Tối Giản Lối Sống Tối Ưu Cuộc Đời - 7 Trụ Cột Của Cuộc Sống Hạnh Phúc Và Ý Nghĩa

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 1209 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Khoản Nợ Sinh Viên

❊ ❊ ❊

Nói về suy nghĩ lệch lạc, thật khó hiểu khi có bao nhiêu tổ chức tín dụng sẽ cho người mới 18 tuổi vay những khoản nợ trị giá chục nghìn, thậm chí cả trăm nghìn đô. Tuy nhiên, tôi chẳng có gì ngạc nhiên vì những khoản vay này được chính phủ Mỹ bảo lãnh. Vậy những tổ chức này có gì để mất? Theo nghĩa đen là chẳng có gì. Nhưng thật kỳ lạ, với tư cách là một xã hội, chúng ta mong muốn những người trẻ tuổi theo đuổi con đường sự nghiệp mơ ước và khuyên họ nên vay một đống tiền để theo đuổi con đường đó. Suy nghĩ này hạn chế hoàn toàn khả năng khám phá những lựa chọn mới của người trẻ. Và khi người ta không thể thay đổi ý định về công việc, họ cảm thấy bế tắc, và trên đầu là món nợ do phiên bản cũ của chính mình lựa chọn. Bạn có thấy một mô thức ở đây? Nếu chúng ta không lựa chọn cẩn thận ngày hôm nay, thì ngày mai chúng ta luôn phải trả giá cho điều đó, bao gồm lãi suất.

CHÚNG TA THOÁT KHỎI CẢNH NỢ NẦN CÀNG NHANH THÌ CHÚNG TA CÀNG SỚM ĐƯỢC TỰ DO.

Anthony Oneal, tác giả của quyển sách Debt-Free Degree (tạm dịch: Bằng cấp không nợ nần), người xuất hiện trong chương trình “Tiền và Chủ nghĩa tối giản” của chúng tôi tại Birmingham, Alabama, đã thảo luận với tôi về tác động của những quyết định khi chúng ta bước sang tuổi trưởng thành. Anh nói: “Cha mẹ nào cũng muốn điều tốt đẹp cho con cái. Nhiều cha mẹ chấp nhận rằng đại học là cần thiết cho con mình thành công trong tương lai, nhưng hầu hết các bậc phụ huynh đều phải căng mình để trang trải chi phí cho con học đại học và cuối cùng dẫn đến 245 | T r a n g

món nợ sinh viên. Đó là lý do tại sao sinh viên tốt nghiệp tại Mỹ phải gánh số nợ trung bình khoảng 35.000 đô và không biết rằng khoản nợ

đó sẽ khiến họ phải trả giá bao nhiêu”.

Oneal không coi thường tầm quan trọng của trải nghiệm đại học, nhưng anh ấy muốn phụ huynh và học sinh nhìn thấy bức tranh lớn hơn. Cần nhớ một điều là, “tấm bằng của bạn sẽ giúp bạn tìm được công việc”, và bạn có thể cầm được tấm bằng mà không mắc nợ. Bằng cách nào? Oneal gọi đó là “kiếm tiền đi học và tiết kiệm tiền đi học” . Các khoản trợ cấp, học bổng và trường đại học có mức học phí phải chăng là chiếc kiềng ba chân để có được tầm bằng đại học mà không vướng vào nợ nần.

Bạn có biết rằng có hơn 10.000 khoản học bổng và trợ cấp ngoài kia đang chờ đợi bạn không? Tôi biết điều này nhờ Oneal có công cụ Tìm kiếm Học bổng trên trang web của anh ấy, AnthonyONealcom, giúp sinh viên tìm trợ cấp và học bổng phù hợp nhất với họ.

Ngoài việc kiếm tiền để học đại học, bạn có thể tiết kiệm một khoản đáng kể nếu chọn trường phù hợp. Trung bình bạn có thể tiết kiệm 66.000 đô-la khi theo học tại một trường cao đẳng cộng đồng của tiểu bang trong hai năm đầu, thay vì theo học một trường cao đẳng tư thục danh tiếng.

Sau đó, bạn có thể chuyển tiếp lên bất kỳ trường đại học nào và vẫn tốt nghiệp với bằng cấp của trường đại học đó.

