Từ rất lâu về trước, ở đất nước Nhật Bản cổ xưa, Vương quốc Dưới Biển được cai trị bởi một vị Vua vô cùng kỳ diệu. Ngài có hiệu là Rin Jin, hay Thủy Long Vương. Quyền lực của ngài thật lớn lao, bởi ngài thống trị muôn loài sinh vật biển lớn lẫn nhỏ, và trong tay ngài nắm giữ những viên Ngọc Thủy Triều Lên và Xuống. Viên ngọc Thủy Triều Xuống khi ném xuống đại dương sẽ khiến nước biển rút khỏi đất liền, trong khi viên ngọc Thủy Triều Lên lại làm cho sóng dâng cao tựa núi non, cuồn cuộn tràn vào bờ như một trận sóng thần.
Cung điện của Rin Jin nằm dưới đáy biển, lộng lẫy đến mức chưa từng có ai nhìn thấy bất cứ chốn nào tương tự, dẫu là trong những giấc mơ. Tường được làm bằng san hô, mái lợp ngọc bích và ngọc chrysoprase, còn sàn nhà lát bằng xà cừ thượng hạng. Thế nhưng, vị Long Vương ấy, dẫu sở hữu một vương quốc rộng lớn, một Cung điện nguy nga cùng vô vàn kỳ quan, dẫu nắm giữ thứ quyền lực chẳng một ai dám thách thức khắp chốn đại dương, lại chẳng hề hạnh phúc chút nào, bởi ngài phải trị vì trong cô độc. Cuối cùng, ngài nghĩ rằng nếu kết hôn, bản thân không chỉ hạnh phúc hơn mà còn trở nên quyền thế hơn nữa. Thế là ngài quyết định lấy vợ. Triệu tập toàn bộ bầy tôi là loài cá lại, ngài chọn ra vài kẻ làm sứ giả đi khắp đại dương để tìm kiếm một nàng Long Nữ trẻ tuổi xứng đáng làm hoàng hậu.
Cuối cùng, họ trở về Cung điện mang theo một nàng rồng trẻ kiều diễm. Vảy của nàng lấp lánh sắc xanh như đôi cánh của loài bọ mùa hè, ánh mắt nàng ánh lên những tia lửa rực rỡ, và nàng xiêm y lộng lẫy vô cùng. Tất cả những trân châu bảo vật của đại dương được thêu thùa tinh xảo đều tô điểm cho trang phục của nàng.
Nhà Vua liền đem lòng yêu mến nàng ngay từ cái nhìn đầu tiên, và lễ cưới được cử hành vô cùng hoành tráng. Mọi sinh vật sống dưới lòng biển, từ những con cá voi vĩ đại cho đến những chú tôm nhỏ xíu, đều kéo đến từng đàn để gửi lời chúc phúc đến cô dâu chú rể, chúc họ một đời trường thọ và thịnh vượng. Chưa từng có cuộc hội tụ nào hay những khúc ca hoan ca náo nhiệt đến thế diễn ra trong Thế Giới Loài Cá trước đó. Đoàn người khiêng tráp mang của hồi môn của cô dâu về nhà mới dài dằng dặc tưởng như vắt ngang qua những ngọn sóng từ đầu này đến đầu kia của biển khơi. Mỗi chú cá đều mang theo một chiếc đèn lồng phát quang và khoác lên mình bộ lễ phục rực rỡ ánh lam, hồng và bạc; và những con sóng khi dâng lên, hạ xuống rồi vỡ oà trong đêm hôm đó trông như những khối lửa trắng và xanh đang cuồn cuộn cuộn trào, bởi ánh lân tinh tỏa sáng rực rỡ gấp bội để tôn vinh sự kiện trọng đại này.
Giờ đây, trong một khoảng thời gian, Thủy Long Vương và hoàng hậu sống vô cùng hạnh phúc. Họ yêu thương nhau thắm thiết, và ngày qua ngày, chú rể vô cùng thích thú khi được dẫn vợ đi chiêm ngưỡng mọi kỳ quan cùng báu vật trong Cung điện san hô của mình, còn nàng thì chẳng bao giờ chán cảnh cùng chàng lang thang qua những sảnh đường và khu vườn rộng lớn. Cuộc sống đối với cả hai tựa như một ngày hè dài bất tận.
