Kháng chiến bắt đầu, "chuyên viên" đánh du kích ở núi Mân Sơn không cách tiểu trấn bao xa (năm đó trong trận đại chiến "Ba trăm bài", tiểu Phùng ở tổ tuyên truyền cách ủy huyện đã coi ngọn Mân Sơn này thành Mân Sơn trong "Càng hỉ Mân Sơn thiên lý tuyết"), người dẫn đầu là một thương binh Hồng quân không kịp rút lui. Dựng lên đội du kích, họ vẫn gọi mình là sư mấy đoàn mấy của Hồng quân, chính là phiên hiệu đơn vị mà thương binh đó từng ở, chỉ là theo thứ tự mở rộng thêm một đoàn mà thôi. Thương binh vốn chỉ là một binh sĩ bình thường, kéo lên được một đội ngũ, anh ta bèn tự phong cho mình làm đoàn trưởng. Mân Sơn lúc bấy giờ rất biệt lập, bọn họ thực chất đã cắt đứt mọi liên lạc với bên ngoài. Có một hôm có hai người lạ từ ngoài núi lên, tự xưng là do "đặc ủy" nào đó phái đến, nói là Quốc Cộng hợp tác rồi, bảo họ xuống núi giảng hòa với chính quyền địa phương. Bọn họ lấy giấy giới thiệu, lại lấy báo chí dưới núi ra, nói thế nào đi nữa, lại làm cho đoàn trưởng nổi giận. Đoàn trưởng ba ngón tay hai ngón xé nát giấy giới thiệu và báo chí, quát lệnh thủ hạ lôi hai tên gian tế ra ngoài, dùng dao chém đầu. Qua mấy ngày, có một đội quân chính thống đi ngang qua, đóng quân một đêm ở thôn xóm dưới núi. Đội du kích thăm dò được, đó là Hồng quân trước kia, nay gọi là Tân Tứ quân. Người dẫn đầu chính là đoàn trưởng của đơn vị mà thương binh từng ở trước kia. Thương binh liền vội vàng dẫn đội du kích xuống núi nương nhờ. Lúc này mới vỡ lẽ, hai tên "gian tế" bị họ chém đầu trước đó hóa ra thực sự là liên lạc viên do cấp trên phái đến, hối hận không kịp.
"Chuyên viên" lúc đó ở ngay trong đội du kích này. Anh ta trước kia hoạt động trong thành, thời kỳ khủng bố trắng thì về nông thôn tránh gió đầu. Thấy không về được, bèn gia nhập đội du kích tại địa phương. Sau đó lại theo đại quân đi xa bay cao, cho đến năm 1964 mới trở về địa phương làm chuyên viên. Lúc anh ta đến Lý Bát Oản tìm bố vợ Lý Phù Dung, Ân Đạo Nghiêm là bí thư đại đội, vẫn luôn đi cùng anh ta. Chuyên viên hoài niệm tình xưa, khiến Ân Đạo Nghiêm cảm thấy tâm phục khẩu phục, cảm thấy người này sống trượng nghĩa. Hai năm sau, "Văn cách" tới, đoạn trải nghiệm trong đội du kích của chuyên viên bị gán cho là làm thổ phỉ, lại chẳng biết bằng cách nào mà món nợ máu sát hại hai tên liên lạc viên kia cũng bị tính lên đầu anh ta, bèn bắt anh ta đeo tấm biển "Thổ phỉ lớn, lưu manh lớn, đao phủ lớn", nhét lên xe tải, đem bêu phố trong thành. Đứa con trai học trung học ở trong thành của Lý Bát Oản trở về kể lại với vẻ múa tay múa chân. Ân Đạo Nghiêm nghe xong, da đầu ngứa ran, nghiến răng nói, nông dân nghèo bần hạ chúng ta cũng muốn nổi dậy cũng muốn cách mạng, bắt chuyên viên về hương hạ để đấu tố. Thế là ngay trong đêm dẫn theo một đám thanh niên tráng kiện gân thịt giống mình lái máy kéo vào thành, thực sự bắt chuyên viên về Lý Bát Oản.
