Hai chân con người không những đỡ trọng lượng toàn thân mà còn di chuyển thân thể đi. Theo tính toán, một người trong cuộc đời đi khoảng 10 vạn km, tương đương với 2,5 vòng tròn Trái Đất.

Con người hoạt động, chân phải làm việc rất nặng nhọc, cho nên giữ gìn đôi chân đối với công tác, học tập và cuộc sống vô cùng quan trọng. Trước lúc ngủ rửa chân là một phương pháp bảo vệ sức khỏe, rất có ích cho toàn thân.

Rửa chân không những là thói quen vệ sinh truyền thống mà còn có thể ngăn ngừa bệnh nấm chân. Dùng nước ấm rửa chân có tác dụng như uống thuốc bổ. Nước nóng 60 – 700C, rửa chân có thể kích thích đầu dây thần kinh thực vật và nội tiết tố, thúc đẩy máu tuần hoàn tốt, cung cấp đủ chất bổ và khí oxi, kịp thời bài trừ những chất thải tích tụ, tăng nhanh quá trình hấp thu đào thải, có tác dụng giải trừ mệt mỏi, cải thiện giấc ngủ và nâng cao trí nhớ.

Theo học thuyết kinh lạc của Đông y, lục phủ ngũ tạng của cơ thể đều có những huyệt vị tương ứng trên chân. Cả hai chân có tất cả 66 huyệt, chiếm 1/10 tổng số huyệt toàn thân. Thường rửa chân và xoa bóp các huyệt trên chân sẽ ngăn ngừa được nhiều bệnh cục bộ và toàn thân. Ví dụ vì sao khi hai chân bị lạnh lại dễ bị cảm? Đó là vì hai chân cách xa tim, cho nên máu được cung cấp ít, nhiệt độ của da chân hơi thấp, ngược lại chân có quan hệ chặt chẽ với hệ thống thần kinh của niêm mạc đường hô hấp. Chân bị lạnh sẽ phản xạ làm cho các mạch máu trong niêm mạc đường hô hấp co lại, tạo nên lượng máu lưu thông ít, sự vận động của các lông tơ giảm chậm, do đó sức đề kháng bệnh của cơ thể giảm thấp rõ rệt. Khi đó những khuẩn bệnh vốn tiềm tàng trong mũi và yết hầu sẽ sinh sôi nảy nở, gây ra bệnh. Sau khi bị cảm mỗi ngày dùng nước ấm rửa chân 2 - 3 lần có thể thúc đẩy hiện tượng ứ huyết trong niêm mạc mũi và yết hầu biến mất, chứng cảm sẽ nhẹ đi.

Ngoài ra, dùng nước ấm rửa chân còn có thể làm tan mệt mỏi, ngăn ngừa chi dưới đau mỏi do đi đường xa hoặc lao động nặng gây nên. Trước khi ngủ dùng nước ấm rửa chân còn có thể điều tiết chức năng vỏ đại não, khiến cho thần kinh trở về trạng thái yên tĩnh, thư giãn, giúp ngủ ngon. Do đó cách nói "trước khi đi ngủ rửa chân nước ấm tốt như uống thuốc bổ" là có cơ sở khoa học nhất định.

Từ khoá: Rửa chân; Thuốc bổ; Cúm.

222. Vì sao nói tắm nóng lạnh phải cẩn thận?

Tắm nóng lạnh sớm nhất do người Phần Lan phát minh ra. Hồi đó nhà tắm còn là một căn phòng bằng gỗ làm bên bờ hồ. Trong phòng đầu tiên đốt lửa cháy, đặt một hòn đá trên ngọn lửa, đợi đến khi đá nóng đỏ sẽ khoát nước lã lên, khiến hơi nước bốc hơi ngùn ngụt trong phòng, nhiệt độ tăng cao. Người trần ở trong phòng một thời gian, sau đó mồ hôi toàn thân đầm đìa, đi ra ngoài và nhảy xuống hồ nước đóng băng. Sau một lần nóng một lần lạnh, thì dùng cành cây có dầu thơm đánh khắp mình, cứ làm như thế liên tục nhiều lần.