Hai tháng trôi qua trong hạnh phúc êm đềm ấy, rồi Long Hậu bỗngâm bệnh và buộc phải nằm liệt giường. Nhà Vua vô cùng đau khổ khi chứng kiến người vợ trân quý ngã bệnh, liền lập tức phái người đi triệu y sư của loài cá đến để kê đơn thuốc cho nàng. Ngài ân cần căn dặn các thị nữ phải hết lòng chăm sóc và hầu hạ nàng thật chu đáo, thế nhưng bất chấp mọi nỗ lực tận tâm của các yết hầu cùng những thang thuốc mà y sư đã kê, vị hoàng hậu trẻ tuổi chẳng hề có dấu hiệu thuyên giảm mà ngày một trở nặng thêm.
Khi ấy, Thủy Long Vương bèn gọi y sư đến chất vấn và trách phạt vì tội không chữa khỏi bệnh cho Hoàng hậu. Vị y sư vô cùng hoảng sợ trước cơn thịnh nộ rõ mồn một của Rin Jin, liền ngụy biện cho sự kém cỏi của mình bằng cách nói rằng dẫu ông ta biết rõ phải dùng loại thuốc nào cho người bệnh, nhưng việc tìm thấy nó ở dưới lòng biển là điều bất khả thi.
Ý ngươi là ngươi không thể kiếm được thứ thuốc đó ở đây sao? Thủy Long Vương hỏi.
Đúng như bệ hạ vừa phán ạ! y sư đáp.
Hãy nói cho ta biết ngươi cần thứ gì cho Hoàng hậu? Rin Jin gặng hỏi.
Thần muốn gan của một con khỉ sống! y sư đáp.
Gan của một con khỉ sống ư? Chắc chắn việc đó sẽ khó khăn vô cùng, Nhà Vua nói.
Nếu chúng ta kiếm được thứ đó cho Hoàng hậu, Bệ hạ chắc chắn sẽ chóng hồi phục, y sư nói.
Được rồi, quyết định vậy đi; bằng cách này hay cách khác chúng ta PHẢI lấy cho bằng được. Nhưng ta có thể tìm khỉ ở đâu là dễ nhất? Nhà Vua hỏi.
Bấy giờ, vị y sư thưa với Thủy Long Vương rằng cách đó về phía nam một quãng có Hòn Đảo Khỉ, nơi có rất nhiều loài khỉ sinh sống.
Ước gì ngài có thể bắt lấy một con khỉ trong số đó, vị y sư nói.
Làm sao thần dân của ta có thể bắt được khỉ đây? Thủy Long Vương vô cùng bối rối cất lời. Lũ khỉ sống trên cạn, trong khi chúng ta sống dưới nước; rời xa môi trường của mình thì chúng ta chẳng khác nào phế nhân! Ta chẳng thấy chúng ta có thể làm gì được cả!
Đó cũng chính là nỗi khó khăn của thần, y sư đáp. Nhưng trong số vô vàn bề tôi của ngài, chắc chắn ngài có thể tìm được một kẻ đủ sức lên bờ vì mục đích đặc biệt đó!
Phải làm gì đó thôi, Nhà Vua nói, rồi gọi vị đại quản gia đến để bàn bạc về chuyện này.
Vị đại quản gia trầm ngâm suy nghĩ một lúc lâu, đoạn như chợt nảy ra một ý kiến, vui mừng thốt lên:
Thần biết chúng ta phải làm gì rồi! Có con kurage (con sứa đấy ạ). Trông bề ngoài thì nó quả thực khó coi, nhưng nó lại rất kiêu hãnh vì có thể đi lại trên cạn bằng bốn chân giống như loài rùa. Hãy phái nó đến Đảo Khỉ để bắt một con về.
Con sứa ngay sau đó được triệu diện trước Nhà Vua, và được Bệ hạ truyền đạt lại nhiệm vụ mà ngợi khen giao phó.
Khi nghe về sứ mệnh bất ngờ được giao phó cho mình, con sứa tỏ vẻ vô cùng lo lắng, thưa rằng nó chưa từng đặt chân đến hòn đảo kia bao giờ, và vì chưa có bất kỳ kinh nghiệm nào trong việc bắt khỉ, nó sợ rằng bản thân sẽ không thể hoàn thành nổi.