Chuyên viên đã bị vô số đơn vị trong khu vực luân phiên đấu tố không biết bao nhiêu lần, có mấy lần bị đấu tố tàn nhẫn, bị người ta đá từ đài cao xuống, ngất lịm ngay tại chỗ, trên dưới trong ngoài toàn thân toàn là thương tích ngoài sáng lẫn trong tối. Ân Đạo Nghiêm nhốt chuyên viên ở nhà mình, nói là do anh ta trực tiếp giám sát. Lại tuyên bố là đang nghiên cứu mở đại hội đấu tố, khi nào mở, mở thế nào đại loại như vậy, có vẻ rất phức tạp, chỉ là mãi vẫn không thấy nghiên cứu. Những ngày tháng đó, ngày nào anh ta cũng bảo người từ sáng sớm đưa nước tiểu đồng tử đến nhà mình, đó là bài thuốc chữa bệnh thương tích mà anh ta lén lút xin từ chỗ Cao ở đội ngưu quỷ xà thần trong trấn. Trong thành bắt đầu truyền tai nhau, nói là chuyên viên đang tránh nạn ở Lý Bát Oản, chuẩn bị phái người đến còng cổ đưa về. Ân Đạo Nghiêm nói, bọn họ mà dám đến Lý Bát Oản, tôi dìm bọn chúng xuống hầm phân. Hầm là hầm phân, để ủ phân bón rau. Đêm nào anh ta cũng ngủ chung giường với chuyên viên. Anh ta nói với chuyên viên, cứ an tâm ở lại, tôi còn sống, anh sẽ không chết được. Qua mấy ngày, từ cơ quan công thự chuyên khu thực sự có hai người tới, xuất trình giấy giới thiệu, muốn gặp chuyên viên. Ân Đạo Nghiêm không nói hai lời, chộp lấy đòn gánh dưới hiên nhà quật ngang về phía hai người ôm đầu chạy tán loạn, tè ra quần. Ân Đạo Nghiêm đuổi theo một mạch mấy dặm đường. Mãi sau mới biết, hai vị cán bộ đó vốn có ý tốt đến để truyền đạt tinh thần chỉ thị của cấp trên. Nói là đã nhận được chứng thực từ Bắc Kinh, đoạn lịch sử đó của chuyên viên không những không có vấn đề gì, mà còn rất vẻ vang. Phái cách mạng của chuyên khu vì thế định giải oan cho anh ta. Ân Đạo Nghiêm lại suýt chút nữa phạm phải sai lầm của đoàn trưởng Hồng quân ở Mân Sơn mấy chục năm trước.
Chuyên viên ở Lý Bát Oản một là điều dưỡng thân thể, hai là cùng Ân Đạo Nghiêm trở thành bạn bè vào sinh ra tử. Lúc ra đi vô cùng lưu luyến không nỡ. Anh ta nói với Ân Đạo Nghiêm, sau này hễ lúc nào nhớ tới muốn đến thăm tôi, cứ việc đến là được.
Đây là lần thứ hai chuyên viên nhận được sự bảo vệ ở Lý Bát Oản. Lịch sử hết lần này đến lần khác cho thấy nhân dân quần chúng đã nuôi dưỡng cách mạng. Vì thế Lý Phù Dung đã thụ hưởng ân trạch để lại của ông nội. Mà lần này, Ân Đạo Nghiêm sẽ là người thụ hưởng trực tiếp của sự báo đáp.
Hai
Thói quen là một thứ vô cùng ngoan cố.
"Sáng sớm dậy đi một bãi phân hút một điếu thuốc là phải thưởng thức."
Câu này Ân Đạo Nghiêm nói mấy chục năm nay. Ý là sáng ngủ dậy là phải ngồi xí xổm, ngồi xí xổm là phải hút thuốc. Hai việc bắt buộc phải làm tiến hành đồng thời, trở thành một việc, một quy trình, thế là chỉ cần dùng một câu nói để diễn tả. Mấy chục năm nay không ai thấy câu này có vấn đề gì, mọi người đều hiểu ý nghĩa đó. Sau này tri thức thanh niên tới, trong đó Tiểu Đinh người làm việc gì cũng nghiêm túc chỉ ra:
"Câu này có lỗi ngữ pháp."