Ngày nay tắm nóng lạnh đã mở rộng ra khắp thế giới. Có một số khách sạn nhiều sao và những nhà tắm sang trọng cũng dùng cách tắm này. Cách tắm ngày nay nói chung trước hết là xả hơi nước vào phòng tắm, trong một thời gian ngắn, nhiệt độ trên mặt da cơ thể lên đến 38 – 400C, ở trong phòng 5 - 10 phút, sau đó tắm nước lạnh cho cho nhiệt độ trên da xuống thấp 4 – 80C. Cũng có người bắt chước cách tắm của người Phần Lan: trong một góc của phòng tắm đặt một lò lửa, trên ngọn lửa để hòn đá to, khi hòn đá nóng thì khoát nước từ một thùng cạnh nó lên hòn đá... hiệu quả cách tắm này rất tốt, còn có thể hưởng thụ niềm hứng thú, vì vậy rất nhiều người ưa thích.

Vì sao nhiều người nghiện tắm nóng lạnh? Tắm nóng lạnh có lợi gì cho sức khỏe? Đó là vì khi đắm mình trong nhiệt độ cao thì mồ hôi ra rất nhiều, một lần tắm người có thể ra khoảng nửa lít mồ hôi. Cứ hai tuần tắm một lần, liên tục 4 - 5 tháng sẽ cải thiện tình trạng hấp thu đào thải của cơ thể, giảm nhẹ trọng lượng. Đồng thời tắm nóng lạnh khiến cho nhịp tim và mạch đập tăng nhanh, huyết áp hơi cao, mạch máu dưới da giãn nở, kết quả tương tự như rèn luyện thể dục chạy đường dài, có lợi cho tăng cường thể chất, đề phòng được các chứng cảm gió, đau mỏi lưng và đau khớp, vv..

Nhưng tắm nóng lạnh không thích đáng cũng dễ gây nguy hiểm hoặc đột tử. Người tắm lần đầu, đặc biệt là người già sau khi vào phòng tắm chỉ nên ở lâu nhất trong phòng hơi nước nhiệt độ cao nhiều nhất 5 phút, về sau thích ứng dần mới có thể tăng thời gian lên, nhưng mỗi lần nhiều nhất không vượt quá 10 phút, nếu không sẽ dễ nguy hiểm. Người đang sốt, người mất nước, người mới uống rượu hoặc vừa tập luyện xong cơ thể đang thiếu nước không nên tắm nóng lạnh ngay, nếu không sẽ vì ra mồ hôi quá nhiều mà bị hư thoát. Người bị điên hoặc bị bệnh tim hoặc người bị bệnh phổi đều không nên tắm nóng lạnh, người bị bệnh viêm gan A và phụ nữ chuyển sang thời kì mãn kinh lúc tắm phải rất cẩn thận

Từ khoá: Tắm nóng lạnh.

223. Vì sao sữa đậu chưa đun chín có độc?

Tối thiểu 4000 năm trước, nhân dân Trung Quốc đã bắt đầu biết ăn sữa đậu. Vì sữa đậu hàm lượng dinh dưỡng phong phú, cho nên luôn được xem là thức ăn giàu dinh dưỡng. Nhưng có một số gia đình sau khi chế sữa đậu chưa đun chín đã dùng, kết quả xuất hiện các chứng ngộ độc như đau bụng, ỉa chảy, nôn mửa.

Vì sao uống sữa đậu chưa đun chín lại bị ngộ độc? Nguyên là trong đậu sống có các chất ức chế như trypsin, chất ngưng kết tế bào, chất saponin, vv.. Những chất độc này tương đối bền nhiệt, nếu người ăn sữa đậu chưa nấu chín hoặc bột đậu chưa được rang chín có thể sẽ bị ngộ độc. Triệu chứng biểu hiện là sau khi uống không lâu thì nôn nao, nôn mửa, đau bụng, bụng chướng, ỉa chảy, vv.. nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến thoát nước và chất điện giải bị nhiễu loạn. Nhẹ thì 3 - 5 giờ sau sẽ tự khỏi, nặng thì kéo dài 1 -2 ngày.

