Hồi ở trấn, quỷ cũng không thể ngờ được Lục ngốc nghếch của Quả phụ Hà lại có thể thi đậu đại học.

Thời Cách mạng Văn hóa kiến thiết thôn mới, Quả phụ Hà dẫn đầu gây chuyện, chống đối việc giải tỏa, đứa trẻ rúc trong ngực bà bú sữa lúc ấy chính là Lục ngốc nghếch này. Suýt nữa thì bệnh chết, được Quả phụ Hà ẵm đến bệnh viện trấn gặp tướng quân cứu giúp, sau đó mang ơn nghĩa làm hiếu tử, trèo lên cả đầu quan tài tướng quân, cũng chính là Lục ngốc nghếch này. Có lẽ chính những trải nghiệm trong lúc tâm trí chưa khai mở ấy, đã khiến hắn sau này trở thành một kẻ dị thường.

Cái tên Lục ngốc nghếch là do người trên phố thị gọi thành quen.

Sau Cách mạng Văn hóa, chính sách có phần nới lỏng hơn, mấy người con trai cũng dần lớn lên, có người đã lập gia đình, Quả phụ Hà bèn ra phố thị bày một sạp rau nhỏ. Sáng đi tối về, Lục ngốc nghếch cứ bám theo bà như một cái đuôi, cứ thế lớn lên từng ngày. Sau đó ruộng đất được chia theo hộ, Quả phụ Hà bèn thuê một gian nhà ở phố thị, mang theo Lục ngốc nghếch ở lại lâu dài. Lục ngốc nghếch cũng theo đó mà học tiểu học rồi trung học ở phố thị.

Ngày tháng của hai mẹ con ở trấn không mấy vẻ vang. Dù rất tự ti trước mặt người thành phố, nhưng đối với những người nhà quê đến trấn trồng rau như Lý Bát Oản, người phố thị lại tự cho mình là người thành phố. Mặc dù về mặt hành chính đều thuộc cùng một tiểu trấn, họ vẫn thấy mình cao hơn dân trồng rau một bậc, tự gọi mình là "người thị trấn", gọi đối phương là "người đại đội". Giống như người Ninh Ba ở bến Thượng Hải nhìn dân Giang Bắc vậy, dù bản thân đã là kẻ cọ bồn cầu, họ vẫn thấy tên trọc phú đến từ Tô Bắc chỉ là "hạng nhà quê". Mà dân Giang Bắc ở Thượng Hải hễ gặp người tỉnh ngoài lại ra điều kiêu ngạo, quên mất bản thân thực ra chỉ là một tên "tiểu xích lão" hoặc hậu duệ của tiểu xích lão.

Người trấn coi trọng hay coi thường, Quả phụ Hà chẳng bận tâm, chỉ cắm cúi ngồi xổm sau sạp rau nhỏ của mình. Lục ngốc nghếch lại thích đi đây đi đó. Chỉ là hắn không bao giờ gây chuyện, nhưng chuyện lại cứ tìm đến hắn. Hắn luôn đi theo sau một lũ ác thiếu trong trấn, bọn chúng đi khắp nơi gây sự sinh họa, người tới liền một đám tản ra. Lục ngốc nghếch lại đứng ngây người tại chỗ, miệng lẩm bẩm: Ba đồng, sáu đồng, năm đồng... Người bị hại không tóm được kẻ khác để trút giận, lại nghe hắn đang thú nhận, bèn nện cho hắn một trận nhừ tử. Thực ra cái hắn đếm là số lượng đá mà mấy tên kia ném, từ đầu đến lúc đó hắn vẫn chỉ là một quan sát viên. Lúc bị đánh, hắn chỉ giơ tay hoặc khom lưng né tránh, không hề kêu oan, miệng vẫn lẩm bẩm ba đồng, sáu đồng, năm đồng... tựa như đang ép bản thân phải ghi nhớ, giống như câu chuyện cười "gói đồ, ô, tôi". Số lần nhiều lên, mọi người sau đó nhớ lại mới phát hiện ra điểm kỳ lạ: Ký ức của mỗi lần hắn ghi lại đều chính xác đến mức kinh ngạc. Thế là mỗi lần, sau khi hắn bị đánh một trận, bọn ác thiếu lại đánh hắn thêm một trận nữa để ngăn hắn công bố bản ghi chép việc ác của chúng. Nhưng chẳng có chút tác dụng nào, qua cơn, hắn lại ngựa quen đường cũ. Những chuyện hắn ghi lại, vĩnh viễn không bao giờ quên, ghi chép mấy năm liền, bất cứ lúc nào hắn cũng có thể lật ra. Đến khi những bạn nam lớn hơn hắn vài tuổi (bản thân hắn đi học muộn hai ba tuổi) kết hôn, hắn vẫn có thể nhớ rõ người đó khi xem tuồng xem phim ở sân lộ thiên đã véo mấy bạn nữ sinh, mỗi người véo mấy cái. Vì thế mà khắp người hắn luôn bầm dập thương tích, nhưng lại vĩnh viễn không trốn tránh cũng chẳng né tránh.

Mọi người liền gọi hắn là Lục ngốc nghếch.

Lục ngốc nghếch vậy mà lại thi đậu đại học ở tỉnh lỵ. Năm đó, học sinh ứng thí ở trấn không có lấy một người được đại học tuyển chọn. Người trấn bảo, đây gọi là bát tự ăn phân. Kỳ thực thành tích học tập của Lục ngốc nghếch từ trước đến nay vẫn luôn đứng đầu, chỉ là mọi người đều mặc định sự ngốc nghếch của hắn nên không để ý tới mà thôi.

Bước vào đại học, hoàn cảnh bị kỳ thị của Lục ngốc nghếch chẳng có mấy cải thiện. Chuyên ngành hắn học là mỹ thuật ứng dụng, nhưng các bạn cùng lớp lại yêu thích thơ ca, thành lập rất nhiều hội thơ. Không có hội thơ nào nhận hắn, hắn cũng không làm thơ. Sự tập trung của hắn vẫn đặt vào việc quan sát và ghi chép. Tác phẩm của một học sinh ưu tú cùng khoa đã giành giải nhất trong cuộc thi thiết kế toàn tỉnh, tác phẩm đó là thiết kế trang trí cửa cho một nhà khách, tác giả đặt tên cho nó là "Cửa hoa hồng". Quả thực là sắc hồng, rất lộng lẫy, không hề tầm thường, lúc trưng bày được đặt ở vị trí dễ thấy nhất ngay lối vào. Giới thượng lưu và những kẻ sẽ là thượng lưu, quan chức văn hóa và quan chức phi văn hóa, người hiểu và người không hiểu đều trầm trồ khen ngợi.

Lục ngốc nghếch cũng đến xem, rất nghiêm túc dùng đúng một chữ để biểu thị sự lĩnh hội của hắn đối với tác phẩm đó. Tựa như rất nhiều năm trước có một bài thơ, tên bài thơ chỉ có đúng một chữ, và vì thế trở thành kiệt tác được các hội thơ đại học lúc bấy giờ sùng bái tột độ. Dùng ngôn ngữ cực kỳ cô đọng để biểu đạt cảm xúc cực kỳ phức tạp từng là một trào lưu của thời đại. Lục ngốc nghếch vốn dĩ không bị ảnh hưởng bởi trào lưu này, huống chi thời gian đó đã trở thành lịch sử. Sự cô đọng của hắn bắt nguồn từ phương thức bẩm sinh của bản thân, thứ hắn dùng cũng là ngôn ngữ của tiểu trấn, chữ đó nếu dịch sang ngôn ngữ văn bản chính là "cơ quan sinh dục nữ".

Điều này đã làm dấy lên sự phẫn nộ của thầy trò toàn trường, cảm thấy Nữ thần nghệ thuật đã bị sỉ nhục. Lục ngốc nghếch lại có chứng cứ, hắn nói hắn từng nhìn thấy bản thảo của tác phẩm này do chính họa sĩ vẽ, trên tấm vách ngăn ở nhà vệ sinh nam ký túc xá trường, bên cạnh còn có lời quyết tâm được họa sĩ biểu đạt bằng chữ: Để thanh kiếm sắc bén của ta đâm thật sâu vào! Chỉ là bản thảo trên đó, từ đôi chân mở ra dựng đứng rất hiện thực trước kia, cho đến đường nét phần mông bên dưới đùi và đường cong phần bụng dưới phía trên ngạc đùi đều đã được xử lý phóng đại theo phong cách Rococo.

Giữa cả một sảnh triển lãm đông người, Lục ngốc nghếch bình tĩnh thong thả, nói năng có căn cứ rõ ràng, khiến vị họa sĩ đang say sưa trong những lời ca tụng phải xấu hổ không biết giấu mặt vào đâu.

Họa sĩ là thần tượng trong trường, có rất nhiều nữ sinh ngưỡng mộ. Hắn ở cùng phòng ký túc xá với Lục ngốc nghếch, vì thế Lục ngốc nghếch nắm rất chính xác việc hắn từng yêu đương với bao nhiêu nữ sinh, chính xác đến cả số lần hắn hôn hít, vuốt ve và quan hệ tình dục với những nữ sinh đó.