Ân Đạo Nghiêm chớp chớp mắt, nói:
"Tôi hút mấy chục năm nay, có bệnh tật gì đâu."
Anh ta nói rất trang trọng, cốt để cho đối phương yên tâm.
Ân Đạo Nghiêm nghiện thuốc nặng. Sáng sớm châm một điếu thuốc, cả ngày cơ bản không cần quẹt diêm, người khác muốn chủ động châm thuốc cho anh ta cũng chẳng chen tay vào được. Bắt đầu từ việc hút điếu thuốc thứ hai mỗi ngày, anh ta đều đem mẩu thuốc của điếu trước nối liền với điếu sau để hút. "Hút thuốc kiểu này hại sức khỏe lắm đấy." Vợ của "chuyên viên" với sắc mặt nghiêm nghị khuyên bảo anh ta. Anh ta rất lịch sự lắng nghe, cuối cùng nói: "Vứt đi thì tiếc."
Lời khuyên nhủ của vợ "chuyên viên" dành cho Ân Đạo Nghiêm, ngoài sự quan tâm thiết thực ra, còn bao hàm cả sự không hài lòng đối với việc anh ta hút thuốc. Bà là cán bộ phụ trách của bộ phận y tế tỉnh, xuất thân là bác sĩ chăm sóc sức khỏe, yêu cầu đối với vệ sinh môi trường tự nhiên là rất cao, đặc biệt là ở trong nhà. Sau khi Ân Đạo Nghiêm dọn đến ở, hút thuốc một cách thô bạo như thế, khiến cho cả tòa nhà cả ngày khói mù mịt mờ, suýt chút nữa là hành vi mưu sát chủ nhà.
Lúc Ân Đạo Nghiêm mới đến, người nhà "chuyên viên" rất nhiệt tình chu đáo, nhưng chỉ vài ngày sau, phần lớn mọi người đã sinh ra cảm giác sợ hãi.
Ngày đầu tiên, "chuyên viên" dặn dò bảo mẫu, nói Ân bí thư thích ăn thịt bột gạo hấp, hãy làm cho ông ấy một bữa thật ngon. Bảo mẫu rất tận tâm, toàn bộ dùng bột gạo nếp để xay. Kết quả món thịt bột hấp làm xong dính bết lại thành một mảng. Ân Đạo Nghiêm dùng đũa lật qua lật lại, lật tới lật lui đến mức kéo cả cái đĩa lên theo. Vợ "chuyên viên" dứt khoát dời chiếc đĩa đến trước mặt anh ta, nói, anh cứ tự dùng một mình đi, đỡ phải phiền phức. Anh ta vội vàng nói, thế sao được, mọi người cùng ăn chứ. Thế là đem phần bột anh ta chật vật dùng tay xé đứt chia vào bát của người khác. Mọi người vội vàng né tránh, phần đã nhận được vội vàng trút ngược lại vào đĩa của anh ta. Anh ta vô cùng cảm động, nói, mọi người khách sáo quá.
Ban ngày, mọi người đi làm cả rồi, "chuyên viên" gọi xe, cắt cử người đi cùng Ân Đạo Nghiêm đi tham quan mấy thắng cảnh của thành phố lớn. Trở về, Ân Đạo Nghiêm la oai oái, nói ngày mai không đi nữa, đằng sau cứ kè kè một người theo, đến nước tiểu cũng không tè nổi, người sống mà bị nín tiểu đến chết thật sự. Làm quan đến mức độ này, đúng là sống chịu tội. "Chuyên viên" cười ha hả, còn những người khác thì cười lạnh đầy ẩn ý.
