Kẻ nhếch nhác nhất trong văn phòng luật sư của Yancey Goree chính là bản thân Goree, đang ngả ngốn trên chiếc ghế bành cũ kỹ kêu cót cót. Căn phòng nhỏ xiêu vẹo xây bằng gạch đỏ nằm sát lề đường—con phố chính của thị trấn Bethel.

Bethel tựa lưng vào những dải đồi thấp của dãy Blue Ridge. Phía trên nó, núi non chồng chất tận trời cao. Tít dưới sâu, dòng sông Catawba đục ngầu uốn lượn một dải vàng khè dọc theo thung lũng ảm đạm của nó.

Ngày tháng Sáu đang ở vào giờ oi bức nhất. Bethel thiu thiu trong bóng râm ấm áp. Chẳng có buôn bán gì sất. Không gian tĩnh mịch đến mức Goree, đang nằm ngả người trên ghế, nghe rõ mồn một tiếng phỉnh nhựa lách cách trong phòng đại bồi thẩm đoàn, nơi “băng đảng tòa án” đang đánh bài poker. Từ cửa sau để ngỏ của văn phòng, một lối mòn rậm rạp cỏ dại uốn lượn băng qua bãi đất cỏ để ra tòa án. Việc mòn mòn dẫm lên con đường ấy đã tusng tàn của Goree tất cả những gì anh từng có—đầu tiên là khoản thừa kế vài ngàn đô-la, tiếp đến là ngôi nhà cổ của gia đình, và gần đây nhất là chút liêm sỉ cùng phẩm giá cuối cùng. Băng đảng kia đã vét sạch túi anh.

Tay con bạc khánh kiệt đã trở thành kẻ nát rượu và kẻ ăn bám; anh phải sống để chứng kiến cái ngày mà những kẻ từng lột sạch mình nay từ chối cho anh một chỗ ngồi bên sòng bài. Lời nói của anh chẳng còn chút trọng lượng. Những ván bài mỗi ngày vì thế mà thay đổi quy củ, và anh bị gán cho cái vai trò tủi nhục của kẻ đứng xem. Viên cảnh sát trưởng, viên thư ký tòa án, một tay phó tướng ham chơi, một luật sư hào hoa, và một gã mặt bủng beo đến “từ thung lũng,” ngồi quanh bàn, và kẻ bị xén lông cứ thế ngầm hiểu là phải đi kiếm thêm lông mà mọc.

Chẳng mấy chốc mà chán ngấy cái cảnh bị hắt hủi, Goree đã bỏ về văn phòng, lầm bầm một mình khi lảo đảo bước đi trên lối mòn xui xẻo ấy. Sau một ngụm rượu ngô từ cái bình cổ gốm giấu dưới gầm bàn, hắn ngả người phịch xuống ghế, ngẩn ngơ nhìn ra những ngọn núi chìm trong màn sương mù mùa hè với vẻ dại dột, đờ đẫn. Vết trắng nhỏ xíu mà hắn nhìn thấy tít trên sườn núi Blackjack chính là Laurel, ngôi làng nơi hắn sinh ra và lớn lên. Đó cũng là nơi chôn nhau cắt rốn của mối thù giữa dòng họ Goree và họ Coltrane. Giờ đây, chẳng còn hậu duệ trực hệ nào của nhà Goree sống sót ngoại trừ con chim khốn khổ đã bị vặt lông trọc lốc này. Về phía nhà Coltrane, cũng chỉ còn lại một chỗ dựa nam nhân duy nhất—Đại tá Abner Coltrane, một người có thế lực và địa vị, một thành viên Nghị viện tiểu bang, và là người cùng thời với cha của Goree. Mối thù này vốn là một mối thù tiêu biểu của vùng đất ấy; nó để lại một trang sử đẫm máu của lòng thù hận, bất công và tàn sát.

Nhưng Yancey Goree chẳng hề nghĩ ngợi gì đến chuyện thù hằn. Bộ óc mụ mị của hắn đang vô vọng xoay sở với bài toán làm sao để duy trì cuộc sống cho bản thân và những thói hư tật xấu ưa thích của mình. Dạo gần đây, những người bạn cũ của gia đình đã lo cho hắn có cái để ăn, có chỗ để ngủ—nhưng rượu thì họ nhất quyết không mua cho, mà hắn thì buộc phải có rượu. Việc làm ăn luật sư của hắn đã lụi tàn; suốt hai năm nay chẳng có vụ kiện nào được giao phó cho hắn. Hắn đã trở thành kẻ chuyên đi vay mượn và ăn bám, và có vẻ như nếu hắn có rơi xuống thấp hơn nữa thì đó chỉ là vì không còn cơ hội nào để tụt sâu hơn. Chỉ cần một cơ hội nữa thôi—hắn tự nhủ—nếu hắn có thêm một ván vốn để chơi, hắn nghĩ mình có thể gỡ gạc; nhưng hắn chẳng còn gì để bán, và uy tín của hắn thì đã cạn kiệt từ lâu.

Hắn không tài nào nén được nụ cười, dẫu đang trong cơn khốn khổ, khi nghĩ về kẻ mà sáu tháng trước, hắn đã bán lại ngôi gia cơ đời đời của nhà Goree. Từ chốn “sâu thẳm trên núi” đã xuất hiện hai sinh kỳ lạ, một người đàn ông tên là Pike Garvey và vợ của hắn. Chữ “sâu thẳm trên núi,” kèm theo một cái vạt tay hướng về phía đồi núi, được ngầm hiểuamong những người sơn cước là chỉ những chốn thâm sơn cùng cốc hiểm trở nhất, những hẻm vực không đáy, sào huyệt của bọn tội phạm, hang sói và phòng khuê của gấu. Trong căn lều tít trên sườn núi Blackjack, nơi hoang dã nhất của những chốn thâm sơn ấy, cặp vợ chồng kỳ cục này đã sống suốt hai năm trời. Họ chẳng có lấy một con chó hay đứa con nào để làm dịu bớt sự im lặng nặng nề của núi đồi. Pike Garvey ít được ai ở các vùng định cư biết đến, nhưng bất cứ ai từng giao thiệp với hắn đều quả quyết rằng hắn “điên như rồ.” hắn không thừa nhận nghề nghiệp nào ngoài việc làm thợ săn sóc, nhưng thỉnh thoảng hắn vẫn nấu rượu lậu cho khuây khỏa. Có lần, lực lượng “thuế vụ” đã lôi hắn ra khỏi hang ổ, hắn chiến đấu lầm lũi và quyết liệt như một con chó sục, và hắn đã bị tống giam vào nhà tù tiểu bang hai năm trời. Khi được thả, hắn lại chui tụt vào cái lỗ của mình như một con chồn giận dữ.