Lục ngốc nghếch thường ngày không công bố những quan sát và thống kê kiểu này, thế nên cũng chẳng có ý nghĩa thực tế nào, nhưng vào thời điểm then chốt lại khiến người ta trở tay không kịp.

Ban đầu, mọi người cảm thấy đây là sự hẹp hòi và độc ác của một kẻ đến từ nơi chốn nhỏ bé, vị họa sĩ sở dĩ được các nữ sinh vây quanh còn bởi vì hắn có tiền. Ngoài giờ học, hắn nhận thiết kế trang trí cho rất nhiều trung tâm thương mại và công ty quảng cáo ở tỉnh lỵ. Nhưng Lục ngốc nghếch xem chừng lại không phải là một kẻ có hứng thú với tiền bạc. Dịp nghỉ đông hè, rất nhiều người đều ra ven đường bày sạp "gia sư", hoặc đi dán khắp nơi các loại quảng cáo như "Có cần nam bảo dưỡng biết tiếng Anh, biết kéo đàn vĩ cầm không", còn Lục ngốc nghếch thì vẫn luôn dửng dưng. Đáng lẽ ra hắn phải có khao khát với tiền bạc chứ.

Sau đó mọi người lại đoán mò rằng có lẽ là do sự tự ti và đố kỵ của một kẻ thất bại. Trong lớp có một nữ sinh, một buổi sáng nọ bị người của bộ phận bảo vệ trường dẫn về trường từ cục công an địa phương. Đêm hôm trước, cô ta bị cảnh sát đi tuần tra bắt quả tang trên giường ở nhà khách. Kết quả thẩm vấn là cô ta đã bị một vị chủ tịch hội đồng quản trị của công ty nào đó ngủ cùng bao tháng. Chuyện này ở trong trường hoàn toàn chẳng có gì mới mẻ. Điều khiến người ta chú ý ngược lại là khi tổng kết nguyên nhân sa đọa của cô ta, một sự thật do Lục ngốc nghếch chỉ ra: Cô ta là bạn gái đầu tiên bị họa sĩ vứt bỏ. Mọi người liền ồ lên, hóa ra Lục ngốc nghếch từng yêu hoa khôi tiền nhiệm của trường, quả thật nhìn không ra, lại có dung mạo của một tên quái vật nhà quê thế này. Nhưng đợi khi nhà trường đưa ra quyết định khai trừ nữ sinh đó, thì lại chẳng thấy Lục ngốc nghếch có biểu hiện ủ rũ nào. Thực ra, Lục ngốc nghếch đối với tất cả mọi người — dù là nam hay nữ, từ trước đến nay chưa từng có bất kỳ biểu hiện ôn tình nào. Hắn chỉ đơn thuần chỉ ra sự thật này và sự thật khác, còn bản thân thì vĩnh viễn đứng ngoài cuộc, tựa như một cỗ máy không có tình cảm. Việc hắn tiến hành những quan sát và thống kê đó chẳng có mục đích rõ ràng nào, chỉ là thói quen thậm chí là bản tính xui khiến mà thôi. Ngoài ra, cuộc sống của chính hắn lại rối tinh rối mù. Thường thì sáng ngủ dậy, nửa ngày không tìm thấy giày của mình, lúc mặc quần mới tình cờ phát hiện ra giày hóa ra bị cuộn trong ống quần. Đôi giày dính đầy bùn đất và hôi thối cùng với quần bị đè dưới gối suốt một đêm. Hắn suốt ngày lầm lì không tiếng động, phản ứng chậm chạp, cử binh ngốc nghếch, tuyệt đối là một kẻ thiểu năng trí tuệ. Nhưng những quan sát và thống kê của hắn lại tỉnh táo và chính xác đến kinh ngạc, khiến cho người ta trong bất kỳ dịp nào làm bất kỳ chuyện gì bất tiện trương dương, luôn cảm thấy có một đôi mắt tròng trắng nhiều hơn tròng đen tròn xoe ngây dại đang nhìn chằm chằm vào mình, từ đó mà thấy lạnh sống lưng.

Điều này khiến mọi người lại đâm ra chán ghét hắn. Lại trong lòng mang sự nghi ngờ và sợ hãi cực độ đối với hắn, sự nghi ngờ sợ hãi này lại càng làm tăng thêm sự chán ghét.

Lục ngốc nghếch lại gặp tai nạn giao thông. Hôm đó hắn đến bưu điện ngoài cổng trường để gửi thư cho mẹ già ở trấn, nói rằng tuần này hắn sẽ về trấn qua lễ Đoan Ngọ — ngày đó chính là chủ nhật. Trời đang mưa to, Lục ngốc nghếch chưa từng có ô, nhét bức thư vào thùng thư bên lề đường rồi quay đầu cắm cổ chạy về phía cổng trường, đúng lúc đâm phải một chiếc mô tô chở nữ sinh bị bao tháng ra ngoài.

Lục ngốc nghếch sau đó được đưa vào bệnh viện cấp cứu. Kết quả chẩn đoán nói: Không chết, nhưng có thể thành người thực vật.

Mấy ngày nhận được thư, Quả phụ Hà không bày sạp rau, ở nhà chuẩn bị sẵn sàng, chờ Lục ngốc nghếch về qua chủ nhật. Bốn năm đại học, Lục ngốc nghếch chưa có mấy lần báo trước thư từ nói hắn muốn về qua chủ nhật. Lại đợi được tin dữ.

Nhưng có rất nhiều người trong trường cảm thấy trong lòng nhẹ nhõm đi một chập, dù không nói được là mừng vui khôn xiết thế nào.

Sự nhẹ nhõm đó lại chẳng kéo dài được bao lâu, họa sĩ có một lần quan hệ tình dục với một nữ người mẫu vừa mới quen, đột nhiên phát hiện người đang nằm dưới thân mình lại chính là Lục ngốc nghếch. Họa sĩ thét lên một tiếng kỳ quái, từ đó không thể gượng dậy nổi nữa. Sau khi sự việc này xảy ra, trong trường học cho đến tiểu trấn sau này, người ta từ trong mọi ngóc ngách tối tăm mập mờ, thường đều sẽ đột ngột nhìn thấy đôi mắt tròn xoe ngây dại với tròng trắng nhiều hơn tròng đen của Lục ngốc nghếch chậm chạp ngốc nghếch ấy.

Nhị

Lục ngốc nghếch không thành người thực vật, nhưng xuất viện xong liền bỏ học về tiểu trấn. Cả ngày không có việc gì, liền đi lang thang khắp nơi. Việc ăn uống mặc quần áo của hắn không còn thuận tiện như trước, con người lại càng trở nên kỳ dị hơn. Hắn giống như trước kia, chưa từng nhúng tay vào bất kỳ chuyện gì, nhưng hễ nơi nào có chuyện xảy ra, thì luôn có thể nhìn thấy bóng dáng của hắn ở khoảng cách gần hay xa. Hắn không trò chuyện với bất kỳ ai. Thỉnh thoảng phát ra tiếng, chỉ là những lời lẩm bẩm tự nói một mình. Nội dung của những lời lẩm bẩm tự nói này đều rất đáng sợ, không phải là những phán đoán u ám tối nghĩa, thì cũng là những lời tiên đoán rất điềm gấu. Ví dụ như hắn thường đứng dưới gốc cây long não già ở đầu phố thị (nơi trước kia tướng quân thường đứng), đối diện là quầy hàng do Nhà máy Dược phẩm Giang Nam mở ở trấn, nhìn những biển quảng cáo thuốc đủ màu sắc sỡ đó, miệng lẩm bẩm: "Sữa ong chúa là nước đường đỏ, tinh chất nhân sâm là nước canh đảng sâm, gentamycin là nước cất, Lý Bát Oản là cạo sạch..." vân vân. Mảnh bất động sản đó của Lý Bát Oản ở nửa con phố bị cháy, hắn đã nói từ trước khi những thứ đó được xây dựng lên rằng "Xây lên cũng uổng công, rồi sẽ thiêu thành bãi đất trống", đồng thời nói rõ ngọn lửa sẽ bắt đầu cháy từ ngôi nhà Mậu Sinh ở. Lúc đó hắn còn nói, ngày sau Lý Bát Oản sẽ còn một trận hỏa hoạn lớn nữa.

Lúc nói những lời kiểu này, toàn bộ khuôn mặt hắn đờ đẫn, ngây ngốc, mắt nhìn chằm chằm vào chỗ nào đó dưới gót chân, miệng lẩm bẩm không ngừng, lời nói ú à ú ớ không rõ ràng, vốn không có ý định muốn người khác nghe hiểu. Nhưng người nghe được đều cảm thấy sống lưng lạnh toát.