Lúc anh ta bàn luận rôm rả về cảm nhận ở thành phố lớn như vậy, cả nhà đang xem tivi, anh ta liên tục ho hắng khạc đàm, bình luận hăng say, lại đem một bàn chân bốc mùi nồng nặc gác lên đầu gối bàn chân kia, ngửa bàn chân lên trời, cực kỳ thoải mái thỏa thích cào gãi. Chẳng mấy chốc trên thảm đã rơi xuống một lớp cặn bẩn và da chết cứng ngắc. Mọi người đành lần lượt chuồn khỏi bên cạnh anh ta. Anh ta chợt phát hiện ra sự yên tĩnh xung quanh, có chút khó hiểu, hỏi, sao mọi người không xem nữa? Vợ "chuyên viên" bước ra an ủi nói, anh cứ yên tâm xem đi, chúng tôi không làm phiền anh đâu.
Sau khi ăn bữa tối xong, "chuyên viên" trò chuyện sơ qua với mọi người xong xuôi, liền đi vào phòng trong làm việc. Đợi khi anh ta bước ra lần nữa, phòng khách vẫn náo nhiệt như trước, nhưng chỉ có hai loại âm thanh, một loại là tiếng ca sĩ trên tivi làm đủ mọi kiểu gọi mời sâu lắng trăm vẻ trăm chiều; một loại là tiếng ngáy vang như sấm của Ân Đạo Nghiêm.
"Chuyên viên" bèn gọi anh ta dậy, cùng anh ta đi vào phòng trong. "Chuyên viên" kê thêm một chiếc giường tạm trong phòng làm việc của mình, để Ân Đạo Nghiêm cùng ngủ với anh ta trên chiếc giường này, giống như ở Lý Bát Oản nhiều năm về trước, chỉ có điều đã hoán đổi chủ nhân và địa điểm. "Chuyên viên" thừa biết hai đứa con của mình, bao gồm cả vợ mình đều không quen chung sống với một người như Ân Đạo Nghiêm. Anh ta riêng tư phê bình họ thiếu tình cảm với người lao động, đồng thời bản thân cũng dùng hành động thực tế để làm gương cho họ. Trước khi tham gia cách mạng, gia đình "chuyên viên" cũng là nông dân nghèo khổ. Lúc anh ta nói chuyện yêu đương với người vợ hiện tại thì đã là cán bộ cấp đoàn rồi. Nữ y tá nhỏ lúc ấy rất đa tình, nhờ người từ bệnh viện hậu phương mang thư đến cho anh ta. Anh ta đọc xong bức thư, lại vội vàng gọi giật người đưa thư đã quay lưng đi được một đoạn khá xa lại, nói, cô còn thiếu một thứ chưa đưa cho tôi. Người đó nói, có đâu, cô ấy chỉ bảo tôi mang bức thư này cho anh thôi. Anh ta chìa bức thư đó ra trước mặt người nọ, nói, cô tự xem đi, trên đó rõ ràng viết là "tặng anh một vật" cơ mà, người nọ xem xong, phì cười, nói, đó không phải là "vật", đó là "nôn". Anh ta vô cùng ngơ ngác, thỉnh giáo rằng: Hôn là gì? Người nọ cũng rất tinh ranh, nói: Tôi không biết, anh đi mà hỏi người khác. Nhiều năm sau, khi mọi người đều đã thành người già, người nọ vẫn viết thư tới, đem chuyện này ra trêu chọc, vô cùng nghiêm túc cẩn trọng chép lại một đoạn tài liệu, để trả lời cho câu hỏi "hôn là gì" của "chuyên viên": Hôn môi làm chuyển động mười hai cơ môi, cộng thêm mười bảy cơ lưỡi; khi hành động cả hai bên trao đổi 9 miligam nước, 0,7 miligam protein, 0,18 miligam chất hữu cơ, 0,71 miligam mỡ, 0,45 miligam muối... v.v.
