Hầu như ngay ngày đầu tiên người phụ nữ tên Tang Diệp xuất hiện ở đại đội, Lý Hân đã chú ý đến cô ấy.

Ở nông thôn rảnh rỗi chán ngắt, mấy thanh niên trong tổ công tác thường hay đi quanh quẩn khắp nơi để tìm kiếm mấy cô gái xinh đẹp.

Người ta vẫn bảo "rừng sâu có chim hay, núi thẳm có gái đẹp", vài người đến đây đã nhiều ngày nhưng vẫn chưa có cơ hội kiểm chứng. Tất cả phụ nữ nhìn thấy đều hoặc là vụng về chậm chạp, hoặc là gầy gò ốm nhom, sắc mặt thì đều một màu như được xông khói của thịt hun khói trong núi, chẳng biết đã làm cho những ngày vốn dĩ khô khan nhàm trống thêm mấy phần trống trải cô quạnh, thậm chí là đói khát. Mấy ngày liền, họ đi khắp bệnh viện, cửa hàng, trường học từ công xã đến các đại đội lớn mà cuối cùng vẫn công cốc. Thỉnh thoảng có người thu hút được sự chú ý thì lại không chịu được việc quan sát, bàn tán một lúc là lại bị phủ nhận. Lúc kiệt sức, mấy người vô cùng buồn bã, cất giọng lúc cao lúc thấp hát mấy câu sơn ca địa phương rồi quay về:

Nhìn xa đại tỷ một cành hoa,

Nhìn gần đại tỷ một mặt ma.

Đi đường gió uốn liễu mềm mại,

Hông quắp theo con cóc tía già.

Không ngờ rằng, lần cuối cùng đó, trên đường trở về lại có một bất ngờ thú vị: Ngôi trường tiểu học của đại đội vốn dĩ vì nghỉ đông mà lạnh lẽo vắng vẻ, bỗng nhiên lại xuất hiện một "cô gái đẹp" mà họ đã mòn mỏi tìm kiếm bấy lâu nay, khiến cho mắt người ta bỗng chốc sáng ngời.

Vừa về đến đại đội là đã biết, cô gái ấy tên là Tang Diệp. Tốt nghiệp cấp hai trường huyện. Là người của bản đại đội này. Vì muốn vạch rõ ranh giới với gia đình phú nông, sau khi tốt nghiệp cô không chịu về đội sản xuất mà học nghề thợ may vài tháng với một người họ hàng ở thành phố huyện. Người họ hàng đó chỉ là họ hàng xa, ở không lâu nên cô đã quay về, nộp bản quyết tâm thư cho đại đội, hy vọng đại đội ủng hộ hành động cách mạng của mình. Ân Đạo Nghiêm đã đồng ý. Đại đội lớn thế này, quả thực rất cần một thợ may, huống chi người ta lại muốn làm cách mạng. Chuyện này, nghe nói Mũ Vàng vẫn còn giữ quan điểm riêng, nhưng dẫu sao đây cũng là việc nội bộ của đại đội, lúc đó Mũ Vàng không tiện nhúng tay quá nhiều.

Lý Hân lại vô cớ cảm thấy trong lòng có chút trống trải được lấp đầy, có một chút vị ngọt ngào khó tả thành lời. Mơ hồ cảm thấy những ngày tháng u ám ngột ngạt đã có một tia sáng.

Lý Hân không chỉ yêu đương với một cô gái, lần nào cũng vậy, hễ cứ thành công là ngay lập tức cảm thấy chẳng còn mấy ý nghĩa, trong lòng cứ như chứa toàn bộ mỹ nhân trên thế giới, mãi chẳng có lúc nào thấy thỏa mãn. Cảm xúc cứ mãi không ổn định được, đúng là ăn trong bát nhìn nồi trong. Cậu ta cũng biết thế là không tốt, nhưng lại chẳng có cách nào với bản thân.

Nhưng lần này, Lý Hân tin rằng mình đã tìm được mục tiêu cuối cùng rồi. Tang Diệp có một vẻ thanh khiết tựa như dòng nước suối, hễ đem so sánh cô ấy với bạn gái hiện tại của cậu ta là Tiểu Mẫn - cô đào hát của đoàn kịch huyện, thì lập tức bộc lộ rõ cái vẻ quê mùa của một cô gái lớn lên ở thị trấn nhỏ. Tang Diệp lại chẳng giống người nhà quê chút nào, cách nói chuyện cử binh thủ chỉ lại giống như một trí thức thanh niên Thượng Hải xuất thân từ tư bản. Khuôn mặt và vóc dáng thực sự quá mức xinh đẹp, khiến người ta chỉ hận không thể móc tay ra từ trong mắt.

Nếu muốn cưa đổ cô ấy, Lý Hân có đủ mười phần tự tin. Tang Diệp là con gái phú nông. Hồi phú nông còn sống, đã đính cho cô một mối hôn sự, cô gả cho nhà đó, thì nhà đó phải gả một đứa con gái cho anh trai cô ta là Lục Chỉ Đầu (Sáu Ngón). Lúc đó cô ấy vẫn đang học tiểu học. Sau này phú nông chết, rồi cô lại học trung học, biết được phải vạch rõ ranh giới giai cấp, nên không chịu thừa nhận bất cứ chuyện gì liên quan đến ông bố phú nông nữa, bao gồm cả căn nhà mình từng ở, người mẹ trong nhà, và người anh trai mà mọi người gọi là "Lục Chỉ Đầu", đương nhiên càng bao gồm cả người đàn ông chưa cưới chưa hề có cơ sở tình cảm kia. Huống chi thành phần gia đình của đối phương cũng rất cao, là trung nông cấp trên. Một cô gái như thế, mà có một cán bộ cơ quan cấp huyện như Lý Hân làm chồng, thì e là nằm mơ cũng không dám nghĩ tới. Vấn đề nằm ở chỗ Lý Hân có dám quyết tâm hay không. Thực sự biến tình yêu này thành hiện thực, không biết sẽ vấp phải bao nhiêu trở ngại, cũng không biết phải hy sinh thế nào, sự hy sinh đó đối với cậu ta mà nói, e là chẳng khác tự sát là mấy. Có đáng để hy sinh lớn thế này không? Đối với hạnh phúc cả đời của cậu ta, Tang Diệp có thực sự là mục tiêu duy nhất và cuối cùng không? Những lần yêu đương trước đây, chẳng phải lúc nào bắt đầu cũng đinh ninh đó là lần cuối cùng sao! Tang Diệp có thực sự đáng để cậu ta hy sinh nhiều hơn những cô gái trước đây không? Mọi chuyện trên đời này vốn khó được vẹn toàn! Tang Diệp người thì xuất chúng, nhưng điều kiện xã hội lại tồi tệ. Lý Hân vô cùng cảm thán cho số phận của mình. Trông có vẻ toàn cơ hội, nhưng chẳng có cơ hội nào là thập toàn thập mỹ.

Lý Hân chần chừ, khó lòng bước ra bước chân tiếp cận Tang Diệp, nhưng ngặt nỗi lại càng kích thích thêm sự thôi thúc do Tang Diệp gây ra. Cuối cùng vào một ngày nọ, Lý Hân dứt khoát bước vào căn phòng làm thợ may của Tang Diệp.

"Chào cô."

Tang Diệp chào hỏi rất có phong cách thành phố. Cô đang cắt vải trên bàn. Thấy Lý Hân bước vào, liền buông việc trong tay xuống, nhẹ nhàng phủi lớp phấn kẻ trên người:

"Cũng đến may quần áo à?"