Này nhé, vị đại quản gia nói, nếu ngươi chỉ trông chờ vào sức mạnh hay sự khéo léo của bản thân thì muôn đời ngươi cũng chẳng bắt được con khỉ nào đâu. Cách duy nhất là phải dùng mưu mẹo với chúng!
Làm sao tôi có thể dùng mưu mẹo với một con khỉ được chứ? Tôi nào biết cách làm điều đó, con sứa bối rối đáp.
Ngươi phải làm thế này, tên đại quản gia gian xảo hiến kế. Khi ngươi đến gần Đảo Khỉ và gặp vài con ở đó, ngươi phải tìm cách kết thân với một con. Hãy bảo rằng ngươi là bề tôi của Thủy Long Vương, rồi mời nó đến thăm và chiêm ngưỡng Cung điện của Thủy Long Vương. Hãy cố gắng miêu tả cho nó nghe một cách thật sống động sự tráng lệ của Cung điện cùng những kỳ quan dưới đáy biển để khơi gợi sự tò mò, khiến nó khao khát được tận mắt chứng kiến tất cả!
Nhưng làm thế nào tôi đưa con khỉ đến đây được cơ chứ? Ngài thừa biết loài khỉ đâu có biết bơi mà, con sứa chần chừ hỏi.
Ngươi phải cõng nó trên lưng chứ. Cái mai của ngươi dùng để làm gì nếu việc ấy mà cũng không làm nổi! đại quản gia đáp.
Nó không nặng lắm chứ? kurage lại thắc mắc.
Ngươi đừng bận tâm chuyện đó, vì ngươi đang làm việc cho Thủy Long Vương cơ mà, đại quản gia đáp lời.
Vậy thì tôi sẽ cố gắng hết sức vậy, con sứa nói, đoạn bơi rời khỏi Cung điện và bắt đầu xuôi về hướng Đảo Khỉ. Vẫy vùng bơi lội nhanh chóng, chỉ vài tiếng sau nó đã đến nơi, và nhờ một con sóng thuận lợi trườn lên bờ biển. Khi đảo mắt nhìn xung quanh, nó thấy không xa lắm có một cây thông lớn với những cành lá xõa rủ xuống, và trên một trong những cành cây ấy chính là sinh vật mà nó đang tìm kiếm — một chú khỉ sống.
Mình gặp may rồi đây! con sứa thầm nghĩ. Giờ ta phải nịnh hót sinh vật này và tìm cách dụ dỗ nó cùng ta trở về Cung điện, thế là xong nhiệm vụ!
Thế là con sứa chậm rãi tiến về phía cây thông. Vào thời cổ đại ấy, con sứa có bốn chân và một chiếc mai cứng giống như loài rùa. Khi đến gốc cây thông, nó cất tiếng chào:
Chào anh Khỉ nhé? Hôm nay quả là một ngày đẹp trời phải không?
Một ngày rất đẹp, chú khỉ từ trên cây vọng xuống đáp. Tôi chưa từng thấy anh xuất hiện ở vùng đất này bao giờ. Anh từ đâu tới và tên là gì?
Tên tôi là kurage, hay còn gọi là sứa. Tôi là một trong những bề tôi của Thủy Long Vương. Tôi đã nghe danh về hòn đảo xinh đẹp của anh bấy lâu nên cất công đến đây để tận mắt chiêm ngưỡng, con sứa đáp.
Tôi rất hân hạnh được đón tiếp anh, con khỉ nói.
Nhân tiện đây, con sứa hỏi, anh đã bao giờ nhìn thấy Cung điện của Thủy Long Vương – nơi tôi đang sinh sống chưa?
Tôi vẫn thường nghe kể, nhưng chưa từng được nhìn thấy bao giờ! chú khỉ đáp.
Thế thì anh nhất định phải đến thăm một chuyến. Thật là uổng phí nếu cuộc đời anh trôi qua mà không được tận mắt chứng kiến nơi ấy. Vẻ đẹp của Cung điện thực sự vượt ngoài mọi sức miêu tả — theo suy nghĩ của tôi thì đó chính là chốn tuyệt trần nhất trên thế gian này, con sứa nói.
Nó đẹp đến thế cơ á? con khỉ ngạc nhiên hỏi.