Nhiều năm sau khi "chuyên viên" rời khỏi Lý Bát Oản, Ân Đạo Nghiêm vẫn chưa từng đi tìm anh ta. Anh ta cảm thấy không cần thiết, hai người cách nhau một trời một vực, chẳng có điểm chung để bắt chuyện. Năm mà những người bạn tri kỷ Tang Diệp, Tuyết Na của nhà anh ta lần lượt gặp chuyện, anh ta bị đình chỉ công tác, vô cùng chán nản, từng nghĩ đến chuyện đi tìm "chuyên viên" để giải sầu. Lúc đó "chuyên viên" là phó chủ nhiệm ủy ban cách mạng tỉnh, nhưng lại không hề đắc chí. Tương truyền quan hệ với người đứng đầu rất căng thẳng, Bồ Tát đất qua sông thân mình lo chưa xong. Ân Đạo Nghiêm ngẫm nghĩ rồi cũng đành thôi.
Chuyến quay lại lần này, Ân Đạo Nghiêm mang theo sứ mệnh. "Chuyên viên" bây giờ đã là bí thư tỉnh ủy rồi.
Ba
"Chuyên viên" vẫn luôn không quên Lý Bát Oản. Lúc mới nhậm chức bí thư tỉnh ủy, anh ta nhìn thấy một tài liệu báo cáo từ cấp dưới gửi lên, tập hợp tình hình thế lực tư bản chủ nghĩa ở nông thôn các nơi trong toàn tỉnh đang ngóc đầu dậy. Trong đó có một ví dụ kể về việc Lý Bát Oản bỏ nông theo thương, xã viên nửa đêm gánh thẳng rau vào thành để bán; dưa muối do xưởng dưa muối làm trước kia đều giao cho trạm thực phẩm phân phối, nay bọn họ lại tự mở cửa hàng ở đường phố trong trấn; trạm sửa chữa nông cơ của Lý Bát Oản cũng mở đến đường phố trong trấn, hơn nữa chủ yếu là sửa xe đạp cho người trong trấn.
"Chuyên viên" do dự hồi lâu, vẫn không nhịn được mà phê chuẩn một bút phê bên cạnh ví dụ này, nói linh hồn sống của phép biện chứng Mác-xít là phân tích cụ thể vấn đề cụ thể. Nơi như Lý Bát Oản này tôi hiểu rõ, kinh tế tập thể rất yếu kém. Sau khi họ hoàn thành nhiệm vụ thu mua trưng thu của nhà nước, nên cho phép họ phát triển một ít sản xuất phụ nghiệp, nhằm tăng thu nhập tập thể, củng cố kinh tế tập thể.
Bút phê này sau đó không những không được quán triệt, mà ngược lại còn trở thành một tội danh của "chuyên viên" trong việc thổi bùng ngọn gió lật lại án sai hữu khuynh.
Người viết bản báo cáo hướng lên trên này lúc bấy giờ là Mũ Vàng. Mâu thuẫn vốn dĩ do việc Lý Bát Oản không chịu bán dưa muối theo giá thu mua cho trạm thực phẩm phân phối mà ra. Sau này ông ta biết xưởng dưa muối tự mở cửa hàng, người Lý Bát Oản đến trấn mở tiệm sửa xe, lại vào thành bán rau, là do phó trấn trưởng lão Dương hiến kế cho Ân Đạo Nghiêm, liền nảy sinh suy nghĩ nghiêm trọng hơn. Sau khi Cằm Chó Lác hạ bệ, ban lãnh đạo trong trấn lại trải qua một đợt sóng gió, Mũ Vàng cảm thấy, loại cán bộ như lão Dương mà lưu lại chính quyền trấn thì chính là một mầm họa. Nhìn ông ta ốm yếu phờ phạc chẳng có hơi hướm gì, thực ra lại tinh ranh vô cùng, chuyên đi ngược lại với đường lối chính xác. Mũ Vàng cảm thấy vô cùng ấm ức, cũng vô cùng phẫn nại: Tại sao cấp trên cứ luôn phải dung túng loại người như lão Dương, mà không chú ý đến một cán bộ tốt như ông ta chứ. Thế là ông ta bèn gửi thẳng bản báo cáo của mình cho bí thư huyện ủy Lý Phù Dung. Quả nhiên đã thu hút sự chú ý của Lý Phù Dung. Sự việc xảy ra ở chính quê nhà của mình, đương nhiên không thể bao che, liền mở đại hội tiểu hội để phê bình. Nhưng cũng chỉ là phê bình mà thôi, chứ không hề xử lý bất kỳ ai, càng không có chuyện đặc biệt biểu dương hay thậm chí cất nhắc bất kỳ ai. Mà Mũ Vàng vốn đã đinh ninh rằng lần này kiểu gì mình cũng sẽ được thăng chức. Thế là Mũ Vàng trong lòng lại bất bình oán trách, cảm thấy sâu sắc lo ngại cho tương lai đất nước khi rơi vào tay một người không có năng lực như Lý Phù Dung.