"Vâng," đầu óc Lý Hân nhanh nhạy, "vạt áo gió của tôi thấy dài quá, muốn phiền cô sửa ngắn lại một chút."

Lý do này trước khi đặt một chân qua ngưỡng cửa vẫn chưa nghĩ ra.

"Tay nghề của tôi không giỏi lắm, chỉ sợ..."

"Được mà." Lý Hân đã cởi chiếc áo gió ra, "Ngày mai đến lấy, được chứ?"

"Không cần đâu, tôi sửa luôn cho anh."

Lý Hân có hơi thất vọng, ngày mai thì còn cái gì để mà cắt ngắn nữa chứ?

Tang Diệp cắt may rất tỉ mỉ, rồi cúi người áp vào máy khâu. Lý Hân đứng bên cạnh cúi xuống nhìn mái tóc đen nhánh của cô, cái tai ửng hồng không bị tóc che khuất, khuôn mặt và chiếc cổ trắng ngần lộ ra ở cổ áo. Lại tiến xa hơn để tưởng tượng phía dưới cổ áo, tưởng tượng nếu quả thực cô ấy khỏa thân thì sẽ trông như thế nào. Lúc tỉnh táo, Lý Hân biết thói quen này của mình có hơi bất lịch sự. Nhưng một khi đã nhìn thấy cô gái mình thích, lại ở khoảng cách gần thế này, lại là lúc chỉ có hai người, cậu ta rất khó kiềm chế bản thân khỏi việc lơ đễnh.

Tang Diệp có vẻ như chỉ chớp mắt là đã hoàn thành mọi việc sửa áo gió, bỗng nhiên quay phắt mặt lại, ngước mắt lên, nhìn thấy vẻ thất thần của Lý Hân, khuôn mặt vốn dĩ đang ửng hồng lập tức tràn ngập máu, có vẻ như ngay lập tức sắp bừng nở.

Lý Hân kịp thời nắm bắt lấy sự thẹn thùng này, vô cùng nhạy bén nhìn chằm chằm vào cô ấy. Khoảnh khắc đó thời gian như ngừng trôi. Có thể nghe thấy tiếng thở cũng như nhịp tim của hai người. Thêm vài giây nữa thôi, Lý Hân sẽ vươn tay ra.

Bên ngoài bỗng có tiếng hô vang lên:

"Đồng chí Lý, anh ở đây à, đằng kia đang gọi anh đi họp đấy!"

Lý Hân giật mình thót tim. Người hô lên là Ân Đạo Nghiêm. Vừa bước vào cửa, sắc mặt Ân Đạo Nghiêm lại khá ôn hòa, giục Lý Hân nói:

"Dân quân đều tập hợp xong rồi, chờ các đồng chí tổ công tác ra ngồi lên bục kìa. Cậu đi trước đi, nói với tổ trưởng Dương một tiếng, tôi đính mấy cái cúc áo xong là ra ngay."

Lý Hân liếc nhìn mảnh da thịt đỏ sậm trước ngực Ân Đạo Nghiêm, thầm nghĩ, từ bao giờ mà lão ta cũng biết thế nào là văn minh thế này.

Ân Đạo Nghiêm cũng nhìn cậu ta, ánh mắt có chút gian xảo. Nhìn đến mức Lý Hân chột dạ.

Lý Hân cố gắng ưỡn ngực bước ra ngoài.

Chiều hôm đó là đại hội dân quân nòng cốt tham gia huấn luyện mùa đông. Khi Lý Hân bước vào hội trường đại đội, đám dân quân đang hào hứng hát đối đáp:

"Trung đội một hát hay không hay?"

"Hay!"

"Lại một bài nữa có muốn hay không?"

"Muốn!"

"Một hai ba bốn năm sáu bảy!"

"Chúng tôi chờ đợi rất sốt ruột!"

"..."

Âm thanh náo nhiệt vang vọng trong cái hội trường trống hoác với mái nhà trơ ngói, cửa ra vào và cửa sổ chẳng còn lấy một cánh cửa, dùng vài viên gạch vỡ ngói vụn làm ghế ngồi. Đại hội dân quân lúc nào cũng náo nhiệt hơn đại hội xã viên rất nhiều. Thứ nhất vì dân quân nòng cốt phần lớn là trai trẻ; thứ hai — đây là điều chính yếu, vì ai nấy đều biết, dẫu cùng là trai trẻ, nhưng không phải ai cũng có thể làm dân quân nòng cốt. Những nhân vật máu mặt ở nông thôn ngoài các cấp cán bộ ra, thì chính là dân quân nòng cốt, vì thế mà có cảm giác ưu việt, vô cùng phấn khích.

Lý Hân trong lòng rối như tơ vò. Âm thanh náo nhiệt đó ép đến mức cậu ta có chút không thở nổi, cậu ta bước lên bục, áp sát vào tai lão Dương, nói: "Mở đại hội, chẳng có việc gì của tôi cả, muốn xin phép nghỉ, đi thăm bạn gái."

Lão Dương đang cúi đầu thở hồng hộc, vừa thở vừa khó nhọc đáp: "Được, được."

Lý Hân bước ra khỏi hội trường, thẳng tiến đến căn phòng thợ may của Tang Diệp ở trường tiểu học. Ân Đạo Nghiêm không đến hội trường, lão ta chắc chắn là ở lại chỗ Tang Diệp rồi.

Lý Hân không tiếng động vọt một mạch ra phía sau nhà, rồi cứ thế lần theo chân tường mà lẻn tới. Cậu ta thoăn thoắt và cẩn thận, sợ làm ra chút động tĩnh ngoài ý muốn nào. Trong lòng thầm lo lắng không biết có làm kinh động đến người trong phòng không, thế nhưng dưới chân lại bất cẩn giẫm nứt một miếng ngói đánh "bốp" một tiếng, khiến cậu ta giật mình hoảng hốt. Cậu ta áp sát vào chân tường, thở phào một hơi, vểnh tai lên như chó, nghe ngóng thấy bên kia hình như không có phản ứng gì, liền càng thêm cẩn thận tiếp tục di chuyển.

Cửa sổ đã hạ tấm ván che nắng che mưa xuống. Nhưng tấm ván cửa ấy đã mục nát, toàn là khe hở, chẳng hề cản trở gì việc nhìn trộm từ ngoài vào trong nhà.

Lý Hân trợn tròn mắt, rồi lại dụi mắt, rồi lại trợn to mắt. Sau đó cậu ta cảm thấy đỉnh đầu bị ai đó giáng cho một gậy trời giáng, trượt theo chân tường ngã gục xuống, cuộn tròn thành một nhúm trên mặt đất.

Sự thật đó không phải là khó tin, mà là khó chấp nhận.

Thứ đầu tiên Lý Hân nhìn thấy là hai thứ: Một ngọn đèn dầu trên chiếc bàn học nhỏ và cái đầu của Ân Đạo Nghiêm đang hút thuốc lá dựa vào đầu giường đặt song song với ngọn đèn dầu. Sau đó cậu ta nhìn thấy cái ngực trần phía dưới cái đầu ấy, và một cái đầu khác thò ra từ miệng chăn bị mái tóc dài rối bù che khuất.

"Cô con hồ ly tinh nhỏ này, hôm nay ơn trời là cô đã đồng ý với tôi, bằng không thì..."

"Bằng không thì sao?"

"Tôi sẽ đưa cô lên đại hội dân quân để đấu tố, nói là cô muốn lôi kéo hủ hóa tôi."

"Hôm nay anh triệu tập đại hội dân quân, chính là vì chuyện này á?"