Nói rõ hơn, nếu bạn muốn tốt nghiệp đại học mà không mắc nợ, có rất nhiều cách ngoài việc tìm học bổng hay chọn trường phù hợp. Đó là đạt 246 | T r a n g

điểm cao ở phổ thông, đạt thành tích tốt trong kỳ thi ACT và SAT, tham gia các khóa học cao đẳng từ năm cuối trung học, lập tài khoản tiết kiệm để học đại học, tham gia một số lớp học trực tuyến, đăng ký chương trình vừa học vừa làm, sống chung với cha mẹ khi học đại học. Sau cùng, bạn đã có một kế hoạch chi tiết để vượt qua thời đại học mà không bóp nghẹt tương lai của bạn với nợ nần.

Lập ngân sách và đầu tư cho tương lai

Chris Hogan, tác giả quyển sách Everyday Millionaires (tạm dịch: Trở

thành triệu phú mỗi ngày), đã khảo sát hơn 10.000 người có tài sản ròng hơn 1 triệu đô-la để tìm hiểu những triệu phú này đạt được mức tài chính đó bằng cách nào. Anh nói: “Công thức này có thể khiến bạn ngạc nhiên.

Trở thành triệu phú không đòi hỏi phải thừa kế được hàng đống tiền hay có một công việc lương cao. Không, con đường để trở thành triệu phú đi kèm với những kỹ năng thông thường, những kỹ năng mà bạn đã có sẵn hoặc có thể học được. Nếu bạn từng nghĩ mình không bao giờ có thể trở

thành triệu phú, hãy nghĩ lại”.

Thoạt đầu, tôi thấy công thức đó nghe lạ lẫm. Ý tôi là, ai mà nghĩ rằng họ

thực sự trở thành triệu phú chứ? Đó không phải là một giấc mơ viển vông hay sao? Hogan nói với tôi: “Những người trở thành triệu phú không phải là những đứa trẻ được thừa hưởng gia sản. Họ là những người chăm chỉ

làm việc mỗi ngày và đều đặn”. Trong số 10.000 triệu phú mà anh khảo sát, ba nghề nghiệp hàng đầu là kỹ sư, giáo viên và kế toán. “Đây là 247 | T r a n g

những người không kiếm được mức lương trăm nghìn đô, họ là những người sống và làm việc, họ không phô trương với tiền bạc họ kiếm được”.

Hogan và tôi đồng ý rằng có được một triệu đô-la trong ngân hàng không phải là mục tiêu, mà “đạt tự do tài chính để bạn có thể sống và cho đi theo cách của mình mới là mục tiêu”.

Hogan cho rằng: “Nghỉ hưu không nằm ở tuổi tác, mà ở khả năng tài chính. Hầu hết mọi người đều thất bại trong việc đầu tư vào giấc mơ của mình, nhưng họ sẵn sàng đầu tư vào tách cà phê 5 đô-la, đôi giày tập thể

dục 200 đô-la, cái quần jean 300 đô-la, chiếc điện thoại 1000 đô-la, cái máy tính 3000 đô-la, và chiếc xe hơi 50.000 đô-la. Tất cả đều lỗi thời trong vòng hai năm, hoặc sử dụng hết trong 20 phút”. Đến 60% người Mỹ tiết kiệm được chưa tới 25.000 đô-la cho lúc nghỉ hưu. Với Hogan, những con số này có nhiều ý nghĩa hơn là số liệu thống kê. Anh đã mất hàng nghìn giờ nói chuyện với hàng nghìn người thường xuyên gặp khó khăn về tiền bạc, đặc biệt là tiền tiết kiệm cho tương lai của họ. “Đằng sau mỗi con số thống kê là những con người thật, với cái tên thật, gương mặt thật, và gia đình thật. Tôi đã đi cùng họ, cùng cười và cùng khóc với họ. Tôi thấy nỗi sợ hãi trong ánh mắt họ, nỗi đau của những người trải qua những năm làm việc sau cuối mà không có tiền và đột nhiên không thể làm việc được nữa”. Nếu điều đó nghe giống với hoàn cảnh của bạn, Hogan có một lời nhắn cho bạn, “Tôi muốn bạn thay đổi. Thực tế, đã đến lúc bạn phải thay đổi”.

248 | T r a n g

Sự thay đổi bắt đầu từ thay đổi trong tư duy. “Nghỉ hưu không phải là chuyện của một người già. Tôi muốn bạn xem nghỉ hưu với khái niệm

“bạn được tự do làm những gì bạn muốn”, và không gặp gánh nặng tài chính như hầu hết mọi người đang gặp phải”, Hogan nói. “Tôi đã từng chứng kiến nhiều người làm chuyện ngu ngốc với tiền bạc của họ đến mức mà bạn không thể tin được”.