Thời điểm đó trên mặt đất Trung Quốc đang có vô số kẻ dị nhân xuất thế, trước là dùng tai nghe chữ, sau là viễn thám viễn trắc, rồi là tay không bắt rắn, rồi là dùng ý niệm chữa ung thư, rồi là thần linh hiển thân... Báo chí, đài phát thanh, truyền hình, cũng như rất nhiều nhân vật lớn có tên tuổi đều đã xác thực quả thực có người thật việc thật đó. Người trấn liền nghĩ, Lục ngốc nghếch chỉ sợ là bị con quỷ nào nhập hồn rồi. Lúc còn là đứa nhóc, hắn vẫn luôn là cái túi bệnh, quỷ hồn là dễ tìm những người như thế để nhập hồn nhất. Vậy thì rốt cuộc là con nào nhập hồn hắn chứ? Một đám chuyên gia năng lực đặc dị ở trấn nghiên cứu rất lâu, cuối cùng đem sự nghi ngờ tập trung vào hai người: Một là Sáu sẹo. Sáu sẹo trước kia chính là kẻ chấp nhất như vậy; người kia lại chính là tướng quân. Tướng quân có lẽ đã mượn thân thể của Lục ngốc nghếch, tiếp tục làm vị quan tòa của cuộc sống ở tiểu trấn. Có người thậm chí còn tìm được căn cứ, nói rằng sau khi Lục ngốc nghếch về trấn, cây long não ở đầu phố vỏ tróc lở lói, bị sét đánh trúng đỉnh đầu ấy, chẳng biết từ lúc nào đã mọc ra những cành non lá mới xanh biếc tươi tắn. Khiến người ta thường chốc lát sinh ra ảo giác: Lại nhìn thấy tướng quân, bộ quân phục phẳng phiu, huy hiệu quân hàm chói lọi bắt mắt, cúc cổ áo cài chặt cứng, chống gậy gỗ trà, ưỡn thẳng lưng, thỉnh thoảng chớp chớp đôi mắt có phần lòa, không nói một tiếng chăm chú nhìn mọi biến đổi muôn hình vạn trạng của tiểu trấn.

Tự nhiên cũng có kẻ khinh bỉ những tà thuyết dị đoan kiểu này. Nhưng những lời hồ đồ mà Lục ngốc nghếch mở mắt ra nói tuy không thể tin nổi, nhưng lại khiến người ta không thể không tin. Sự việc quái đản ở chỗ này: Những lời nói đó rải rác đều ứng nghiệm hết.

Vụ án thuốc giả bùng nổ đầu tiên.

Phóng viên đài truyền hình hành trình chất lượng toàn quốc, đi đến một thị trường phân phối dược phẩm ở tỉnh thuộc đồng bằng trung nguyên. Thương nhân ở đó nghe gió trước, đã chuồn từ đời nào. Thế nhưng có một cánh cửa tiệm khép hờ chưa chặt. Phóng viên rút ra từ bên trong một thùng đóng gói chưa kịp "kiên bích". Trên đó viết là "Gentamycin", đem đi xét nghiệm, trong ống ampoule đựng toàn là nước cất một trăm phần trăm không pha tạp chất. Tên nhà máy dược là "Nhà máy Dược phẩm Giang Nam", địa chỉ nhà máy là Lý Bát Oản.

Điện thoại lập tức đánh đến chính quyền tỉnh nơi Nhà máy Dược phẩm Giang Nam đặt trụ sở. Vị lãnh đạo nghe điện thoại lập tức bày tỏ thái độ: Lập tức tổ chức người điều tra xử lý.

Việc điều tra xử lý vô cùng nghiêm túc và nghiêm khắc. Tổ công tác do các cơ quan chuyên môn liên quan của tỉnh, địa hạt, huyện điều động thành phần đã ở lại Lý Bát Oản một tháng. Nhà máy Dược phẩm Giang Nam đình sản chỉnh đốn với cái giá tổn thất giá trị sản lượng mười vạn tệ mỗi ngày.

Kết quả điều tra xử lý chứng minh, việc đựng nước cất trong ống ampoule đóng gói làm gentamycin là một tai nạn trách nhiệm: Công nhân thao tác nhầm quy trình, mà kỹ sư lại không phát hiện ra.

Người chịu trách nhiệm trực tiếp và kỹ sư chịu trách nhiệm tổng thể về kỹ thuật sản xuất đều bị chấm dứt hợp đồng tuyển dụng. Hai người, một người là sư đệ của Cao, nguyên phó cục trưởng cục y tế địa hạt, vừa làm thủ tục nghỉ hưu liền đâm đầu thẳng vào Nhà máy Dược phẩm Giang Nam của Lý Bát Oản. Người kia là trợ lý trước kia của ông ta lúc làm bác sĩ thương khoa, đồ đệ chân truyền duy nhất.

Lúc đi cả hai người đều rất đau lòng. Uống từng chén từng chén rượu vấn an. Người tiểu trấn trọng tình nghĩa. Chính quyền trấn cùng Công ty tổng hợp nông công thương người Lý Bát Oản đã bày rượu tiễn hành hai người. Không có công lao cũng có khổ lao, không có khổ lao thì cũng có mệt nhọc chứ. Sư đệ của Cao sau đó cảm động đến nghẹn ngào, khóc lóc nói: Vốn định đến phát huy nhiệt lượng dư thừa, nâng đỡ doanh nghiệp hương trấn, không ngờ lại gây cho các anh rắc rối lớn thế này. Mặc dù mỗi lần xuất hàng đều là Bí thư Ân điểm chỉ ấn tay, nhưng suy cho cùng họ vẫn không giữ vững được cửa ải kỹ thuật cho ông ta.

Khóc lóc khiến đám đầu sỏ người trấn và Lý Bát Oản ngỒi đầy bàn cũng đỏ hoe mắt.

Thế nhưng ở phố thị lại có lời đồn đại khác. Nói rằng hai kẻ này chẳng hề chịu thiệt chút nào. Kỹ thuật và sản xuất đều do họ nắm mạch, người khác éo biết gì cả. Họ đi thu mua, nhập vào là cành với cánh của đảng sâm và nhân sâm, nhưng lại báo giá theo nhân sâm hạng nhất; nhập vào là đường đỏ, lại báo giá theo sữa ong chúa; thuốc đi ra từ tay họ, ngoài mẫu đem đi kiểm định ra, toàn là thuốc giả, chỉ cần hoa hồng tương ứng là có người bao tiêu. Chỉ là lần này làm giả làm quá quắt và ác độc quá.

Kẻ tung ra những lời đồn đại nhảm nhí này vẫn là lão thợ hớt tóc (cho dù không phải là kẻ đầu tiên nói ra, mọi người cũng cứ mặc định là hắn. Đã thành thói quen). Hắn già đi nhiều lắm, nhưng không giống những người già khác cứ già là lếch thếch, toàn thân trên dưới vẫn cứ bóng bẩy sạch sẽ như xưa. Trên đầu chẳng còn mấy sợi tóc thưa thớt, thế mà vẫn cứ được chải chuốt trơn tru không sót sợi nào. Hắn đã nghỉ hưu, tự mình bày một sạp hớt tóc nhỏ, cái miệng vẫn vĩnh viễn không lúc nào ngơi nghỉ. Răng rụng chẳng còn mấy cái, khóe miệng thỉnh thoảng còn chảy dãi, nói năng không kín gió, suốt ngày bị lệch âm. Tất cả những điều này đều không cản trở được việc hắn mở miệng. Tai của hắn sớm đã không còn thính nhạy như năm nào, lúc nói chuyện lại sợ người khác không nghe thấy, thế là thường nâng cao giọng to như sấm. Cứ thế hắn sấm sét báo cáo đủ loại tin tức thỉnh thoảng thậm chí là cấp bậc tuyệt mật:

Tâm can bọn chúng đen tối quá. Mấy năm nay, ít gì cũng vơ vét được mấy triệu. Tiền bọn chúng vớt vát được, ngoài việc đưa hoa hồng cho người ta, lo lót cho cán bộ trấn ra, thì đều chia chác riêng với cha con họ Ân rồi. Nếu không thì mấy căn nhà đó của nhà họ Ân làm sao mà xây lên được? Chẳng lẽ là dùng gió thổi lên chắc? Ân Đạo Nghiêm báo cáo với lãnh đạo trung ương, nói rằng vì sự phát triển của tập thể mà ông ta đi đầu giảm thu nhập của mình xuống một năm chỉ có năm nghìn tệ. Thế nhưng ngày thường ông ta một ngày phải hút ba bao "Trung Hoa", riêng tiền thuốc lá một tháng đã ba nghìn tệ rồi. Chẳng lẽ là từ trên trời rơi xuống chắc?

Mày sao lại biết? Mày tham gia tổ công tác à? Có người hỏi.

Có chuyện gì mà tao không biết? Người của tổ công tác đều là câm hết chắc?

Cũng phải. Mọi người gật đầu. Lão thợ hớt tóc từ trước tới nay lắm lời, nhưng phần lớn đều là sự thật.

Thế sao không trị tội theo pháp luật, cứ thế buông tha cho bọn chúng một cách dễ dàng vậy?