Tất nhiên. Không thì mở cái đại hội khỉ gió gì chứ!"

"Bí thư Ân, anh lợi hại thật đấy."

"Lợi hại cái nỗi gì, già rồi."

"Đúng thế, đúng thế, em nói chính là cái này đây, không già đâu."

"Cô con hồ ly tinh nhỏ này."

"Đêm nay anh lại đến nhé."

"Lại đến tao đụ chết tươi mày."

"Em tình nguyện."

"Bụng to lên thì không gả đi được đâu đấy."

"Vậy thì không gả nữa."

"Cả đời không gả?"

"Cả đời không gả."

"Thế thì cô mưu cầu cái gì?"

"Chẳng mưu cầu gì cả, chỉ cầu anh thích thôi."

"Cô thật lòng vì tôi thế cơ à?"

"Bí thư Ân..."

"Đừng gọi tôi là bí thư."

"Thế gọi là gì?"

"Gọi là chú."

"Anh không phải chú em. Anh là..."

Cái giường bắt đầu kẽo kẹt phát ra tiếng động. Hết cú này đến cú khác kịch liệt va vào bức tường đất dưới chân cửa sổ, va vào Lý Hân đang đứng ở ngoài cửa sổ.

Lý Hân cảm thấy dưới cằm có thứ gì đó vô cùng dính đang chảy, theo cằm chảy vào hõm cổ. Đó là máu chảy ra từ đôi môi bị cắn rách...

Ân Đạo Nghiêm rời khỏi Tang Diệp, lại đến hội trường, tinh thần phơi phới sải bước lên bục giảng, ba hoa chích choè thao thao bất tuyệt về việc công tác dân quân quan trọng như thế nào.

Hai

Mũ Vàng đương nhiên là không chịu bỏ cuộc, bèn giấu lão Dương tổ chức mấy vị chí sĩ trong tổ công tác tiếp tục đến gốc cây long não trăm tuổi đó phục kích trong chiến hào, canh gác thay Tang Diệp. Những người này cảm thấy tuy khổ mà ngọt ngào. Lúc phục kích trong chiến hào thì trí tưởng tượng bay xa, cứ như thể đã cưỡng hiếp Tang Diệp một lượt rồi vậy. Thêm vào đó lại áp dụng phương thức bí mật, càng tăng thêm vài phần kích thích. Ban ngày mặc dù ngáp ngắn ngáp dài nhưng vẫn không che giấu được vẻ mặt hớn hở. Cuối cùng lại để Ân Đạo Nghiêm phát hiện ra. Có một hôm tổ công tác quây quần ăn sáng ở nhà ăn đại đội, lão ta hất tung cái ván vốn dùng làm bàn ăn lên:

"Tao đụ tổ tông tám đời nhà tụi mày, đứa nào có bản lĩnh thì hôm nay đứng ra đây với ông mày, ông mày theo tụi mày đến huyện ủy để phân phải trái: Tụi mày xuống tổ công tác là để đấu tranh giai cấp, hay là để tìm cách gặm nhấm gốc rễ của Đảng Cộng sản hả?!"

Cả phòng ngây như phỗng, y như tượng đất.

“Lão Dương, ông là tổ trưởng, ông đứng ra nói một câu công đạo đi.” Ân Đạo Nghiêm tiếp tục chỉ tên điểm mặt, “Tôi mà phạm pháp, ông bảo chúng nó đưa ra bằng chứng đi, tôi từ chức ngay lập tức, đi chịu án. Còn nếu không có bằng chứng chứng minh tôi phạm pháp, thì cái kiểu đoán mò vớ vẩn đó, hủy hoại uy tín tổ chức cơ sở đảng ở nông thôn, có tính là phạm pháp không?”

Mục tiêu của Ân Đạo Nghiêm nhắm tới vô cùng rõ ràng. Lão điểm danh lão Dương, chẳng khác nào gạt lão Dương ra khỏi nhóm người trong cuộc.

Mũ Vàng không thể không đứng ra nói chuyện. Mũ Vàng dùng mắt dò dẫm tìm kiếm Lý Hân trong đám đông. Ân Đạo Nghiêm lấy công làm thủ, mà hắn ta thì có đầy đủ tự tin để phản công ngược lại, chỉ cần Lý Hân bước lên một bước.

Lý Hân lại né tránh ánh mắt của Mũ Vàng. Sự bùng nổ của Ân Đạo Nghiêm thực ra không khiến cậu ta ngạc nhiên lắm. Lúc này, cậu ta dùng đũa gõ nhẹ vào cái bát không:

"Sao Bí thư Ân lại nổi trận lôi đình thế nhỉ, chuyện gì cũng chưa nói rõ cơ mà, ai đoán mò, ai phá hoại anh cơ chứ?"

"Ai phỏng?! Tự trong bụng tụi mày hiểu rõ! Sáng sớm tinh mơ, một đống dấu chân bùn nh bùn nhầy dưới đất này là từ đâu ra? Mấy cái chỏm mũ trên đầu còn chưa khô hẳn kìa."

Câu này chẳng khác nào điểm danh Mũ Vàng rồi. Cả phòng này, chỉ có mỗi Mũ Vàng là đội mũ, hơn nữa lại thực sự nửa khô nửa ướt, trên viền giày dưới chân còn dính cả bùn ướt kìa.

Đôi mắt hẹp đỏ ngầu của Mũ Vàng trừng Lý Hân một cái gần như mang theo sự thù hằn, rất không cam tâm mà nói:

"Bí thư Ân chắc là có hiểu lầm gì rồi chứ nhỉ? Mũ tôi ẩm, chân có bùn, là vì tôi có công việc của tôi cơ mà, ai mà đi đoán mò anh chứ?"

"Công việc á? Công việc cái con khỉ! Hừ! Mùi chính là tụi mày đoán mò, lại còn cắn rách cả dái tao nữa!"

Mũ Vàng sau đó đã bị lão Dương phê bình rất nghiêm khắc, Mũ Vàng lại quay sang phê bình Lý Hân, bảo cậu ta không có tính đảng, không kiên định nguyên tắc nói sự thật. Lý Hân phản bác lại rằng, một mình tôi nhìn thấy thì chưa đủ để làm bằng chứng, nói ra còn chẳng bằng không nói. Ân Đạo Nghiêm là một con cáo già, mấu chốt là phải tóm được cái đuôi của lão ta.

Mũ Vàng đành chịu chết cứng không nói được gì nữa. Chỉ hận bản thân không có năng lực chui vào chăn để bắt tại trận hai kẻ gian phu dâm phụ.

Lý Hân bề ngoài cố gắng ra vẻ như không có chuyện gì xảy ra, nhưng trong lòng thì ngày ngày đau như dao cắt. Hễ cứ ở một mình là khung cảnh đêm hôm đó lại hiện lên hành hạ cậu ta. Vào những phút giây hừng hực nhất, bầu ngực ngoại cỡ và cặp đùi tròn lẳn của Tang Diệp cách cậu ta chỉ trong gang tấc, thế nhưng lại cách biệt trời vực với cậu ta. Một cơ thể tuyệt vời như thế lại bị một con dã thú thô lỗ giày vò nhục mạ (Lý Hân đinh ninh đó là sự giày vò, cậu ta tuyệt đối không tin Tang Diệp sẽ thích Ân Đạo Nghiêm). Ông trời cũng quá bất công và vô lý rồi. Cậu ta không thể tưởng tượng được cảnh tượng tương tự lại tiếp tục lặp lại. Cậu ta cảm thấy, mỗi một lần như thế sẽ là một lần cướp đoạt đối với mình. Sự nhúng tay của Mũ Vàng vào chuyện này và sự cảnh giác của Ân Đạo Nghiêm, đối với cậu ta mà nói có lẽ cũng không hẳn là một chuyện xấu. Ít nhất điều đó có thể kiềm chế Ân Đạo Nghiêm phần nào, đồng thời khiến Ân Đạo Nghiêm thu liễm lại đôi chút. Nhờ vậy, trong lòng cậu ta mới có thể vớt vát lại chút bình yên, chút cân bằng. Dường như khối tài sản vốn dĩ nên thuộc về mình cuối cùng cũng được bảo vệ, có thể tránh khỏi việc tiếp tục bị tổn thất.