Để ngăn ngừa ngộ độc, bác sĩ nhắc nhở chúng ta khi tinh chế sữa đậu, nên rang chín hoặc nấu chín. Thông thường trong quá trình đun chín, khi nhiệt độ chỉ mới đạt 80 – 900C nước sữa đã sủi bọt. Nhiệt độ này vẫn chưa thể phá hoại hoàn toàn các chất độc trong sữa đậu. Lúc đó nên giảm ngọn lửa để tránh sữa đậu trào ra, tiếp tục đun sôi từ 5 - 10 phút mới có thể phá hoại triệt để các chất độc trong sữa đậu, Ngoài ra, các nhà dinh dưỡng học còn nghiên cứu phát hiện thấy, sữa đậu sau khi sôi có thể nâng cao giá trị dinh dưỡng protêin trong đó. Vì vậy, vì sức khỏe của bạn không nên ăn sữa đậu chưa đun chín.

Từ khoá: Sữa đậu.

224. Khi cầu thủ bóng đá đứng thành tường chắn đá phạt, vì sao hai tay nên ôm bụng dưới?

Xem đá bóng ta thường thấy những pha đá phạt trực tiếp. Các cầu thủ đứng thành tường chắn để bảo vệ cầu môn. Lúc đó phần lớn họ đều dùng hai tay che bụng dưới, đó là vì sao?

Nguyên là khoảng cách giữa hàng rào chắn và vị trí quả bóng rất gần. Khi quả bóng đá đi, không những lực rất lớn mà tốc độ rất nhanh, các cầu thủ đứng thành hàng rào chắn có thể không phản ứng kịp. Trong khoang bụng cơ thể có rất nhiều tạng phủ quan trọng như gan, lá lách, dạ dày, tụy, thận, vv.. hơn nữa, da bụng và cơ bắp rất mỏng. Một khi bị trúng bóng không những bụng đau dữ dội mà còn có thể dẫn đến các tạng phủ bị tổn thương, thậm chí đưa đến hậu quả gan, lá lách, vv.. bị vỡ. Ngoài ra, dương vật và những tổ chức đặc biệt này không có bộ phận bảo vệ, nếu trúng bóng thì hậu quả có thể khôn lường.

Do đó, khi các cầu thủ đứng thành hàng rào chắn đá phạt phải dùng hai tay bảo vệ bụng là phương pháp hiệu quả để đề phòng bụng hoặc dương vật bị tổn thương.

Từ khoá: Khoang bụng; Dương vật.

225. Vì sao khi khát uống nước nóng giải khát tốt hơn uống nước mát?

"Đói thèm ăn, khát thèm uống", đó là hiện tượng sinh lí bình thường. Mùa hè oi bức và sau khi làm việc nhiều, cơ thể ra mồ hôi sẽ cảm thấy khát, muốn uống nước. Nhưng điều thú vị là, rất nhiều người cảm thấy uống nước nóng giải khát tốt hơn uống nước mát, đó là vì sao?

Người ta sở dĩ có cảm giác khát là vì khi cơ thể thiếu nước đến một mức độ nhất định, tức là khi cơ thể mất đi khoảng 10% trọng lượng nước thì hệ thần kinh truyền những thông tin này lên đại não, ta sẽ có cảm giác khát. Lúc đó uống nước mát hay nước ấm, tuy đều là nước nhưng hiệu quả rất khác nhau. Vì nước mát sau khi đi vào đường tiêu hoá sẽ kích thích niêm mạc, mạch máu dạ dày và đường ruột co lại theo phản xạ tự nhiên không lợi cho sự hấp thu nước trong dạ dày và máu. Còn uống nước ấm thì niêm mạc và mạch máu của dạ dày và đường ruột ở trạng thái giãn ra có lợi cho sự hấp thu nước vào máu. Như vậy, sau khi uống nước nóng ta sẽ có cảm giác đỡ khát hơn.