Vận may, khi lướt qua biết bao kẻ theo đuổi đầy khao khát, lại có một cú lượn kỳ quặc vào tận những lùm cây rậm rạp của Blackjack để mỉm cười với Pike cùng người vợ chung thủy của hắn.

Một ngày nọ, một nhóm những nhà thám hiểm đeo kính cận, mặc quần chẽn và trông kỳ cục hết chỗ nói đã xâm nhập vào vùng lân cận căn lều nhà Garvey. Pike nhấc khẩu súng săn sóc khỏi giá và bắn một phát từ xa, cứ đinh ninh họ là mấy tay thu thuế vụ. May mắn là hắn bắn trượt, và những kẻ vô tình đem lại vận may ấy tiến lại gần hơn, để lộ sự ngây thơ vô số tội chẳng có chút gì dính dáng đến luật pháp hay công lý. Sau đó, họ đã đề nghị trả cho nhà Garvey một số tiền mặt khổng lồ, mới cứng và giòn tan để đổi lấy mảnh đất quang đãng rộng ba mươi sào của họ, với lý do cho một hành động điên rồ như vậy là một dải mica vô tích sự và không đáng kể nằm bên dưới mảnh đất nói trên.

Khi nhà Garvey sở hữu quá nhiều tiền đến mức họ thấy lúng túng trong việc đếm chúng, những thiếu thốn của cuộc sống trên núi Blackjack bắt đầu nổi cộm lên. Pike bắt đầu bàn chuyện mua giày mới, một thùng thuốc lá to để góc nhà, một ổ khóa mới cho khẩu súng săn; và dắt Martella đến một góc nhất định trên sườn núi, hắn chỉ cho nàng thấy một khẩu đại bác nhỏ—chắc chắn là thứ nằm trong tầm với về mặt giá cả của gia tài họ—có thể được đặt ở đâu để kiểm soát và phòng thủ lối mòn độc đạo dẫn đến căn lều, nhằm đánh cho bọn thuế vụ và những kẻ tò mò xía vào chuyện người khác phải khốn đốn đời đời kiếp kiếp.

Nhưng người tính không bằng trời tính. Những thứ ấy đối với hắn tượng trưng cho sức mạnh ứng dụng của sự giàu có, nhưng trong căn lều tối tăm ẩm mốc của hắn lại đang ấp ủ một tham vọng vươn xa hơn nhiều so với những nhu cầu nguyên thủy của hắn. Đâu đó trong lồng ngực bà Garvey vẫn còn sót lại một chút nữ tính chưa bị mài mòn bởi hai năm sống ở Blackjack. Suốt từng ấy thời gian, những âm thanh lọt vào tai bà chỉ là tiếng hạt dẻ rừng rơi lộp độp trong rừng vào buổi trưa, và tiếng sói tru giữa những hòn đá lúc ban đêm, và chừng đó cũng đủ để tẩy sạch mọi thối tha hư vinh trong bà. Bà đã trở nên béo ú, u buồn, vàng vả và đần độn. Nhưng khi có tiền trong tay, bà cảm thấy bùng cháy trở lại khát khao được thụ hưởng những đặc quyền của giới tính mình—được ngồi bên bàn trà; được mua sắm những thứ vô bổ; được dùng chút phép tắc và nghi thức để che đậy cái sự thật phũ phàng và gớm ghiếc của cuộc đời. Thế là bà lạnh lùng phủ quyết hệ thống công sự mà Pike đề xuất, và tuyên bố rằng họ sẽ xuống núi để hòa nhập vào thế giới thượng lưu.

Và thế là, cuối cùng, mọi chuyện đã được định đoạt và thực hiện. Ngôi làng Laurel chính là sự thỏa hiệp của họ giữa sở thích của bà Garvey muốn sống ở một trong những thị trấn lớn dưới thung lũng và nỗi thèm thuồng chốn thâm sơn cùng cốc nguyên thủy của Pike. Laurel mang lại một chuỗi những hoạt động tiêu khiển xã hội èo uột, ngắt quãng phù hợp với tham vọng của Martella, lại không phải là không có điểm cộng đối với Pike, vì vị trí nằm sát dãy núi mang lại lợi thế để trốn chạy bất thình lình trong trường hợp xã hội thượng lưu khiến họ thấy bất ổn.

Chuyến hạ sơn của họ đến Laurel diễn ra đúng vào thời điểm Yancey Goree đang có khát khao cháy bỏng muốn biến tài sản thành tiền mặt, thế là họ đã mua lại ngôi nhà cũ của nhà Goree, trao bốn ngàn đô-la tiền mặt vào đôi tay đang run rẩy của kẻ ăn chơi trác táng.

Thế là xảy ra cơ sự: trong khi kẻ cuối cùng sa đọa của dòng họ Goree ngả ngốn trong văn phòng tồi tàn của hắn ở cuối dãy nhà, bị khinh miễn bởi chính những kẻ bợ đỡ mà hắn từng nuôi béo, thì những kẻ xa lạ lại đang ngự trị trong dinh cơ của tổ tiên hắn.

Một đám mây bụi đang cuồn cuộn cuộn bốc lên dọc con phố khô cằn, che chở cho một thứ gì đó đang di chuyển ở chính giữa. Một cơn gió nhẹ thổi lệch đám mây sang một bên, và một chiếc xe ngựa che mui kiểu mới, sơn màu sáng rực, kéo bởi một con ngựa xám lờ đờ, hiện ra rõ mồn một. Chiếc xe lạng khỏi giữa lòng đường khi đến gần văn phòng của Goree, và dừng lại ngay bên lề đường ngay trước cửa nhà hắn.