Lý Hân không ngờ rằng mọi chuyện sau đó lại diễn ra theo cái hướng ấy.

Gặp lại Tang Diệp lần nữa, là ít nhất một tháng sau. Cô ấy bị Trưởng ban vũ trang công xã dẫn theo hai dân quân vũ trang áp giải trở về. Đi cùng cô ấy còn có cả Ân Đạo Nghiêm.

Hai người bị tóm gọn tại một quán trọ ở thành phố huyện lỵ bên cạnh. Lúc vào quán trọ, mỗi người đăng ký một phòng riêng. Thế nhưng người ở quán trọ mắt tinh như cú, họ vừa quay người đi là mấy người trong quán đã đưa đẩy ánh mắt cho nhau. Nửa đêm hôm đó đến gõ cửa, bên trong đã cài then chốt trái. Người đàn ông dẫn đầu trực tiếp dùng bả vai húc tung cửa ra. Kết quả là tống cả hai người đến cục công an huyện sở tại. Ân Đạo Nghiêm đành khai ra thân phận thật sự của mình (trước đó, trên tờ giấy chứng nhận đóng dấu đại đội của lão ta ghi là "xã viên", đến đây thì lão ta biết không thể giấu giếm được nữa). Cục công an huyện sở tại lại báo cáo lên huyện ủy sở tại. Huyện ủy sở tại lại gọi điện thoại liên hệ với huyện ủy nơi Ân Đạo Nghiêm trực thuộc. Nhận được câu trả lời là bảo họ quay về, chờ nhận xử lý.

Hai người ban đầu đã bàn bạc trốn đến bệnh viện huyện này để Tang Diệp phá thai nhân tạo. Lẽ ra đã có thể kín kẽ như bưng rồi, ngặt nỗi Ân Đạo Nghiêm lại là kẻ không chịu ngồi yên.

Ân Đạo Nghiêm muốn hủ hóa hú hí thì cứ hú hí ở huyện của mình đi, sao lại hủ hóa sang tận huyện nhà người ta làm gì? Theo tinh thần chỉ thị của huyện ủy, đã đưa ra quyết định đình chỉ công tác để kiểm điểm đối với Ân Đạo Nghiêm; đồng thời quyết định trước khi bầu ra bí thư đại đội mới, tổ công tác giáo dục con đường lớn của huyện ủy sẽ thực thi trách nhiệm lãnh đạo đại đội. Sau đợt nghỉ phép lần trước, nhân sự trong tổ công tác có chút thay đổi. Lão Dương về thị trấn xong thì nhập viện, tạm thời chưa quay lại đại đội, Mũ Vàng nghiễm nhiên trở thành tổ trưởng duy nhất của tổ công tác, hiện tại cũng coi như là bí thư đại đội.

Đường lối đúng đắn rốt cuộc cũng chiếm thế thượng phong, sự nhiệt tình từng bị kìm nén bấy lâu của Mũ Vàng bỗng chốc dâng cao.

Quyết định đầu tiên mà Mũ Vàng đưa ra dưới danh nghĩa tổ công tác và chi bộ đảng đại đội chính là triệu tập đại hội đấu tố toàn thể xã viên đại đội tham gia. Dùng sự thật sống động về việc Tang Diệp hủ hóa Bí thư chi bộ đại đội Ân Đạo Nghiêm để gióng lên hồi chuông cảnh báo, dấy lên cao trào đấu tranh giai cấp trong đại đội.

Đó là một ngày trời quang mây tạnh sau trận tuyết lớn. Triệu tập một đại hội toàn thể xã viên đại đội, mà có thể tụ tập đông người thế này, e là cũng là chuyện xưa nay chưa từng có. Tuyết rơi đã lâu, cuộn mình trong nhà mãi khiến ai nấy đều cảm thấy người sắp mốc meo cả lên rồi. Có một cái cớ để xem náo nhiệt, vừa vặn ra ngoài vận động gân cốt một chút. Vở náo nhiệt này lại cực kỳ đáng để hóng. Đều nghe đồn Tang Diệp trông rất xinh, lại phạm tội phong lưu, bọn thanh niên nghĩ đến thôi là trong lòng đã không kìm được sự phấn khích rồi. Chứ nếu mà là đấu tố một kẻ thù giai cấp đốt nhà kho hay phá đập nước thì dẫu có đông người đến đi chăng nữa, e là cũng chưa chắc đã hăng hái như đi hội đình xem kịch thế này.

Trên sân trường học, người ta đứng lộn xộn chẳng có trật tự gì. Mũ Vàng bảo cán bộ tổ công tác, cán bộ đại đội ra chấn chỉnh trật tự, mấy người được phái đi hô vài tiếng rồi chuồn ra một góc, chẳng có chút hiệu quả nào. Mũ Vàng vì thế mà chỉ đành tự mình đứng lên hô hào. Hô một hồi lâu, cổ họng trong cái thời tiết giá lạnh này nhanh chóng khản đặc cả đi, mà hiệu quả vẫn chẳng khá khẩm hơn là bao. Thấy có vẻ chẳng có hy vọng gì trong việc xếp hàng mọi người thành đội ngũ nghi thức nữa, hắn bèn giữa một đám đông nhốn nháo như chợ phiên mà tuyên bố khai mạc đại hội, gọi là áp giải kẻ thù giai cấp lên búa rìu lịch sử để xét xử. Đến đây, bầu không khí trên sân bỗng thay đổi chóng mặt. Đám người khi nãy còn tụm năm tụm ba rải rác khắp nơi, bỗng "vù" một tiếng cùng lúc ùa về phía trước bục, tụ lại thành một mảng, và bỗng chốc im phăng phắc. Mũ Vàng tưởng rằng sự uy nghiêm phát ra từ tiếng thét cuối cùng của mình đã dọa được mọi người, trong lòng cảm thấy vô cùng kiêu hãnh. Hắng giọng một cái, bắt đầu tuyên bố tội ác của Tang Diệp. Đợi đến khi hắn ta nói về việc Tang Diệp trước kia đã ngụy trang tiến bộ nhằm đạt được mục đích "kéo ra ngoài, đánh vào trong", mà bây giờ chính là lúc "lột bỏ tấm da vẽ của cô ta, vơi bày nguyên hình của cô ta", thì dưới bục liền vang lên những tiếng hưởng ứng lúc ẩn lúc hiện:

"Hay lắm, được đấy!"

"Làm cho cô ta lộ nguyên hình đi!"

"Xem thử cái chỗ đó của cô ta rốt cuộc thế nào, mà lại làm hỏng cả vị bí thư tốt của chúng ta cơ chứ!"

Mũ Vàng ban đầu tưởng rằng những người này đang căm phẫn sục sôi, vô cùng kích động, nghe ngóng một hồi mới nhận ra ý của mình hình như đã bị hiểu lầm. Bèn đặt bản thảo bài phát biểu viết sẵn xuống, tuyên bố:

"Nguyên hình mà tôi nói là ẩn dụ, là trừu tượng..."