Ở đây cần nói rõ, không những để thoả mãn cảm giác khát của cơ thể mà cần bổ sung nước, vì để thỏa mãn cảm giác khát thì chỉ cân bổ sung 40 - 60% lượng nước đã mất đi là được mà còn phải có cách bổ sung như thế nào cho hiệu quả. Do đó sau khi vận động hoặc lao động ra mồ hôi nhiều, cảm thấy khát thì nên uống nhiều lần bằng nước ấm là tốt nhất. Nhiệt độ nước nên từ 20 – 300C. Vì sau khi ra mồ hôi nhiều, muối trong cơ thể bị mồ hôi kéo theo mất đi một lượng lớn. Lúc đó nếu chỉ uống nước ấm mà không bổ sung thêm muối thì sau khi nước được cơ thể hấp thu, rất nhanh một bộ phận sẽ biến thành mồ hôi, tiếp tục kéo theo muối trong cơ thể bài tiết ra. Như vậy thành phần muối mất đi càng nhiều. Cho nên khi uống nước nên cho vào nước một ít muối. Như vậy, không những vừa giải khát mà cơ thể còn được bổ sung thêm muối, có lợi làm tan mệt mỏi, phục hồi sức khoẻ.

Từ khoá: Giải khát.

226. Vì sao trước khi vận động mạnh phải vận động chuẩn bị?

Sự sống thể hiện ở sự vận động. Thông thường tham gia thể dục, rèn luyện thân thể giúp ích cho lực căng của cơ bắp, nâng cao chức năng của tim phổi, tăng cường thể chất. Nhưng khi tham gia thi đấu bóng đá hoặc bóng rổ, những vận động viên thay người trước khi ra sân đều phải hoạt động chuẩn bị. Vì sao cần làm như thế?

Nguyên là khi cơ thể phải vận động mạnh thì hệ thống thần kinh và cơ bắp ở trạng thái căng thẳng cao độ, động mạch vành, hệ thống hô hấp và bài tiết đều hoạt động ở mức cao. Để các cơ quan trong cơ thể đạt được mức độ này thì phải có một quá trình điều chỉnh tương ứng, nếu trước khi vận động mạnh căng thẳng không được chuẩn bị đầy đủ mà lập tức tham gia những vận động có tính đối kháng cao thì hệ thống mạch máu của tim và hô hấp không thể phản ứng đáp ứng ngay, cho nên cơ thể không thể nào phát huy kĩ thuật được tốt nhất.

Còn có một nguyên nhân nữa, vì cơ bắp và các khớp xương hoàn toàn chưa được triển khai đầy đủ, một khi vận động căng thẳng có thể xuất hiện các chứng lực yếu, đau mỏi, cơ bắp thiếu oxi, do đó dễ dẫn đến bị thương hoặc rách cơ, chuột rút, thậm chí dẫn đến tai nạn.

Vì vậy chúng ta phải coi trọng vệ sinh vận động đầy đủ. Trước khi vận động mạnh nhất định phải khởi động chuẩn bị, tuần tự tiến lên, khiến cho các hệ thống trong cơ thể được điều chỉnh đến trạng thái sinh lí tốt nhất để thích ứng với những vận động đối kháng, đồng thời có thể tránh được những tổn thương bất ngờ.

Từ khoá: Tổn thương vì vận động; Vận động mạnh.

227. Vì sao lần đầu tham gia vận động mạnh, cơ bắp thường phát sinh đau mỏi?

Người thường không hay vận động, một khi tham gia vận động mạnh, vì lượng vận động nhiều nên cục bộ cơ bắp có hiện tượng đau mỏi. Đó là điều rất tự nhiên. Nhưng nguyên nhân đau mỏi thực chất là do đâu?