Nhưng những chuyện sau đó, lại càng ngày càng khiến Mũ Vàng nghĩ mãi không ra qua từng năm. Năm giáo dục con đường đó kết thúc, ông ta cứ tưởng rằng mình nhất định sẽ được cất nhắc. Kết quả, từ Lý Bát Oản trở về, vẫn làm trạm trưởng trạm thực phẩm của ông ta. Tuổi tác không tha cho một ai. Ông ta thoạt đầu là năm này qua năm khác mỏi mòn ngóng trông, năm này qua năm khác sốt ruột, rồi đến năm này qua năm khác chán nản thất vọng. Đến ngày ông ta sắp sửa làm thủ tục nghỉ hưu, thời thế trong mắt ông ta gần như hoàn toàn đảo ngược. Nhọc nhằn khổ sở ba mươi năm, một đêm quay về trước giải phóng. Thoạt đầu ông ta hăng hái hùa theo chửi thề, sau đó ông ta nghĩ, các người phát tài được, tôi sao lại không phát tài được? Thế là ba ngày một trận năm ngày một cơn làm báo cáo, mượn tiền cơ quan. Bản thân ông ta là người đứng đầu, người khác không tiện không phê duyệt báo cáo của ông ta; ông ta lại tự mình soạn một bản hợp đồng cho thuê, thuê lại phòng mặt tiền của trạm thực phẩm, tiền thuê rẻ đến mức coi như cho không ông ta một mặt tiền. Vừa nghỉ hưu, ông ta liền dùng mấy khoản tiền mượn đó làm vốn liếng, mở một tiệm tạp hóa ở cái mặt tiền được cho thuê rẻ như cho đó. Tận dụng các mối quan hệ khi còn làm giám đốc công ty để nhập hàng hot, hơn nữa toàn là bán xong lấy tiền mới trả tiền hàng. Chẳng mấy chốc, khuôn mặt ông ta đã trở nên bóng bẩy, lộ ra một thứ ánh sáng xuyên qua lớp hỗn tạp xám xịt phía sau quầy hàng, giống như tảng mỡ heo treo trên móc thịt lúc làm trạm thực phẩm ở đây trước kia. Vòng eo cũng trở nên vạm vỡ, khuy quần thế là cứ mãi không thèm cài. Khi trời nóng, thường hay để lộ ra một đùm màu sắc gì đó ở bên trong. Chỉ có điều tính khí vẫn tệ như xưa, đôi mắt tam giác dưới chiếc Mũ Vàng của ông ta lúc nào cũng âm trầm. Người khác chúc mừng phát tài, ông ta vẫn giữ vẻ mặt nghiêm nghị, nói, phát, phát cái xB nhà tao ấy. Trung Quốc cứ tiếp tục thế này, thì làm sao chịu nổi! Vẫn mang nỗi ưu hoạn sâu sắc đối với tương lai đất nước như xưa. Lúc nói những lời này, thường cũng sẽ rất dùng sức chỉnh lại chiếc Mũ Vàng của mình. Từng có người khuyên ông ta đổi chiếc mũ khác đi, chiếc mũ đó mấy chục năm nay chưa từng giặt, đã bị mồ hôi dầu và bụi bẩn làm cho biến dạng phai màu, trông chẳng ra thể thống gì cả. Ông ta nghiêm nghị nói: Không thể nào! Ra vẻ như đó đã là một món cổ vật trân quý.