Thấy vậy, con sứa biết cơ hội đã đến, bèn dốc hết khả năng để miêu tả về vẻ đẹp cùng sự tráng lệ của Cung điện Thủy Hải Vương, cùng những kỳ quan trong khu vườn với những thân cây kỳ lạ làm bằng san hô trắng, hồng và đỏ, và cả những thứ quả còn kỳ lạ hơn thế nữa trông như những viên trân châu lớn lủng lẳng trên cành. Chú khỉ ngày càng tỏ ra hào hứng, vừa lắng nghe vừa bước xuống cây từng bậc một để không bỏ lỡ dù chỉ một lời trong câu chuyện kỳ diệu ấy.
Cuối cùng ta cũng tóm được nó rồi! con sứa thầm nghĩ, nhưng cất lời ra tiếng thì nó bảo:
Anh Khỉ ơi. Tôi phải quay về ngay đây. Vì anh chưa từng được chiêm ngưỡng Cung điện của Thủy Long Vương, sao anh không chớp lấy cơ hội tuyệt vời này để đi cùng tôi nhỉ? Khi ấy tôi có thể làm hướng dẫn viên đưa anh đi tham quan mọi cảnh sắc dưới đáy biển, chắc chắn chúng sẽ còn tuyệt diệu hơn nữa đối với một kẻ vốn chỉ sống trên cạn như anh.
Tôi rất muốn đi lắm chứ, con khỉ nói, nhưng làm sao tôi băng qua biển được cơ chứ! Chắc anh phải thừa biết là tôi không biết bơi mà!
Chuyện đó có gì khó đâu. Tôi có thể cõng anh trên lưng mà.
Thế thì phiền anh quá nhỉ, con khỉ nói.
Tôi làm việc đó dễ ợt ấy mà. Trông tôi thế thôi chứ khỏe lắm, anh cứ yên tâm đừng ngại ngùng gì cả, con sứa nói, rồi đón chú khỉ lên lưng và bước xuống biển.
Anh Khỉ hãy ngồi thật yên nhé, con sứa dặn. Anh không được để rớt xuống biển đâu đấy; tôi phải chịu trách nhiệm đưa anh đến Cung điện của Nhà Vua an toàn đấy.
Xin anh đừng bơi nhanh quá, kẻo tôi ngã mất, con khỉ kêu lên.
Cứ thế họ lên đường, con sứa lướt nhanh qua những con sóng với chú khỉ ngồi trên lưng. Khi đi được khoảng nửa đường, con sứa vốn chẳng biết gì về giải phẫu học, bỗng đâm ra thắc mắc không biết con khỉ có mang theo gan của nó trong người hay không nữa!
Này anh Khỉ, cho tôi hỏi, anh có mang theo gan bên mình không vậy?
Chú khỉ vô cùng ngạc nhiên trước câu hỏi kỳ quặc này, liền gặng hỏi con sứa cần gan để làm gì.
Đó là thứ quan trọng nhất trên đời đấy, con sứa ngốc nghếch đáp, nên vừa chợt nhớ ra là tôi phải hỏi ngay xem anh có mang theo gan của mình không chứ?
Sao gan của tôi lại quan trọng với anh đến thế? con khỉ hỏi.
À! Rồi chốc nữa anh sẽ biết lý do thôi, con sứa nói.
Chú khỉ ngày càng cảm thấy tò mò lẫn hoài nghi, bèn giục con sứa phải khai thật xem gan của mình dùng vào việc gì, và cuối cùng dùng những lời lẽ chạm đến cảm xúc của đối phương để than thở rằng bản thân đang vô cùng lo lắng trước những gì vừa nghe được.
Bấy giờ, thấy vẻ mặt đầy lo lắng của con khỉ, con sứa đâm ra thương hại và kể hết mọi chuyện cho hắn nghe. Rằng Long Hậu đã lâm bệnh nặng ra sao, rằng y sư đã phán chỉ có gan của một con khỉ sống mới cứu được nàng thế nào, và Thủy Long Vương đã sai nó đi tìm con khỉ ấy ra sao.
Giờ thì tôi đã làm tròn nhiệm vụ được giao rồi, chỉ cần chúng ta đặt chân đến Cung điện là y sư sẽ cần đến gan của anh đấy, thế nên tôi cũng thấy tiếc cho anh lắm! con sứa ngốc ngếch nói.