Thông thường sự đau mỏi có liên quan với lượng hấp thu đào thải của cơ bắp. Ví dụ khi đấu bóng rổ, trong quá trình thi đấu phải chạy nhanh, chạy nhiều và làm đủ loại động tác, như vậy cơ bắp toàn thân, đặc biệt là cơ chân phải co bóp mạnh và liên tục. Cơ bắp co bóp phải tiêu hao năng lượng, năng lượng đó dựa vào phản ứng hoá học của các chất xảy ra trong cơ bắp để cung cấp.

Những biến đổi hoá học trong cơ bắp có hai loại: một loại là hấp thu đào thải, không có oxi (tức không có oxi tham gia phản ứng hóa học); loại thứ hai là có oxi tham gia đào thải. Trong phản ứng không có oxi tham gia, các chất như adenozin photphat, đường nguyên... (các chất này đều là chất cung cấp năng lượng) trong cơ bắp bị phân giải, đồng thời giải phóng năng lượng cung cấp cho cơ bắp co bóp. Đường nguyên1 trong điều kiện thiếu oxi, sẽ phân giải thành axit lactic. Khi hấp thu đào thải có oxi, axit lactic bị oxi hoá biến thành nước và CO2, đồng thời với quá trình đó năng lượng cũng được giải phóng. Nhưng không phải tất cả axit lactic đều bị oxi hoá mà phần còn lại được biến thành đường nguyên lưu giữ trong gan.

Người ít vận động, khi ngẫu nhiên vận động mạnh, vì máu cung cấp cho cơ bắp thiếu, dẫn đến cơ bắp thiếu oxi, axit lactic không được oxi hoá kịp thời, tích tụ lại trong cơ bắp. Axit lactic quá nhiều sẽ kích thích những cơ quan cảm thụ hoá học (tổ chức chịu sự kích thích của các chất hóa học) trong cơ bắp hoặc là vì sự tích tụ của chất này gây nên áp lực thẩm thấu khiến cho tổ chức cơ bắp hấp thu nhiều nước mà sản sinh phù nước cục bộ, khiến cho cơ bắp có cảm giác đau mỏi. Hiện tượng này không gây hại nhiều, qua mấy hôm sẽ tự khỏi. Nếu đau mỏi dữ dội có thể tắm nước nóng và xoa bóp để chỗ đau mỏi tăng tuần hoàn máu giúp giảm nhẹ dần và tự khỏi.

Cũng có nhà khoa học cho rằng, đau mỏi là do vận động làm cho cơ bắp mỏi mệt, các thớ thịt trong cơ bắp co giãn không đồng đều, sinh ra sự rối loạn nhẹ. Trong trạng thái đó, mạch máu bị dồn ép, máu không lưu thông khiến cho cơ bắp thiếu oxi. Gặp trường hợp đó nên thông qua phản xạ thần kinh khiến cho cơ bắp thư giãn, hiện tượng đau mỏi sẽ giảm dần.

Vậy có thể tránh hoặc giảm nhẹ cơ bắp bị đau mỏi không? Muốn vậy, khi bắt đầu vận động, lượng vận động nên tăng dần, đồng thời trước khi vận động phải chuẩn bị tốt, sau khi kết thúc phải làm động tác thư giãn hay xoa bóp. Như vậy có thể sẽ giảm nhẹ hoặc tránh cơ bắp phát sinh đau mỏi.

Từ khoá: Cơ bắp; Đau mỏi; Axit lactic.

228. Vì sao ăn lương thực tạp có ích cho sức khoẻ?

Người phương Nam một ngày ăn ba bữa hầu như đều bằng cơm, còn người phương Bắc phải lấy bột mì làm lương thực chính. Điều đó mọi người đã quen từ lâu. Nhưng các nhà dinh dưỡng học lại khuyên chúng ta rằng: ăn nhiều lương thực tạp có lợi cho sức khoẻ. Ăn ngũ cốc hỗn hợp tốt hơn chỉ ăn một loại. Lương thực tạp là ngoài gạo và bột mì ra còn có ngô, cao lương, các loại đậu, vv..