Ngồi băng ghế trước là một gã cao ngòng, gầy guộc, mặc bộ đồ vải nỉ đen, đôi bàn tay cứng đờ bị giam cầm trong những chiếc găng tay da dê màu vàng. Ngồi băng ghế sau là một người phụ nữ đang chiến thắng cái nóng tháng Sáu. Thân hình đẫy đà của bà được bọc kín trong một chiếc áo lụa bó sát loại được gọi là “đổi màu,” là sự kết hợp lộng lẫy của các sắc độ thay đổi liên tục. Bà ngồi thẳng lưng, tay cầm chiếc quạt trang trí hoa văn lồng lộng quạt lấy quạt để, đôi mắt đờ đẫn nhìn thẳng ra xa cuối con phố. Dù trái tim Martella Garvey có đang hân hoan trước những niềm vui của cuộc sống mới đi chăng nữa, thì núi Blackjack cũng đã tạc nên diện mạo bề ngoài của bà những dấu ấn của nó. Nó đục đẽo nét mặt bà thành hình ảnh của sự trống rỗng và ngây ngô; đã truyền cho bà sự đờ đẫn của những vách đá và sự kín đáo của những gian phòng tĩnh lặng. Dù ở bất cứ đâu, xung quanh là cảnh vật gì, bà lúc nào cũng có cảm giác nghe thấy tiếng hạt dẻ rừng rơi lộp độp xuống sườn núi. Bà lúc nào cũng nghe thấy sự tĩnh lặng đáng sợ của Blackjack văng vẳng qua những đêm yên ắng nhất.

Goree nhìn chiếc xe trang nghiêm ấy tiến đến cửa nhà mình với sự quan tâm nhạt nhẽo; nhưng khi gã thợ đánh xe gầy lêu ngêu quấn dây cương vào roi, vụng về trèo xuống và bước vào văn phòng, hắn lảo đảo đứng dậy để đón tiếp gã, nhận ra đó là Pike Garvey, kẻ mới mẻ, kẻ đã lột xác, kẻ vừa được văn minh hóa.

Tên sơn cước ngồi xuống chiếc ghế mà Goree mời. Những kẻ từng hoài nghi về sự minh mẫn của Garvey hẳn sẽ tìm thấy một nhân chứng đanh thép trên nét mặt của gã. Khuôn mặt gã quá dài, mang sắc vàng xỉn và bất động như tượng đá. Đôi mắt tròn màu xanh nhạt, trừng trừng không chớp và không có lông mi càng làm tăng thêm vẻ kỳ dị trên gương mặt gớm ghiếc của gã. Goree ngẩn người không hiểu nổi chuyến ghé thăm này có mục đích gì.

– Mọi chuyện ở Laurel đều ổn thỏa chứ, thưa ông Garvey? – hắn hỏi.

– Mọi thứ đều ổn cả, thưa ông, và vợ chồng tôi vô cùng hài lòng với cơ ngơi ấy. Vợ tôi rất thích chốn cũ của ông, và cô ấy cũng thích cả vùng láng giềng nữa. Xã hội thượng lưu là thứ mà cô ấy bảo là cô ấy muốn, và cô ấy đang có được nó rồi. Nhà Rogers, nhà Hapgood, nhà Pratt và nhà Troy đều đã đến thăm vợ tôi, và cô ấy cũng đã dự tiệc tại hầu hết nhà của họ. Những người có máu mặt đều đã mời cô ấy tham gia đủ thứ hoạt động. Tôi không dám chắc, thưa ông Goree, là những chuyện đó hợp với tôi—còn với tôi, cứ cho tôi mấy thứ kia đi. – Bàn tay to bè đeo găng vàng của Garvey hua hua về phía núi non. – Đó mới là chốn tôi thuộc về, giữa bầy ong mật hoang dã và lũ gấu. Nhưng đó không phải là điều tôi đến đây để nói, thưa ông Goree. Có một thứ mà ông đang có mà vợ chồng tôi muốn mua.

– Mua ư? – Goree lặp lại. – Từ tôi á? – Rồi hắn cười khẩy một tiếng cay độc. – Tôi cho là anh nhầm lẫn về chuyện đó rồi. Tôi cho là anh nhầm lẫn đấy. Tôi đã bán đứt cho anh, đúng như cách anh tự diễn đạt, là “cả cơ ngơi lẫn vốn liếng” rồi. Chẳng còn lại đến cả một cái thông nòng súng để mà bán đâu.

– Ông có nó; và vợ chồng tôi muốn có. “Hãy cầm lấy tiền,” vợ tôi bảo thế, “và mua cho sòng phẳng vào.”

Goree lắc đầu. – Cái chạn bếp trống hoác rồi – hắn bảo.

– Tụi tôi đã phất lên – tên sơn cước tiếp lời, chẳng hề chệch hướng khỏi mục đích ban đầu, – một cục. Tụi tôi từng nghèo như chuột túi, và giờ thì tụi tôi có thể mời khách đến nhà ăn tối mỗi ngày. Tụi tôi đã được giới thượng lưu công nhận rồi, vợ tôi bảo thế. Nhưng có một thứ chúng tôi cần mà chúng tôi chưa có. Cô ấy bảo lẽ ra nó phải được đưa vào danh mục kiểm kê của vụ mua bán, nhưng nó lại không có ở đó. “Vậy thì hãy cầm lấy tiền,” cô ấy bảo, “và mua nó cho sòng phẳng vào.”

– Nói mau xem nào – Goree lên tiếng, đôi thần kinh đang căng như dây đàn của hắn bắt đầu mất kiên nhẫn.

Garvey quăng chiếc mũ sụp xuống bàn, nhoài người về phía trước, dán chặt đôi mắt không chớp vào mắt Goree.

– Có một mối thù truyền kiếp – hắn chậm rãi và rành mạch nói, – giữa nhà ông và nhà Coltrane.

Goree cau mày đầy điềm gở. Nhắc đến mối thù của một người trước mặt chính kẻ trong cuộc là một sự phạm lỗi nghiêm trọng về phép tắc miền sơn cước. Gã đàn ông đến từ “chốn thâm sơn” ấy thừa hiểu điều đó chẳng kém gì viên luật sư.

– Không có ý xúc phạm đâu – hắn nói tiếp, – mà hoàn toàn là chuyện làm ăn thôi. Vợ tôi đã nghiên cứu tất tần tật về các mối thù. Hầu hết các gia đình có thế giá trên núi đều có cả. Nhà Settle và nhà Goforth, nhà Rankin và nhà Boyd, nhà Siler và nhà Galloway, tất cả đều đeo đẳng những mối thù kéo dài từ hai mươi đến cả trăm năm. Kẻ cuối cùng ngã xuống là khi chú của ông, Thẩm phán Paisley Goree, tuyên bố hoãn tòa và bắn Len Coltrane ngay từ ghế quan tòa. Vợ chồng tôi xuất thân từ tầng lớp hạ lưu bần cùng. Chẳng ai thèm nhắm đến một mối thù với nhà tụi tôi cả, cũng như chẳng ai thèm chấp một gia đình nhái bén leo cây. Người có thế giá ở mọi nơi, vợ chồng tôi nghe nói, đều có thù oán cả. Nhà tụi tôi không có thế giá, nhưng tụi tôi đang mua chuộc để bước chân vào giới đó chừng nào còn có thể. “Vậy thì hãy cầm lấy tiền,” vợ tôi bảo thế, “và mua mối thù của ông Goree cho sòng phẳng vào.”