Lão thợ hớt tóc dùng bàn tay run lẩy bẩy gọi mọi người xúm lại, vùi cái đầu của hắn xuống dưới một đám đầu, tận sức hạ thấp giọng xuống:

Trên tỉnh có chỉ thị, chính là phải bảo vệ điển hình. Các người không thấy đấy à, trước kia nhà máy dược chỉ cần có chuyện to bằng hạt kim cương, báo chí đài truyền hình liền thổi phồng to bằng cái đấu, nay xảy ra chuyện lớn thế này, các người có thấy bóng dáng phóng viên nào không? Đã hạ lệnh chết rồi: Không cho phép phơi bày!

ĐM, đứa nào phê chuẩn thế?

Còn đứa nào nữa? Không phải đại ca thì ai dám?

Cái "đại ca" mà lão thợ hớt tóc nói, tự nhiên là chỉ "chuyên viên". "Chuyên viên" lúc đó đã lùi về tuyến hai rồi, nhưng lãnh đạo mới vẫn rất tôn trọng ông ta. Ông ta vẫn giữ lại văn phòng ban đầu, mỗi ngày vẫn đúng giờ đến đó luyện thư pháp, xem tài liệu. Sau khi báo cáo về sự kiện thuốc giả Lý Bát Oản được trình lên, ông ta phê chuẩn rằng: "Đốc thúc làm tốt một điển hình không phải chuyện dễ. Xảy ra vấn đề phải giải quyết nghiêm túc, nhưng phải xuất phát từ sự yêu thương, phải chú ý bảo vệ tính tích cực của quần chúng. Phải chú ý sự ảnh hưởng của một sự kiện cá biệt đối với cục diện chung."

Tinh thần của bản phê chuẩn này đã được truyền đạt trong tổ công tác từ trước. Lão thợ hớt tóc từ trước đến nay chưa bao giờ nói lời không có căn cứ.

Mọi người đăm chiêu suy nghĩ một hồi, hỗn loạn chửi "ĐM" một tiếng, rồi không còn đoạn sau nữa.

Cũng đừng trách người ta. Người ta là báo ân. Nói cho kỹ ra, ngược lại là một kẻ trọng tình nghĩa.

Lão thợ hớt tóc chưa chắc đã có lòng căm phẫn quá lớn. Mục đích của hắn là tung tin tức, tin tức này gây được sự chú ý và phản hồi vô cùng lớn, thế là hắn liền có được khoái cảm tột độ.

Thiên hạ không còn vương pháp nữa sao? Mấy kẻ thích lo chuyện bao đồng thay người xưa ở trấn chẳng mảy điều bận tâm đến sự đắc ý của lão thợ hớt tóc, Không có vương pháp thì sẽ có thiên khiển.

Lục ngốc nghếch đột nhiên nói từ ngoài đám đông:

Ác giả ác báo, thiện giả thiện báo, không phải không báo, thời gian chưa tới, thời gian tới rồi, nhất định sẽ báo.

Báo cái đầu bòi ý!

Mọi người càng không đem lời của Lục ngốc nghếch ra làm chuyện nghiêm túc.

Tiền sẵn có vớt đi rồi, phúc sẵn có hưởng rồi, có báo ứng nữa cũng uổng công.

Hắn sống không thọ đâu.

Lục ngốc nghếch dứt khoát nói, rồi rời khỏi đám đông, hoàn toàn không so đo sự lạnh nhạt của mọi người đối với hắn.

Lời tiên đoán độc ác cuối cùng này của Lục ngốc nghếch đã ứng nghiệm lên người sư đệ của Cao.

Thời cải cách ruộng đất, sư đệ của Cao vì để có thể làm cán bộ chính quyền, đã hiến dâng món tiền riêng mà sư tỷ chuẩn bị tư sُن cùng hắn cất giữ để cho hắn giữ hộ, khiến sư tỷ thành phần tử địa chủ, làm chuyện tuyệt tình. Sư tỷ với trái tim tan nát chỉ còn cách ra tay với hắn. Dù sao cũng là phụ nữ, tâm địa mềm mỏng, tay không ra tay tuyệt tình, lưu lại cho hắn một con mạng sống. Cô ta chỉ khẽ đẩy một chưởng vào ngực sư đệ, sư đệ lúc đó chẳng có cảm giác gì cả. Một năm sau, hắn mới cảm thấy chỗ ngực đó tê rần căng tức, rồi toàn thân lạnh ngắt, thở không ra hơi. Nhớ lại cái mạt vô biểu tình năm ngoái của sư tỷ, mới hiểu sư tỷ đã điểm tử huyệt của mình. Không mau chóng tìm sư tỷ, thì sống không qua mấy ngày nữa. Tranh thủ lúc còn đi lại được, hắn đành phải mặt dày lén lút lẻn về trấn, tìm sư tỷ đang bị quản chế, hết dập đầu lại quỳ lạy, cầu xin sư tỷ tha cho hắn một mạng nhỏ. Sư tỷ mỗi lần đều lạnh lùng không nói năng gì, đợi hắn dập đầu đến mặt mày xanh tím, cầu xin đến mức hộc khí đứt hơi, mới vung tay ra, khẽ phất một chưởng vào ngực hắn. Hắn liền lập tức khôi phục như cũ. Nhưng sư tỷ không cho hắn trị dứt gốc, vào ngày này năm thứ hai, hắn đành phải đến nữa, lại dập đầu, lại quỳ lạy, lại mặt mày xanh tím, lại hộc khí đứt hơi. Hắn cũng không thể đi tố cáo, tố cáo rồi, ngày tháng của hắn cũng sẽ đi đến hồi kết. Mấy chục năm nay, hắn vẫn luôn chịu đựng sự hành hạ này. Sư tỷ đã biến thành "Cao bà bà", hắn cũng biến thành "lão cục trưởng" đã về hưu, vẫn cứ không thoát khỏi sự trừng phạt của sư tỷ. Mùa xuân năm thứ hai sau khi bị sa thải khỏi Nhà máy Dược phẩm Giang Nam, vào ngày phát bệnh, hắn lần cuối cùng đến tiểu trấn. Cao mặc cho hắn lăn lộn dưới đất, cũng không chịu ra tay. Hắn đành phải về thành phố tìm bệnh viện, bệnh viện không khám ra bệnh, bảo hắn đến Thượng Hải. Thượng Hải mổhạch ngực hắn ra, cắt mẫu xét nghiệm, nói là ung thư dạ dày. Khâu vết mổ lại, bảo hắn về lo hậu sự. Sau khi hắn chết, người nhà đã gửi cáo phó tới Cao ở tiểu trấn — khi còn sống, mỗi lần hắn đến tiểu trấn, đều nói là đến thăm sư tỷ, Cao rất tỉ mỉ xem hết chữ trên tờ giấy đó, rồi châm lửa đốt tờ giấy đó trên ngọn đèn cồn, cho đến khi nó cháy thành một cục đen thui. Coi như cuối cùng chấm dứt tình nghĩa tỷ đệ. Một điều bí ẩn khiến người ta đoán già đoán non suốt mấy năm ở trấn, cuối cùng cũng sáng tỏ.

Tam

Vụ án thuốc giả tuy không đem người ra trị tội theo pháp luật, nhưng nhà máy dược thì không thể tiếp tục mở được nữa. Giới truyền thông không phơi bày, chẳng qua chỉ là giảm bớt ảnh hưởng xã hội, chứ không có nghĩa là có thể che giấu đi chân tướng sự việc. Một nhà máy dược lấy nước bán thay thuốc, ai dám tin tưởng. Nhà máy Dược phẩm Giang Nam là ngành nghề trụ cột của Công ty tổng hợp nông công thương Lý Bát Oản, không có nhà máy dược, Lý Bát Oản cũng coi như sập trời rồi. Chỉ dựa vào việc bán củ cải muối tướng quân, Lý Bát Oản đành phải quay về cái ngày mông đánh kêu lạch cạch, tay trắng như trước kia.

Nhà máy phá sản, trên dưới đều hoảng loạn, khoản nợ đọng của khách hàng ai đi đòi? Tiền vay ngân hàng ai đi trả? Nhà xưởng làm nhà máy chiếm dụng đều là ruộng trách nhiệm của Lý Bát Oản. Giả như nhà nước trưng dụng, là phải trả phí trưng dụng đất đai. Phí trưng dụng đất đai ở những nơi khác đều phát tận tay hộ nông dân, Lý Bát Oản không làm vậy. Ân Đạo Nghiêm nói muốn đi con đường phú quý tập thể, tiền không thể chia, chỉ có thể làm kinh tế tập thể. Hiện nay kinh tế tập thể làm sập tiệm, kiến nghị chia tiền lại ngóc đầu dậy. Nhưng chiếu theo sổ sách do các đơn vị cho vay tính toán, đem toàn bộ tài sản cố định của Lý Bát Oản đi thế chấp để trả nợ, còn cách một khoảng xa mới đủ số.

