Từ rất lâu về trước, nước Nhật được trị vì bởi Hohodemi, vị Thiên hoàng (hay Tôn giả) đời thứ tư tính từ nữ thần mặt trời lừng danh Amaterasu. Ngài không chỉ tuấn tú tương xứng với sắc đẹp của tổ phụ, mà còn rất dũng mãnh, nổi danh là người thợ săn vĩ đại nhất trong vùng. Nhờ tài nghệ săn bắn vô song, ngài được gọi là "Yama-sachi-hiko", nghĩa là "Thợ săn hạnh phúc chốn núi rừng".
Anh trai ngài là một người đánh cá vô cùng tài sỏi, vượt xa mọi đối thủ trên thương trường chài lưới, nên được đặt tên là "Umi-sachi-hiko", tức "Kẻ chài lưới cừ khôi ngoài biển cả". Hai anh em cứ thế sống những ngày tháng hạnh phúc, hoàn toàn đắm mình trong nghề nghiệp riêng của mình; thời gian trôi qua thật mau chóng và êm đềm khi mỗi người theo đuổi một con đường, người thì săn bắn kẻ lại chài lưới.
Một hôm, Thợ Sức Sống đến gặp người anh là Thợ Chài và cất lời:
"Này anh, em thấy ngày nào anh cũng ra khơi với chiếc cần câu trên tay, và lúc trở về thì mang theo đầy ắp cá. Còn phần em, niềm vui của em là xách cung mang tên để săn thú hoang trên núi dưới đèo. Bấy lâu nay chúng ta đều theo đuổi nghiệp dĩ yêu thích của mình, chắc hẳn cả hai đều đã mỏi mệt, anh thì mệt vì cá tôm còn em thì mệt vì săn bắn. Chi bằng chúng ta đổi cho nhau nghe có hợp lý không? Anh thử lên núi săn bắn, còn em sẽ ra biển câu cá?"
Thợ Chài trầm ngâm lắng nghe em trai, chừ trừ trong giây lát rồi mới đáp lời:
"Ồ được chứ, sao lại không? Ý kiến của chú quả không tồi chút nào. Đưa cung tên đây cho anh, anh sẽ lên đường vào núi săn thú ngay lập tức."
Thế là câu chuyện ngã ngũ, hai anh em bắt đầu hoán đổi công việc cho nhau mà hoàn toàn không mảy may ngờ vực những chuyện sẽ xảy ra về sau. Đó là một quyết định vô cùng dại dột, bởi Thợ Sức Sống chẳng biết gì về nghề câu, trong khi Thợ Chài vốn tính khí thất thường lại mù tịt về chuyện săn bắn.
Thợ Sức Sống cầm lấy cần và lưỡi câu quý giá của anh trai, tiến ra bờ biển rồi ngồiệ xuống mỏm đá. Ngài mồi câu rồi vụng về quăng xuống biển. Ngài ngồi ngắm chiếc phao nhỏ nhấp nhô lên xuống trên mặt nước, ao ước có một con cá bự cắn câu. Cứ mỗi lần chiếc phao động đậy một chút là ngài lại giật cần lên, nhưng chẳng có con cá nào ở đầu dây cả, chỉ toàn là lưỡi câu và mồi. Giá mà biết cách câu cá thành thạo, ngài đã tóm được khối cá ngon; ngặt nỗi dẫu là thợ săn lỗi lạc nhất xứ sở, ngài lại đồng thời là kẻ chài lưới vụng về nhất.
Cả ngày cứ thế trôi qua trong lúc ngài ngồi trên ghềnh đá tay cầm cần câu ngóng chờ vận may trong vô vọng. Cuối cùng trời cũng sẫm tối, màn đêm buông xuống mà ngài vẫn chẳng tóm được mọn cá nào. Thu dây lại lần cuối trước khi về nhà, ngài hoảng hốt nhận ra mình đã mất toi lưỡi câu từ bao giờ chẳng hay.
Lúc này ngài bắt đầu lo lắng khôn nguôi, bởi thừa hiểu anh trai sẽ nổi trận lôi đình vì mất lưỡi câu—vật báu chí tôn mà anh ngài quý hơn tất cả mọi thứ trên đời. Thợ Sức Sống bèn lom khom tìm kiếm lưỡi câu thất lạc giữa đám đá ngầm và bãi cát, và trong lúc ngài đang sục sạo khắp nơi thì Thợ Chài bước tới. Chuyến đi săn hôm ấy chẳng thu được chiến lợi phẩm nào khiến hắn không những bực bội mà nét mặt còn vô cùng cau có, đáng sợ. Thấy em trai đang lúi húi tìm kiếm trên bờ, hắn đoán chắc có chuyện chẳng lành liền cất giọng hỏi ngay:
"Chú đang làm gì thế hả em?"
Thợ Sức Sống rụt rè bước tới, vì sợ cơn thịnh nộ của anh mà thưa rằng:
"Ôi anh ơi, em thực sự đã gây ra cơ sự tồi tệ rồi."
"Có chuyện gì?—Chú đã làm cái quái gì rồi?" người anh sốt ruột chất vấn.
"Em... em đã làm mất lưỡi câu quý giá của anh rồi—"
Khi ngài hãy còn đang nói dở thì người anh đã ngắt lời, thét lên giận dữ:
"Mất lưỡi câu rồi ư! Đúng như tao đoán. Chính vì thế nên ngay từ đầu khi chú đề xuất đổi nghề cho nhau, tao đã thực sự phản đối, nhưng vì chú tỏ ra quá tha thiết nên tao mới nhượng bộ cho phép chú làm theo ý mình. Hậu quả nhãn tiền của việc thử sức với những thứ xa lạ giờ đã rõ mười mươi! Chú đã làm hỏng bét mọi chuyện. Tao sẽ không trả lại cung tên cho chú cho tới khi nào tìm thấy lưỡi câu của tao. Lo mà tìm cho ra rồi mang trả lại tao thật nhanh vào đấy."