Bên dưới hỗn loạn cắt ngang lời hắn:

"Giống hay không, nhìn qua là khắc biết!"

Lý Hân đứng ở một góc bên bục. Cậu ta không cùng ngồi lên hàng ghế trên bục với đám người tổ công tác, cũng chẳng đứng lẫn vào đám đông quần chúng dưới bục. Cậu ta không biết mình nên đóng vai trò gì. Trước mắt cậu ta là một mảng mịt mờ u ám, ánh ngọn đèn dầu cứ ngoan cố chớp chớp nhấp nháy. Cậu ta vô thức vung tay lên, cứ như đang xua đuổi ruồi nhặng, thế nhưng lại chẳng tài nào xua đi được đốm đèn dầu ấy.

Tang Diệp - người từng buông thả phóng túng dưới ánh đèn dầu ấy, giờ đây đang đứng trơ trọi như một người tuyết trước bục, bất động chẳng khác nào bị đông cứng. Chỉ là cái đầu vốn cúi gằm lúc mới bước lên bục, nay lại bất giác ngẩng cao lên đôi chút, ánh mắt nhìn đi đâu đó ở một nơi xa xăm phía sau đám đông. Sự náo nhiệt trước mặt và sau lưng hình như chẳng dính dáng gì đến cô ấy cả.

Ba

Đối với Phó tổ trưởng tổ công tác giáo dục con đường lớn Mũ Vàng mà nói, mùa đông năm nay vừa nặng nề lại vừa phấn chấn. Tình hình đấu tranh giai cấp từ sự trầm lắng giằng co lúc trước, rốt cuộc cũng trở nên chấn động tâm can.

Ngay vào buổi sáng đấu tố Tang Diệp ấy, lại xảy ra một vụ án mạng lớn nhất kể từ sau khi Lý Bát Oản (người địa phương ngầm quen gọi theo tên địa danh cũ) được giải phóng: Trong khoảng thời gian trước sau chưa đầy nửa tiếng đồng hồ, lần lượt có ba người bị sát hại, hai người bị thương nặng.

Khi tin tức truyền đến hội trường đấu tố, mọi thứ đã không còn cứu vãn được nữa. Người mang tin đến trên người trên đầu toàn là máu. Cô ta vừa chạy vừa gào thét điên cuồng, lăn lộn bò trườn, trông vô cùng đáng sợ. Sau khi mọi người vây kín lấy cô ta, cô ta vừa hoảng sợ vừa khua tay múa chân, hồi lâu vẫn không nói rõ được sự việc. Mọi người nhận ra cô ta đã bị phát điên rồi. Một số người nhận ra cô ta là chị dâu của Lão Đức ở đội một, liền biết là chuyện xảy ra ở đội một rồi.

Đại hội đấu tố đành phải khẩn cấp gián đoạn.

Tình hình ở khu nhà đội một vô cùng thảm khốc: Nạn nhân thiệt mạng là Lão Đức, vợ của Lão Đức là Tuyết Nà cùng đứa con trai chưa đầy hai tuổi của họ. Đứa bé chết ngay trên cái cối xay, trên đầu chỉ dính một nhát rìu, bị chẻ đôi. Lúc đó nó đang ăn bánh đậu. Một cái gáo bầu đựng bánh đậu lật úp dưới chân cối xay, bánh đậu vãi tung tóe khắp đất. Cách đứa bé không xa là Tuyết Nà đang nằm sấp, đôi tay vươn thật dài về phía con trai mình. Nhát chém rất tàn bạo, trên đất trên tường đâu đâu cũng là máu. Căn phòng vốn dĩ gọn gàng sạch sẽ lúc trước, giờ đây đã biến thành lò mổ. Nạn nhân thiệt mạng thứ ba ở vườn rau sau nhà, chính là Lão Đức. Vết thương của ông ta nằm ở sau gáy, rõ ràng là bị đánh úp bất ngờ từ phía sau. Lúc đó ông ta đang ngồi xổm dưới đất trồng rau, trong tay vẫn còn cầm mầm rau. Ông ta cứ cuộn tròn trong rãnh rau như vậy, chết một cách thảm hại hệt như lúc sống. Mẹ Lão Đức là lúc đến nhà Lão Đức bế cháu thì đụng độ ngay hung thủ (Lão Đức bên trên còn có một người anh trai, hai anh em đã phân chia tài sản gia đình, mẹ ở cùng anh cả, cũng ở khu nhà này). Lúc đó hung thủ đã hoàn thành cuộc thảm sát ở nhà Lão Đức và đang chuẩn bị tìm sang nhà họ. Đi cùng mẹ Lão Đức còn có chị dâu Lão Đức, cô ta tiện đường ghé qua rủ vợ chồng Lão Đức đi xem đại hội đấu tố cho vui.

Chưa đợi họ phản ứng kịp, hung thủ đã vung vẩy chiếc rìu chém tới tấp. Nhưng lưỡi rìu đã cùn, sức lực của hung thủ rõ ràng cũng không còn đủ nữa. Mẹ Lão Đức chẳng cần chém cũng đã sợ đến mức ngất xỉu. Chị dâu Lão Đức dính một nhát rìu lên đầu nhưng vẫn rất tỉnh táo, quay người chạy về phía bờ đê. Hung thủ đuổi theo một lúc thì không đuổi nữa. Bỏ lại một cây rìu đẫm máu trên bờ đê, còn bản thân thì đi đâu không rõ.

Nhưng rất nhanh sau đó hắn ta đã bị tóm gọn. Dân quân vũ trang lần theo vết máu và dấu chân trên tuyết đã tìm thấy hắn ta. Lúc đó hắn đang đứng cạnh một cái giếng ngoài làng. Hắn ta đại khái là muốn nhảy xuống nước, nhưng rồi lại do dự. Hắn chính là Lục Chỉ Đầu - con trai nhà phú nông mới đây không lâu bị sa thải khỏi xưởng lâm nghiệp rồi cho về quê.

Thành phần gia đình nhà Tuyết Nà là trung nông cấp trên. Chồng cô ta là Lão Đức nói, cô có thành phần cao thế này, nếu không phải vì gả vào cái nhà bần nông của tôi, Bí thư Ân có tốt với cô không? Huống chi em gái cô gả vào nhà phú nông, chẳng phải là đưa nó vào con đường chết sao? Trước kia bảo là đổi vợ với anh trai cô, chúng tôi không tiện trở mặt. Giờ thì không đổi vợ nữa, sao cô lại có thể trơ mắt nhìn em gái mình nhảy hố lửa? Chị dâu Lão Đức thì nói, em gái cô mà gả cho phú nông, chúng ta chẳng phải thành thông gia với phú nông rồi sao? Nó sống hay chết không quan trọng, nhưng tụi bay không thể hại cháu trai của mình chứ, năm sau nó đến tuổi đi lính rồi. Dính dáng đến một đám người thân là thành phần bốn loại, không đi lính được, nó sẽ tìm tụi bay liều mạng đấy.

Lục Chỉ Đầu ba tiết trong năm, liên tiếp gửi lễ vật tới tấp suốt bao nhiêu năm trời. Bản thân ngoài việc cùng mẹ sống qua ngày đoạn tháng ra thì chẳng lo nổi việc gì khác. Người phụ nữ què đó trả lại hôn sự nhưng mãi không chịu trả lại sính lễ. Hồi nhỏ vì bệnh bại liệt nên cô ta bị què một chân, nhất thời cũng không tìm được người đàn ông nào phù hợp khác. Không có sính lễ để đổi lại, cứ thế kéo dài mãi. Rõ ràng là vì biết chẳng có ai chịu chống lưng cho Lục Chỉ Đầu cả. Tang Diệp xảy ra chuyện, Lục Chỉ Đầu nghĩ ngợi thấy không còn hy vọng gì nữa, thế là nảy sinh sát tâm.