Ân Đạo Nghiêm triệu tập các cán bộ quây lại họp, nói rằng:

Trời có giông bão thất thường, người có họa phúc sớm tối. Lý Bát Oản đã gặp khó khăn tạm thời, nhưng kinh tế tập thể chỉ có thể củng cố, không thể giải tán, chỉ có thể tiến lên, không thể lùi bước. Tôi là chủ tịch hội đồng quản trị, nhà máy dược xảy ra chuyện, tôi là người đầu tiên có trách nhiệm. Tôi cũng già rồi, không chạy nổi nữa, tôi từ chức xuống đây. Bây giờ phải nói đến trẻ hóa, nên để thế hệ trẻ quản lý sự việc. Tôi đã bàn ổn thỏa với cấp trên rồi, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty tổng hợp nông công thương Lý Bát Oản, đổi người khác lên làm.

Nói đến đây, ông ta dừng lại, ánh mắt lần lượt quét qua mọi người, hỏi:

Các người thấy ai dùng được?

Mọi người nhìn nhau ngơ ngác, không biết có nên trả lời hay không, trả lời thế nào.

Ân Đạo Nghiêm nhìn chằm chằm Ân Nguyên Trung.

Cậu nói thế nào?

Ân Nguyên Trung nói:

Cái đòn gánh của Lý Bát Oản, vẫn phải do chú gánh, tốt nhất là chú làm. Chú thực sự thấy mệt, thì để Mậu Sinh làm, chú hiến kế cho nó, cũng là như nhau thôi. Mọi người cũng yên tâm.

Ân Nguyên Trung nói xong, cũng nhìn mọi người, hỏi:

Mọi người nói sao?

Mọi người hỗn loạn trả lời:

Được chứ, dùng được chứ, cũng phải chứ, tốt chứ.

Ân Mậu Sinh cũng tham gia cuộc họp ngày hôm nay. Hắn là một kẻ ngồi không yên, từ trước đến nay cứ điểm danh là cuốn gói chuồn. Lần này hắn dẫu sao cũng ngồi xuống được rồi, cũng là hồn vía lên mây, chiếc điện thoại di động trong túi cứ cách một lát lại reo lên, hắn liền chạy ra ngoài, nói nửa ngày mới quay về. Những cuộc điện thoại đó đều do đám bạn rượu, bạn bài và gái gọi của hắn gọi tới, dùng dằng bám riết hẹn hắn chuồn sớm, hận không thể xé hắn thành tám mảnh mà bán đi. Hắn là cái ngân khố nhỏ của bọn chúng.

Ân Đạo Nghiêm thấy hắn chốc lại vào, chốc lại ra, vô cùng tức giận, mà lại không tiện phát tác. Ông ta hận đứa con trai này không nên thân, lại vừa vô cùng xót xa thương hại nó. Đứa con trai này lớn lên trong bùn lầy khi cởi truồng chuồng. Năm Đại nhảy vọt, Ân Đạo Nghiêm ngày đêm dẫn người đi gánh nước hồ chứa, có một lần nửa đêm về nhà, trong nhà nói lão Ngũ mất tích rồi. Ông ta huy động lực lượng dân binh đi tìm khắp đại đội, đến nửa đêm cũng không tìm thấy. Nghĩ thầm e là bị chó sói tha đi rồi, đành chịu thôi. Hồi đó ai nấy đều đói đến mức có ý định ăn thịt người, bớt đi một cái miệng, không hẳn là chuyện xấu. Ngày hôm sau lại có người vô tình phát hiện lão Ngũ nhà họ Ân đang nằm trong hầm phân bò, đầu lộ ra ngoài, mắt nhắm nghiền, cứ ngỡ nó chết rồi, sờ vào thì vẫn còn hơi thở. Năm đó nó mới bốn năm tuổi, ăn trộm khoai lang của đội, ăn no rồi liền ngủ gối đầu bên bờ ruộng. Lật người một cái, rơi xuống hầm, vẫn ngủ say. May mà mấy năm đó bò cũng chết gần hết, hầm phân bò xấp xỉ là khô.

Năm đó Ân Đạo Nghiêm đi họp chiến sĩ thi đua ở trấn. Là sự ưu đãi đặc biệt dành cho chiến sĩ thi đua, bữa ăn kết thúc hội nghị, mỗi người được chia một chiếc bánh bao bột mì trắng. Mấy bữa ăn hội nghị khác toàn là rau luộc nước lã, giữa các kẽ lá rau có mấy hạt gạo trông như giòi. Chưa tới giờ ăn cơm, lão Ngũ đã tới, kiễng chân đứng bên ngoài cửa sổ nhà ăn. Mũi áp bẹp dí vào kính, đôi mắt ngóng trông nhìn chiếc bánh bao bốc hơi nóng vừa mới dọn lên bàn bên trong, nước mũi và nước dãi như những con côn trùng trong suốt chảy ngoằo nghèo dọc theo tấm kính cửa sổ. Ân Đạo Nghiêm cầm chiếc bánh bao của chính mình trong tay bước ra khỏi nhà ăn, nhét vào tay con trai. Mậu Sinh dùng cả hai tay ôm lấy chiếc bánh bao đó liều mạng nhét vào miệng. Cái cổ gầy gò nghẹn đến mức co giật như rắn. Nghẹn xong, mới ngẩng đầu lên, báo tang cho Ân Đạo Nghiêm: Bà nội chết rồi.

Người mẹ góa bụa của Ân Đạo Nghiêm từ sớm đã đói đến phù thủng ngã quỵ trên giường. Bà để dành toàn bộ gạo cho cháu trai. Cho đến trước khi Ân Đạo Nghiêm đến họp chiến sĩ thi đua, bà vẫn mím chặt môi, không chịu nuốt dù chỉ một hạt gạo. Người mà mẹ đau lòng nhất cũng chính là đứa cháu đích tôn này. Lúc ngã quỵ trên giường, bà thều thào không còn chút sức lực nào cứ dặn đi dặn lại Ân Đạo Nghiêm: "Tôi mà nói nữa thì sẽ thành gánh nặng, sống chết phải để mấy đứa nhỏ sống tiếp."

Lão Ngũ Mậu Sinh lúc đó đã lộ rõ là một kẻ bạc tình bạc nghĩa, một lòng chỉ biết nghĩ đến bản thân. Lại hèn nhát, không có mưu tính. Sinh ra cái mệnh nghèo hèn, nhưng lại tự cho mình là công tử phong lưu.

Lúc Mậu Sinh lại bước vào, Ân Đạo Nghiêm quát mắng nó: Mày có chết thì ngồi xuống cho tao đàng hoàng vào, cứ chui ra chui vào như con chó động dục ấy. Mông mọc nhọt hay trên ghế có đinh hả!

Con có việc.

Mậu Sinh liếc xéo ông già một cái.

Mày có cái chim ý việc. Việc lớn đến đâu, có lớn bằng việc của thôn không!

Mậu Sinh há há miệng, lại nhịn xuống. Trước khi mở cuộc họp này, người nhà họ Ân bọn họ đã họp bàn rồi, quyết định để Mậu Sinh thay thế cha gánh vác trọng trách của Lý Bát Oản. Ân Đạo Nghiêm rốt cuộc cũng già rồi, tiếp tục làm nữa cũng trụ được mấy ngày. Mấy người anh em khác đều ăn lương hoàng đế, không tiện quay lại nữa. Chỉ có Mậu Sinh đứng ra. Mậu Sinh mà không đứng ra, ngày nhà họ Ân nói chuyện có trọng lượng ở Lý Bát Oản sớm muộn gì cũng đi đến hồi kết. Đánh hổ phải anh em ruột, ra trận nhờ cha con quân sĩ. Còn như Ân Nguyên Trung, suy cho cùng cũng cách đời chi phái, chỉ có thể mượn sức, tin thì không thể tin nổi.

Mậu Sinh nghĩ: Kịch giả thì có gì mà diễn. Đã là chuyện quyết định rồi, còn thảo luận cái chim gì nữa. Thiên hạ là thiên hạ của Đảng Cộng sản, ông vẫn là Bí thư của Lý Bát Oản, người họ Ân chẳng lẽ còn lật trời được chắc! Ân Đạo Nghiêm lúc đó tức giận đập bàn: Mày hiểu cái cóc khô gì!

Mậu Sinh dẫu sao cũng ngồi xuống rồi, Ân Đạo Nghiêm nói:

Mọi người muốn đề cử mày làm chủ tịch hội đồng quản trị, mày làm nổi hay không làm nổi?

Có gì mà không làm nổi chứ? Chưa ăn thịt heo, chẳng lẽ chưa nhìn thấy heo chạy bao giờ chắc?

Câu nói này ngược lại rất có khí phách của ông bố.

Ân Đạo Nghiêm nghẹn họng như sặc nước, lại nói:

Thế mày còn không cảm ơn mọi người đi?

Mậu Sinh lơ đễnh nhìn quanh bốn phía, gật đầu với mọi người, coi như là bày tỏ ý chào.

Đừng có tưởng thế là ván đã đóng thuyền rồi, còn phải báo lên trấn phê chuẩn nữa đấy.

Ân Đạo Nghiêm nói vô cùng nghiêm túc, rất có quan niệm tổ chức.