Thợ Sức Sống cảm thấy bản thân có lỗi trong mọi chuyện xảy ra, bèn nhẫn nhục và kiên nhẫn chịu đựng những lời mắng mỏ khinh miệt của anh trai. Ngài chăm chỉ đi tìm lưỡi câu ở khắp mọi nơi nhưng bói cũng không ra. Cuối cùng, ngài buộc phải từ bỏ mọi hy vọng tìm kiếm. Trong cơn tuyệt vọng, ngài đập gãy thanh bảo kiếm yêu quý của mình rồi rèn thành năm trăm chiếc lưỡi câu.
Ngài mang số lưỡi câu ấy đến dâng lên người anh đang đùng đùng nổi giận, cầu xin sự tha thứ và mong anh nhận chúng để thay thế cho chiếc đã bị ngài làm mất. Thật vô ích; người anh dứt khoát không thèm đếm xỉa, nói gì đến chuyện chấp thuận.
Thợ Sức Sống đành làm thêm năm trăm chiếc lưỡi câu nữa, một lần nữa mang đến thỉnh cầu anh trai tha tội.
"Dù chú có làm ra cả triệu chiếc đi nữa," Thợ Chài lắc đầu nguây nguẩy bảo, "thì chúng cũng vô tích sự đối với tao. Tao sẽ không đời nào tha lỗi cho chú trừ phi chú mang trả lại đúng chiếc lưỡi câu của chính tao."
Chẳng gì có thể làm dịu đi cơn giận dữ của Thợ Chài, bởi bản tính hắn vốn hung ác, từ lâu đã căm ghét người em vì những đức tính tốt đẹp, và giờ đây, nhân cớ mất lưỡi câu, hắn đang mưu tính sát hại em để soán ngôi trị vì nước Nhật. Thợ Sức Sống thừa biết rõ điều đó nhưng chẳng thể thốt nên lời, bởi phận làm em ngài phải tuân theo phép tắc tôn ti; thế là ngài quay trở lại bờ biển và một lần nữa bắt đầu tìm kiếm chiếc lưỡi câu mất tích. Tâm trạng ngài vô cùng chán nản vì đã tuyệt vọng hoàn toàn trong việc tìm lại vật gia bảo của anh. Đang lúc đứng thẫn thờ trên bãi cát, hoang mang tự hỏi bước tiếp theo nên làm gì, thì một ông lão chống gậy bất thình lình xuất hiện. Về sau, Thợ Sức Sống nhớ lại rằng ngài hoàn toàn không thấy ông lão từ đâu đến, cũng chẳng biết ông xuất hiện bằng cách nào—chỉ là ngài ngẩng đầu lên và thấy ông lão đang tiến về phía mình.
"Ngài là Hohodemi, Tôn giả, người đôi khi được gọi là Thợ Sức Sống, phải không?" ông lão cất tiếng hỏi. "Ngài đang làm gì một mình ở nơi xó xỉnh này thế?"
"Đúng vậy, chính là ta," chàng thanh niên bất hạnh đáp. "Oái oăm thay, trong lúc thả câu ta đã làm mất chiếc lưỡi câu quý giá của anh trai. Ta đã lùng sục khắp bờ biển này nhưng than ôi! chẳng tài nào tìm thấy, lòng dạ rối bời vì anh ta nhất quyết không tha thứ nếu ta không mang trả. Mà ngài là ai vậy?"
"Lão tên là Shiwozuchino Okina, nhà ngay gần bờ biển này đây. Lão rất tiếc khi nghe tai hoạ giáng xuống đầu ngài. Chắc hẳn ngài đang lo lắng lắm. Nhưng theo ý kiến của lão, lưỡi câu hoàn toàn không ở đây đâu—nó hoặc nằm dưới đáy biển sâu, hoặc trong bụng con cá nào đó đã nuốt trọn, thế nên dù ngài có mất cả đời tìm kiếm ở đây thì cũng hoài công vô ích."
Vị nam nhân đang lâm vào cảnh khốn cùng bèn hỏi: "Vậy ta phải làm sao bây giờ?"
"Ngài tốt nhất nên xuống cung điện Ryn Gu, tâu rõ sự tình với Ryn Jin, Long vương hải đảo, và xin ngài ấy tìm giúp lưỡi câu. Lão nghĩ đó là cách tốt nhất."
"Ý kiến của ngài thật tuyệt vời," Thợ Sức Sống thốt lên, "nhưng ta e rằng mình không thể xuống được vương quốc của Hải vương, bởi từ trước tới nay ta vẫn nghe nói nó nằm tận đáy biển sâu thẳm."
"Ồ, chuyện xuống đó chẳng có gì khó khăn cả," ông lão trấn an; "Lão có thể làm ngay một phương tiện để ngài cưỡi đi xuyên qua lòng biển."
"Đa tạ ngài," Thợ Sức Sống nói, "ta vô cùng biết ơn nếu ngài rộng lòng giúp đỡ."
Ông lão liền tay hành sự, chẳng mấy chốc đã đan xong một chiếc giỏ đem dâng cho Thợ Sức Sống. Ngài vui mừng đón lấy, mang ra mép nước, bước lên giỏ và chuẩn bị khởi hành. Ngài gửi lời chào từ biệt vị lão nhân tốt bụng đã giúp đỡ mình rất nhiều, hứa hẹn sẽ hậu tạ xứng đáng ngay khi tìm lại được lưỡi câu và trở về Nhật Bản mà không sợ cơn thịnh nộ của người anh. Ông lão chỉ dẫn hướng đi, dặn dò cách thức để tới vương quốc Ryn Gu, rồi đứng nhìn ngài cưỡi chiếc giỏ trông tựa chiếc thuyền nhỏ lao ra biển lớn.