Đại hội đấu tố Tang Diệp của đại đội, hắn ta cũng đi cùng mọi người, chỉ là trong ngực giấu một cây rìu. Cây rìu đó là đã được mài đi mài lại từ đêm hôm trước. Mẹ hắn nửa đêm nghe thấy tiếng hắn mài rìu, hỏi hắn, hắn đáp là ngày mai phải giết chó.

Khi hắn đi đến đội một, người ở đội một hầu như đều đi họp cả rồi, chỗ này lại gần đại đội. Khu nhà vô cùng yên tĩnh. Người đi đường cùng hắn đã đi xa từ lâu, hắn bèn rẽ về phía khu nhà của Lão Đức. Không vấp phải bất kỳ sự kinh động nào. Mấy con chó ở khu nhà chắc đều đi xem hội đấu tố hóng náo nhiệt hết rồi. Vài con gà đang mải miết bới thức ăn, lười thèm để ý đến hắn. Hắn bèn tiến lại gần đứa bé. Đứa bé rất sạch sẽ lanh lợi với đôi mắt to tròn, khuôn mặt đỏ hồng, trông như một cục thịt vậy.

Lục Chỉ Đầu trong khoảnh khắc nào đó từng dấy lên ý niệm thương xót, nhưng rồi lại dập tắt ngay lập tức. Người ta muốn tuyệt đường hương hỏa của mày, hà cớ gì mày phải thương xót người ta chứ? Vốn dĩ, hắn tìm một người phụ nữ què làm vợ, chẳng phải chỉ vì hương hỏa đó sao.

Đứa bé ăn bánh đậu vô cùng vui vẻ (loại bánh đậu này được làm bằng bột mì pha nước thành hồ, tráng thành bánh mỏng trong chảo, cắt thành từng miếng hình thoi, phơi khô, rồi lại cho vào chảo rang giòn. Chẳng có gì gọi là ngon cho cam, có phần cầu kỳ hơn một chút thì tối đa là rắc thêm ít vừng lúc tráng bánh), thấy có người tới, ngẩng đầu lên nở một nụ cười tươi tắn.

Lục Chỉ Đầu rút rìu ra, nhắm thẳng vào giữa khuôn mặt đang cười đó mà chém xuống. Khuôn mặt tươi cười chẳng có chút ý nghĩa gì ấy lập tức bị máu tươi nhấn chìm. Tuyết Nà đang bận rộn cái gì đó trong gian giữa thét lên một tiếng rồi nhào tới. Lục Chỉ Đầu đã xông thẳng vào gian giữa, chém một nhát trúng ngay ngực cô ta, nhát rìu đó chém rất mạnh, cắt đứt ngay xương quai xanh của cô ta. Hai chân cô ta mềm nhũn quỳ sụp xuống, nhưng không hề chống đỡ rìu của Lục Chỉ Đầu, mà chỉ cố hết sức vươn tay ra để với lấy con trai. Lục Chỉ Đầu không để cô ta đến gần con trai, cổ cô ta suýt thì bị chém đứt lìa.

Rồi tiếp đến là Lão Đức, mẹ và chị dâu của Lão Đức.

Lục Chỉ Đầu ở nhà giam huyện, đã khai nhận toàn bộ những chuyện này. Chỉ là hắn nhất quyết không chịu thừa nhận đây là hành vi trả thù giai cấp. Hắn chẳng màng giai cấp gì sất, là con người thì ai chẳng phải lấy vợ, tụi mày không cho tao có gia đình, thì tao cũng không cho tụi mày có gia đình. Chỉ đơn giản thế thôi.

Đã thành lập được một tội ác tàn tàn bạo như thế, việc hắn có thừa nhận động cơ nào đó hay không, cũng không thể ảnh hưởng đến phán quyết nữa. Bản thân sự thật đã cấu thành nên một kết luận rõ mồn một.

Một tuần sau, Lục Chỉ Đầu bị kết án tử hình, tước đoạt quyền lợi chính trị suốt đời.

Ba ngày trước khi hành hình, theo lệ thường hỏi hắn có yêu cầu gì không. Hắn nói, hắn thiếu tiền xưởng lâm nghiệp của đại đội, hắn để mấy thanh niên trí thức hái lê của xưởng lâm nghiệp, vốn đã thỏa thuận là dùng số tiền mà người ta trả lại sính lễ để trả, đáng tiếc là giờ không thể thực hiện được nữa rồi. Hắn thở dài đầy tiếc nuối. Điều này khiến cho cảnh sát nhà tù cảm thấy hắn vô cùng nực cười.

Hội nghị tuyên án được tổ chức dưới chân núi Lại Lỵ. Hình phạt tử hình cũng được thi hành ngay tại đó. Nơi đây tuân theo phong tục cổ xưa, hồi cải cách ruộng đất trừ gian diệt ác từng làm pháp trường ở đây rồi. Đã nhiều năm không thấy, nay lại trở thành chuyện mới mẻ. Vụ án mạng này lại cực kỳ chấn động, vì vậy số lượng người đến xem rất đông. Thủy triều người ở các công xã lân cận ào ạt kéo tới. Ban đầu cho mọi người đứng trên sườn núi, nhưng đứng xa quá thì nhìn không rõ, mọi người cứ thế chậm rãi dịch chuyển xuống dưới dốc. Người đằng sau xô đẩy người đằng trước, càng xô càng đến gần. Mấy tên thanh niên thì trèo lên cây. Cây cối mùa đông đã khô héo, không ít kẻ từ trên cao ngã xuống, rước lấy một trận chê cười mỉa mai: Đứa đáng chết thì chưa chết, đừng có làm rơi cái mạng của đứa không đáng chết này xuống đây chứ.

Dân quân vũ trang dọn dẹp hiện trường mãi mà vẫn chưa đạt yêu cầu cho lắm. Ngược lại, chính Lục Chỉ Đầu lại nghĩ ra một biện pháp thiết thực, hắn đề nghị rằng: "Để tôi đến cái đầm sen kia đi, như thế các anh sẽ tiện hơn đấy." Cái đầm sen mà Lục Chỉ Đầu nhắc tới vừa rộng vừa sâu, mùa đông cạn nước đào sen xong thì đầm khô ráo, vừa không làm ảnh hưởng đến tầm nhìn của người xem, lại vừa tương đối an toàn.

Cảnh sát hình sự bèn đồng ý. Lục Chỉ Đầu sải bước bước vào cái đầm sen ấy. Trước khi quỳ xuống, hắn nói với cảnh sát hình sự: "Bắn vào đâu cũng được, chỉ cầu xin bắn cho chuẩn vào, cho xong chuyện sớm một chút. Tôi giết bọn họ cũng thế thôi, tội chết dễ chịu hơn tội sống nhiều."

Cảnh sát hình sự giơ súng lên, nện thẳng một báng súng vào miệng Lục Chỉ Đầu. Một tên phản cách mạng, lại thản nhiên nói những lời như thế, ngược lại trông hắn ta giống như một kẻ hiên ngang lẫm liệt vậy.

Sau đó tiếng súng vang lên. Có lẽ vì trước đó nổi giận, bắn không chuẩn đáng lẽ phải bắn vào tim, kết quả lại bắn trúng đầu. Lỗ đạn vào nhỏ, ra to, toàn bộ phần mặt phía trước biến thành một vũng máu.