Bất kể Mũ Vàng và đồng bọn có ý kiến gì đi nữa, ngày tháng ở tiểu trấn nên trôi qua thế nào thì vẫn trôi qua thế ấy. Sau khi khổ sở vì phát triển kinh tế suốt nhiều năm, tiểu trấn đột nhiên có được một cơ hội: Có một con đường quốc lộ sắp chạy qua Lý Bát Oản, Lý Bát Oản nhờ đó mà nhận được một khoản tiền đền bù giải phóng mặt bằng rất lớn. Đối với khoản tiền này, một số người chủ trương chia đều theo đầu người giống như những nơi khác, để mỗi hộ gia đình lấy làm vốn tự phát triển, tám tiên qua biển, mỗi người một tài năng. Một số người cho rằng kinh tế tập thể không thể tan rã, chia sạch dùng sạch làm ăn riêng lẻ là con đường cụ thể dẫn đến cái chết. Đất đai là của nhà nước, tiền đền bù đất là của tập thể, phải sử dụng tập trung. Ân Đạo Nghiêm là đại diện cho quan điểm phía sau. Anh ta nói: Tám tiên qua biển mỗi người một tài năng cái gì? Cái đó gọi là chó liếm xB ai lo phận nấy. Tán gia bại sản hết rồi, còn bắt tôi cái thằng bí thư này làm con bù nhìn chắc?! Cả trấn và huyện đều ủng hộ Ân Đạo Nghiêm. Các lãnh đạo cấp trên đến thị sát, cũng nói đi theo con đường thịnh vượng chung mới là hướng đi, phải kiên trì, thế là chốt lại việc làm doanh nghiệp hương trấn.
Có vốn, lại có quốc lộ, thế là có tiền đề để làm doanh nghiệp hương trấn. Trước kia, trong trấn cũng từng động viên tận dụng các mối quan hệ khác nhau để lên huyện, lên khu, lên tỉnh chạy dự án. Cục kế hoạch nói, các anh đến ngay cả một con đường quốc lộ ra trò cũng không có, thì làm doanh nghiệp cái nỗi gì? Cục giao thông nói, các anh đến cả một doanh nghiệp ra hồn cũng không có, cần đường quốc lộ để làm gì? Bây giờ hai điều kiện đồng thời xuất hiện, mấu chốt là làm doanh nghiệp gì. Rất nhiều người đưa ra rất nhiều chủ ý, cuối cùng chốt lại là mở nhà máy dược phẩm. Chủ ý này là do sư đệ của Cao hiến kế. Ông ta làm bác sĩ khoa thương tổn ở trong thành đạt được danh tiếng khá lớn, lúc trọng dụng nhân viên chuyên nghiệp thì được điều đến cục y tế chuyên khu làm phó cục trưởng. Cao vốn đã được gỡ mũ địa chủ được bệnh viện trấn mời đến mở khoa thương tổn. Việc sư đệ qua lại với bà ta cũng được công khai. Ông ta gợi ý trấn nên mở một nhà máy dược phẩm. Dược phẩm là mặt hàng tiêu thụ tuyệt đối, không sợ thị trường bão hòa. Chi phí sản xuất thuốc lại thấp, lợi nhuận lại cao, là việc kinh doanh chắc chắn kiếm lời không sợ lỗ. Ban đầu có thể tận dụng tài nguyên mật ong địa phương để sản xuất dược phẩm bổ dưỡng, đây là loại tiêu dùng đang thịnh hành trên thị trường. Tích lũy vốn liếng để rồi tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, phát triển các loại dược phẩm khác. Làm dược phẩm bổ dưỡng, yêu cầu về thiết bị không cao, chỉ cần chú trọng một chút vào khâu tuyên truyền quảng cáo là được. Về mặt kỹ thuật ông ta có thể làm người hướng dẫn. Chỉ có điều nhà máy dược phẩm bắt buộc phải được tỉnh phê chuẩn mới có thể làm. Doanh nghiệp hương trấn sản xuất thuốc, e rằng cả nước vẫn chưa có tiền lệ.
Ân Đạo Nghiêm nói: Chỉ cần anh dám vỗ ngực đảm bảo về mặt kỹ thuật, chuyện mở nhà máy cứ để tôi làm một chuyến lên tỉnh.