Thợ Sức Sống khẩn trương lên đường, ngự trên chiếc giỏ do ân nhân ban tặng. Chiếc thuyền kỳ lạ tự động lướt đi trong làn nước, khoảng cách ngắn hơn ngài tưởng tượng rất nhiều, bởi chỉ sau vài giờ ngài đã nhìn thấy cánh cổng và mái ngói của Hải vương Điện. Quả là một chốn nguy nga hoành tráng với vô số mái hiên cong vút, những trụ cổng khổng lồ và bức tường đá xám vững chãi! Ngài mau chóng cập bờ, để chiếc giỏ lại trên bãi cát rồi tiến thẳng về phía cổng lớn. Trụ cổng làm bằng san hô đỏ thắm, tự thân cánh cổng khảm đầy những trân châu hào quang lấp lánh. Những cội cây katsura cổ thụ vươn cành che bóng rợp mát. Vị anh hùng của chúng ta từng nghe nhiều lần về những kỳ quan của cung điện Hải vương dưới đáy biển, nhưng mọi lời đồn đại đều không thể sánh bằng thực tế đang mở ra trước mắt lần đầu tiên.
Thợ Sức Sống rất muốn bước qua cổng ngay lúc ấy, ngặt nỗi thấy cổng đóng then cài, xung quanh lại chẳng một bóng người để ngỏ lời nhờ vả, ngài đành đứng lại suy tính xem nên làm gì tiếp theo. Dưới tán lá râm mát trước cổng, ngài chú ý thấy một cái giếng chứa đầy nước suối trong vắt. Chắc chắn sẽ có lúc ai đó ra giếng múc nước, ngài thầm nghĩ. Thế là ngài trèo lên thân cây tỏa bóng rợp mặt giếng, chọn một nhánh cây ngồi nghỉ chân và chờ đợi thời cơ.
Chẳng bao lâu sau, ngài thấy cánh cổng lớn kẽ kẹt mở rộng, hai người phụ nữ tuyệt sắc bước ra. Bấy lâu nay Thiên hoàng (Tôn giả) vẫn đinh ninh Ryn Gu là lãnh địa của Long vương dưới đáy biển, tự nhiên vẫn tưởng nơi này phải do loài rồng hoặc những sinh vật khủng khiếp ngự trị; thế nên khi chứng kiến hai vị công chúa kiều diễm với nhan sắc hiếm có ngay cả ở chốn trần gian ngài vừa rời bỏ, ngài vô cùng ngỡ ngàng và tự hỏi không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Tuy nhiên, ngài không thốt một lời mà lặng lẽ ngắm nhìn họ qua kẽ lá, chờ xem họ sẽ làm gì. Ngài thấy trên tay họ cầm những chiếc gàu bằng vàng. Chậm rãi và uyển chuyển trong bộ xiêm y thướt tha, họ tiến đến bên giếng nằm dưới bóng cây katsura, chuẩn bị múc nước mà hoàn toàn không hay biết có kẻ lạ mặt đang rình mò, bởi Thợ Sức Sống đã ẩn mình kín đáo giữa những cành cây.
Khi hai vị tiểu thư rạp người bên thành giếng để thả gàu vàng—công việc họ vẫn làm đều đặn mỗi ngày trong năm—họ chợt nhìn thấy bóng gương mặt của một chàng trai tuấn tú đang phản chiếu qua làn nước trong vắt, tĩnh lặng, ngước nhìn họ từ vòm lá nơi họ đứng. Chưa bao giờ trong đời họ được chiêm ngưỡng gương mặt của một nam nhân phàm trần; họ hoảng hốt lùi lại thật nhanh, tay vẫn nắm chặt gàu vàng. Dẫu vậy, sự tò mò mau chóng mang lại cho họ lòng dũng cảm, khiến họ rụt rè ngước mắt lên tìm nguyên nhân của chiếc bóng lạ lùng, để rồi bắt gặp Thợ Sức Sống đang ngồi trên cây nhìn xuống họ với vẻ kinh ngạc và thán phục. Họ đối mặt nhìn nhau, nhưng lưỡi như cứng lại vì kinh ngạc và chẳng thốt nên lời.
Nhận thấy mình đã bị phát hiện, vị Thiên hoàng liền nhẹ nhàng tung mình nhảy xuống từ cành cây và cất tiếng:
"Ta là một kẻ lữ hành, vì quá khát nước nên đã tìm đến cái giếng này với hy vọng giải cơn khát, nhưng lại chẳng thấy chiếc gàu nào để múc nước. Do quá bực bội, ta đành trèo lên cây chờ đợi có người tới. Đúng lúc ta đang sốt ruột khát khô cả cổ thì hai vị tôn quý xuất hiện, tựa như đáp lại lời khẩn cầu thiết tha của ta. Vậy xin hai nàng rủ lòng thương cho ta xin chút nước uống, bởi ta chỉ là một lữ khách lạc bước chốn xa xôi."
Dáng vẻ đường hoàng cùng sự nhã nhặn của ngài đã xua tan nỗi sợ hãi ban đầu; cả hai cúi đầu lặng lẽ tiến lại giếng lần nữa, thả gàu vàng múc nước đổ vào chiếc chén khảm ngọc rồi trân trọng dâng lên vị khách lạ.
Ngài đón lấy bằng cả hai tay, nâng cao ngang trán để bày tỏ lòng kính trọng và sự biết ơn sâu sắc, rồi ngửa cổ uống ừng ực vì cơn khát đã lên tới đỉnh điểm. Cạn chén nước dài, ngài đặt chiếc chén lên thành giếng, rút thanh đoản kiếm cắt một viên ngọc uốn cong kỳ lạ (magatama) trong chuỗi ngọc đeo quanh cổ đang buông thong thả trước ngực. Ngài đặt viên ngọc vào trong chén rồi trao trả lại cho họ, cúi đầu thật sâu và nói:
"Đây là chút lòng thành để tỏ lời tạ ơn!"
Hai người phụ nữ đón lấy chén, cúi nhìn vào trong để xem chàng trai vừa bỏ thứ gì—bởi họ hãy còn chưa biết đó là vật gì—thì giật nảy mình kinh ngạc, vì nằm dưới đáy chén chính là một viên trân châu lộng lẫy.