Vì thế, biểu cảm đọng lại cuối cùng trong ký tự của mọi người về Lục Chỉ Đầu là một vẻ mặt bình thản, cứ như thể hắn mới là người chiến thắng.

Bốn

Mũ Vàng bố trí người dán đầy những khẩu hiệu lớn khắp nơi, hoan hô triệt phá thành công một vụ án phản cách mạng lớn, đấu tranh giai cấp đã giành được một thắng lợi vang dội, tư tưởng Mao Trạch Đông, đường lối cách mạng của Chủ tịch Mao lại thu được một thắng lợi vĩ đại nữa. Hoan hô thành quả phong phú của công tác giáo dục con đường lớn. Những tổ công tác im lìm khác, lần này dù thế nào cũng không tài nào so bì cao thấp với tổ công tác của hắn ta được nữa. Khoảng thời gian này, hắn phấn khích đến độ không ăn không ngủ cũng sống được. Cặp mắt nhỏ hẹp đỏ ngầu lúc nào cũng lóe lên ánh đỏ. Chiếc Mũ Vàng vốn đội rất thấp nay đã bị hất tuốt ra sau gáy, đôi lông mày có vẻ như đã cao thêm ba thước. Vài sợi tóc thưa thớt trên trán trắng bệch vì lâu ngày không thấy ánh mặt trời cũng bất an dựng đứng cả lên.

Ngày Lục Chỉ Đầu bị xử bắn, đại đội vừa hay chết một con bò già. Con bò được lột da xong, đội trưởng đội sản xuất đó theo lệ thường đã gửi một phần cho nhà ăn đại đội. Lúc đầu còn hơi lo lắng Mũ Vàng không chịu nhận của hối lộ. Nào ngờ Mũ Vàng lần này đi ngược lại quy luật thường thấy, vung tay một cách dứt khoát, nói: "Được chứ, giữ lại đi, mọi người vất vả rồi, bồi dưỡng thêm bữa cơm. Tình cảm giai cấp của bần hạ trung nông mà lị!"

Tối hôm đó ngay giữa hội trường đại đội, người ta nhóm lên một đống lửa, xếp gạch xung quanh. Nhấc một cái nồi lớn khỏi bếp, bắc lên đống lửa, toàn bộ thịt bò được trút hết vào nồi, cho thêm đủ gia vị rồi nấu lửa lớn. Mỗi người tự cầm ca trà của mình ra múc rượu.

“Chúng ta ở bãi tuyết Triều Tiên cũng từng làm thế này rồi đấy, cuộc sống chiến đấu mới nhiệt huyết và tốt đẹp làm sao!” Mũ Vàng cảm thán nói. Mấy ngụm rượu trôi vào bụng, khí phách hào hùng của hắn trỗi dậy, mặc cho gió thổi lùa qua những ô cửa sổ rách nát của hội trường, hắn phanh tung ngực chiếc áo bông ra. Hóa ra hắn ta lại là kẻ rất giỏi ăn uống. Những miếng thịt bò lớn cứ liên tục tống vào miệng, uống rượu cũng là những ngụm lớn, một ca rượu trắng "ực" mấy cái là đã cạn đáy.

“Tổ trưởng Hoàng tửu lượng cao thật đấy!” Mấy cán bộ đại đội chưa từng thấy hắn oanh liệt thế này bao giờ, không khỏi trầm trồ tán thán.

“Không sợ mấy cậu cười chê chứ, nói về khoản bản lĩnh, lão Hoàng tôi có gì mà không làm được cơ chứ?” Ánh mắt Mũ Vàng dần trở nên mông lung, cái lưỡi bắt đầu cứng đờ, “Có, có cái gì, gì mà, mà không làm được chứ! Hôm nay vui, vui lắm, để kể cho mấy cậu nghe, nghe chút chuyện phong lưu của, của tôi nhé, lão Hoàng tôi năm xưa cũng là, là một tay, tay cừ khôi đấy.”

Một cựu quân nhân, có lịch sử hào hùng, lại trẻ tuổi, ở trong thành phố huyện lỵ vẫn là một nhân vật có máu mặt. Hồi đó, ở đơn vị rất được trọng dụng. Lý Hân bây giờ tuyệt đối không thể sánh bằng. Xã giáo, mới hơn hai chục tuổi đầu đã làm tổ trưởng tổ công tác, cả một đại đội giao phó cho hắn ta. Xã giáo hồi đó, đâu có lững thững như bây giờ, "lên lầu" thì "lên lầu", "tắm rửa" thì "tắm rửa", căng thẳng lắm chứ. Cán bộ xã giáo ăn cùng ở cùng làm cùng với quần chúng, không hề có chút đặc quyền đặc lợi nào, giống như nồi thịt bò bữa nay tuyệt đối không thể ăn được, huống chi là bữa cơm bình thường, còn đi múc mỡ lợn nữa — "Lý Hân cậu đừng, đừng có giận, tôi đây là tiện mồm, mồm nói thế thôi" — "Ba cùng" tất nhiên là tốt, gắn bó mật khẩu quan hệ cán dân. Chỉ có điều có một chuyện khó xử lý: Phong tục địa phương đó, phụ nữ tong tỏng ngủ với nhiều đàn ông thì càng có thể diện. Mấy chị em đến tận lúc bụng chửa vượt mặt mới chịu gả chồng, con đứa nào làm chửa thì chính họ cũng chẳng rõ nữa. Một khi đã gả chồng, thì cũng giống như đàn ông cởi trần, hóng mát, xuống đồng, đều lột sạch trần trụi, hai bầu vú chình ình không thể không nhìn. Không thể không nhìn mà cậu vẫn cứ phải nhìn — thế mới đã nghiện chứ, có mấy tên thanh niên lầm bầm — "Đã nghiện á? Cậu mà đến, đến đó, chỉ, chỉ e là, ngẩng mặt lên không nổi đâu, cái phong, phong hóa đó, hừ" — Mùa hè tắm giặt, các cô ấy cứ đứng ở hiên nhà ngoài cửa, thấy có người đi qua, bất kể là nam hay nữ quen lạ thế nào, họ vừa chà vừa kỳ cọ vừa hét toáng lên: "Ăn cơm chưa hả", "Có muốn chơi, chơi chút không nào". Đàn ông không có nhà, là có thể bạo gan hú hí qua đêm với người tình. Nhỡ may đàn ông bất ngờ trở về, hễ nhìn thấy trước chiếc giường thả rèm có đôi giày của đàn ông không phải của mình, hơn nữa mũi giày lại hướng vào trong, thì thông thường đều sẽ quay người né tránh. Vì chuyện này mà nổi sát tâm, cũng có, nhưng rất hiếm. Đúng là nhường nhịn ba phép lịch sự. Nếu đoán ra được kẻ điền vào chỗ trống đó, bản thân có thể đến nhà hắn ta để bù đắp. Cái đội mà hắn ta ở, có một đêm nọ, đội trưởng phái một xã viên đi tháo nước, còn mình thì lại đi ngủ với vợ của xã viên đó. Sáng hôm sau xã viên đó trở về, biết rõ nguyên do, liền đến nhà đội trưởng. Đội trưởng đưa sức lao động nam đi làm ca sớm, vợ đội trưởng ở nhà bếp nấu cơm sáng — phụ nữ ở đó không đi làm ca sớm — xã viên đó đè nghiến cô ta vào đống củi, nói, tôi đến để trả nợ đây.