Như ta đã biết, cơ thể con người trưởng thành và phát triển, hấp thu đào thải, các chức năng sinh lí đều đòi hỏi dinh dưỡng phong phú, trong đó protêin, các loại mỡ, đường, các loại vitamin và các nguyên tố vi lượng là quan trọng nhất. Ví dụ một người trưởng thành hằng ngày cần được hấp thu 80 - 100 (g) protêin. Trong hơn 20 loại axit amin để cấu tạo thành protêin thì có 8 loại axit amin không thể tổng hợp trong cơ thể mà chỉ có thể dựa vào sự cung cấp protêin trong thực vật. Nếu cơ thể thiếu một loại axit amin nào đó thì sẽ dẫn đến giảm trọng lượng, cơ bắp co rút, dinh dưỡng không tốt. Ví dụ thiếu nhóm vitamin B sẽ gây ra các chứng viêm thần kinh, ngứa da, thiếu máu. Hằng ngày chúng ta ăn cơm chính là để hấp thu các loại dinh dưỡng từ trong thực phẩm. Gạo và bột mì chỉ có thể cung cấp cho ta các hợp chất cacbonhydrat và axit amin, còn những thành phần dinh dưỡng khác thì không đủ. Lương thực tạp có tác dụng bổ sung những thành phần còn thiếu này.

Ngô là lương thực phụ mọi người thường ăn. So sánh với bột mì thì nhiệt lượng và các vi sinh tố cũng như các khoáng chất trong ngô không thua kém một chút nào. Giá trị protêin của nó nằm mức giữa bột mì và gạo, chứa khá nhiều axit béo không no. Những axit béo không no có thể chống bệnh xơ cứng mạch máu, đề phòng tế bào lão hoá. Trong ngô còn chứa các chất vi lượng như canxi, photpho có lợi cho sự phát triển khung xương và hệ thống thần kinh, giảm thấp huyết áp. Ngoài ra trong ngô còn có những chất tiền sinh tố A - chất caroten - rất có tác dụng bảo vệ thị lực và da mà trong bột gạo và bột mì không có.

Hàm lượng protêin, mỡ và chất sắt của ngô đều nhiều hơn gạo và còn chứa phong phú nhiều loại axit amin, chứa vitamin B dồi dào mà những lương thực phụ khác không có. Các loại axit amin ở trong khoai lang ngang với gạo, có giá trị dinh dưỡng cao, hàm lượng các vitamin nhóm B và canxi trong khoai cao hơn gạo. Trong khoai còn có vitamin C và chất caroten.

Đặc điểm lớn nhất của các loại đậu là hàm lượng protêin rất cao, gấp từ 2 đến 5 lần so với gạo hoặc bột mì. Trong các loại đậu còn có chất lysin mà trong protêin của các loại ngũ cốc không có, tuy nó không có các loại axit amin thường gặp trong ngũ cốc.

Qua phân tích so sánh ta thấy được các loại lương thực đều có đặc điểm dinh dưỡng riêng. Gạo, khoai lang có lượng protêin cao, bột mì hàm lượng protêin cao, ngô nhiều chất mỡ và còn có chất caroten, các loại đậu không những hàm lượng protêin cao và tốt giống như kê, mà còn chứa vitamin B phong phú. Căn cứ đặc điểm này, chúng ta nên phối hợp hợp lí nhiều loại lương thực phụ để khiến cho dinh dưỡng của bữa ăn phong phú, đầy dủ, từ đó thỏa mãn nhu cầu phát triển và bảo đảm sức khoẻ được bình thường. Hằng ngày chúng ta có thể ăn cơm hay bột mì thêm với lương thực phụ, như ăn thêm khai lang, khoai tây để thay thế một phần gạo, như thế tức là đã tuân theo nguyên tắc bổ sung dinh dưỡng giữa lương thực chính và lương thực phụ. Ăn nhiều lương thực phụ không những có thể thay đổi khẩu vị, ăn ngon mà còn có lợi cho sức khoẻ.

Từ khoá: Lương thực phụ; Axit béo không no. Chất caroten; Nhóm vitamin B.