"Phàm nhân bình thường chắc chắn không đời nào phóng khoáng đem tặng một viên ngọc quý như thế. Ngài có thể ban ân huệ cho chúng tôi biết danh tính được chăng?" vị thiếu nữ lớn tuổi hơn cất tiếng hỏi.
"Được chứ," Thợ Sức Sống đáp, "ta là Hohodemi, Thiên hoàng đời thứ tư, ở Nhật Bản còn được gọi là Thợ Sức Sống."
"Chẳng lẽ ngài thực sự là Hohodemi, người cháu nội của Nữ thần mặt trời Amaterasu đó sao?" thiếu nữ vừa nói lúc nãy lên tiếng hỏi. "Ta là trưởng nữ của Ryn Jin, Hải vương, tên ta là Công chúa Tayotama."
"Còn em," thiếu nữ nhỏ tuổi hơn giờ mới tìm lại được tiếng nói, tiếp lời, "em là em gái của chị ấy, Công chúa Tamayori."
"Các nàng thực sự là ái nữ của Ryn Jin, Hải vương đó ư? Ta thật không biết nói gì hơn ngoài sự vui mừng khôn tả khi được hội ngộ hai nàng," Thợ Sức Sống đáp. Không chờ họ đáp lời, ngài kể tiếp:
"Hôm nọ ta mượn cần câu của anh trai đi câu rồi vô tình làm mất, chẳng hiểu làm cách nào mà rơi được. Vì anh ta quý trọng chiếc lưỡi câu hơn tất cả tài sản khác, nên đây quả là tai họa tợn lớn nhất giáng xuống đời ta. Nếu không tìm lại được, ta vĩnh viễn chẳng mong nhận được sự tha thứ của anh, bởi anh đang vô cùng giận dữ trước lỗi lầm của ta. Ta đã cất công tìm kiếm không biết bao nhiêu lần nhưng bói cũng không ra, lòng dạ vì thế vô cùng rối bời. Đang lúc tuyệt vọng tìm kiếm, ta gặp một bậc hiền triết cao niên, ông ấy mách bảo rằng cách tốt nhất là tìm đến Ryn Gu, gặp Ryn Jin, Long vương dưới biển, và cầu xin ngài ấy giúp đỡ. Chính vị lão nhân tốt bụng đó cũng đã chỉ đường cho ta tới đây. Giờ thì các nàng đã rõ lý do và nguyên cớ ta có mặt ở đây. Ta muốn thỉnh cầu Long vương xem ngài ấy có biết tung tích chiếc lưỡi câu thất lạc ở đâu không. Hai nàng có thể rủ lòng từ bi dẫn ta diện kiến phụ vương được chăng? Và các nàng nghĩ ngài ấy có chịu tiếp kiến ta không?" Thợ Sức Sống lo lắng hỏi.
Công chúa Tayotama chăm chú lắng nghe câu chuyện dài rồi đáp:
"Chuyện ngài diện kiến phụ vương không những dễ dàng, mà ngài ấy chắc chắn sẽ vô cùng hoan hỉ khi được gặp ngài. Ta dám chắc phụ vương sẽ cho rằng đây là phúc vận lớn khi một nhân vật vĩ đại và cao quý như ngài, đích tôn của Nữ thần Amaterasu, lại hạ giá ghé thăm đáy biển sâu." Đoạn, nàng quay sang em gái và hỏi:
"Em thấy thế nào, Tamayori?"
"Dạ đúng vậy," Công chúa Tamayori cất giọng ngọt ngào đáp. "Như lời tỷ tỷ đã nói, không vinh hạnh nào lớn lao bằng việc được chào đón Thiên hoàng đến với gia tộc chúng ta."
"Vậy ta xin phiền hai nàng dẫn đường," Thợ Sức Sống nói.
"Cúi xin Thiên hoàng (Tôn giả) quang lâm," cả hai nàng đồng thanh thưa, rồi cúi đầu thật thấp dẫn ngài bước qua cổng.
Vị công chúa em tách khỏi chị để về trước báo tin, rảo bước nhanh hơn nên đến cung điện Hải vương trước, hớt hải chạy thẳng vào phòng phụ vương tâu lại toàn bộ sự việc xảy ra ở cổng và thưa rằng tỷ tỷ đang dẫn Tôn giả tới yết kiến. Long vương vô cùng ngạc nhiên trước tin báo, bởi hiếm khi lắm, họa chăng mấy trăm năm mới có một lần phàm nhân đặt chân đến cung điện dưới biển.
Ryn Jin lập tức vỗ tay triệu tập toàn bộ quan chức, gia nhân trong cung cùng các loài cá lớn trong đại dương đến diện kiến, long trọng thông báo rằng người cháu đích tôn của Nữ thần mặt trời Amaterasu sắp quang lâm cung điện, yêu cầu tất cả phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghi thức lễ tiết để tiếp đón vị khách quý. Sau đó, ngài lệnh cho tất cả tề tựu ra cửa cung để nghênh đón Thợ Sức Sống.
Bản thân Ryn Jin cũng xiêm y chỉnh tề bước ra chào mừng. Chẳng mấy chốc, Công chúa Tayotama và Thợ Sức Sống đã tới cửa, Hải vương cùng hoàng hậu sụp lạy sát đất bày tỏ lòng kính tạ vị khách vì vinh hạnh đã cất công đến thăm. Hải vương rước Thợ Sức Sống vào phòng khách, mời ngài ngự trên chiếc ghế tôn quý nhất rồi cung kính cúi chào:
"Trẫm là Ryn Jin, Long vương hải đảo, còn đây là hoàng hậu của trẫm. Cúi xin ngài mãi mãi ghi nhớ chốn này!"
"Ngài thực sự là Ryn Jin, Hải vương, người mà ta vẫn hằng nghe danh đó ư?" Thợ Sức Sống đáp lễ gia chủ một cách cực kỳ trang trọng. "Ta phải tạ lỗi vì đã gây ra bao phiền toái bằng chuyến viếng thăm bất ngờ này." Ngài lại cúi đầu vái chào Hải vương.
