Cẩn trọng thắt nút rồi gỡ rối mạng lưới. Trong những mảng cắt tỉa lớn, tỉ mỉ "nhặt nhạnh những chỗ sót". Sau khi dốc lòng ngăn đập trữ nước lại phóng khoáng xả tràn như biển lớn. Ở những nơi khiến người ta nhìn mà khiếp sợ lại dốc lòng dũng cảm tiến vào. Trên những con đường bằng phẳng trơn tru lại cố tình đặt ra cho mình những chướng ngại tưởng chừng không thể vượt qua. Sau đó, ở những nơi mà sau khi trải qua lao động nặng nề, phức tạp cùng sự dày vò tinh thần vẫn có thể vượt qua, thì mới có khả năng đạt được thành quả tương đối mỹ mãn.

Thể lực giảm sút nhanh chóng, có những lúc mệt đến mức không nhấc nổi đầu. Hút thuốc quá nhiều, lồng ngực âm ỉ đau. Mắt bị viêm mãi không khỏi, đau đớn vô cùng.

Nghĩ đến việc tập luyện. Cách thức lại quá đỗi cực đoan, mỗi chiều sau bữa tối đều đi leo ngọn núi cao nhất đối diện thành phố, hơn nữa không đi đường chính, mà chuyên tìm một con đường nhỏ hẹp như ruột dê. Đường núi gập ghềnh, leo trèo cực kỳ mất sức. Ngọn núi này được rừng rậm bao phủ, cũng không có ruộng đồng, tiết trời nóng nực sẽ chẳng có ai xuất hiện ở đây. Thế là cứ đến bụi cây ở lưng chừng núi, tôi lại cởi sạch sành sanh chỉ mặc mỗi chiếc quần lót, trông như thổ dân man di trong rừng rậm châu Phi.

Leo lên bãi đất bằng phẳng nhất trên đỉnh núi, trước tiên hút một điếu thuốc, nhìn xuyên qua rừng cây nhỏ một lúc những người đi lại như đàn kiến trên đường phố huyện, sau đó thực hiện một bài "thể dục" tự biên tự diễn. Nếu lúc đó có ai phát hiện ra vào lúc mặt trời lặn, nơi đây có một gã trần như nhộng đang làm những động tác khoa chân múa tay, chắc chắn sẽ kinh ngạc tột độ.

Xuống núi trở về ký túc xá, dùng một xô nước lạnh đã chuẩn bị sẵn dội rửa thân mình, rồi lại bắt đầu làm việc.

Kiểu tập luyện này trong tình trạng thể lực không chống đỡ nổi lúc bấy giờ, là vô cùng có hại, thực tế nó đã đẩy nhanh sự suy sụp của thể lực. Phương pháp rèn luyện thân thể cực đoan như vậy là lấy cảm hứng từ thời niên thiếu của Mao Trạch Đông. Nhớ lại hồi mười mấy tuổi, từng có lần một mình leo lên núi trong mưa to sấm chớp, để mặc cơn mưa xối xả dội lên người, tiếng sấm và tia chớp gần như ngay sát bên cạnh; cũng từng mạo hiểm lao từ trên đỉnh núi xuống mà hầu như không chọn đường, chạy thục mạng như sói đuổi lợn chạy, để rèn luyện sự nhanh nhẹn và phối hợp của tư duy và hành động trong khoảnh khắc nguy nan, hay nói cách khác là bản năng chọn lựa để sinh tồn. Không ngờ mười mấy năm sau lại làm một lần "cuồng thiếu niên" tương tự như vậy.

Bản thảo đầu tiên của phần hai được hoàn thành trong trạng thái tinh thần và năng lượng sung mãn nhất.

Đây là một cuộc chiến tiêu hao. Đặc biệt là đối với thể lực, gần như đã huy động hết tất cả "kho dự trữ". Tự cảm thấy tốt hơn phần một. Đây là một sự an ủi rất lớn. Lúc này, mới cảm thấy mình đã bước vào một giai đoạn mới của sự nghiệp sáng tác. Sự bao trùm của "Nhân sinh" đối với bản thân thực sự đã tan loãng, dường như đã trở thành một sự kiện xa vời.

Sự thay đổi của cơ thể vô cùng rõ rệt. Không cần soi gương cũng biết đã già đi rất nhiều. Tốc độ đi bộ không còn như ý muốn; lượng cơm ăn cũng giảm đi không ít. Con mắt bên phải vẫn đang bị viêm, khó chịu đến mức muốn phát điên. Bác sĩ cho rằng đó là do tư duy tập trung lo âu trong thời gian dài gây ra, khuyên tôi ngừng làm việc và đọc sách. Không thể chấp nhận lời khuyên này.

Trong chớp mắt bỗng hiểu ra, cái gọi là "thời thanh niên" ngay trong khoảnh khắc này đã âm thầm kết thúc vĩnh viễn. Chợt nhớ đến những câu thơ đượm buồn của Yesenin: "Không luyến tiếc, không gọi mời, tôi cũng không khóc than; những chiếc lá vàng rơi rụng chất đầy trong tim tôi, tôi đã chẳng còn là thiếu niên xuân trẻ nữa..."