Tại sao như thế? Bởi vì theo Hogan, những người này không mơ ước đủ

lớn, hay họ chỉ mơ về những điều sai lầm vì những lý do sai trái. Vì vậy, bước đầu tiên của Hogan để hướng đến độc lập tài chính lúc nghỉ hưu là: có một ước mơ đúng đắn. “Tôi muốn bạn có ước mơ rõ ràng”. Anh cho rằng điều quan trọng là phải lập danh sách những điều bạn mong muốn và càng cụ thể càng tốt. Nếu bạn biết rõ ràng những gì mình muốn khi nghỉ hưu, liệt kê đến chi tiết cuối cùng, bao gồm cả nơi bạn sống, cách chi tiêu mỗi ngày và cách bạn đóng góp cho cộng đồng, thì bạn có thể

làm ra được số tiền bạn cần để đạt được điều đó. Ngược lại, nếu bạn không biết mình sẽ đi về đâu, bạn sẽ chẳng đi tới đâu cả.

“Trong những năm làm cố vấn cho nhiều người thuộc mọi tầng lớp xã hội đã cho tôi thấy một sự thật: Hầu hết mọi người đều thiếu kế hoạch”.

Hogan thường lặp lại câu châm ngôn, “Nếu bạn có một ước mơ mà không có kế hoạch, thì nó chỉ là điều ước”. Một kế hoạch nghỉ hưu tốt đẹp là như thế nào? “Bạn không thể ngồi trên chiếc ghế dài, rồi hy vọng giành chiến thắng bằng tiền – bạn phải bắt đầu với một ngân sách”.

249 | T r a n g

Chúng ta đã phác thảo ý tưởng về lập ngân sách trong phần đầu chương này, giờ hãy mở rộng khái niệm này bằng cách sử dụng “ba bước lập ngân sách chính” của Hogan. Đầu tiên, bạn phải bắt đầu với thu nhập của mình. “Bạn phải bắt đầu với đồng tiền mình kiếm được, tất cả những dự

án phụ, tiền thưởng, từng đồng tiền nhỏ”. Thứ hai, bạn phải tách biệt nhu cầu của mình với mong muốn của bạn (sử dụng Quy tắc không rác trong chương Mối quan hệ với đồ vật). Cuối cùng, bạn phải lập kế hoạch cho từng đồng bạn kiếm được (sử dụng ứng dụng lập ngân sách EveryDollarcom để xây dựng ngân sách cho bạn).

Khi đã có ngân sách, bạn phải nỗ lực hết mình để xóa nợ. “Bạn không thể

nghỉ hưu khi mắc nợ”, Hogan nói. Điều này nghĩa là: không nợ thẻ tín dụng, không nợ tiền mua xe, không thế chấp – hoàn toàn không nợ nần gì cả. Trên thực tế, Hogan khuyên chúng ta nên trả hết nợ, ngoại trừ ngôi nhà, trước khi đầu tư bất cứ món tiền nào vào kế hoạch hưu trí. “Sau khi bạn xóa tất cả khoản nợ, trừ ngôi nhà, và có một quỹ khẩn cấp đầy đủ, bạn nên lập ngân sách đầu tư 15% thu nhập của mình vào kế hoạch nghỉ

hưu”. Anh đề xuất đầu tư tiền vào những quỹ hưu trí tư nhân cho người lao động như 401k hoặc 403k, quỹ hưu cá nhân Roth IRAs, và các quỹ

tương hỗ. Cá nhân tôi, từ khi tự khởi nghiệp, tôi trích 20% thu nhập mỗi tháng của mình để đầu tư vào SEP-IRA (Quỹ hưu bổng nhân viên đơn giản) và quỹ chỉ số S&P, cả hai đều từ quỹ đầu tư Vanguard. Mặc dù bất kỳ phương tiện đầu tư nào đều mang đến cơ hội tốt để giúp bạn nghỉ hưu an toàn, nhưng không phải tất cả các khoản đầu tư đều “tốt”.

250 | T r a n g

Năm khoản đầu tư cần tránh

Cho dù bạn có sử dụng chiến lược đầu tư của tôi và Hogan hay không, sẽ

thiếu sót nếu tôi không cảnh báo bạn về các khoản đầu tư mà mình đã tránh. Đương nhiên, tôi chẳng phải là chuyên gia quản lý tài sản có bằng cấp, nhưng lời khuyên này của tôi hoàn toàn thống nhất với quan điểm của các chuyên gia mà tôi từng phỏng vấn, bao gồm Hogan, Ramsey và những người khác. Nếu bạn đặt tiền vào không đúng chỗ, nó sẽ giống như ném một đống tiền vào cái máy hủy giấy.