Tên thợ săn duỗi thẳng một chân vắt xéo nửa căn phòng, rút ra một bọc tiền giấy từ trong túi và ném phịch lên bàn.

– Kia là hai trăm đô-la, thưa ông Goree; thứ mà ông có thể gọi là một cái giá sòng phẳng cho một mối thù đã bị để cho mai mọt đi như cái của ông. Chỉ còn sót lại mỗi mình ông là phải gánh vác cái phía bên ông, và ông thì chắc sẽ chẳng gây nổi vụ sát hại nào ra hồn đâu. Tôi sẽ gánh nó thay ông, và nó sẽ giúp vợ chồng tôi đường đường chính chính bước vào hàng ngũ danh gia vọng tộc. Tiền kìa.

Cuộn tiền nhỏ trên bàn từ từ tự bung ra, oằn mình và nhảy nhót khi những nếp gấp của nó duỗi thẳng ra. Trong sự tĩnh lặng nối tiếp câu nói cuối cùng của Garvey, tiếng phỉnh poker lách cách vọng lên từ tòa án nghe rõ mồn một. Goree thừa hiểu rằng viên cảnh sát trưởng vừa thắng một ván bài, bởi tiếng hô khẽ quen thuộc mà hắn vẫn dùng để ăn mừng mỗi khi chiến thắng lại bay qua quảng trường theo những làn sóng nhiệt uốn lượn. Những giọt mồ hôi lấm tấm trên trán Goree. Cúi người xuống, hắn lôi chiếc bình gốm bọc mây từ dưới gầm bàn ra và rót đầy một ly.

– Một chút rượu ngô nhé, ông Garvey? Chắc chắn là anh đang đùa về cái—thứ mà anh vừa nói chứ? Mở ra cả một thị trường mới mẻ phết nhỉ, phải không? Những mối thù. Hàng thượng hạng, hai rưỡi đến ba đồng. Những mối thù, hơi sứt mẻ một chút—hai trăm, tôi tin là anh vừa nói thế, phải không ông Garvey?

Goree tự cười ngượng nghịu.

Tên sơn cước cầm lấy ly rượu do Goree đưa và nốc cạn mà đôi mí mắt trân trân không hề rung động. Viên luật sư tán thưởng màn biểu diễn đó bằng một ánh nhìn đầy ngưỡng mộ xen lẫn ghen tị. Hắn tự rót phần của mình, và nốc cợt nhả như một kẻ nát rượu, nuốt ừng ực kèm theo những cái rùng mình vì mùi vị hăng hắc.

– Hai trăm – Garvey lặp lại. – Tiền kìa.

Một cơn giận dữ bất chợt bùng lên trong đại não Goree. Hắn nện nắm đấm xuống mặt bàn. Một tờ tiền lật ngửa ra và chạm vào tay hắn. Hắn rụt tay lại như thể vừa bị thứ gì đó chích phải.

– Anh đến gặp tôi – hắn quát lên, – với một trò hề nghiêm túc, một lời đề nghị nực cười, xúc phạm và ngu ngốc đến thế sao?

– Sòng phẳng mà – tên thợ săn sóc nói, nhưng hắn giơ tay ra như muốn định kéo lại số tiền; và rồi Goree hiểu ra rằng cơn thịnh nộ bộc phát của hắn không phải xuất phát từ lòng tự trọng hay sự bất bình, mà là sự giận dữ với chính bản thân mình, khi hắn thừa biết rằng mình chuẩn bị dấn thân vào những tầng sâu thăm thẳm hơn nữa đang mở ra trước mắt. Chỉ trong chớp mắt, hắn biến từ một quý ông bị xúc phạm thành một kẻ ngã giá đầy lo lắng đang cố láng chèo kéo khách mua hàng.

– Đừng vội thế chứ, Garvey – hắn lên tiếng, mặt đỏ bừng và giọng nói lắp bắp dính chặt vào nhau. – Tôi chấp nhận đ-đ-đề nghị của anh, dù rằng giá đó là quá rẻ mạt cho mức hai trăm. M-m-mua bán thì bên mua lẫn bên b-bán đều v-v-vừa lòng là được chứ gì. Có cần tôi g-gói nó lại hộ anh không, ông Garvey?

Garvey đứng dậy, rũ sạch bụi trên bộ đồ vải nỉ. “Bà Garvey sẽ rất hài lòng đấy. Ông đã rút chân ra khỏi đó rồi, và giờ thì cục diện là giữa nhà Coltrane và nhà Garvey. Chỉ cần một mẩu giấy viết tay thôi, thưa ông Goree, vì ông là luật sư, để làm bằng chứng là chúng ta đã giao dịch xong.”

Goree vớ lấy một tờ giấy và cây bút. Bồng bềnh trong lòng bàn tay đẫm mồ hôi của hắn là xấp tiền. Bỗng nhiên mọi thứ khác đều trở nên tầm thường và nhẹ bẫng.

– Giấy chứng nhận quyền sở hữu, dĩ nhiên rồi. ‘Toàn bộ quyền lợi, danh nghĩa và lợi ích trong và đối với’ . . . ‘cam kết vĩnh viễn và—’ Không, Garvey, chúng ta sẽ phải bỏ cái từ ‘bảo vệ’ đó đi – Goree cười lớn một tiếng. – Anh sẽ phải tự bảo vệ lấy cái danh nghĩa sở hữu này thôi.

Tên sơn cước cầm lấy tờ giấy kỳ quặc mà viên luật sư đưa cho, cực nhọc gấp lại và cẩn thận nhét vào túi áo.

Goree đang đứng gần cửa sổ. – Lại đây – hắn nói, giơ ngón tay ra hiệu, – và tôi sẽ chỉ cho anh thấy kẻ thù mà anh vừa mới mua đấy. Kìa hắn đang đi ở phía bên kia đường kìa.