Đột nhiên nhận được thông báo của Hội Nhà văn Trung Quốc, bảo tôi đi thăm Tây Đức vào khoảng tháng Ba, tháng Tư.

Khoảng thời gian này đúng lúc là giai đoạn trống tôi định nghỉ ngơi tu dưỡng, vì vậy rất vui lòng thực hiện chuyến đi độc đáo này.

36

Đây là lần đầu tiên tôi ra nước ngoài, vì vậy có rất nhiều "lần đầu tiên" của cá nhân — ví dụ như lần đầu tiên mặc âu phục, v.v.

Chuyến thăm Tây Đức đã giúp tôi mở mang tầm mắt, cảm giác như đang đặt mình vào cuộc sống của một hành tinh khác. Nhiều biên giới trong tư duy bị phá vỡ, trong hơn hai mươi ngày, gần như đã đi hết các thành phố lớn quan trọng và một vài địa điểm nhỏ nổi tiếng, đồng thời băng qua "Bức tường Berlin" — cột mốc phân định Đông - Tây thời Chiến tranh Lạnh để đến Đông Berlin chơi một ngày.

Là một người có quan điểm sống độc lập, tôi không hề ngạc nhiên trước mọi thứ mình nhìn thấy. Tôi cố gắng tìm kiếm trong thế giới xa lạ này những điểm khác biệt và tương đồng với thế giới mà tôi vốn quen thuộc, đặc biệt là phương diện nhân tính.

Mọi thứ đều tốt đẹp, thoải mái và dễ chịu như vậy. Nhưng tôi nhớ Trung Quốc, nhớ cao nguyên Hoàng Thổ, nhớ những con người trong cái thế giới nghèo khó mà tôi đang sống. Dù thế giới có nhiều thiên đường, tôi vẫn nguyện làm một kẻ ăn mày ở Trung Quốc cho đến khi được chôn cất trong lòng đất mẹ.

Trên vùng đất nước ngoài đẹp như công viên, tôi vẫn đang suy nghĩ về những nhân vật rách rưới trong thế giới bình phàm xa xôi của mình, thậm chí còn nực cười tưởng tượng rằng, nếu để Tôn Ngọc Đình hoặc Vương Mãn Ngân đi trên đường phố Hamburg thì sẽ là trạng thái như thế nào?

Chuyến thăm hơn hai mươi ngày là đã đủ rồi. Tôi nôn nóng muốn quay về để thực hiện bản thảo thứ hai của phần hai, tâm trạng giống như người phụ nữ đi xa nghe thấy tiếng khóc của con mình đang bú. Đúng vậy, không có gì quan trọng hơn công việc của tôi.

Có một việc đáng nhắc tới, đó là tôi đã xem một trận bóng đá vô cùng đặc sắc tại Trung tâm Thể thao Olympic Munich. Cầu thủ ngôi sao mà tôi từng yêu mến Rummenigge (lúc đó anh ấy đang khoác áo đội Bayern Munich) cũng đã ra sân, và đưa được quả bóng đầu tiên vào khung thành của đội đối thủ là FC Nürnberg.

Ngay khi xuống máy bay ở Frankfurt, tôi đã đề nghị với nhân viên tùy tùng phía Đức cho xem một trận bóng đá, họ đã nhiệt tình và chu đáo đáp ứng nguyện vọng này của tôi. Cho đến nay, mỗi khi nhớ lại trận bóng này vẫn khiến tôi vô cùng xúc động.

Trong tất cả các môn thể thao, tôi chỉ say mê cuồng nhiệt với những trận bóng đá đẳng cấp cao.

Nó là sự thể hiện tốt đẹp nhất của sức mạnh và trí tuệ nhân loại. Nó là thơ, là triết học, là một cuộc chiến đấu của nhân sinh và vận mệnh.

Chuyến thăm kết thúc, ngay khi xuống máy bay ở Bắc Kinh, nghe thấy tiếng Trung Quốc ồn ào khắp phố, nước mắt tôi đã chực trào nơi hốc mắt. Đã đi khắp những nơi giàu có nhất thế giới, nhưng tôi lại càng yêu hơn một Trung Quốc nghèo nàn.

Vốn định từ Bắc Kinh bay thẳng đến Diên An, hơn nữa muốn đi thẳng đến một cái hang đất trong thôn núi nào đó, để trải nghiệm cảm giác đột nhiên rơi từ "thiên đường" xuống "địa ngục", nhưng vì trong nhà ở Tây An có việc, nên ý nghĩ "lãng mạn" này đành không thực hiện được.

Lại quay về "phòng giam" tối tăm trong khuôn viên cơ quan đó, bắt đầu công việc cho bản thảo thứ hai của phần hai. Để có được chút ánh sáng tự nhiên, cả ngày tôi đều mở toang cửa.

Phấn chấn và đau khổ đan xen vào nhau.