Bảo hiểm nhân thọ giá trị tiền mặt. Những kế hoạch tiền mặt giá trị

gia tăng ví dụ như bảo hiểm cả đời là khoản đầu tư kinh khủng. Bạn không đầu tư vào bảo hiểm xe hơi, bảo hiểm sức khỏe, vậy sao bạn đầu tư vào bảo hiểm nhân thọ? Bạn không nên làm thế. Nếu bạn có người phụ thuộc thì bạn hãy làm, bạn cần bảo hiểm nhân thọ và nó là khoản cược tốt nhất (trừ khi bạn đủ giàu để tự bảo hiểm cho mình). Cá nhân tôi, tôi có chính sách bảo hiểm 20 năm bằng gấp mười lần thu nhập của tôi. Như thế, nếu tôi có chết một cách bất ngờ, vợ và con gái tôi sẽ không lo lắng về chuyện chi phí sinh hoạt. Tôi cũng có chính sách tương tự với doanh nghiệp của mình. Vì vậy, nếu tôi ra đi, Ryan sẽ có đủ tiền để điều hành công ty và tiếp tục chia sẻ những thông điệp của chúng tôi.

Cổ phiếu cá nhân. Trừ khi bạn là một tay giao dịch chuyên nghiệp, còn lại thì cổ phiếu mang lại nhiều rủi ro cho các nhà đầu tư bình thường.

Ngay cả khi ông chủ của bạn đưa ra mức giá “đặc biệt” cho cổ phiếu của 251 | T r a n g

họ, tôi sẽ không đầu tư vào bất kỳ cổ phiếu nào, thậm chí nói không với cả các công ty danh tiếng như Apple, Google hay Tesla. Chỉ đơn giản là nó quá rủi ro với cá nhân tôi. Tôi muốn tiền của mình tăng lên theo thời gian, thích “làm giàu từ từ” hơn là “làm giàu nhanh”, vì làm giàu nhanh thường dẫn đến kết cục nguy hiểm.

Vàng, bạc và kim loại quý. Giống như cổ phiếu riêng lẻ, những kim loại này cũng rủi ro như những chỉ số chứng khoán. Tệ hơn, vàng và bạc là hàng hóa, và giá cả hàng hóa thường bị thao túng bởi đầu cơ hơn là cung cầu.

Dòng niên kim. Các dòng niên kim biến đổi, hay bất kỳ niên kim nào đều là khoản đầu tư tệ hại, đặc biệt là từ khi có rất nhiều lựa chọn đầu tư vững bền khác. Thông thường, niên kim có rất nhiều chi phí, tiền phạt, thời hạn rút tiền và chưa kể đến tỷ lệ hoàn vốn thấp.

Các khoản đầu tư sinh lời thấp. Nếu bạn đang đầu tư trong hơn 5 năm, thì các khoản đầu tư sinh lời thấp như chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và những thứ tương tự là những khoản đầu tư kém, vì lãi thu được thường thấp hơn mức lạm phát. Tuy nhiên, đây là lựa chọn hợp lý nếu bạn đang tiết kiệm dưới 12 tháng vì giảm rủi ro về tổng thể.

Bóc trần 7 lầm tưởng về đầu tư

Tôi biết việc lập kế hoạch để nghỉ hưu nghe có vẻ quá sức, và khi cảm thấy như vậy, chúng ta bắt đầu vẽ ra những câu chuyện vì sao mình 252 | T r a n g

không thể đầu tư hay vì sao mình nên chờ đợi. Nghe tôi đây, bạn có thể

tiết kiệm để nghỉ hưu và bạn không cần phải chờ đợi. Tôi muốn xoa dịu nỗi sợ này bằng cách giải quyết một vài lo lắng – chính xác là những điều hoang đường mà tôi đã nghe trong suốt những năm giúp đỡ người khác thiết lập tài khoản tiết kiệm hưu trí.

Lầm tưởng 1: Tôi quá già để tiết kiệm nghỉ hưu. Trong những ngày làm việc tại công ty, tôi thường xuyên thuê những nhân viên lớn tuổi hơn mình, thường là lớn hơn 20 đến 30 tuổi. Họ thường không có kế hoạch tiết kiệm hưu trí nào. Với nỗi sợ hãi chiếm ngự từ lâu, họ nghĩ rằng đã quá muộn. Họ mắc kẹt, họ bỏ lỡ cơ hội của mình. Điều này không đúng.