Tên sơn cước khom thân hình dài ngoằn ngoèo để nhìn qua khung cửa sổ theo hướng ngón tay kia chỉ. Đại tá Abner Coltrane, một quý ông thẳng thắn, bệ vệ chừng năm mươi tuổi, mặc chiếc áo khoác dài hai hàng khuy không thể lẫn đi đâu được của các nhà làm luật miền Nam, và đội một chiếc mũ chóp lụa cũ, đang đi ở vỉa hè đối diện. Khi Garvey nhìn sang, Goree liếc nhìn khuôn mặt hắn. Nếu có thứ gì gọi là con sói vàng, thì đây chính là phiên bản bằng xương bằng thịt của nó. Garvey nhe nanh gầm gừ khi đôi mắt phi nhân tính của hắn dõi theo bóng người đang di chuyển, để lộ ra những chiếc răng nanh dài màu hổ phách.

– Hắn đấy phỏng? Chà, đó chính là kẻ từng tống tôi vào nhà tù tiểu bang một lần đấy!

– Hắn từng là công tố viên quận – Goree hờ hững đáp. – Và nhân tiện đây, hắn là một thiện xạ cừ khôi đấy.

– Tôi có thể bắn trúng mắt một con sóc ở khoảng cách một trăm thước – Garvey nói. – Hóa ra kẻ đó là Coltrane! Tôi đã có một thương vụ hời hơn tôi tưởng. Tôi sẽ chăm sóc cái mối thù này, thưa ông Goree, chu đáo hơn cái cách mà ông từng làm nhiều!

Hắn bước về phía cửa, nhưng rồi ngập ngừng ở đó, để lộ một chút bối rối.

– Còn gì nữa không hôm nay? – Goree đon đả hỏi bằng một giọng điệu mỉm cười sủi bọt. – Bất cứ truyền thống gia đình nào, hồn ma tổ tiên, hay bộ xương nào trong tủ áo ư? Giá rẻ như cho luôn.

– Còn một chuyện nữa – tên sơn cước điềm tĩnh đáp, – mà bà Garvey đang suy nghĩ đến. Nó không thuộc lĩnh vực của tôi cho lắm như chuyện kia, nhưng cô ấy đặc biệt muốn tôi hỏi xem, và nếu ông sẵn sàng, “trả tiền cho nó,” cô ấy bảo thế, “sòng phẳng vào.” Có một nghĩa trang, như ông biết đấy, thưa ông Goree, nằm trong khuôn viên cơ ngơi cũ của ông, dưới bóng cây tuyết tùng. Những kẻ nằm lại nơi đó là người thân của ông đã bị nhà Coltrane tước đoạt mạng sống. Trên những tấm bia mộ đều khắc tên họ. Bà Garvey nói rằng một nghĩa trang gia đình là dấu hiệu chắc nịch của sự danh giá. Cô ấy bảo nếu chúng ta đã vớ được mối thù, thì có thứ khác cũng nên đi kèm với nó. Cái tên khắc trên những tấm bia mộ đó là “Goree,” nhưng chúng có thể được đổi thành tên của chúng tôi bằng cách—”

– Biến đi! Biến đi! – Goree thét lên, khuôn mặt tím tái lại. Hắn vươn cả hai tay về phía tên sơn cước, các ngón tay quắp lại và run rẩy. – Cút đi, đồ ma cà rồng! Ngay cả một gã người Tàu còn biết bảo vệ mồ mả tổ tiên của mình—cút!…

Tên thợ săn lủi thủi bước ra cửa để ra chiếc xe ngựa. Trong lúc hắn đang trèo qua bánh xe thì Goree đang tất tả thu gom số tiền đã rơi vãi từ tay hắn xuống sàn nhà. Khi chiếc xe từ từ quay đầu lại, kẻ vừa mới được khoác lên mình bộ lông cừu mới mọc đang vội vã chạy thục mạng một cách bất lịch sự dọc theo lối mòn dẫn về phía tòa án.

Vào lúc ba giờ sáng, họ khiêng hắn trở về văn phòng, rách rưới và bất tỉnh nhân sự. Viên cảnh sát trưởng, gã phó tướng ham chơi, viên thư ký tòa án và tên luật sư hào hoa cùng khênh hắn, gã mặt bủng beo “đến từ thung lũng” đi theo đóng vai trò hộ tống.

– Đặt lên bàn – một trong số chúng nói, và chúng quăng hắn lên đó giữa đống sách vở và giấy tờ vô tích sự bừa bộn của hắn.

– Yance thường kết mấy đôi bài hai lúc say xỉn nhỉ – viên cảnh sát trưởng ngẫm nghĩ thở dài.

– Quá mức luôn ấy chứ – tên luật sư hào hoa lên tiếng. – Một kẻ nát rượu sừng sỏ như hắn thì tốt nhất đừng nên bén mảng đến bàn poker. Tối nay không biết hắn đã nướng vào đó bao nhiêu tiền nhỉ.

– Ngấp nghé hai trăm đô. Điều làm tôi thắc mắc là hắn vớ được số tiền đó ở đâu cơ chứ. Tôi biết chắc Yance chẳng có nổi một xu dính túi từ hơn một tháng nay rồi.

– Chắc vừa vớ được khách hàng nào đấy. Thôi, té về nhà trước khi trời sáng thôi. Khi tỉnh dậy hắn sẽ ổn cả thôi, trừ cái cảm giác như có cả một tổ ong vo ve trong óc.

Băng đảng lủi đi trong làn sương sớm tờ mờ. Kẻ tiếp theo ngước nhìn gã Goree khốn khổ chính là ông mặt trời. Ngài ngó nghiêng qua khung cửa sổ không rèm che, trước tiên tưới đẫm người kẻ đang say giấc bằng một dòng vàng nhạt dịu ngọt, nhưng chẳng mấy chốc lại trút lên làn da đỏ lốm đốm của hắn một thứ sức nóng mùa hè trắng lóa và soi mói. Goree cựa mình, vô thức nhúc nhích giữa đống tàn tích trên bàn, rồi quay mặt đi tránh ánh sáng từ khung cửa sổ. Chuyển động của hắn làm rơi một cuốn sách luật dày cộp xuống sàn nhà. Mở mắt ra, hắn nhìn thấy đang cúi người bên mình là một gã mặc áo khoác đen. Nhìn cao hơn chút nữa, hắn phát hiện ra một chiếc mũ lụa đã sờn, và bên dưới nó là khuôn mặt phúc hậu, nhẵn nhụi của Đại tá Abner Coltrane.