Nhưng ai nấy đều biết, quyết định của Ân Đạo Nghiêm chính là quyết định của trấn. Cán bộ lớn nhỏ ở trấn có mấy kẻ chưa từng đến xí nghiệp của Lý Bát Oản vớt vát dầu mỡ. Mệnh mạch của bọn chúng đều nằm trong tay Ân Đạo Nghiêm. Công ty tổng hợp nông công thương Lý Bát Oản đổi kẻ khác nắm quyền, khó bảo đảm một ngày nào đó những chuyện lùm xùm kia không bị phơi bày ánh sáng.

Vấn đề nhân sự đã định, chuẩn bị chuyển sang nghị trình khác, Ân Nguyên Trung đột nhiên nói:

Tôi cũng đưa ra một yêu cầu. Tôi ở công ty là tổng giám đốc, dẫu nói không quản lý sản xuất, quản lý tiêu thụ, thì trách nhiệm vẫn có. Bây giờ Bí thư Ân từ chức chủ tịch hội đồng quản trị, tôi là trợ lý chính của ông ấy, không thể để một mình ông ấy gánh vác trách nhiệm, tôi cũng xin từ chức.

Chưa đợi mọi người bàn tán, cậu ta đã rút một chiếc khay từ dưới gầm bàn ra đặt lên mặt bàn: Đây là con dấu công của mấy bộ phận trước kia tôi quản lý, đều nộp ra đây.

Sau đó, cậu ta đứng dậy, liền bước ra khỏi phòng họp. Đợi cậu ta ra cửa rồi, mọi người vẫn chưa hoàn hồn lại.

Việc từ chức của Ân Nguyên Trung trước đó không hề lộ ra một chút gió tiếng nào. Cậu ta nói đi là đi, rất dứt khoát. Cậu ta trước kia làm tổng giám đốc, từ đầu đến cuối luôn chú ý chỉ quản lý hành chính, không quản lý kinh doanh — Ân Đạo Nghiêm cũng không hy vọng cậu ta quản. Càng không dính dáng gì đến tài chính. Ân Đạo Nghiêm phát cho cậu ta bao nhiêu tiền lương, cậu ta lĩnh bấy nhiêu tiền lương. Số tiền tư phân sau lưng cậu ta, cậu ta không lấy, cũng chưa từng hỏi đến.

Ân Đạo Nghiêm nhìn cái cửa trống hoác đờ người ra một lúc, đột nhiên nghiến chặt hàm răng:

Mẹ kiếp nhà nó chứ, chúng ta tiếp tục họp.

Tiếp theo là thảo luận khôi phục sản xuất của nhà máy dược. Cái biển hiệu "Nhà máy Dược phẩm Giang Nam" không dùng được nữa, đổi tên nhà máy thành "Nhà máy Dược phẩm Hoa Hạ". Cái tên "Giang Nam" vốn dĩ đã không hay cho lắm, chỉ có một nửa giang sơn, "Hoa Hạ" mới là một thiên hạ trọn vẹn. Còn về vấn đề giấy phép sản xuất, vẫn do Ân Đạo Nghiêm tự mình xuất mã đến tỉnh tìm "chuyên viên". "Chuyên viên" tuy đã lùi từ vị trí người đứng đầu tỉnh ủy xuống tuyến hai, nhưng uy quyền vẫn còn đó. Hơn nữa phu nhân của ông ta vẫn chưa nghỉ hưu, vẫn quản lý bộ phận chứng nhận dược phẩm của tỉnh.

Quyết định này đã dẫn đến việc thực hiện thêm một lời tiên đoán nữa của Lục ngốc nghếch.

Tứ

Từ miếu Nùng thần của Lý Bát Oản ban đầu thực chất là miếu Nùng thần được đồn đại râm ran khắp nơi trên trấn trước kia. Miếu Nùng thần là miếu làng của tông tộc, còn Nùng thần chính là "gia gia" của dân làng. Mỗi năm từ mùng một đến mùng chín và ngày mười sáu tháng giêng âm lịch, nhà nhà đều phải chuẩn bị hương nến pháo vui chu đáo, cung nghênh "gia gia". Do một nhóm đệ tử múa nùng hóa thân thành thần tiếp "bơm năm mới", đưa "môn thần", "trừ dịch", "mừng tuổi", "trực đêm", "đón xuân", "tế tổ", "chúc tết", "đánh quỷ", "đưa đèn"... cầu nguyện hương hỏa kéo dài, gia tộc hưng vượng, mưa thuận gió hòa, phát tài nhiều phúc.

Nùng thần không giới hạn ở một vị tôn thần nào đó. Thiên địa thủy phủ, các vị thần linh khắp nơi, phúc vương gần xa, biết tên hay không biết họ, biết họ hay không biết tên, chỉ cần linh nghiệm, đều phải mời tới. Lời mời thần gọi là:

Thái cực phân ly hậu, chân chính thượng trúc thiên, nhân có thể tu chí đạo, chân thần làm quần tiên. Đốt hương thông thượng giới, tấu rõ trước chúng thánh... Thiên đạo thanh linh, địa đạo thanh linh, thái dương thụy quang, thái âm lãng lãng, vạn thần chú trợ, mau giáng điện đình...

Đã là cầu xin phúc bô, tự nhiên người có thể xuất lực càng nhiều càng tốt. Còn như việc sau đó độc tôn Quan Đế, nguyên do rất khó khảo cứu. Múa nùng là chuyện tục lệ dân gian, suy cho cùng không giống như đại lễ của miếu xã tắc nghiêm trang thần thánh tùy ý sáng tạo phát huy là điều khó tránh khỏi. Xét đến cùng, vẫn bị chi phối bởi nhu cầu thực tế lúc bấy giờ tại chỗ đó. Múa nùng là chuyện cực kỳ tốn sức, một tháng giêng múa xuống, thường có người mệt mỏi gục ngã không đứng dậy nổi. Đám gánh hàng, đám đòn gánh, đám đòn khiêng hồi đó đều là dân lao động khổ cực, đệ tử múa nùng không nghi ngờ gì nữa phải do bọn họ đảm đương, bọn họ cũng không thể không làm chút việc có ích cho bản thân, dành sự kính trọng đặc biệt cho vị thần có liên quan trực tiếp đến sinh kế của mình, việc gì phải nhọc công khổ sức đi bợ đỡ những vị thần không liên quan đến mình. Thời gian dài trôi qua, những vị thần bị lạnh nhạt đó cũng mất đi sự thú vị, dấu vết thưa dần cho đến vắng bóng. Đây tự nhiên là suy đoán, nhưng không phải không có lý.

Ủy viên chính hiệp của trấn là lão Ngải từng đề xướng đề án khôi phục miếu Quan Đế và chùa Thần Thạch để phát triển ngành du lịch, nhưng ngặt vì trấn thiếu tài lực nên bị trấn trưởng lúc bấy giờ là Tạ Chân mỉa mai là "bánh vẽ giải đói" mà gác lại. Nay, nhờ có sự phát triển lớn mạnh của xí nghiệp thôn Lý Bát Oản, việc thực hiện đề án này mới có khả năng thành hiện thực.

Hơn nữa, lần này là người Lý Bát Oản chủ động đề xuất.

Sau khi tòa nhà làm việc của chính quyền trấn do Công ty tổng hợp nông công thương Lý Bát Oản bỏ vốn xây dựng được hoàn thành, từ đường họ Lý liền được tu sửa lại. Cùng lúc đó, miếu Quan Đế cũng được xây dựng lại.

Chiếu theo quy định có liên quan của nhà nước, một ngôi miếu bỏ hoang chỉ cần trong lịch sử quả thực có ghi chép, lại có tín chúng, lại có giá trị du lịch, thì có thể cân nhắc khôi phục. Giống như Lý Bát Oản tự gây quỹ tu sửa miếu cũ thế này, phê chuẩn lại càng không có vấn đề gì.

Miếu Quan Đế sau khi khôi phục không gọi là miếu Quan Đế, mà đổi thành miếu Nùng thần, tức là khôi phục lại diện mạo ban đầu nhất, đổi từ chế độ một thần sang chế độ hợp tác nhiều thần. Chỉ là để Quan Đế ngồi vị trí chủ của các vị Nùng thần, coi như là một dạng thỏa hiệp, khôi phục lại truyền thống mặt trận thống nhất. Còn như chùa Thần Thạch, người Lý Bát Oản cho rằng đó là lời hồ đồ do người đọc sách bịa ra, đối với sự hưng vượng của tông tộc Lý Bát Oản chẳng có ý nghĩa thực tế nào, muốn xây thì chính quyền đi mà xây, du lịch thu được tiền, cũng là cái lợi của chính quyền.