Dù đúng là bắt đầu tiết kiệm từ năm 20 tuổi thì tốt hơn 50 tuổi, nhưng cũng đúng khi bạn bắt đầu năm 50 tuổi hơn là 70 tuổi. Một lần nữa, 70

thì tốt hơn 90, có phải không? Quá khứ là quá khứ. Chúng ta phải ngừng nhìn lại những thứ đã qua mà thay vào đó hãy nhìn về phía trước. Miễn là bạn vẫn còn thở, chẳng bao giờ quá muộn để bắt đầu, và cũng không bao giờ là quá sớm.

Lầm tưởng 2: Tôi còn quá trẻ để tiết kiệm cho việc nghỉ hưu. Quá trẻ

ư? Không đâu! Nếu bạn dưới 30 tuổi, bạn đã có ưu thế! Người trẻ tuổi luôn có cơ hội to lớn để trở nên giàu có nhờ vào sức mạnh của lãi suất kép. Một người nào đó đầu tư 25.000 đô-la vào năm 25 tuổi, với tỷ suất lợi nhuận 12% sẽ có hơn 2 triệu đô-la vào năm 65 tuổi, ngay cả khi họ

không góp thêm một đô-la nào nữa vào khoản đầu tư thời trẻ. Ngược lại, nếu cũng người đó đợi đến năm 30 tuổi, họ sẽ phải góp nhiều hơn ba lần 253 | T r a n g

để đạt được kết quả tương tự. Bài học ở đây là gì? Lãi gộp là cách tốt nhất để làm gia tăng tiền bạc của bạn về lâu dài, vì vậy hãy bắt đầu khi bạn còn trẻ.

Lầm tưởng 3: Tôi không kiếm đủ tiền để tiết kiệm hưu trí. Trên thực tế, không có lý do gì bạn không nên nghỉ hưu như một triệu phú. Đúng vậy, hầu như tất cả mọi người, kể cả người có mức lương tối thiểu đều có cơ hội trở thành triệu phú khi về hưu. Một thanh niên 25 tuổi chỉ dành ra 23 đô-la mỗi tuần sẽ được nghỉ hưu với một triệu đô nếu số tiền được đầu tư đúng cách (tỷ lệ hoàn vốn 12%). Nào, có thể bạn không còn ở tuổi 25, và tôi cũng thế. Và có lẽ chúng ta không thể có tỷ suất lợi nhuật 12%

một năm. Không sao ra, chúng ta chỉ cần điều chỉnh cho phù hợp.

Lầm tưởng 4: Lạm phát sẽ làm tổn hại đến quỹ hưu trí của tôi. Đây là lầm tưởng duy nhất mà đúng được một phần. Đúng là 100 đô-la trong 10 năm tới sẽ có giá trị thấp hơn hơn 100 đô-la của hôm nay, nói đồng tiền trượt giá cũng đúng. Nhưng quan trọng hơn là, 100 đô-la của bạn trong 10 năm tới sẽ đáng giá hơn việc người bạn của bạn chẳng đầu tư 1

xu nào. Trên thực tế, các khoản đầu tư vững chắc là cách duy nhất để

vượt qua lạm phát. Tốt hơn là bạn nên đầu tư 100 đô-la của mình hơn là giữ nó trong ngân hàng hoặc dưới gối của bạn.

Lầm tưởng 5. Tôi thà tiêu tiền của mình vào thứ khác. Lời bào chữa này nghe giống như lý do thuyết phục nhất để không tiết kiệm tiền cho tương lai. Đúng vậy, đôi khi chúng ta bám víu vào tiền bạc một cách ích 254 | T r a n g

kỷ, sử dụng nguồn thu nhập của mình để mua những món đồ để tạo vẻ

thành công bên ngoài – chiếc xe hơi mới, thiết bị đời mới, và tất cả những thứ thuộc về chủ nghĩa tiêu dùng – nhưng chúng ta cũng thường đóng góp tiền bạc cho tổ chức từ thiện, tổ chức phi lợi nhuận và giúp đỡ những người cần sự giúp đỡ. Sự đóng góp chắc chắn là đáng ngưỡng mộ và tôi muốn bạn hào phóng cho đi. Và cách tốt nhất để hào phóng cho đi là phải có nhiều hơn để mà cho đi. Vì thế, hãy đầu tư vào bản thân mình trước để bạn có nền tảng vững mạnh, (Bạn có thể xem lại phần Vì mình, vì người trong chương về mối quan hệ với Bản thân).