Còn chút e dè về kết quả sẽ ra sao, vị đại tá chờ đợi đối phương phát tín hiệu nhận ra mình. Đã hai mươi năm nay chưa có nam nhân nào của hai gia đình này đối mặt với nhau trong hòa bình. Mi mắt Goree nhíu lại khi hắn cố nheo đôi mắt nhòa lệ để nhìn cho rõ vị khách này, và rồi hắn mỉm cười thanh thản.

– Ông đưa Stella và Lucy sang chơi đấy phỏng? – hắn điềm đạm cất lời.

– Cậu nhận ra tôi chứ, Yancey? – Đại tá Coltrane hỏi.

– Chứ sao lại không. Ông từng tặng tôi một cái roi da có gắn còi ở đuôi cơ mà.

Đúng thế thật—h₂ chục năm về trước; khi cha của Yancey còn là người bạn thân thiết nhất của ông.

Đôi mắt Goree láo liên quanh căn phòng. Viên đại tá hiểu ý. – Cứ nằm im đấy, tôi lấy nước cho – ông bảo. Có một cái máy bơm nước ở cái sân phía sau, và Goree nhắm mắt lại, say sưa lắng nghe tiếng tay cầm bơm kẽo kẹt cùng tiếng dòng nước chảy róc rách. Coltrane mang lại một bình nước mát và đỡ cho hắn uống. Chẳng mấy chốc Goree ngồi dậy—một hình hài thảm hại hết chỗ nói, bộ đồ vải lanh mùa hè nhàu nhĩ bẩn thỉu, đầu tóc bù xù lảo đảo kém văn minh. Hắn cố quơ quơ một bên tay về phía đại tá.

– X-x-xin lỗi vì tất cả nhé? – hắn nói. – Chắc tối qua tôi nốc lắm rượu quá, rồi lăn ra ngủ gác xép trên cái bàn này mất tiêu. – Lông mày hắn nhíu lại thành một nếp nhăn bối rối.

– Lại la cà với mấy cậu thanh niên hơi quá đà à? – Đại tá Coltrane ân cần hỏi.

– Không, tôi đi đâu đâu. Hai tháng nay tôi chẳng có nổi một đô-la trong túi để mà tiêu xài ấy chứ. Chắc lại lạm dụng cái bình gốm quá đà như mọi khi rồi.

Đại tá Coltrane chạm nhẹ vào vai hắn.

– Lúc nãy, Yancey ạ – ông bắt đầu, – cậu hỏi tôi có đưa Stella và Lucy sang chơi hay không. Lúc đó cậu chưa tỉnh ngủ hẳn, chắc là đang mơ mộng thấy mình trở lại thời niên thiếu. Giờ thì cậu tỉnh rồi, và tôi muốn cậu lắng nghe tôi nói đây. Tôi đến đây từ chỗ Stella và Lucy để tìm người bạn chơi thuở nhỏ của chúng, và tìm con trai của người bạn già thân thiết của tôi. Chúng biết rằng tôi sẽ đưa cậu về nhà cùng tôi, và cậu sẽ thấy chúng chào đón nồng nhiệt chẳng kém gì những ngày xưa cũ. Tôi muốn cậu đến nhà tôi ở cho đến khi nào tìm lại được chính mình, và ở lại lâu hơn thế tùy ý cậu. Chúng tôi nghe tin cậu đang gặp vận hạn, lại sống giữa chốn đầy rẫy cám dỗ, và chúng tôi đồng ý rằng cậu nên sang nhà tôi để chơi đùa một bận nữa. Cậu có về cùng tôi không, cậu bạn trẻ? Cậu có muốn bỏ qua mối thù gia đình xưa cũ và đi cùng tôi không?

– Mối thù! – Goree thốt lên, mở trân trân đôi mắt. – Làm gì có mối thù nào giữa chúng ta cơ chứ. Tôi dám chắc chúng ta vẫn luôn là những người bạn tốt nhất của nhau. Nhưng lạy Chúa, Đại tá ơi, làm sao tôi dám bước chân vào nhà ông trong bộ dạng thế này—một gã nát rượu, một kẻ phá gia chi tử khốn nạn, đồi bại và là một tên con bạc—

Hắn lảo đảo ngã nhào từ bàn xuống chiếc ghế bành, rồi bắt đầu bật khóc tu tu như đứa trẻ, nước mắt đượm vẻ giả lả pha lẫn những giọt hối hận và hổ thẹn chân thành. Coltrane kiên trì và dùng lý lẽ để khuyên nhủ hắn, gợi nhắc cho hắn nhớ về những niềm vui bình dị nơi núi rừng mà hắn từng một thời say đắm, đồng thời khẳng định sự chân thành trong lời mời gọi của gia đình ông.

Cuối cùng thì ông cũng thu phục được Goree khi nói rằng ông đang trông cậy vào sự giúp đỡ của hắn trong khâu kỹ thuật và vận chuyển một lượng lớn gỗ đã đốn hạ từ một sườn núi cao xuống một dòng suối. Ông biết rằng Goree từng phát minh ra một cơ chế chuyên dụng cho việc này—một hệ thống máng trượt và máng xối mà hắn từng vô cùng tự hào. Ngay lập tức, anh chàng tội nghiệp, vô cùng vui sướng vì ý nghĩ mình vẫn còn có ích cho ai đó, liền vớ lấy giấy đặt lên bàn và vẽ ra những nét nguệch ngoạc tuy nhanh nhưng run rẩy đến đáng thương để minh chứng cho những gì hắn có thể và sẽ làm.

Con người ấy đã chán ngấy cảnh ăn cám bã; trái tim hoang đàng của hắn đang hướng trở lại những ngọn núi. Tâm trí hắn vẫn còn bị mụ mị một cách kỳ lạ, và những suy nghĩ cùng ký ức đang quay trở lại đại não hắn từng chút một, giống như những chú chim bồ câu đưa thư bay về qua vùng biển bão tố. Nhưng Coltrane cảm thấy hài lòng với bước tiến mà ông vừa đạt được.