"Ngài không cần phải khách sáo," Ryn Jin đáp lời. "Trẫm mới là người phải tạ ơn ngài vì đã cất bước quang lâm. Dù Thủy cung chỉ là chốn đìu hiu nghèo nàn như ngài thấy đấy, nhưng trẫm sẽ vô cùng vinh hạnh nếu ngài lưu lại đây thật lâu."
Hải vương và Thợ Sức Sống trò chuyện tâm tình vô cùng thân thiết suốt một hồi lâu. Cuối cùng, Hải vương vỗ tay ra lệnh, một đoàn tì nữ và cận vệ hùng hậu hiện ra, tất cả đều mặc trang phục nghi lễ, trên vây bưng những chiếc khay bày la liệt đặc sản miền biển. Một đại yến thịnh soạn được bày biện trước mặt nhà vua và vị khách hoàng gia. Toàn bộ đội ngũ phục vụ đều được tuyển chọn từ những loài cá đẹp nhất đại dương, thế nên bạn có thể tưởng tượng khung cảnh vô vàn sinh vật biển kỳ vĩ tề tựu hầu hạ Thợ Sức Sống hôm ấy hoành tráng đến nhường nào. Mọi người trong cung đều cố gắng hết sức để làm vui lòng ngài, chứng tỏ ngài là vị khách vô cùng được tôn kính. Trong bữa tiệc kéo dài ròng rã nhiều giờ đồng hồ, Ryn Jin hạ lệnh cho các ái nữ tấu nhạc, hai vị công chúa bước vào lần lượt biểu diễn đàn KOTO (hạc cầm Nhật Bản), vừa ca vừa múa vô cùng uyển chuyển. Thời gian trôi qua êm đềm đến mức Thợ Sức Sống dường như quên bẵng đi nỗi muộn phiền cùng lý do vì sao ngài lại đặt chân đến vương quốc Hải vương; ngài hoàn toàn đắm chìm trong sự thụ hưởng chốn bồng lai tiên cảnh của loài cá kỳ diệu này! Nào ai từng nghe qua một nơi chốn thần kỳ đến thế? Thế nhưng, chẳng mấy chốc vị Thiên hoàng cũng sực nhớ mục đích chính đưa mình đến Ryn Gu, bèn cất lời với chủ nhà:
"Chắc các công chúa đã tâu với ngài, thưa Hải vương Ryn Jin, rằng ta đến đây để tìm lại chiếc lưỡi câu của anh trai bị thất lạc trong lúc câu cá hôm nọ. Ta mạo muội nhờ ngài hỏi han khắp thần dân xem có ai nhìn thấy chiếc lưỡi câu nào bị rơi xuống biển hay không?"
"Xin vâng lời ngài," Hải vương niềm nở đáp, "trẫm sẽ lập tức triệu tập tất cả đến đây để tra hỏi."
Lệnh vừa ban ra, bạch tuộc, mực nang, cá ngừ, cá đuôi bò, lươn, sứa, tôm, cá bơn cùng muôn loài cá đủ mọi chủng loại lần lượt kéo vào, tề tựu trước mặt Long vương Ryn Jin, xếp hàng ngay ngắn theo thứ tự vây cánh. Đoạn, Hải vương long trọng cất giọng:
"Vị khách quý đang ngự trước mắt các ngươi chính là người cháu đích tôn tôn kính của Nữ thần Amaterasu. Tên ngài là Hohodemi, Thiên hoàng đời thứ tư, người còn được xưng tụng là Thợ Sức Sống chốn núi rừng. Hôm nọ trong lúc đang thả câu bên bờ biển Nhật Bản, ngài đã bị kẻ nào đó lấy trộm chiếc lưỡi câu của người anh trai. Ngài đã cất công lặn lội xuống tận đáy đại dương tới vương quốc của chúng ta bởi nghi ngờ có lẽ một tên trong số các ngươi đã táy máy lấy mất chiếc lưỡi câu ấy. Kẻ nào đã làm trò quỷ quái đó hãy mau chóng đem trả lại ngay, hoặc ai biết kẻ trộm là ai thì phải khai ngay danh tính và tung tích hiện giờ của hắn cho ta biết."
Nghe những lời ấy, toàn thể loài cá đều ngớ người kinh ngạc, chẳng thốt nên lời. Chúng ngơ ngác nhìn nhau rồi lại nhìn Long vương. Cuối cùng, con mực nang bước lên thưa:
"Thần nghĩ con TAI (cá tráp đỏ) chính là tên trộm đã nẫng tay trên chiếc lưỡi câu!"
"Ngươi có bằng chứng gì không?" nhà vua gặng hỏi.
"Từ chiều hôm qua đến nay, con TAI chẳng tài nào nuốt nổi thứ gì, hình như nó đang bị đau họng rất nặng! Chính vì lý do đó nên thần nghi ngờ lưỡi câu đang mắc kẹt trong cổ họng nó. Xin bệ hạ hãy cho gọi nó đến ngay lập tức!"
Đám cá nghe vậy liền nhao nhao đồng tình:
"Đúng là kỳ lạ khi TAI lại là con cá duy nhất dám kháng lệnh triệu tập của bệ hạ. Xin ngài hãy truyền gọi nó đến để làm rõ sự tình. Có vậy sự trong sạch của chúng thần mới được minh chứng."
"Đúng thế," Hải vương phán, "thật lạ là TAI lại dám vắng mặt, bởi lẽ ra nó phải là kẻ có mặt đầu tiên. Lệnh cho áp giải nó đến đây ngay!"
Chẳng cần chờ đến lệnh vua, con mực nang đã phóng đi từ trước để tìm chỗ ở của TAI, và giờ đây nó quay trở lại, áp giải theo con TAI tiến ra trước ngai vàng.