Lầm tưởng 6. Thị trường chứng khoán không an toàn. Nói chính xác: Bạn không am hiểu về thị trường chứng khoán. Chẳng sao cả, tôi cũng không hoàn toàn hiểu rõ nó. Những người am hiểu chuyên sâu về sự

phức tạp của thị trường này là những người môi giới chứng khoán, những người giao dịch trong ngày và người quản lý quỹ đầu tư. Thay vì tốn thời gian để tìm hiểu về các quỹ tương hỗ, quỹ chỉ số, chỉ số S&P 500, tôi chọn dịch vụ đầu tư của quỹ Vanguard để không cần mò mẫm khi đầu tư. Đúng là bất kỳ khoản đầu tư nào cũng có rủi ro, nhưng đầu tư dài hạn vào thị trường chứng khoán đã được xác thực là cách tốt nhất để làm tăng khoản tiết kiệm hưu trí cho bạn. Trong 30 năm qua, cả trong giai đoạn khủng hoảng tài chính năm 2008 và cuộc đại suy thoái sau đó, thị

trường này đạt tỷ suất sinh lợi trung bình gần 11%. Đầu tư vào thị trường chứng khoán là khoản đầu tư tăng trưởng ổn định nhất mà một người có thể thực hiện trong dài hạn.

255 | T r a n g

Lầm tưởng 7. Tôi không có đủ thời gian hoặc kiến thức để quản lý khoản tiết kiệm hưu trí của mình. Đúng là bạn và tôi có thể sẽ không am hiểu tài chính như các chuyên gia, nhưng đó chính là lý do tại sao chúng ta cần các công cụ uy tín do các chuyên gia tạo ra. Mặc dù tôi là kiểu người thích tự làm mọi việc, nhưng tôi không tự lập chiến lược đầu tư cho mình. Thay vào đó, tôi đã nghiên cứu và tìm ra các công cụ đầu tư

trực tuyến giúp tôi kiểm soát nguồn tiền của mình. Tôi không muốn liên tục xem xét các khoản đầu tư, điều chỉnh và sợ hãi mỗi lần thị trường tăng hoặc giảm, nhưng cũng không muốn mù tịt không hiểu gì. Thay vì phải tự lái chiếc máy bay, tôi sẽ đặt người phi công giỏi nhất vào buồng lái. Đối với tôi, điều đó nghĩa là tin tưởng quỹ Vanguard.

Tiền không phải là nguồn gốc của tội lỗi

Tiền bạc dường như là yếu tố gây tranh cãi lớn nhất trong các mối quan hệ. Chúng ta cãi vã và tranh luận về các khoản chi tiêu trong gia đình. Và vô lý một điều rằng, càng có nhiều tiền hơn, ta lại càng tranh cãi nhiều hơn.

Cách đây vài năm, tôi đã đọc một nghiên cứu quan sát về sự khác biệt giữa hai loài linh trưởng gần nhất với chúng ta – tinh tinh lùn và tinh tinh. Hai loài linh trưởng này có cách cư xử rất khác nhau đối với nguồn tài nguyên quý giá nhất của chúng: thức ăn. Giống như trẻ sơ sinh, tinh tinh con và tinh tinh lùn con đều chia sẻ chuối cho nhau, nhưng khi lớn lên, chúng phát triển theo xu hướng khác nhau. Tinh tinh lùn vẫn hào 256 | T r a n g

phóng và tiếp tục chia sẻ chuối cho gia đình và đồng loại của chúng.

Ngược lại, tinh tinh thì tích trữ chuối và thậm chí dùng bạo lực để chống lại những kẻ lấy thức ăn của chúng.

Điều thú vị hơn nữa là cả khi tinh tinh lùn được huấn luyện để tích trữ

thức ăn, chúng vẫn hào phóng. Các nhà nghiên cứu đã cho một số con tinh tinh lùn giữ nhiều chuối làm của riêng, trong khi một con tinh tinh lùn khác đứng nhìn từ phía sau. Nhưng những con tinh tinh lùn luôn chọn cách chia sẻ “tài sản” cho bạn bè. Theo các nhà nghiên cứu, loài tinh tinh sẽ không bao giờ làm điều này. Chúng sẽ cãi vã, tranh đấu và thậm chí đánh nhau nếu cần thiết. Điều này nghe có quen không?

NẾU BẠN KHÔNG BIẾT MÌNH SẼ ĐI VỀ ĐÂU, BẠN SẼ CHẲNG ĐI TỚI ĐÂU CẢ.