Bethel được một phen kinh ngạc tột độ vào chiều hôm đó khi một người nhà Coltrane và một người nhà Goree thong thả cùng nhau cưỡi ngựa đi qua thị trấn. Họ sóng đôi bên nhau, rời khỏi những con phố bụi bặm và ánh mắt há hốc mồm của thị trấn, băng qua cây cầu bắc qua lạch nước và hướng thẳng lên núi. Kẻ hoang đàng đã chải chuốt, gội rửa và chải đầu gọn gàng để trông ra dáng con nhà lành hơn, nhưng hắn vẫn lảo đảo trên yên ngựa và có vẻ chìm sâu vào sự suy tư về một bài toán hóc búa nào đó. Coltrane để mặc hắn với tâm trạng ấy, đặt niềm tin vào sức ảnh hưởng của sự thay đổi cảnh quan để khôi phục lại trạng thái cân bằng cho hắn.

Có lúc Goree lên cơn run rẩy và suýt ngất xỉu. Hắn phải xuống ngựa và nghỉ ngơi ngay bên lề đường. Vị đại tá, lường trước được tình trạng này, đã chuẩn bị sẵn một bình rượu nhỏ cho chuyến đi nhưng khi đưa ra mời, Goree đã từ chối gần như bằng một thái độ quyết liệt, tuyên bố rằng hắn sẽ không bao giờ đụng đến nó nữa. Chẳng mấy chốc hắn đã hồi phục, và tiếp tục đi khá êm xuôi được một hai dặm. Rồi hắn bất chợt kéo cương dừng ngựa lại, và nói:

– Tôi đã thua hai trăm đô-la tối qua khi đánh poker. Mà này, tôi vớ được số tiền đó ở đâu ra nhỉ?

– Cứ bình tĩnh nào, Yancey. Không khí trên núi sẽ sớm làm cậu thấy nhẹ đầu thôi. Đầu tiên chúng ta sẽ đi câu cá ở Thác Pinnacle. Lũ cá hồi ở đó nhảy tanh tách như ếch ương ấy chứ. Chúng ta sẽ dẫn Stella và Lucy đi cùng, và có một buổi cắm trại dã ngoại trên Đỉnh Eagle. Cậu quên mất hương vị của một chiếc bánh mì kẹp giăm-bông hun khói bằng gỗ hickory ra sao rồi phỏng, Yancey, đối với một kẻ đi câu đang đói bụng ấy?

Hiển nhiên là vị đại tá không tin câu chuyện về đống tiền bị mất của hắn; thế nên Goree lại chìm vào sự im lặng đăm chiêu.

Đến chiều muộn, họ đã đi được mười trong tổng số mười hai dặm đường từ Bethel đến Laurel. Cách Laurel nửa dặm về phía này là cơ ngơi cũ của nhà Goree; cách làng chừng một hai dặm về phía bên kia là nơi ở của nhà Coltrane. Con đường lúc này dốc đứng và tốn nhiều sức, nhưng bù lại những phần thưởng nhận được thì vô vàn. Những vòm rừng rợp bóng nghiêng ngả ngập tràn lá, chim chóc và hoa trái. Bầu không khí trong lành mang lại thứ thuốc bổ khiến cho mọi dược phòng phải hổ thẹn. Những khoảng rừng thưa rợp bóng rêu xanh mát, rực rỡ với những dòng suối bẽn lẽn lấp ló sau những tán dương xỉ và nguyệt quế. Nhìn xuống sườn núi thấp hơn, họ chiêm ngưỡng những khung cảnh tinh tế, được đóng khung trong những tán lá xanh um gần đó, của thung lũng xa xôi đang ngất ngây trong làn sương mù màu ngọc mắt cá.

Coltrane lấy làm hài lòng khi thấy người đồng hành của mình đang dần đầu hàng trước thứ ma thuật của đồi núi và rừng rậm. Bởi vì giờ đây họ chỉ còn việc đi mép chân vách đá Painter’s Cliff; băng qua nhánh sông Elder Branch và leo lên ngọn đồi phía trên là Goree sẽ phải đối mặt với ngôi nhà tổ tiên đã bị hoang phí của hắn. Mọi hòn đá hắn đi qua, mọi cái cây, từng bước chân trên con đường đá, đều quen thuộc với hắn. Dẫu hắn đã quên đi những khu rừng, chúng vẫn đánh thức trong hắn cảm xúc dâng trào như giai điệu của bài hát “Home, Sweet Home.”

Họ vòng qua vách đá, đi xuống nhánh sông Elder Branch, và dừng chân ở đó để lũ ngựa uống nước và khỏa nước tung tóe dưới dòng chảy xiết. Phía bên phải là một hàng rào bằng gỗ xẻ quẹo góc ở đó, chạy dọc theo con đường và dòng suối. Được bao bọc bên trong đó là vườn táo cũ của gia ngôi nhà; căn nhà vẫn còn bị che khuất bởi sườn dốc của ngọn đồi. Bên trong và dọc theo hàng rào, cây mâm xôi, cơm cháy, xá xị và sumac mọc cao và rậm rạp. Khi có tiếng xào xạc từ những tán lá của chúng, cả Goree lẫn Coltrane đều ngẩng đầu lên, và nhìn thấy một khuôn mặt dài, vàng vè, trông như sói đang ló dạng phía trên hàng rào, trân trân nhìn họ bằng đôi mắt bạc màu, không chớp. Cái đầu nhanh chóng biến mất; có một tiếng lắc lư dữ dội của bụi rậm, và một bóng dáng kỳ cục chạy ngược lên khu vườn táo theo hướng ngôi nhà, lượn lách zic-zac giữa những thân cây.

– Đó là Garvey đấy – Coltrane nói; – gã mà cậu đã bán cơ ngơi cho. Chắc chắn là hắn có vấn đề về thần kinh rồi. Tôi từng phải tống giam hắn vì tội nấu rượu lậu một lần, cách đây vài năm, bất chấp thực tế là tôi tin rằng hắn không hoàn toàn chịu trách nhiệm hành vi của mình. Ơ hay, có chuyện gì thế, Yancey?

Goree đang lau trán, và khuôn mặt hắn đã mất hết màu sắc. – Trông tôi có vẻ kỳ cục lắm phỏng? – hắn hỏi, cố gắng mỉm cười. – Tôi chỉ đang nhớ lại thêm vài chuyện nữa thôi. – Một phần cồn trong bộ não hắn đã bay hơi bớt.

– Giờ thì tôi nhớ ra mình vớ được hai trăm đô-la đó ở đâu rồi.

– Đừng nghĩ đến nó nữa – Coltrane vui vẻ nói. – Lát nữa chúng ta sẽ cùng nhau tính toán lại sau.

