Tối Giản Lối Sống Tối Ưu Cuộc Đời - 7 Trụ Cột Của Cuộc Sống Hạnh Phúc Và Ý Nghĩa

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 1209 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hạnh Phúc Tiếp Diễn

❊ ❊ ❊

Thuở thiếu thời, trước sự cố bị còng tay tại Dayton Mall, tôi đã không biết rằng có một nền tảng để tôi có thể xây dựng cho mình một cuộc sống ý nghĩa. Đương nhiên tôi biết thế nào là “đúng” và “sai” về mặt khái niệm, nhưng tôi thường lờ đi những hành động sai trái của mình và chèn ép những điều đúng đắn vì tôi muốn mua những niềm vui nhất thời, sự

thỏa mãn phút chốc và những kết quả chóng vánh, ngay cả khi tôi phải trả giá bằng hạnh phúc, sự hài lòng và niềm vui về lâu dài. Mô thức này tiếp tục diễn ra trong những năm tôi hai mươi tuổi, và càng tăng lên thông qua sức tiêu thụ ngày càng nhiều.

Trên thực tế, nó là vấn đề thực sự. Chúng ta nhầm lẫn niềm vui với những hình thức hạnh phúc (well-being) có ý nghĩa khác. Chúng ta sử dụng bốn từ – khoái lạc, hạnh phúc, mãn nguyện và an vui – để thay thế cho 201 | T r a n g

nhau trong nhiều trường hợp, nhưng tôi cho rằng chúng có những điểm khác biệt quan trọng mà việc phân biệt rõ sẽ giúp chúng ta hiểu được thế

nào là niềm hạnh phúc trọn vẹn. Để dễ hiểu, hãy lấy cách chúng ta trải nghiệm với thức ăn làm ví dụ minh họa.

Khoái lạc – Pleasure. Bạn ăn một miếng bánh, bạn sẽ cảm thấy sung sướng khi vị ngọt ngào và béo ngậy tan chảy trong miệng. Tuy nhiên cảm giác sung sướng này không kéo dài, vì thế bạn ăn miếng thứ hai, rồi miếng thứ ba, cho đến khi bạn nhét đầy bụng. Đó là một niềm khoái lạc thuần túy. Và khi bạn đã no, cơ thể chỉ nạp thêm lượng calo mà chẳng nhận được bất kỳ chất dinh dưỡng nào để phát triển. Nói cho rõ thì không có gì sai với sự khoái lạc. Tất cả chúng ta cần được vui vẻ. Vấn đề

phát sinh khi chúng ta từ bỏ các hình thức hạnh phúc cao hơn chỉ để mưu cầu khoái lạc, khi khoái lạc trở thành mục tiêu ta hướng đến chứ không phải là kết quả đến theo sau. Khi chế độ ăn của chúng ta có bánh ngọt là chính, chúng ta sẽ bị suy dinh dưỡng. Điều này cũng tương tự trong đời sống tinh thần. Khi chúng ta chỉ tìm kiếm khoái lạc, chúng ta đã bỏ lỡ

các chất dinh dưỡng cần thiết cho cuộc sống tinh thần, thể chất và cảm xúc. Một vài vết cắn sẽ không giết được chúng ta, nhưng ta cũng không nên vờ rằng chúng tốt cho mình. Sống chỉ có khoái lạc cũng không lợi ích gì cho ta. Và nghe thì có vẻ nghịch lý nhưng khoái lạc thường là kẻ thù của hạnh phúc.