Tội nghiệp chú khỉ, nghe xong toàn bộ câu chuyện thì bàng hoàng khiếp vía, đồng thời vô cùng tức giận vì đã bị lừa gạt. Hắn run lẩy bẩy vì sợ hãi khi nghĩ đến số phận đang chờ đón mình ở phía trước.
Nhưng chú khỉ vốn là một động vật thông minh, hắn nghĩ rằng cách khôn ngoan nhất là không được để lộ chút sợ hãi nào ra ngoài, thế là hắn cố giữ bình tĩnh để nghĩ ra một con đường tẩu thoát.
Hắn tính mổ bụng ta ra rồi lấy gan đi sao! Thế thì ta chết chắc rồi còn gì! con khỉ thầm nghĩ. Cuối cùng, một ý kiến sáng suốt chợt lóe lên trong đầu, hắn liền vui vẻ cất lời với con sứa:
Tiếc quá nhỉ anh Sứa ơi, sao anh không nói điều này trước khi chúng ta rời khỏi hòn đảo chứ!
Nếu tôi nói rõ lý do muốn anh đi cùng thì chắc chắn anh đã từ chối rồi còn gì, con sứa đáp.
Anh lầm to rồi, con khỉ bảo. Loài khỉ chúng tôi tiếc gì dăm ba cái gan, nhất là khi nó lại cần thiết cho Thủy Long Hậu. Nếu tôi sớm đoán được anh đang cần thứ gì, tôi đã hiến tặng ngay một chiếc rồi mà chẳng cần phải đợi mở lời. Tôi có tới mấy cái gan cơ mà. Chỉ tiếc là vì anh không chịu lên tiếng đúng lúc, nên tôi đã để toàn bộ số gan của mình lủng lẳng ở trên cây thông mất rồi.
Anh để quên gan ở lại đằng sau á? con sứa ngạc nhiên hỏi.
Đúng vậy, con khỉ gian xảo đáp, ban ngày tôi thường treo gan của mình lên cành cây, bởi vì nó vướng víu lắm khi tôi leo trèo từ cây này sang cây khác. Hôm nay, mải lắng nghe câu chuyện thú vị của anh, tôi đã quên bẵng đi mất và để nó lại khi đi cùng anh đấy. Ước gì anh nhắc tôi sớm hơn thì tôi đã nhớ ra và mang theo nó bên mình rồi!
Con sứa vô cùng hụt hẫng khi nghe điều đó, bởi nó tin sái cổ mọi lời con khỉ nói. Con khỉ mà không có gan thì chẳng còn chút giá trị nào nữa. Cuối cùng, con sứa đành dừng lại và nói điều đó cho con khỉ biết.
Thôi được, con khỉ nói, chuyện đó giải quyết dễ ợt ấy mà. Tôi thực sự lấy làm tiếc vì đã làm anh phải vất vả; nhưng nếu anh chịu đưa tôi quay lại nơi anh đã tìm thấy tôi, tôi sẽ lấy lại gan của mình ngay thôi.
Con sứa chẳng mặn mà gì với ý định phải lội ngược dòng quay lại hòn đảo thêm lần nữa chút nào; nhưng con khỉ quả quyết rằng nếu nó rộng lòng đưa hắn về lại, hắn sẽ lấy chiếc gan thượng hạng nhất của mình rồi mang theo trong chuyến tới. Nghe lời ngon ngọt thuyết phục ấy, con sứa lại một lần nữa quay đầu hướng về phía Đảo Khỉ.
Vừa đặt chân đến bờ, con khỉ ranh mãnh liền nhảy tót lên bờ, trèo vót lên cây thông nơi con sứa lần đầu nhìn thấy hắn, rồi nhảy nhót tung tăng giữa những tán lá vì mừng rỡ khi được trở về nhà an toàn, đoạn cúi xuống nhìn con sứa và nói:
Vô cùng cảm ơn anh vì đã vất vả nhọc nhằn nhé! Lúc về nhớ gửi lời thăm hỏi ân cần của tôi đến Thủy Long Vương đấy nhé!