Con người trưởng thành chúng ta có xu hướng hành động giống như tinh tinh trong vấn đề tài chính. Tiền bạc phá hủy những cuộc hôn nhân, chấm dứt tình bạn và làm sụp đổ các mối quan hệ hợp tác làm ăn. Đây là lý do tại sao tiền lại tồi tệ đến thế. Nhưng tiền được sinh ra không phải để trở thành kẻ lừa đảo. Không giống như hai loài tinh tinh ở trên, con người chúng ta có thể chọn cho mình cách ứng xử với nguồn tài nguyên này. Chúng ta có thể khơi dậy lòng tốt của mình như loài tinh tinh lùn.

Tiền bạc không xấu xa hay tội lỗi, đây chỉ là một cách nói phóng đại. Tiền có thể không giúp bạn cải thiện cuộc sống, nhưng nó phóng đại hành vi hiện tại của bạn. Nếu bạn có những thói quen xấu, thì có thêm nhiều tiền 257 | T r a n g

sẽ khiến cuộc sống bạn tệ hơn nữa. (Hãy nghĩ về những người trúng xổ

số có kết cục tệ hơn trước khi họ “chiến thắng”). Và nếu bạn đã là một người hào phóng, thì có nhiều tiền hơn sẽ giúp bạn thêm yêu thương, quan tâm và chu đáo hơn. Bất kể hành vi trước đây của bạn là gì, bạn có thể lựa chọn cho mình hành vi của hôm nay. Bạn sẽ trở thành một con tinh tinh hay tinh tinh lùn? Hãy chọn cẩn thận vì các mối quan hệ của bạn phụ thuộc vào điều đó.

Người theo chủ nghĩa tối giản không phải là có ác cảm với tiền bạc, chỉ

là nếu chúng ta xem trọng tiền bạc hơn các giá trị thì đó là một điều thất bại. Tiền sẽ luôn đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta.

Mọi người đều phải trả các hóa đơn, phải không? Nhưng nếu chúng ta định hướng cuộc sống của mình một cách đúng đắn, tiền sẽ không thể

dẫn dắt tất cả mọi thứ.

Chủ nghĩa tối giản nghèo nàn

“Tôi lớn lên đã là người theo chủ nghĩa tối giản – và đó còn gọi là nghèo”.

Nếu mỗi khi nghe luận điệu này mà tôi nhận được một món đồ, thì tôi đã có một kho chứa đầy những thứ vô dụng. Tôi không biết liệu những người nói câu này có phải là người hoài nghi hay không, hay đơn giản là họ nhầm lẫn giữa nghèo đói và chủ nghĩa tối giản. Nhưng dù sao tôi cũng thấy suy nghĩ này thật kỳ lạ, đặc biệt là với những chỉ trích cho rằng chủ

nghĩa tối giản chỉ dành cho người giàu hay nó chỉ giải quyết vấn đề của các quốc gia có nền kinh tế phát triển và trình độ khoa học kỹ thuật tiến 258 | T r a n g

bộ – còn gọi là Thế giới Thứ nhất – và vì thế nó không áp dụng được cho những người sống dưới mức nghèo khổ. Hãy giải quyết vấn đề từ cả hai phía để giải tỏa mọi nhầm lẫn.

Chúng tôi đã nhấn mạnh rằng cốt lõi của chủ nghĩa tối giản là sử dụng nguồn lực có giới hạn của chúng ta một cách có chủ ý. Ai mà không được hưởng lợi từ điều này? Tôi cũng lớn lên trong nghèo khó, Ryan cũng vậy, và khi đó chúng tôi không phải là người theo chủ nghĩa tối giản, nhưng chúng tôi chắc chắn có được lợi ích từ việc cân nhắc sử dụng những nguồn lực hạn chế của mình.

Nhưng hãy tạm gác điều đó sang một bên trong giây lát. Hãy giả vờ như

chúng ta không biết đến những người theo chủ nghĩa tối giản đầy cảm hứng đến từ Kalamazoo hoặc Kenya, những người không có tài sản vật chất gì nhưng vẫn luôn đấu tranh chống lại sự ham muốn và giằng co không ngừng của chủ nghĩa tiêu dùng. Hãy giả vờ như chủ nghĩa tối giản không giúp được những người này như đã nói. Và hãy xem như chủ nghĩa tối giản chỉ giải quyết được vấn đề của Thế giới Thứ nhất.

Được rồi.

Có điều gì sai với chuyện này? Những vấn đề của Thế giới Thứ nhất không đáng để giải quyết sao? Những người có tiền không được phép thắc mắc về đồ đạc của mình? Chúng ta có nên xa lánh và chia rẽ mọi người dựa trên thu nhập của họ không?