Hạnh phúc – Happiness. Nếu khoái lạc là việc ăn một miếng bánh ngọt, thì hạnh phúc là khi được ăn một bữa ăn lành mạnh và thú vị. Hạnh phúc 202 | T r a n g

xuất hiện khi bạn đưa ra một quyết định có lợi trong một thời điểm. Khi bạn ăn một bữa ăn cân bằng với các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc – dù chỉ trong thời gian ngắn – vì bạn đã quyết định đúng đắn. Quyết định đó không phải lúc nào cũng dễ chịu như

khoái lạc thuần túy, thậm chí đôi khi nó còn gây đau đớn (hãy nghĩ đến buổi tập thể dục nặng nhất của bạn), nhưng bạn cảm thấy hạnh phúc ngay lúc đó vì quyết định ấy phù hợp với con người mà bạn muốn trở

thành. Cả khoái lạc và hạnh phúc đều thoáng qua, đó là lý do tại sao chúng đều không phải là mục tiêu tối thượng. Nhưng nếu bạn sống cuộc sống hòa hợp với các giá trị của mình, bạn sẽ hạnh phúc. Do đó, hạnh phúc không phải là mục tiêu – mục tiêu của ta là sống một cuộc đời có ý nghĩa và hạnh phúc là quả ngọt tuyệt vời đến sau đó.

Mãn nguyện – Contentment. Để mở rộng phép ẩn dụ đồ ăn của chúng ta, nếu hạnh phúc là một bữa ăn lành mạnh, thì sự mãn nguyện là một chế độ ăn uống cân bằng và nhất quán. Giống như có một khoảng cách lớn giữa bữa ăn lành mạnh và lối sống lành mạnh, cũng có sự khác biệt lớn giữa hạnh phúc và mãn nguyện. Chắc rằng bạn sẽ có một vài “ngày ăn uống gian lận” trong tháng, nhưng sự mãn nguyện nảy sinh từ một loạt các quyết định đúng đắn xét trong một thời gian dài chứ không phải xét trên một quyết định đơn lẻ là tốt hay xấu. Dĩ nhiên, sự mãn nguyện đòi hỏi bạn có tính kỷ luật cao hơn là hạnh phúc đơn thuần, nhưng phần thưởng của nó rõ ràng xứng đáng hơn.

203 | T r a n g

An vui – Joy. Hình thức cao nhất của hạnh phúc là an vui, và nó chỉ xảy ra khi có sự tham gia của những người khác. Bạn có thể cảm thấy thích thú hoặc hạnh phúc trong bữa trưa hôm nay, và bạn có thể thấy hài lòng với lối sống, lối ăn uống của mình, nhưng bạn có thể cảm nhận niềm an vui nếu bạn chia sẻ bữa ăn với người mà bạn quan tâm. Người ta nói

“sống là cho đi” vì bạn đang sống tốt cuộc đời mình khi bạn đóng góp cho thế giới xung quanh. Một người được thúc đẩy bởi sự an vui thay vì bằng khoái lạc hay hạnh phúc, thì nhiệm vụ của cuộc đời họ là mang niềm vui đến cho người khác. Đó là cuộc sống đích thực. Gần như tất cả

những trải nghiệm cao quý của cuộc đời đều xảy đến khi chúng ta đóng góp cho thế giới.

Sự an vui cũng khác với các hình thức hạnh phúc khác vì nó cũng bao gồm cả những cảm xúc tiêu cực. Với khoái lạc, hạnh phúc, hay mãn nguyện thì không có chỗ cho nỗi buồn và thất vọng. Nhưng với sự an vui thì bạn không cố để đạt được sự hài lòng tức thì, nên bạn có thể trải nghiệm đầy đủ các cung bậc cảm xúc kể cả đau đớn, giận dữ và hối tiếc mà vẫn trải nghiệm được niềm vui. Sự an vui không chỉ dừng lại ở mức hài lòng, mà là phấn đấu để bạn thấy viên mãn và bình an.

Chắc chắn, những trải nghiệm an vui cũng có thể thú vị, và còn hơn thế

nữa. Khi bạn có một niềm vui tự thân thì bạn không bị thúc giục bởi sự

khao khát liên tục như cách của khoái lạc. Hãy nghĩ về những khoảng thời gian vui vẻ và bình yên nhất trong đời bạn. Đó là khi nào? Đã có ai ở

đó? Rất có thể những trải nghiệm này đều liên quan đến người khác –

204 | T r a n g

trực tiếp hoặc gián tiếp – như buổi hòa nhạc, câu lạc bộ sách, nhóm họp mặt, và ân ái với người bạn yêu.