Con sứa ngẩn ngơ trước câu nói đó cùng giọng điệu mỉa mai phát ra từ hắn. Nó liền gặng hỏi xem có phải sau khi lấy được gan xong, con khỉ sẽ lập tức quay lại cùng mình không.
Con khỉ cười lớn đáp rằng hắn không thể dại dột đem mất gan của mình được: thứ đó quý giá lắm.
Nhưng còn lời hứa của anh thì sao hả? con sứa lúc này đã vô cùng nản lòng, bèn nài nỉ.
Lời hứa đó là giả dối, và dù sao đi nữa thì bây giờ nó cũng bị phá vỡ rồi! con khỉ đáp. Rồi hắn bắt đầu chế nhạo con sứa, bảo rằng hắn đã lừa gạt nó suốt cả chặng đường; rằng hắn chẳng hề muốn mất mạng - điều chắc chắn sẽ xảy ra nếu hắn cứ tiếp tục đến Cung điện của Thủy Long Vương để nộp mạng cho vị y sư già đang chờ sẵn, thay vì phỉnh phờ con sứa quay về bằng những lời lẽ gian dối.
Đương nhiên là tôi KHÔNG ĐỜI NÀO dâng gan cho anh đâu, giỏi thì lên đây mà lấy nhé! con khỉ từ trên cây cất giọng trêu ngươi thêm lần nữa.
Bây giờ thì con sứa chẳng còn cách nào khác ngoài việc ôm nỗi hối hận vì sự ngu ngốc của mình, lủi thủi quay về yết kiến Thủy Long Vương để thú nhận thất bại, thế là nó buồn bã bơi quay trở lại. Tiếng cười nhạo báng của con khỉ vang lên phía sau là điều cuối cùng nó nghe được khi lướt đi, để lại hòn đảo khuất dần sau lưng.
Trong khi đó, Thủy Long Vương, vị y sư, viên đại quản gia cùng toàn thể bầy tôi vẫn đang thấp thỏm mong ngóng con sứa trở về. Khi thoáng thấy bóng nó đang tiến gần đến Cung điện, họ hân hoan chào đón. Họ bắt đầu tuôn ra những lời cảm ơn rối rít vì công sức nó đã bỏ ra khi lặn lội tới Đảo Khỉ, đoạn hỏi xem con khỉ đâu rồi.
Giờ là lúc con sứa phải trả giá. Toàn thân nó run lập cập khi thuật lại câu chuyện đầu đuôi. Rằng nó đã cõng con khỉ đi được nửa đoạn đường biển, rồi lại ngu ngốc khai toét bí mật nhiệm vụ của mình; rằng con khỉ đã lừa phỉnh nó ra sao khi khiến nó tin rằng hắn đã để quên gan ở lại phía sau.
Cơn thịnh nộ của Thủy Long Vương dâng cao tột độ, ngài lập tức ra lệnh trừng trị con sứa thật nghiêm khắc. Đó là một hình phạt kinh hoàng. Toàn bộ xương cốt trong cơ thể sống của nó sẽ bị rút sạch ra, và nó sẽ bị đòn roi tơi bời.
Tội nghiệp con sứa, bị hạ nhục và hoảng sợ đến mức không thốt nên lời, chỉ biết cất tiếng van xin tha mạng. Nhưng mệnh lệnh của Thủy Long Vương thì không thể trái lệnh. Các thị nữ trong Cung điện lập tức mang gậy ra vây kín lấy con sứa, sau khi rút hết xương cốt ra khỏi người, họ nện cho nó dập nhừ như một khối bột phẳng lì, rồi khiêng vứt ra ngoài cổng Cung điện xuống làn nước sâu. Ở đó, nó bị bỏ lại để chịu đựng đớn đau và hối hận cho thói ba hoa dại dột của mình, đồng thời phải tập làm quen với hình hài không xương mới mẻ ấy.
Từ câu chuyện này, có thể thấy rõ rằng thuở xưa con sứa từng có một chiếc mai và hệ xương cốt trông hơi giống loài rùa, thế nhưng, kể từ khi bản án của Thủy Long Vương giáng xuống tổ tiên loài sứa, muôn đời con cháu chúng về sau đều mềm nhũn và không xương y hệt như những gì bạn vẫn nhìn thấy bị sóng biển đánh dạt lên tận những bờ biển Nhật Bản ngày nay.