259 | T r a n g

Hãy nhìn xem, chủ nghĩa tối giản không dành cho tất cả mọi người, chủ

nghĩa tối giản dành cho bất kỳ ai không hài lòng với tình trạng hiện tại.

Đối với tôi, dường như 50% dân số ở thế giới phương Tây không bị chủ

nghĩa tiêu dùng và sự thái quá của nó làm phiền, và đó không phải là chỗ

để tôi thuyết phục họ từ bỏ đồ đạc. Nhưng một nửa dân số còn lại thì có.

Dù giàu hay nghèo, già hay trẻ, trắng hay đen, đàn ông hay phụ nữ, bất cứ ai cảm thấy bị cạn kiệt với cơn ham muốn phải có nhiều hơn thì họ

đều có thể tìm thấy một cuộc sống tốt đẹp bằng việc sở hữu ít hơn.

Vài suy nghĩ cuối về tiền

Tiền không phải là tất cả, nhưng cũng không phải không là gì. Là một người theo chủ nghĩa tối giản, tôi không phản đối việc có tiền, tôi chỉ

phản đối các vấn đề về tiền bạc. Tôi sẽ không nói bạn phải sống như thế

nào, tôi chỉ phơi bày những sai lầm về tài chính và các quyết định tồi tệ

của mình và hy vọng bạn có thể rút kinh nghiệm từ sai lầm của tôi. Tôi có xu hướng tránh các giải pháp sâu rộng và chung chung cho nhiều người, nhưng khi đề cập đến tiền, đây là chương duy nhất trong quyển sách này nói đến các phương án phổ biến phù hợp với tất cả mọi người.

Có một ngân sách.

Thiết lập quỹ khẩn cấp.

Chi tiêu ít hơn số tiền bạn kiếm được.

260 | T r a n g

Thoát khỏi nợ nần càng sớm càng tốt.

Trừ khoản thế chấp, đừng bao giờ mắc nợ một lần nữa.

Đầu tư vào tương lai bằng cách tiết kiệm để về hưu.

Sử dụng nguồn lực của bạn để đóng góp cho cuộc sống của người khác.

Nếu bạn cần phải vay tiền để mua xe hơi, nghĩa bạn không đủ tiền để

mua chiếc xe đó.

Nếu bạn phải sử dụng thẻ tín dụng, bạn không thể mua món đồ đó.

Hầu hết các giao dịch mua hàng đều không hợp lý nếu bạn đang mắc nợ.

Thậm chí nếu bạn cần một tấm bằng đại học, bạn cũng không cần phải vay nợ sinh viên.

Dạy con trẻ về tiết kiệm, cho đi, và chi tiêu từ lúc chúng còn nhỏ.

Cách tốt nhất để dạy trẻ về tiền bạc là làm gương bằng chính các quyết định tài chính của bạn.

Khả năng kiềm chế cơn bốc đồng khi mua sắm khiến chúng ta sống tốt đẹp hơn.

Bạn không thể mua một cuộc sống ý nghĩa, bạn chỉ có thể sống trong nó.

Dù chúng ta khác nhau về tuổi tác, giới tính và hoàn cảnh xuất thân, nhưng tôi không nghĩ là có một ai đó sẽ không được hưởng lợi từ việc 261 | T r a n g

thực hiện những nguyên tắc này trong cuộc sống của họ. Hơn mười năm qua, tôi đã mua quyển sách The Total Money Makeover (tạm dịch: Cuộc cải tiến toàn diện về tiền bạc) của Dave Ramsey và gửi cho bạn bè, gia đình hay những ai hỏi tôi về cách thoát khỏi nợ nần. Chúng ta thường đợi người khác giải phóng cho mình, đợi chính phủ cải tổ, đợi bản thân ở tương lai kiếm nhiều tiền hơn, đợi một người thân mất đi cho cho ta thừa kế gia sản để trả nợ. Nhưng thậm chí ngay cả khi chúng ta xóa hết nợ của mọi người và tất cả bắt đầu lại một cuộc sống mới vào ngày mai, thì cuối cùng chúng ta cũng mắc nợ trở lại vì ta đã không thay đổi hành vi. Tiền bạc không thể mua được thói quen tốt hơn. Không có một cứu tinh tài chính nào ở ngoài kia, vì thế chúng ta phải tự giúp mình. Chúng ta thoát khỏi cảnh nợ nần càng nhanh thì chúng ta càng sớm được tự do.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.