Con TAI lom khom đứng đó, vẻ mặt đầy sợ hãi và bệnh tật. Quả nhiên nó đang chịu những cơn đau hành hạ, gương mặt thường ngày đỏ hồng nay tái nhợt, đôi mắt lim dim nhắm nghiền chỉ còn mở hé nửa phần so với kích thước bình thường.
"Hãy khai mau, hỡi TAI!" Long vương thét lớn, "tại sao hôm nay ngươi dám trái lệnh triệu tập của trẫm?"
"Thần bị bệnh từ hôm qua tới giờ," con TAI yếu ớt đáp; "đó là lý do thần không thể đến yết kiến."
"Câm miệng, không được ngụy biện nữa!" Ryn Jin giận dữ quát. "Căn bệnh của ngươi chính là sự trừng phạt của thần linh vì tội dám ăn cắp lưỡi câu của Thiên hoàng."
"Đúng là oan cho thần quá!... lưỡi câu vẫn còn vướng trong cổ họng thần đây ạ, mọi cách moi ra đều vô ích. Thần chẳng tài nào nuốt nổi đồ ăn, thở cũng khó nhọc, hít vào mỗi nhịp là cảm giác như muốn nghẹt thở đến nơi, có lúc đau đớn vô cùng. Thần tuyệt đối không có ý định trộm lưỡi câu của Thiên hoàng. Chỉ vì thần vô ý táy máy đớp lấy miếng mồi nhử dưới nước, ai dè lưỡi câu sút ra mắc kẹt luôn trong cổ. Cúi xin ngài lượng thứ cho thần."
Lúc này con mực nang bước lên thưa với nhà vua:
"Lời thần tâu quả không sai. Bệ hạ thấy chưa, lưỡi câu vẫn còn kẹt cứng trong cổ họng TAI kìa. Thần xin phép được gắp nó ra ngay trước mặt Thiên hoàng, để chúng ta có thể trân trọng trao trả lại cho ngài ấy một cách nguyên vẹn!"
"Ôi xin ngài hãy làm ơn lẹ tay gắp nó ra giùm!" con TAI thống thiết van xin, vì cơn đau ở cổ họng lại đang tái phát; "Thần thực sự rất muốn trả lại lưỡi câu cho Thiên hoàng."
"Được rồi, TAI SANG ạ," người bạn mực nang đáp, đoạn nó banh rộng hết cỡ cái miệng con TAI ra, luồn một chiếc xúc tu vào sâu cổ họng rồi nhanh chóng, nhẹ nhàng lôi được chiếc lưỡi câu ra khỏi cái mõm rộng của kẻ bất hạnh. Sau khi rửa sạch sẽ, nó dâng lên nhà vua.
Ryn Jin đón lấy chiếc lưỡi câu từ tay cận thần, rồi cung kính trao trả lại cho Thợ Sức Sống (vị Thiên hoàng hay Tôn giả mà loài cá vẫn thường cung kính gọi), người đang vô cùng vỡ òa hạnh phúc khi tìm lại được vật báu. Ngài gửi lời tạ ơn Ryn Jin hết lần này đến lần khác, gương mặt rạng rỡ niềm tri ân, khẳng định rằng kết cục tốt đẹp của cuộc hành trình này hoàn toàn nhờ vào sự anh minh và lòng nhân hậu của Hải vương.
Lúc bấy giờ Ryn Jin muốn trừng trị con TAI, nhưng Thợ Sức Sống đã khẩn khoản xin nhà vua hãy bỏ qua; vì chiếc lưỡi câu thất lạc đã may mắn tìm lại được nên ngài không muốn gây thêm rắc rối cho con TAI đáng thương nữa. Quả thực chính TAI là kẻ đã nuốt lưỡi câu, nhưng nó cũng đã chịu đựng đủ hình phạt cho lỗi lầm của mình, nếu có thể gọi đó là lỗi lầm. Mọi chuyện xảy ra đều do sự lơ đễnh chứ hoàn toàn không cố ý. Thợ Sức Sống tự nhận lỗi về phần mình; giá như ngài biết cách chăn lưới câu cá đàng hoàng thì đã chẳng đời nào làm mất lưỡi câu, và rốt cuộc mọi rắc rối này suy cho cùng đều bắt nguồn từ việc ngài đua đòi làm một chuyện mà bản thân hoàn toàn mù tịt. Thế là ngài nài nỉ Hải vương xá tội cho thần dân của mình.
Hỏi sao có thể từ chối lời khẩn cầu của một vị phán quan vừa sáng suốt lại vừa nhân từ đến thế? Ryn Jin lập tức tha thứ cho tội nhân theo lời thỉnh cầu của vị khách quý. Con TAI mừng rỡ đến mức quẫy vẩy mừng quýnh, cùng toàn bộ đám cá cúi chào từ giã Hải vương, không ngớt lời ca ngợi những phẩm hạnh cao đẹp của Thợ Sức Sống.
Đã tìm được lưỡi câu, Thợ Sức Sống chẳng còn lý do gì để lưu lại Ryn Gu nữa, ngài nóng lòng muốn trở về vương quốc để làm hòa với người anh trai nóng nảy Thợ Chài; thế nhưng Hải vương, kẻ đã đem lòng quý mến ngài và tha thiết muốn nhận ngài làm con rể, cứ nài nỉ ngài đừng vội vã rời đi, hãy xem Thủy cung này là nhà và muốn ở lại bao lâu tùy thích. Đang lúc Thợ Sức Sống còn chần chừ chưa biết quyết định sao, hai nàng công chúa kiều diễm Tayotama và Tamayori xuất hiện, bằng những cái cúi đầu uyển chuyển cùng giọng nói ngọt ngào nhất, hòa cùng giọng phụ vương tha thiết mời mọc ngài ở lại, khiến ngài khó lòng từ chối nếu không muốn mang tiếng vô tình, và đành phải tiếp tục lưu lại thêm một thời gian.