Miếu Nùng thần của Lý Bát Oản được xây trên nền móng cũ của miếu Quan Đế, mặt quay hướng bắc lưng hướng nam. Phía trước có sân ruộng trống, trước kia là địa điểm dựng sân khấu biểu diễn tuồng. Sảnh miếu chiếm diện tích hàng trăm mét vuông, mặt tiền hình chữ bát, hai bên là tượng đúc xi măng Thần Trà, Uất Lũy. Cột cửa chạm khắc câu đối: "Gần diễn tuồng thì không phải tuồng thật vậy, quốc nùng vậy mới là đại nùng yên." Chỗ ngoặt của tường diễn hai bên, được bố trí các bức bình phong dải đá mang ý nghĩa "tước lộc phong hầu", "bình an cát khánh". Phía trên đầu dọc theo tường diễn là các bức chạm khắc gạch cốt truyện tuồng như "thiên quan tứ phúc" v.v. Hai đầu đấu củng được trang trí bằng chim chu tước. Xà nhà dầm cửa ba đôi "đầu thú" hướng đông tây nhìn nhau, giương cao phong thái miếu thần. Hai bên tường cửa mỗi bên có một chiếc cửa phụ, cạnh cửa phụ mỗi bên khảm một tấm bia đá. Một là "Bia xây dựng miếu Nùng thần mới", ghi chép nguồn gốc diễn biến nùng của Lý Bát Oản, cũng như dụng ý ban đầu của việc xây miếu. Một bia khác khắc danh sách tín sĩ và số tiền quyên góp của họ lúc xây miếu. Ngoài ra còn có ba điều cấm ước:

Vật dụng như chiêng cờ trống bị Nùng thần làm hỏng, đệ tử không được mượn.

Đêm thắp nến trước đàn thần nùng, người trong phường này không được chen chúc vào điện, không được ồn ào hú hét ngủ ngháy.

Hạng người phi pháp không được ngủ nhờ trong miếu.

Chính giữa tường hồi trong điện vẽ hình bát quái, trước tường xây đàn thần, an vị mười một pho tượng Nùng thần cao chừng năm mươi phân. Phía trên có gác lửng, dùng để cất giữ rèm mặt nạ. Phía trước mép đàn thần treo rèm thêu lụa ngang Nùng thần, trước đàn là tượng ngồi Quan Đế vuốt râu ôm đọc sách "Xuân Thu". Ngang tầm thắt lưng có bàn hương ngang, phía trước nối với bàn cúng dài dọc. Trên mặt bàn ngoài bày đồ cúng ra, có lư hương và chân nến, buộc rèm bàn thêu hoa lụa đỏ. Bên trái đàn thần dựng Thổ Địa thần, bên phải an trí Đại Doãn công. Lại có người có tư tưởng trào lưu mới, mang ý thức cải cách mở cửa đặt tượng nằm Như Lai, tượng ngồi Quan Âm, tượng Giê-su bị trói trên thập tự giá, tượng Đức mẹ Maria ẵm trẻ sơ sinh lớn chừng thước tây lên đàn thần, cùng chia sẻ hương hỏa với Nùng thần, cùng bàn mưu kế lớn phù hộ dân chúng, khiến điện Nùng thần gần giống như một cuộc họp chính hiệp. Trên xà trước sau mái nhà treo cao hoành phi: Phía trước đề "bảo khánh bình lâm", phía sau viết "hạo khí quang thiên". Các cột trong điện đều khắc câu đối:

Tượng cổ chở quốc sử nghìn thu kính ngưỡng

Miếu mới tuôi tích cũ vạn đại huy hoàng

Mời triều vĩ nhân oai nghi dường như anh khí vẫn còn đây

Trải đời hiền sĩ thần thái chí tôn hùng phong lại vĩnh thùy.

Đón xuân múa nùng điềm lành trăm vẻ ắt phải có

Trách nhiệm thần thánh yêu nước mỗi công dân không thể không

---❊ ❖ ❊---

Những câu đối này, việc biên soạn đề bút đều xuất phát từ tay lão Ngải. Xây miếu Nùng thần Lý Bát Oản, vốn dĩ cũng không phải là không có chút tranh luận nào. Để chứng minh múa nùng không phải là hoạt động mê tín phong kiến, còn đặc biệt mời chuyên gia dân tục học của tỉnh đến để luận chứng múa nùng vốn là nghệ thuật dân gian. Thập niên năm mươi còn từng tham gia hội diễn nghệ thuật dân gian toàn quốc tổ chức tại Bắc Kinh, được các nhà uy quyền nghệ thuật Bắc Kinh gọi là "vũ nùng". Lại có chuyên gia khảo cứu ra rằng, kịch nùng vốn là tiền thân của kịch nghệ Trung Quốc. Từ đó chính quyền công nhận vũ nùng, chỉ là dân gian vẫn gọi là múa nùng. Bây giờ, chiếu theo những câu đối do lão Ngải biên soạn đề bút này, miếu Nùng thần liền không chỉ là địa điểm hoạt động nghệ thuật dân gian, mà gần như còn là cơ sở giáo dục chủ nghĩa yêu nước nữa.

Cùng lúc xây miếu Nùng thần, liền tổ chức hội Nùng thần của Lý Bát Oản, bầu ra "đầu nhân", tức là hạt nhân quản lý của hội Nùng thần; thành lập đoàn nùng, tức là đệ tử múa nùng hoặc "đoàn biểu diễn vũ nùng"; bầu ra "đại bá", tức là lĩnh ban của đoàn nùng, chủ trì hoạt động tế nùng; chỉ định "điện thượng", tức là miếu chúc, gọi là miếu trai công. Miếu trai công thường do những người góa bụa cô đơn đảm nhận, chuyên quản lý công việc tạp dịch miếu nùng, ví dụ như: Trông miếu, vệ sinh, hương nến, phòng trộm, tiếp đãi khách hành hương, chuẩn bị cơm nùng loại thế. Ngày thường do đầu nhân cung cấp ăn ở, lúc tế nùng được cùng ăn cơm nùng với đầu nhân, đoàn nùng, cùng chia bao lì xì đến miếu bái thần trả nguyện vay sĩ. Miếu trai công lại thường là người đời ông cha có chút nhân duyên cúng bái thần linh. Dựa vào những điều này, "điện thượng" của miếu Nùng thần Lý Bát Oản đã chọn trúng Quắp Mù. Ông nội của ông ta chính là "đại bá" có tiếng tăm năm xưa.

Quắp Mù đảm nhận miếu trai công, quả thực là đắc kỳ sở tai. Tuổi già sức yếu có được một chốn về vừa đáng tin cậy vừa vinh quang thế này, ông ta tựa như trẻ lại rất nhiều, cả ngày bận rộn dốc toàn lực, miệng không ngừng lẩm bẩm ngâm hát:

Nùng thần hôm nay đến đình đường,

Trước đình đường là ao cá.

Ao cá muốn chứa ngàn gác nước,

Phát phúc phát đinh phát tiền lương.

Năm

Miếu Nùng thần mới xây của Lý Bát Oản, phục hưng múa nùng, đã làm chấn động gần xa. Ngày khai quang miếu mới, bốn phương tám hướng vô số người đổ xô vào Lý Bát Oản, chiêm ngưỡng đại điển thế kỷ này, ngay cả phu nhân "chuyên viên" ở tỉnh lỵ cũng bị kinh động.

Ân Đạo Nghiêm vì để đổi Nhà máy Dược phẩm Giang Nam thành Nhà máy Dược phẩm Hoa Hạ, đã đặc biệt đến tỉnh lỵ mời bà ta đến Lý Bát Oản thị sát, bà ta thoái thác hết lần này đến lần khác, mười phần không tình nguyện, cho dù "chuyên viên" lên tiếng (ông ta lúc đó đang nằm trên giường bệnh vì cao huyết áp) bà ta cũng không chịu đáp ứng rõ ràng.

Ân Đạo Nghiêm vội vàng, nói: "Bà nếu không xem nhà máy dược, thì cũng nên đi xem thôn trong thôn."

Năm xây dựng sơn trang Tướng quân, Ân Đạo Nghiêm đã chọn trong đó một ao nước rộng mười mấy mẫu, xây trong đó một tòa lầu đình có thủy tạ, chuyên để đợi ngày sau "chuyên viên" cùng phu nhân đến câu cá nghỉ ngơi, dưỡng lão cuối đời. Sau khi công trình hoàn thành, "chuyên viên" phỏng theo ý nghĩa của Lâu Ngoại Lâu Tây Hồ Hàng Châu đã đề ba chữ "Thôn trong thôn" sai người đưa tới làm hoành phi, bản thân ông ta thế nhưng đến nay vẫn chưa từng tới ở.

"Vậy đợi ông ấy khỏi bệnh rồi tính sau nhé."

Phu nhân "chuyên viên" chỉ chỉ "chuyên viên", vẫn lạnh nhạt.

Vụ án thuốc giả của Lý Bát Oản tuy không công khai với xã hội, nhưng các bộ phận liên quan trên dưới đều rõ mồn một. Người vốn dĩ phản đối xí nghiệp hương trấn mở nhà máy dược bây giờ lại càng nắm trong tay chứng cứ đắc lực, bàn tán về "chuyên viên" cũng rất nhiều. Nhưng "chuyên viên" vẫn rất kiên định: Miễn là chúng ta thực sự xuất phát từ sự nghiệp cải cách mở cửa, thì không sợ áp lực thế này thế khác.

