Julie Hamilton, một người tham gia cuộc thử nghiệm tiệc dọn nhà đến từ Madison, Wisconsin, nhận ra bản thân cô ấy và gia đình bị cuốn vào những mưu cầu: “Tôi đang giúp chồng điều hành một vài doanh nghiệp nhỏ. Chúng tôi cực kỳ tập trung để đạt được thành công và hiện thực hóa 231 | T r a n g
Giấc mơ Mỹ – nhà cửa, xe cộ, tài sản – rồi cuối cùng chúng tôi thấy mình bị nó kìm hãm”. Trong giai đoạn mở thùng đồ đạc, Hamilton thừa nhận cô và chồng cảm thấy “nghẹt thở vì căng thẳng”. Việc đơn giản hóa cuộc sống giúp gia đình Hamilton hiểu rằng cuộc sống mà họ đang theo đuổi là không bền vững, rằng gánh nặng tài chính do những mong muốn không hồi kết gây ra chỉ khiến họ thêm đổ vỡ.
NHỮNG “KHOẢN NỢ” ĐẦY CÁM DỖ XÓA NHÒA BẢN SẮC CON NGƯỜI CHÚNG TA ĐỂ THAY VÀO ĐÓ LÀ CUỘC CHIẾN ĐỂ TRỞ NÊN GIỐNG
NHƯ NHỮNG NGƯỜI KHÁC.
Hàng triệu người Mỹ hiện sống nhờ vào tiền lương hằng tháng, và theo khảo sát gần đây của đơn vị tư vấn tài chính CFSI, 72% người Mỹ có tình trạng tài chính không tốt. Thỉnh thoảng chúng ta cũng phát sinh nợ nần do một số chi phí y tế bất ngờ, nhưng thường là do chúng ta đưa ra các quyết định tệ hại khiến bản thân gánh hàng đống nợ theo thời gian. Tôi cũng thế, tôi cũng từng là nạn nhân của những lựa chọn tồi tệ. Mặc dù tôi kiếm được gần 200.000 đô-la một năm vào thời điểm xấp xỉ 30 tuổi, nhưng không những sức khỏe tài chính của tôi không tốt, mà tôi còn ở
trong 44% số người chi tiêu vượt quá mức thu nhập của mình. So với mặt bằng chung, tôi có vẻ là người sung túc, nhưng thực tế là tôi bị “bất lực về tài chính”. Thuật ngữ này do Neal Gabler đặt ra: “Tôi nghĩ việc này giống như “bất lực tài chính” bởi vì có nhiều đặc tính giống bất lực trong chuyện chăn gối, mà đáng nói ở đây là nhu cầu che đậy trong tuyệt vọng và giả vờ như mọi thứ vẫn suôn sẻ”.
232 | T r a n g
Giống như Hamilton, đó là những gì tôi đã làm. Tôi giả vờ thành công.
Nhưng mọi nỗ lực để giấu giếm khó khăn tài chính của tôi giống như cố
gắng sơn một ngôi nhà đang cháy. Làm thế nào mà tôi không nhận ra những ngọn lửa ấy? Lẽ ra, tôi phải lo lắng khi thấy các bảng sao kê được gửi đến mỗi tuần, nhưng tôi chẳng nhận ra hành vi thiếu thận trọng của mình. Và khoản nợ đã để lại đống tro tàn. Tôi sống một cuộc sống không vui vẻ và không có giá trị, tôi dần chuyển sang sống để làm việc thay vì làm việc để sống. Tôi đã khổ sở biết bao nhiêu để gây ấn tượng với những người xung quanh.
Và để làm cho mọi thứ tệ hơn, tôi thường khuyến khích người khác – bạn bè, gia đình và nhân viên – lâm vào nợ nần: Bạn xứng với chiếc xe thể
thao đó, cây đàn piano đó, kiểu nhà bếp đó. Đó là cách tai hại để lặp lại sai lầm của tôi. Vì khi có nhiều người sống giống như tôi, tôi sẽ được minh oan, đúng không? Sự khốn khổ làm cho mọi người xích lại gần nhau.
Sau đây là một bức tranh về rối loạn tài chính. Tôi kiếm tiền nhiều nhưng tiêu tiền còn nhiều hơn. Khi gần 30 tuổi, tôi đã có một khoản vay thế
chấp, rồi khoản thế chấp thứ hai, một số khoản thanh toán xe hơi, một khoản vay hợp nhất thẻ tín dụng từ những năm 20 tuổi, và hàng loạt các khoản nợ tín dụng mới. Đó là chưa kể đến các hóa đơn và chi phí sinh hoạt hằng ngày. Hơn thế nữa, tôi đã có hai khoản nợ từ thời sinh viên, nhưng chẳng có bằng đại học nào để giải trình. Tôi đã sai lầm khi tìm đến những kẻ cho vay nặng lãi và vay nóng, nơi những người tuyệt vọng 233 | T r a n g
nhất xã hội thường lui tới. Và nhiều người còn tuyệt vọng hơn những gì bạn có thể tưởng tượng.
Bạn có biết rằng cứ bốn người Mỹ thì có một người cần mượn tiền hoặc phải bán thứ gì đó để trả khoản tiền phát sinh ngoài ý muốn cỡ 400 đô-la? Theo báo cáo gần đây của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, tỷ lệ này cũng gần bằng với tỷ lệ người trưởng thành không có tiền tiết kiệm khi nghỉ
hưu, và cũng tương đương với 25% người nói rằng họ bỏ qua việc chăm sóc y tế năm 2019 vì không đủ khả năng chi trả. (Chuyện này nói lên vài thứ về tình trạng người dân không thể tiết kiệm tiền và hệ thống y tế của nước Mỹ).
Nợ nần tước đi sự tự do, an toàn và danh tính của chúng ta. Các chủ nợ
của chúng ta đang giam giữ Giấc mơ Mỹ làm con tin. Và Giấc mơ Mỹ Mới là phải thoát được nợ nần.
Có nhiều lý do dẫn đến khủng hoảng tài chính cá nhân, bao gồm các trường hợp cần chăm sóc y tế khẩn cấp, mất việc làm và rơi vào vay nặng lãi. Tất nhiên, chúng ta không thể bỏ qua vấn đề lạm phát. Trong 10 năm qua, giá nhà tăng 26%, chi phí y tế tăng 33%, và học phí đại học tăng 45%.
Chính vì thế, chúng ta lại mắc nợ nhiều hơn để theo kịp mức chi phí ngày một tăng. Dù dễ dàng để đổ lỗi, nhưng chúng ta cũng phải chịu trách nhiệm cho những hành động của mình.
Mỗi lần ta ký hợp đồng vay nợ, mỗi lần ta chi tiêu thiếu thận trọng, mỗi lần ta mang về nhà món đồ mình không thể trả, ấy là ta đang yêu cầu 234 | T r a n g