Họ thúc ngựa rời khỏi nhánh sông, và khi đến chân đồi thì Goree lại dừng lại.

– Có bao giờ ông ngờ rằng tôi là một kẻ vô cùng hão huyền không, Đại tá? – hắn hỏi. – Kiểu như hơi ngớ ngẩn tự hào về vẻ bề ngoài ấy?

Đôi mắt viên đại tá từ chối không liếc nhìn bộ đồ vải lanh nhàu nhĩ nhão nhoét và chiếc mũ sụp đã phai màu.

– Tôi có cảm giác như – ông trả lời, dù đầy vẻ hoang mang nhưng vẫn hùa theo hắn, – tôi nhớ có một gã trai trẻ tầm đôi mươi, mặc chiếc áo khoác bó sát nhất, mái tóc chải chuốt mượt mà nhất và con ngựa cưỡi tung vó đẹp nhất vùng Blue Ridge.

– Chuẩn không cần chỉnh – Goree hăm hở nói. – Và nó vẫn nằm trong máu tôi đấy, dù bề ngoài không lộ ra thôi. Ồ, tôi hão huyền như một con gà tây, và kiêu ngạo chẳng kém gì Lucifer đâu. Tôi muốn nhờ ông dung túng cho điểm yếu này của tôi trong một việc nhỏ.

– Cứ nói đi, Yancey. Chúng ta sẽ sắc phong cậu làm Công tước Laurel và Nam tước Blue Ridge, nếu cậu thích; và cậu sẽ có một chiếc lông đuôi công của con Stella để giắt lên mũ.

– Tôi đang nói nghiêm túc đấy. Chỉ ít phút nữa thôi chúng ta sẽ đi ngang qua ngôi nhà trên đồi kia, nơi tôi sinh ra và là nơi dòng họ tôi đã sống gần một thế kỷ trời. Những người xa lạ đang sống ở đó—và hãy nhìn tôi xem! Tôi sắp sửa phơi bày bản thân trước mặt họ trong bộ dạng rách rưới nghèo khổ, như một kẻ phá gia chi tử và một tên ăn mày. Đại tá Coltrane, tôi xấu hổ không chịu được. Tôi muốn ông cho tôi mượn chiếc áo khoác và chiếc mũ của ông cho đến khi chúng ta đi khuất tầm mắt ở phía bên kia. Tôi biết ông nghĩ đó là một sự kiêu ngạo ngớ ngẩn, nhưng tôi muốn tạo ra một ấn tượng tốt nhất có thể khi đi ngang qua chốn cũ.

– Nào, thế này là nghĩa lý gì chứ? – Coltrane tự nhủ khi so sánh vẻ tỉnh táo và phong thái điềm tĩnh của người đồng hành với yêu cầu kỳ quặc của hắn. Nhưng ông đã cởi cởi khuy áo khoác ra rồi, sẵn sàng đồng ý ngay lập tức, cứ như thể sở thích ấy chẳng có gì là kỳ quặc để mà bận tâm.

Bộ áo khoác và chiếc mũ vừa vặn với Goree một cách hoàn hảo. Hắn cài khuy áo khoác lại quanh người với một vẻ mãn nguyện và đường bệ. Hắn và Coltrane có vóc dáng gần như tương đương—khá cao, bệ vệ và đứng thẳng. Giữa họ cách nhau hai mươi lăm tuổi, nhưng thoạt nhìn trông họ chẳng khác nào anh em sinh đôi. Goree trông già hơn tuổi thật; khuôn mặt hắn phù lên và hằn những nếp nhăn; còn vị đại tá thì sở hữu làn da mịn màng, tươi tắn của một người có lối sống điều độ. Ông đội chiếc mũ sụp bằng vải lanh cũ rách và mặc chiếc áo khoác tồi tàn của Goree lên người.

– Giờ thì – Goree nói, nhấc dây cương lên, – tôi ổn rồi. Tôi muốn ông cưỡi ngựa tụt lại phía sau chừng mười thước khi chúng ta đi ngang qua nhé, Đại tá, để họ có thể nhìn rõ tôi. Họ sẽ thấy tôi vẫn chưa phải là thứ bỏ đi đâu, bằng bất cứ giá nào. Tôi đoán là mình sẽ lại ra dáng ra phết trước mặt họ cho mà xem. Đi nào.

Hắn thúc ngựa phi nước kiệu lên đồi một cách nhanh nhẹn, vị đại tá theo sát phía sau đúng như đã được yêu cầu.

Goree ngồi thẳng lưng trên yên ngựa, ngẩng cao đầu, nhưng đôi mắt hắn hướng sang bên phải, sắc sảo săm soi từng bụi cây, từng hàng rào và từng góc khuất trong khuôn viên cơ ngơi cũ. Có một lúc hắn lầm bầm một mình: “Liệu gã khùng đó có dám làm thế không, hay là nửa phần trong đó chỉ là giấc mơ của tôi?”

Đó là lúc hắn đi ngang qua khu nghĩa trang nhỏ của gia đình và trông thấy thứ mà hắn hằng mong đợi—một lùm khói trắng bốc lên từ những tán cây tuyết tùng rậm rạp ở một góc. Hắn ngã nghiêng sang bên trái chậm rãi đến mức Coltrane kịp giục ngựa áp sát sang phía đó và tóm lấy hắn bằng một cánh tay.

Tên thợ săn sóc đã không hề khoác lác về khả năng thiện xạ của mình. Hắn đã gửi viên đạn đến đúng nơi hắn muốn, và nơi mà Goree đã dự đoán từ trước rằng nó sẽ xuyên qua—ngực chiếc áo khoác vải nỉ đen của Đại tá Abner Coltrane.

Goree dựa nặng nề vào người Coltrane, nhưng hắn không ngã. Hai con ngựa vẫn giữ đều nhịp bước, sóng đôi bên nhau, và cánh tay của vị đại tá giữ cho hắn vững vàng. Những ngôi nhà trắng nhỏ xinh của Laurel lấp ló qua tán lá, cách đó nửa dặm. Goree chìa một bàn tay ra, lần mò cho đến khi nó chạm vào những ngón tay đang giữ dây cương của Coltrane.

– Người bạn tốt – hắn nói, và chỉ có thế thôi.

Cứ như thế, Yancey Goree, khi cưỡi ngựa ngang qua chốn xưa, đã tạo ra một ấn tượng oai phong lẫm liệt nhất trong khả năng có thể của mình, xét trên mọi khía cạnh.