một câu: "Chứ sao nữa," "Hút thuốc đi." Trên trán tuôn ra mồ hôi, đây là một sự khơi gợi: "Mấy giờ rồi mà trời vẫn còn nóng thế này!" Mọi người bảo: "Anh vui thì thế chứ, trời có nóng đâu." Ông ta ha hả cười lớn. Đi theo sau lưng ông là Tứ Hổ, ông cứ nói "Hút thuốc đi," là Tứ Hổ lại chìa thuốc lá ra — suốt buổi chẳng màng đến việc rót trà, bởi vì chủ nhà không hề dặn. Văn hóa ở gian đông và gian tây thấp hơn nhà khách rất nhiều, bà cụ họ Ngưu thừa biết đám khoai ngốc này chỉ cốt đến để ăn cơm. Bà hạ lệnh, dọn cơm trước cho gian đông và gian tây.
Bữa cơm quả thực không tồi, các vị chưởng quỹ tạm thời gác lại những tranh luận về việc buôn bán, thành tâm ăn uống một trận no say, trán ai nấy đều túa mồ hôi nóng, đoạn nhét tăm vào kẽ răng, rảnh tay dùng khăn mặt nóng mạnh mẽ lau trán. Trán lau sáng bóng, ghé qua ống điếu, vừa rít thuốc vừa từng tốp ba tốp năm len lén chuồn ra ngoài.
Bàn tiệc của khách nữ thì không đơn giản như vậy, mỗi bàn ít nhất cũng ăn tầm năm sáu khắc. Trông rất ra điều kiểu cách. Theo góc nhìn của bà cụ họ Ngưu. Thế nhưng, có một điểm khiến bà không khỏi đau lòng: những lời thì thầm to nhỏ ở các bàn tiệc, qua dò la của bà, có vẻ rất bất lợi cho Thiên Điền Tứ. Cảnh tượng trong phòng bỗng chốc trở nên ảm đạm đi rất nhiều, trong không khí lơ lửng một trời dấu hỏi. Bà cụ họ Ngưu lúc thì lo liệu bàn này, mắt lại liếc nhìn bàn kia: đôi môi mỏng của Trương lục cô mấp máy trông giống như đang nói "con ho". Lý tam tẩu thoắt ẩn thoắt hiện gật gật đầu. Dù bạn có bịa ra lời nói dối tròn vành vẹo thế nào đi nữa, bạn cũng không tài nào ngăn được việc trong lòng người ta biết ngóc ngách vòng vèo. Đặc biệt là mấy người trong bản tộc ấy, đứng ngoài tầm mắt của bà Ngưu, cái mũi cứ khịt khịt hơi lạnh, những hơi lạnh này khiến bà cảm thấy lạnh buốt dọc sống lưng, tựa như đang bật quạt máy vậy. Lòng bà Lưu không được thoải mái cho lắm. Bà biết ông lão họ Ngưu là người hiền lành thật thà, giả như bọn họ vây lấy ông, thì sự việc sẽ không dễ giải quyết cho lắm. Bà phải tìm cách hối lộ bọn họ. Đạo lý hiệu quả nhất trên đời chính là mua chuộc; bản thân ăn thịt, thì phải để người khác ít nhất được gặm chút xương, sự thành công của anh hùng đều dựa vào việc tiện tay ném xương ra ngoài. Kẻ ích kỷ phải nhắm chuẩn miếng thịt mà quyết định vứt đi khúc xương; xương vứt ra ngoài, tự khắc sẽ có kẻ tự nguyện nhận làm chó. Bà cụ tính toán trong lòng: cho cô ta cái gì, cho cô ta cái gì, cho cô ta cái gì, rồi nói với cô ta thế này, nói với cô ta thế kia, khiến bọn họ tách rời ra, rồi sau đó mới từng người một thu thập. Trước tiên phát trứng đỏ, đây là cái mồi, cái mồi là biểu thị sự cát tường, bên dưới sự cát tường lại có thêm chút đồ vật nặng ký, cái mũi của mọi người tự nhiên sẽ tăng thêm độ nóng mà bốc ra hơi ấm.
Mưu kế quả nhiên hiệu quả, mọi người xem lễ tắm trẻ xong vẫn không chịu đi, chờ ăn bữa tối. Bà cụ họ Ngưu chắc chắn rằng cứ hễ họ bước chân ra khỏi cửa là cái mũi lại bắt đầu lạnh ngắt lên cho mà xem, thế nhưng lúc chia tay thì vô cùng ôn hòa niềm nở. Tiễn khách ra về xong, bà thở dài một hơi, chỉ thành công có một nửa! Bà hỏi ông chồng có nhìn ra tích sự gì không, ông lão gãi gãi đầu, ông chỉ nhìn ra mọi người ăn rất no, còn về chính trị thì ông hoàn toàn dốt đặc cán mai. Nhưng thế này cũng tốt, bà Ngưu vừa hay có thể ngầm dàn xếp mọi chuyện trong bóng tối, bắt ông đứng ra gánh tiếng ác. Điều mà bà cụ không nhìn thấy chính là điểm này: ai mà chẳng biết ông lão họ Ngưu là người hiền lành tốt tính, còn cô ta thì tự cho mình là Gia Cát Lượng, người thông minh thường hay mắc cái bệnh này, cứ hay lấy sự nhỏ nhoi của mình làm vĩ đại, nào ngờ trong lịch sử vốn dĩ chẳng có chuyện như thế. Nếu có chăng, thì lòng người sớm đã nhỏ bằng hạt đậu rồi.
Dù thế nào đi nữa, sự tồn tại của Thiên Điền Tứ, dù tốt hay xấu, thì cũng đã được công nhận rồi.
Chỉ cần trứng đỏ bị người ta chia đi rồi, thì bạn muốn từ chức với sinh mệnh cũng không dễ dàng gì nữa đâu!