Phu nhân nhận thấy, ông ta đã có chút hồ đồ rồi, không tranh cãi với ông ta nữa, chỉ tìm đủ mọi lý do để thoái thác Ân Đạo Nghiêm. Ân Đạo Nghiêm thở dài một tiếng nặng nề, nói: "Nhà máy dược mà cứ sụp đổ thế này, Lý Bát Oản cũng tiêu đời. Vậy thì đắp cho bọn họ cầu Nùng thần phù hộ vậy."

"Nùng thần gì chứ?" Phu nhân "chuyên viên" hỏi.

"Chính là giả thần giả quỷ." Ân Đạo Nghiêm lại thở dài một tiếng.

Không ngờ phu nhân "chuyên viên" lại nổi hứng thú. Hồi nhỏ bà ta ở vùng quê quê nhà theo người lớn xem múa nùng, vẫn còn nhớ mang máng những khung cảnh vừa kinh hoàng vừa náo nhiệt đó. Sau đó gia nhập đội ngũ cách mạng rồi, thì không còn cơ hội có dịp may hiếm có đó nữa.

Lúc phu nhân "chuyên viên" quang lâm Lý Bát Oản, phía huyện đã phái xe cảnh sát mở đường. Bởi vì đây là lần đầu tiên bà ta đến huyện, lại đang là tháng giêng, sáu bộ máy của huyện toàn thể xuất hiện tiếp khách, cử hành yến tiệc cho bà ta. Bà ta vội vã muốn đến Lý Bát Oản xem lễ hội khai quang miếu Nùng thần, nhưng đầu sỏ của sáu bộ máy không chịu bỏ qua cơ hội kính rượu. Yến tiệc kết thúc khó khăn lắm mới xong, bọn họ lại toàn thể bồi đồng, lái hơn chục chiếc xe, không quản nhọc nhằn bồi cùng đến Lý Bát Oản.

Pháp sự khai quang đã bắt đầu. Trấn và Lý Bát Oản người đi nhà trống, xung quanh miếu Nùng thần đầu người nhốn nháo, ba lớp trong ba lớp ngoài, vây kín nước chảy không lọt. Trên con đường quốc lộ và đường mòn núi dẫn đến Lý Bát Oản, vẫn có những nhóm người tụm năm tụm ba thừa dịp ánh sao sáng rọi từ nơi xa cản đến đây. Thế nhưng trước miếu Nùng thần lại tĩnh mịch một mảnh. Thỉnh thần, thù thần, tụng thần, tiễn thần, tuân theo hiệu lệnh ngũ lôi của pháp sư. Tam cỗ cửu bái, lần lượt tiến hành. Người vây xem nín thở im lìm như ve sầu mùa đông. Trẻ con hơi nhúc nhích một chút, lập tức bị người lớn ra sức ngăn cản. Tất cả phụ nữ đều bị cấm tham gia pháp sự, thậm chí không có cả tư cách đứng xem. Bọn họ bị cách ly ở xa ngoài biển người, chỉ có thể nhìn từ xa màn pháo hoa nhuộm đỏ bầu trời đêm, nghe từ xa tiếng thiết cũ, tiếng chiêng đồng, tiếng pháo, cùng tiếng hò hét của đoàn nùng không lúc nào dứt. Dù tò mò đến đâu cũng không dám bước qua lôi trì nửa bước. Phạm cấm kỵ, gia đạo là sẽ gặp vận xui đấy.

Mọi thứ đều vô cùng trọng thể, có quy củ có củ khoai, sợ sệt thành kính.

Nhưng phu nhân "chuyên viên" không tin tà ma này. Các lãnh đạo phía huyện cũng nói, chính quyền đồng ý khôi phục hoạt động múa nùng là xuất phát từ việc phát triển nghệ thuật truyền thống dân gian, làm phong phú đời sống văn hóa nông thôn mà cân nhắc, hoàn toàn không thể cho phép tồn tại nghi thức có màu sắc mê tín. Thế là bèn để cảnh sát vũ trang đi theo mở đường, rẽ đám đông chen chúc, hộ tống phu nhân "chuyên viên" cùng đến sân ruộng trống trước miếu Nùng thần.

Nghi thức khai quang trải qua từng công đoạn như "khởi sư", "tu tuế", "thâu thủy", "thỉnh thần ban sư", "kính tam sinh", "an tâm khoáng", "điểm quang", "chiếu quang", "chúc thần", "tiễn thần", đang tiến hành đến nghi thức "an tòa". "An tòa" chính là đem những mặt nạ nùng đã được tu sửa sơn phết treo lần lượt lên án thần của miếu Nùng thần theo thứ tự lớn nhỏ tôn ti, pháp sư đang ngâm xướng ca tụng lẩm bẩm với các vị Nùng thần đã an tòa:

Lâm lang kính hương,

Thập phương túc tĩnh,

Hà cực quần chân,

Hạ phục kim lô.

Thủ nạp tâm hương,

Kính tâm bái thỉnh,

Đạo hữu tâm hợp,

Tâm giáo hương truyền.

---❊ ❖ ❊---

Sự xuất hiện của phu nhân "chuyên viên" đã gây ra một sự dao động nhẹ, nhưng rất nhanh đã bình tĩnh trở lại. Pháp sư vẫn ngâm xướng, chỉ là trong giọng nói mang theo sự không vui rõ rệt. Sự trầm mặc của đám người vây xem, cũng rõ ràng đè nén sự bất mãn.

Phu nhân "chuyên viên" được các cấp cán bộ vây quanh hoàn toàn không hay biết gì về điều này, bà ta nín thở ngưng thần chú ý đến màn biểu diễn múa nanh múa vuốt của những vị Nùng thần mặt mày dữ tợn, màu sắc sặc sỡ kia. Sau đó lại hứng thú bừng bừng đi theo dòng người cuồn cuộn, đuổi theo xem đoàn nùng đi từng nhà lục soát thần trừ quỷ, giày vò đến tận nửa đêm mệt lử người, dưới sự khuyên can hết lần này đến lần khác của cán bộ huyện lại quay về thành huyện nghỉ ngơi trong đêm. Lý Bát Oản chắc chắn là cả đêm không được yên tĩnh. Khu phát triển ở phía bên thành huyện đã có nhà khách rất ra trò. Phu nhân "chuyên viên" lúc sắp lên xe, nghe những tiếng thiết cũ, tiếng pháo và tiếng hò hét hết đợt này đến đợt khác đó, lưu luyến không rời, hạ quyết tâm nói ngày mai nhất định phải tới. Bà ta còn có công việc chính phải làm: Ân Đạo Nghiêm còn phải bồi bà ta đi khảo sát nhà máy dược đã đình sản mấy tháng nay.

Hôm sau, đoàn xe của phu nhân "chuyên viên" khi đang đi vào con đường nhập khẩu Lý Bát Oản đã bị đám đông đen kịch chặn lại. Dân làng Lý Bát Oản bày binh bố trận nghiêm ngặt, đồng tâm hiệp lực, ai nấy đều mang vẻ mặt đằng đằng sát khí. Họ muốn đòi phu nhân "chuyên viên" bồi thường: Nửa đêm hôm qua, không lâu sau khi phu nhân "chuyên viên" rời đi, ngôi đền Nô Thần mới xây ở Lý Bát Oản bất ngờ bốc lên một ngọn lửa ngút trời, chốc lát đã hóa thành tro bụi.

Lúc đó, ngoài gã què mù coi đền ra, còn có mấy đứa trẻ đang lom khom tìm kiếm những quả pháo chưa cháy dưới đất, những người khác đều đi theo đoàn Nô đến từng nhà lùng sục thần linh. Khoảnh khắc ngọn lửa bùng lên, trong đền tĩnh mịch đến lạ thường, tĩnh đến mức khiến sống lưng người ta lạnh toát. Gã què mù tưởng rằng đó là sự đối lập do sự ồn ào náo nhiệt ban nãy gây ra, đang lúc thắc mắc thì thấy dưới án thờ trước Quan Đế bỗng vụt lên một ngọn lửa, tiếp theo là một tiếng nổ ầm, toàn bộ điện miếu bốc cháy dữ dội như thể một thùng xăng bị châm lửa. Gã què mù thậm chí còn nói, trong cơn mơ hồ, dường như hắn nhìn thấy Quan Đế cưỡi ngựa Xích Thố phừng phừng giận dữ bỏ đi.

Các bô lão tụ tập lại, rất nhanh đã đưa ra kết luận: Người phạm sát khí chỉ có thể chính là phu nhân "chuyên viên". Chính người phụ nữ này đã mạo phạm đến sự kiện trọng đại hiếm có trong nhiều năm qua của Lý Bát Oản.

Theo hồi ức của mọi người, vào đêm khai quang ở Lý Bát Oản, trong số rất ít người ở thị trấn không đi xem náo nhiệt có ngốc Lục Tử. Trước đó có người rủ hắn, hắn lạnh lùng nói: "Tôi không đi, một đống gạch vụn ngói nát thì có gì mà xem." Câu nói khiến người ta khó hiểu, tận sau này mới vỡ lẽ, hóa ra hắn đã có linh cảm và dự đoán trước về trận đại hỏa hoạn đó.

Ngốc Lục Tử ít nhất cũng là một dị nhân đã thông pháp nhãn.