Giữa Thủy cung và trần thế chẳng có sự khác biệt nào về dòng chảy thời gian, và Thợ Sức Sống nhận ra ba năm trôi qua nhanh như chớp mắt chốn bồng lai này. Thời gian trôi vùn vụt khi lòng người thực sự hạnh phúc. Nhưng dẫu những kỳ quan nơi xứ sở huyền ảo ấy có mới mẻ mỗi ngày, dẫu lòng nhân ái của Hải vương dường như chỉ có tăng chứ không hề giảm theo năm tháng, thì nỗi nhớ nhà trong lòng Thợ Sức Sống vẫn ngày một dâng cao theo thời gian, khiến ngài không sao kìm nén được sự bồn chồn lo lắng không biết quê hương xứ sở cùng người anh trai giờ ra sao trong suốt khoảng thời gian ngài vắng mặt.
Thế là cuối cùng ngài cũng tìm gặp Hải vương để thưa rằng:
"Khoảng thời gian lưu lại đây cùng ngài thực sự rất hạnh phúc và ta vô cùng biết ơn mọi thị tình ngài dành cho ta, nhưng ta là người trị vì Nhật Bản, dẫu chốn này có tuyệt diệu đến đâu thì ta cũng không thể vĩnh viễn vắng bóng khỏi đất nước của mình. Ta còn phải mang lưỡi câu về trả lại cho anh trai và cầu xin anh tha thứ vì đã tước đoạt nó quá lâu. Ta thực lòng rất tiếc phải chia tay ngài, nhưng ngộ nỗi sự tình chẳng thể khác được. Với sự ưng thuận của ngài, hôm nay ta xin phép được cáo lui. Hy vọng một ngày nào đó ta sẽ quay lại thăm ngài. Xin ngài hãy bỏ ý định giữ ta lại thêm nữa."
Long vương Ryn Jin vô cùng đau xót khi nghĩ đến cảnh phải chia tay người bạn vong niên đã mang lại biết bao niềm vui náo nhiệt cho cung điện dưới biển, nước mắt tuôn rơi lã chã khi ngài nghẹn ngào đáp:
"Chúng tôi thực sự rất buồn khi phải chia tay ngài, thưa Thiên hoàng, bởi sự hiện diện của ngài đã mang lại cho chúng tôi biết bao niềm hân hoan. Ngài là một vị khách quý cao sang và chúng tôi đã thành tâm chào đón ngài bằng tất cả tấm lòng. Trẫm hoàn toàn hiểu rằng với trách nhiệm trị vì Nhật Bản, ngài phải có mặt ở đó chứ không thể cứ lưu lại đây mãi, và dẫu chúng tôi rất tha thiết muốn giữ ngài ở lại thì mọi nỗ lực cũng chỉ là hoài công. Trẫm hy vọng ngài sẽ không quên chúng tôi. Những nhân duyên kỳ lạ đã đưa chúng ta đến với nhau, và trẫm tin tưởng tình bằng hữu bắt đầu giữa đất liền và biển cả này sẽ mãi trường tồn, ngày càng thắm thiết hơn xưa."
Nói dứt lời, Hải vương quay sang hai cô con gái, truyền lệnh mang ra hai Viên ngọc Thủy triều của biển cả. Hai vị công chúa cung kính cúi đầu, đứng dậy thướt tha lướt ra khỏi sảnh đường. Chỉ chốc lát sau họ đã trở lại, trên tay mỗi người nâng niu một viên bảo châu sáng rực tỏa hào quang rợp ngời căn phòng. Thợ Sức Sống ngẩn ngơ ngắm nhìn, tự hỏi không hiểu đó là vật gì. Hải vương đón lấy từ tay các con, quay sang nói với vị khách quý:
"Hai báu vật vô giá này đã được tổ tiên chúng ta truyền thừa từ ngàn xưa. Nay trẫm xin trao lại cho ngài như một món quà tiễn biệt để tỏ mối thâm tình sâu đậm. Hai viên ngọc này có tên là nanjiu và kanjiu."
Thợ Sức Sống sụp lạy sát đất, thưa rằng:
"Ta không sao tả xiết lời tạ ơn cho hết mọi ân huệ ngài đã ban tặng. Giờ đây, ngài có thể rộng lượng ban ơn cho ta biết hai viên ngọc này là gì và cách sử dụng chúng ra sao được chăng?"
"Viên nanjiu," Hải vương giải thích, "còn được gọi là Ngọc Hồng Thủy, bất cứ ai nắm giữ nó trong tay đều có thể sai khiến nước biển dâng trào nhấn chìm đất liền vào bất cứ lúc nào hắn muốn. Còn viên kanjiu được gọi là Ngọc Triều Khô, viên bảo châu này có uy lực điều khiển biển cả cùng những con sóng dữ, có thể khiến cả sóng thần cũng phải rút lui."
Đoạn, Ryn Jin trực tiếp hướng dẫn tường tận cách sử dụng từng báu vật rồi trao chúng vào tay người bạn. Thợ Sức Sống vô cùng mừng rỡ khi sở hữu hai viên ngọc thần kỳ—Ngọc Hồng Thủy và Ngọc Triều Khô—mang theo bên mình, bởi ngài cảm thấy chúng sẽ bảo vệ bản thân trước mọi hiểm họa từ kẻ thù vào bất cứ lúc nào. Sau khi gửi lời tạ ơn chân thành hết lần này đến lần khác đến người chủ nhà tốt bụng, ngài chuẩn bị lên đường. Hải vương, hai vị công chúa Tayotama và Tamayori cùng toàn bộ gia nhân trong cung đều tề tựu tiễn đưa, và trước khi tiếng chào tạm biệt cuối cùng kịp tan vào hư vô, Thợ Sức Sống đã bước qua cổng thành, đi ngang qua cái giếng kỷ niệm nằm dưới bóng mát của những cội KATSURA vĩ đại để tiến ra bờ biển.