Năm giáo dục con đường đó, xảy ra chuyện với Tang Diệp, Ân Đạo Nghiêm bị đình chỉ công tác kiểm điểm bản thân, nhưng không kéo dài bao lâu, đội công tác giáo dục con đường vừa đi, đảng ủy trấn liền khôi phục chức vụ bí thư đại đội cho anh ta. Ngủ với mấy người phụ nữ đối với Ân Đạo Nghiêm vốn là chuyện cơm bữa, Mũ Vàng chẳng qua chỉ mượn gió bẻ măng mà thôi. Đảng ủy trấn lúc bấy giờ đưa ra quyết định này là vô cùng anh minh. Cách một khoảng thời gian nhiều năm sau, khi công tác kinh tế của tiểu trấn có vẻ như rơi vào đường cùng, chính Ân Đạo Nghiêm đã đứng ra xoay chuyển cục diện. Doanh nghiệp hương trấn do một tay anh ta bôn ba gây dựng, đã mở ra tương lai sáng lạn cho kinh tế thị trường của tiểu trấn. Giống như trên báo nói: "Bỗng nhiên nổi bật giữa muôn trùng."
Ân Đạo Nghiêm vào thành phố tỉnh lỵ tìm "chuyên viên". "Chuyên viên" lúc đó nói ngay: Đây là chuyện tốt, nên ủng hộ. Hơn nữa còn tiến một bước khẳng định về mặt chính trị: Tiền đền bù đất của các ngươi không giống như một số nơi đem chia cho cá nhân xã viên, làm chính sách "ba sạch", mà là dùng để phát triển kinh tế tập thể, đi con đường thịnh vượng chung, cách làm này rất đáng để nhân rộng. Lại lập tức chỉ thị vợ mình: Em ở sảnh y tế, cục quản lý giấy phép dược phẩm có phải thuộc quyền quản lý của các em không? Nhanh chóng nghiên cứu một chút, sớm phê chuẩn cho bọn họ đi.
Vợ "chuyên viên" rõ ràng không mấy tán đồng, nhưng ngập ngừng vì Ân Đạo Nghiêm đang có mặt, cười cười đầy ẩn ý, nói, chúng em sẽ cố gắng hết sức thúc đẩy cho nhanh, chỉ sợ không đơn giản như vậy đâu. Phải khảo sát, phải luận chứng đã... "Chuyên viên" cắt lời: Đừng có rườm rà phức tạp hóa nữa. Nông dân mở nhà máy dược phẩm, bản thân chuyện này chính là sự việc mới mẻ chỉ xuất hiện trong thời kỳ cải cách mở cửa. Cứ để họ làm trước đã, chất lượng sản phẩm bộ phận y tế có thể kiểm soát chặt chẽ cơ mà. Vợ "chuyên viên" há há miệng, rõ ràng vẫn còn lời muốn nói, rốt cuộc không nói ra được.
Ân Đạo Nghiêm không ở lại nhà "chuyên viên" mấy ngày. Lúc rời đi, mang theo sự mãn nguyện cầm được văn bản phê chuẩn chính thức đồng ý cho Lý Bát Oản mở nhà máy dược phẩm. Tên của nhà máy dược phẩm cũng vô cùng có khí thế, gọi là "Nhà máy dược phẩm Giang Nam". Làm xong việc nhanh như vậy, chủ yếu là nhờ vào hai yếu tố: Một là sự ủng hộ rõ ràng của chuyên viên; hai là nguyện vọng mong mỏi Ân Đạo Nghiêm sớm rời đi của vợ "chuyên viên".
Ngày Ân Đạo Nghiêm rời đi, vợ "chuyên viên" đã sai người dùng Lysol khử trùng thật kỹ từng ngóc ngách trong khắp căn nhà. Còn bộ chăn nệm mà "chuyên viên" từng ngủ chung với Ân Đạo Nghiêm, bà ta đã quyên góp cho đơn vị để làm vật tư cứu trợ thiên tai.