Thật không may, con người chúng ta thường tìm kiếm khoái lạc – bởi vì nó nhanh chóng và dễ dàng – hoặc không ngừng đuổi theo hạnh phúc, trong khi lẽ ra chúng ta nên tìm một cuộc sống mãn nguyện và an vui, một cuộc sống mà ta thường xuyên có những quyết định tốt đẹp, phù hợp với những giá trị của ta và mang lại lợi ích cho người khác. Nhà tâm lý học lâm sàng Jordan B. Peterson ở Đại học Toronto từng nhận xét rằng, thay vì một cuộc sống hạnh phúc, một khát vọng đầy đức hạnh kiểu như

“trở thành người cứng rắn nhất trong đám tang của cha bạn”, thì một cuộc sống có phẩm hạnh sẽ bồi đắp cho tính cách chúng ta và khiến ta cảm thấy viên mãn nhiều hơn so với một cuộc sống được xây dựng dựa trên những mong muốn hời hợt – thậm chí ngay cả trong thời điểm khó khăn nhất.

THEO THỜI GIAN, CHÚNG TA NHẬN RA NHỮNG GÌ CHÚNG TA TỪNG

MUỐN KHÔNG CÒN LÀ NHỮNG GÌ TA MUỐN NỮA.

Như tôi đã nói trong phần giới thiệu của quyển sách này, là một người theo chủ nghĩa tối giản thì mỗi đồ dùng của tôi phải phục vụ một mục đích hoặc đem đến cho tôi niềm vui. Tôi đã cẩn trọng lựa chọn ngôn từ.

Đối với một món đồ chỉ đem lại khoái lạc hay hạnh phúc thì chưa đủ, vì khi đó tôi luôn có thể tìm một lý do mới để mua thêm nhiều đồ đạc hơn.

Thay vì vậy, đồ đạc của tôi phải là những công cụ làm cuộc sống tôi thêm 205 | T r a n g

toàn vẹn (phục vụ một mục đích), hay chúng phải mang đến điều tốt đẹp hơn (mang lại niềm an vui). Nếu không, chúng chỉ là vật cản trở.

Tuy nhiên, có một điểm mà khoái lạc, hạnh phúc, mãn nguyện và an vui giao nhau. Ngày nay trong tiếng Anh, khi chúng ta nói pursuing happiness

– theo đuổi hạnh phúc, chúng ta thường nói về điều mà các nhà khắc kỷ

Hy Lạp và La Mã gọi là ataraxia, hay người Hy Lạp cổ đại gọi là eudaemonia. Từ ataraxia thường được dịch là “không lo lắng”, “không nao núng”, “sự trầm tĩnh”, “sự bình an”. Nó lần đầu tiên được nhà triết học Hy Lạp Pyrrho và các nhà khắc kỷ sử dụng để mô tả trạng thái sáng suốt trong bình tĩnh vì sự thiếu vắng của nỗi đau khổ và sự lo lắng. Tương tự, eudaemonism là một hệ thống giá trị đạo đức dựa trên khả năng rằng những hành động tốt sẽ mang đến sự hài lòng. Điều này có nghĩa, đây không chỉ là điều chúng ta mong muốn mà nó còn hợp với luân thường đạo lý khi ta cảm thấy hạnh phúc, khoái lạc, hài lòng và an vui nếu ta hành động phù hợp với phiên bản tốt nhất của chính mình.

Tất nhiên, hiện nay hầu hết mọi người xem những từ này là đồng nghĩa (và rất hiếm khi họ đề cập đến ataraxia hay eudaemonia), và điều này có thể chấp nhận trong trò chuyện hằng ngày. Nhưng nếu chúng ta bắt đầu nghĩ về những trạng thái này như là các mức độ khác nhau của hạnh phúc và như một nấc thang hướng đến sự bình yên và đủ đầy, chúng ta có thể đưa ra những quyết định sáng suốt hơn cho sự an vui và mãn nguyện của mình mà không làm ảnh hưởng đáng kể đến hạnh phúc và 206 | T r a n g

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.