Tại đây, thay vì chiếc giỏ kỳ lạ từng đưa mình đến vương quốc Ryn Gu, ngài lại thấy một con cá sấu khổng lồ đang chờ sẵn. Chưa bao giờ trong đời ngài chứng kiến một sinh vật vĩ đại đến thế. Từ chóp đuôi đến tận cái mõm dài, thân hình nó dài tới tám trượng. Hóa ra Hải vương đã hạ lệnh cho con thủy quái này cõng Thợ Sức Sống trở về Nhật Bản. Cũng giống như chiếc giỏ thần kỳ do Shiwozuchino Okina chế tạo, nó có thể di chuyển nhanh hơn bất kỳ chiếc tàu thủy nào, và cứ thế bằng một cách kỳ lạ là cưỡi trên lưng cá sấu, Thợ Sức Sống đã trở về quê hương đất nước.
Ngay khi vừa cập bờ, Thợ Sức Sống vội vã tìm gặp Thợ Chài để thông báo về sự bình an trở về của mình. Ngài trao trả lại chiếc lưỡi câu từng được tìm thấy trong khoang miệng con TAI—nguyên nhân gây ra bao nhiêu sóng gió giữa hai anh em. Ngài thành tâm cầu xin anh trai tha thứ, kể lại toàn bộ những gì đã trải qua trong cung điện Hải vương cũng như những cuộc phiêu lưu kỳ diệu dẫn đến việc tìm lại được lưỡi câu.
Bấy lâu nay, Thợ Chài vẫn vin vào cái cớ mất lưỡi câu để tống cổ em trai ra khỏi xứ sở. Ba năm trước, khi em trai bỏ đi và bạt vô âm tín, bản tính độc ác khiến hắn vô cùng hả hê, lập tức usurp (soán ngôi) vị trí cai quản đất nước của em, trở nên giàu có và quyền lực. Đang lúc đắm chìm trong vinh hoa cướp đoạt được và ngỡ rằng em trai sẽ chẳng bao giờ quay về đòi quyền lợi nữa, thì bất ngờ thay, Thợ Sức Sống lại đang đứng sững ngay trước mặt hắn.
Thợ Chài đành giả vờ rộng lượng tha thứ, bởi hắn chẳng còn lý do gì chính đáng để đuổi em trai đi lần nữa, nhưng sâu thẳm trong lòng hắn vô cùng hằn học và ngày càng căm ghét em hơn, cho đến mức không sao chịu nổi việc phải nhìn thấy mặt em mỗi ngày, nên lại âm mưu rình rập thời cơ để ra tay sát hại.
Một hôm, khi Thợ Sức Sống đang rảo bước trên những cánh đồng lúa, người anh đã lén lút cầm dao găm bám theo sau. Thợ Sức Sống thừa biết anh trai đang lùng sát mình, và ngài cảm thấy giờ đây, vào thời khắc hiểm nghèo này, chính là lúc lôi hai viên ngọc Thủy triều ra để kiểm chứng xem những lời Hải vương dặn dò có chuẩn xác hay không.
Thế là ngài móc viên Ngọc Hồng Thủy ra từ ngực áo, đưa lên cao ngang trán. Lập tức, dòng nước biển cuồn cuộn dâng trào lớp lớp sóng cuốn tràn qua khắp những thửa ruộng nương rẫy cho tới tận chỗ người anh đang đứng. Thợ Chài đứng chết trân, kinh hoàng tột độ khi chứng kiến cảnh tượng hãi hùng trước mắt. Chỉ một thoáng sau, hắn đã ngụp lặn giữa dòng nước, hoảng hốt cất tiếng kêu la cứu mạng.
Thợ Sức Sống vốn nhân hậu, không đành lòng nhìn cảnh anh trai lâm vào bước đường cùng. Ngài vội vã cất viên Ngọc Hồng Thủy đi và rút viên Ngọc Triều Khô ra. Vừa giơ ngọc cao ngang trán, nước biển liền rồng rắn rút lui ào ạt, chẳng mấy chốc những đợt sóng cuồn cuộn đã biến mất tăm, trả lại nguyên vẹn cảnh nương rẫy ruộng đồng và đất khô ráo như cũ.
Thợ Chài vô cùng sợ hãi trước lằn ranh sinh tử vừa trải qua, đồng thời kinh ngạc tột độ trước những phép thần thông mà em trai vừa thể hiện. Giờ đây hắn mới nhận ra bản thân đã mắc sai lầm chí mạng khi dám chống lại người em trai mà hắn từng coi thường, bởi hiện tại em ngài đã nắm giữ quyền uy tuyệt đối khiến biển cả phải dâng lên rút xuống theo từng lời sai khiến. Thế là hắn cúi đầu tâm phục khẩu phục trước Thợ Sức Sống, van xin ngài tha thứ cho mọi tội lỗi đã gây ra. Thợ Chài thề sẽ trả lại mọi quyền lợi chính đáng cho em, đồng Thợ Sức Sống là em và theo trật tự sinh tử phải tuân phục mình, nhưng từ nay chính hắn, người anh Thợ Chài, sẽ tôn sùng em làm bề trên và cúi đầu bái lạy trước vị Chúa tể của toàn cõi Nhật Bản.
Bấy giờ Thợ Sức Sống mới phán rằng ngài sẽ tha thứ cho anh trai với điều kiện hắn phải vứt bỏ toàn bộ tính nết độc ác xuống dòng nước triều đang rút. Thợ Chài đồng ý, và từ đó tình cảm huynh đệ được hàn gắn. Kể từ ngày đó, hắn giữ đúng lời hứa, trở thành một con người lương thiện và một người anh tốt.
Thợ Sức Sống từ đó trị vì vương quốc không còn bị quấy rầy bởi những tranh chấp gia tộc, và nước Nhật chìm đắm trong thái bình thịnh trị suốt một thời gian dài đằng đẵng. Trên tất cả mọi báu vật trong nhà, ngài trân quý nhất đôi viên ngọc thần kỳ điều khiển Thủy triều do Ryn Jin, Long vương dưới biển, ban tặng.
Đây là khúc ca khải hoàn khép lại câu chuyện về Thợ Sức Sống và Thợ Chài.