Biết rằng nơi này không có sự giáo hóa, cán bộ xã giáo đành phải tự mình đặc biệt cẩn thận. Ở cùng xã viên là điều không thể rồi, vẫn cứ tập trung ở như bây giờ thôi. Ra ngoài, xuống đội, ăn chực cơm công tác, đều phải có ít nhất từ hai người trở lên đi kèm với nhau. Cứ như thế, vẫn chưa xảy ra chuyện gì. Đến khi xã giáo sắp kết thúc, thì lại lơi lỏng cảnh giác.

Tối hôm đó, đội sản xuất nơi hắn bám điểm tổ chức họp tiễn đưa cán bộ xã giáo. Vị cán bộ vẫn hay đi cùng hắn vì có việc nhà nên đã xin phép nghỉ về trước, hắn nghĩ, nhiệm vụ đoạn này đã hoàn thành rồi, hai ngày còn lại nói cho cùng cũng chỉ là chào hỏi xã giao, thu dọn hành lý, chẳng có công việc thực chất nào nữa, thế là hắn đồng ý. Buổi họp tiễn của đội sản xuất, vì thế hắn chỉ đành một mình tham gia.

Đội sản xuất đó cách đại đội chừng bốn năm dặm đường núi. Lúc đi là một người, lúc về là hai người. Người đi cùng là chủ nhiệm phụ nữ đại đội. Hôm đó cô ta được sắp xếp đặc biệt đến đội đó để họp hội kế hoạch hóa gia đình. Vì nhà mẹ đẻ ở đội sản xuất đó nên buổi chiều đã đi trước từ sớm. Tối lại tiếp tục họp tiễn đưa, họp xong rồi, cứ nằng nặc đòi làm bạn đi cùng hắn về đại đội. Cũng chẳng biết bị cái ma quỷ gì sai khiến, hắn vừa khuyên cô ta đến nhà mẹ đẻ qua đêm, lại vừa thuận theo việc cô ta lẽo đẽo đi theo. Thời tiết nóng nực, giữa đêm hôm khuya khoắt, trăng lại sáng, con đường núi bốn năm dặm, chỉ có một nam một nữ, đều là củi khô lửa bén, nào có chuyện không xảy ra chuyện — "Quá trình á? Cái đó thì không tiện kể chi tiết đâu, tôi không, không say đâu, mấy cậu đừng có mà, mà chọc ghẹo tôi" — Xong việc rồi, hắn hối hận vô cùng, gió đêm thổi qua, toàn thân bất giác run lẩy bẩy. Chủ nhiệm phụ nữ ngược lại rất vui vẻ, vừa đi vừa ngân ức khúc ca — "Khúc ca đó tôi vẫn còn, còn nhớ đấy" —

Trước cửa tình tỷ có cây ngải,

Ba năm lớn bằng hai người cao.

Em muốn nở hoa nở đến ngọn,

Em muốn kết quả kết đến cành,

Hậu sinh tình tỷ yêu thương nhau đến cùng.

Chủ nhiệm phụ nữ hát xong, nghỉ một lát, nói với hắn, cô ta sớm đã muốn lên giường với hắn rồi, đêm đến nhớ nhung đến phát đau. Nói xong lại hát tiếp. Cô ta thế này là bám chặt lấy hắn rồi, muốn đính ước trọn đời với hắn kìa. Hắn chỉ đành hận bản thân, hận đến cực điểm, hận không thể tóm lấy cái mầm họa gây sự kia mà giật phăng đi. Thấy sắp về đến đại đội, hắn vừa ra vẻ ôn tồn vừa như van nài nói với chủ nhiệm phụ nữ: Tình yêu là bí mật của tâm hồn, anh và em yêu nhau, ngàn vạn lần đừng nói cho ai biết, thế mới có tình điệu chứ... Chủ nhiệm phụ nữ hiểu hay không hiểu, ngẩn ngơ lắng nghe, ngốc nghếch cười khì.

Đêm hôm ấy, hắn thở dài ngắn than thở dài dài, chẳng có lấy một khắc nào được yên ổn, lại không dám phát ra tiếng động lớn. Nghĩ đi nghĩ lại, chỉ đành trông chờ vào mấy chữ ít ỏi mà chủ nhiệm phụ nữ từng học qua trường lớp, đã đi học chữ, lại còn là cán bộ, chắc cũng phải biết chút đạo lý văn minh chứ.

Thế nhưng, sự may mắn mong manh đó sáng hôm sau, còn chưa ăn xong bữa sáng, đã tan thành mây khói. Chủ nhiệm phụ nữ ngay từ sáng sớm đã tuyên bố chiến thắng của mình ở cái ao đông phụ nữ nhất. Đêm qua lúc giúp hắn thu dọn, cô ta đã lén lấy mất cuốn sổ tay của hắn từ người hắn. Cô ta nói, đó là tín vật anh ấy tặng cô ta.

Hắn sau đó bị giữ lại công xã này lao động cải tạo một tháng. Nếu không phải cuối cùng hắn đã đồng ý cưới cô ta, thì suýt chút nữa đã bị khai trừ công chức — "Cái, cái thời, thời gian đó, chuyện này quản, quản lý nghiêm lắm, đâu, đâu giống như, như bây giờ, hú, hú hí một trăm đứa cũng, cũng chẳng sao" — Kết hôn xong, hắn trở về thành phố huyện, nhưng cơ hội thăng chức thì đã lỡ mất một lần rồi. Điều tồi tệ nhất là hắn không thích người phụ nữ này. Sau khi kết hôn, cô ta theo hắn vào thành phố huyện, làm nhân viên bán hàng trong một cửa hàng. Hắn suốt ngày đi công tác, hoặc tìm cơ hội xuống nông thôn bám điểm, năm nào ở đơn vị cũng có phần đi xã giáo, hắn chính là không muốn ở nhà. Sau đó thì bắt đầu xuất hiện những lời đàm tiếu ong tiếng ve, vợ hắn cấu kết với giám đốc cửa hàng. Hắn ban đầu thì giả ngốc, càng ít về nhà hơn, mặc kệ cho chúng nó lộng hành, đợi đến khi chúng nó quấn quýt lấy nhau không dứt ra được nữa, hắn bèn lập ra một cái bẫy — "Cái, cái gì, bẫy á? Chính, chính là cái, cái loại mà mọi người, đều biết, rõ ấy" — Bắt gian tại trận, bắt hai kẻ đó khỏa thân viết bản cam kết tại chỗ. Hắn lấy bức thư cam kết này làm bằng chứng, kiện ra tòa ly hôn. Tòa án đành phải phê chuẩn. Ly hôn xong, hắn nhanh chóng kết hôn với người vợ hiện tại này.

Miếng thịt bò nhai không đứt và ly rượu trắng độ cồn cao kém chất lượng khiến Mũ Vàng trăm mối cảm xúc ngổn ngang. Kể từ khi xuống nông thôn đến nay, đây là lần đầu tiên Mũ Vàng thể hiện bộ dạng khó coi đến thế ở nơi công cộng.

Lý Hân không tham gia tiệc ăn mừng. Cậu ta đứng ngẩn người dưới gốc cây long não từng dùng để giám sát Tang Diệp.

Đêm nổi lên cơn gió nhẹ, vi vu thổi, tụ lại một bầu mây, trăng sao chẳng thấy đâu. Thỉnh thoảng từ chỗ mỏng manh giữa hai đám mây lại rọi xuống một tia ánh trăng u ám cực kỳ mỏng manh, khiến cho màn đêm dày đặc trở nên đáng sợ.

"Tang Diệp, Tang Diệp!"

Lý Hân gọi trong lòng, bất giác thốt thành tiếng.