229. Vì sao ăn kẹo cao su lại có ích?

Từ góc độ khoa học mà xét, kẹo cao su là loại kẹo có lợi cho sức khỏe không những đối với trẻ em mà cả đối với thanh niên. Thường xuyên ăn kẹo cao su không những có lợi cho sự phát triển các cơ mặt mà còn có lợi cho răng khoẻ và thúc đẩy cơ thể khoẻ mạnh.

Kẹo cao su thực tế là loại kẹo rất ít đường, có tính dẻo và đàn hồi cao. Khi nhai kẹo, các cơ mặt không những phải làm việc mà mặt răng cũng cọ xát lẫn nhau. Người thường ăn kẹo cao su có ba điều lợi cho sức khoẻ như sau:

Thứ nhất, đề phòng sâu răng. Trên 50% trẻ em đều mắc phải bệnh sâu răng. Nguyên nhân chính của bệnh sâu răng ở trẻ em là không chú ý giữ vệ sinh miệng, trước khi ngủ còn ăn ngọt, lại không đánh răng làm cho các chất cặn lưu lại trong khoang miệng và giữa các kẽ răng. Vi khuẩn nhân cơ hội đó mà sinh sôi nảy nở, ở chân răng hình thành những nốt đen. Nếu sau bữa ăn các em ăn một cái kẹo cao su, thông qua răng nhai đi nhai lại, kẹo có thể cuốn trôi những chất thức ăn còn đọng lại giữa các kẽ răng, lại vừa kích thích nước bọt tiết ra. Nước bọt nhiều sẽ có tác dụng làm cho miệng sạch.

Thứ hai là tác dụng làm chặt răng. Thời xưa người ta thường đề xuất chậc răng để làm chặt chân răng. Tương tự khi hai hàm răng dùng lực cân bằng để nhai kẹo, nó vừa là một sự kích thích sinh lí đối với răng, lại vừa là một sự kích thích cơ học có tác dụng xoa bóp rất tốt. Nó làm cho răng chắc, chân răng khoẻ, làm chặt răng.

Thứ ba là giúp cơ mặt phát triển. Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, các loại lương thực tạp, thực phẩm thô dần dần bị các thực phẩm tinh thay thế. Thức ăn của trẻ thường mềm và nhỏ, phần nhiều không đòi hỏi phải nhai lâu đã có thể nuốt được. Như vậy các tổ chức cơ mặt vận động ít, không được rèn luyện thích đáng, khiến cho cơ mặt phát triển không tốt. Thời gian dài, trẻ em lớn lên dễ mắc chứng thiên đầu thống. Nhưng những em hay ăn kẹo cao su thì tình hình sẽ khác đi, cơ mặt phát triển bình thường, cơ chắc khoẻ khiến cho bộ mặt đầy đặn.

Qua đó ta thấy kẹo cao su là loại kẹo có ích. Thường xuyên ăn nó có lợi cho sức khoẻ. Nhưng cũng cần chú ý, khi ăn kẹo tốt nhất không nhai một bên, hoặc vừa ăn vừa làm bong bóng, vì như vậy vừa không văn minh, vừa mất vệ sinh.

Từ khoá: Kẹo cao su; Sâu răng; Chặt răng; Cơ mặt phát triển.

230. Vì sao không nên ăn sống củ ấu, ngó sen, củ năn?

Ở phương Nam Trung Quốc có một số thực vật thủy sinh như củ ấu, ngó sen, củ năn (mã thầy), vv.. ăn thơm và ngon, nhưng ăn sống chúng dễ bị mắc bệnh sán lá gừng.

Sán lá gừng là một loại kí sinh trùng, nó đẻ trứng trong ruột non của người và bài tiết ra ngoài theo phân. Vì ở phương Nam Trung Quốc thường dùng phân tươi để bón cây cho nên nếu không được xử lí thích đáng rất dễ làm cho trứng sán lẫn vào trong nước.

Trứng sán dưới nhiệt độ thích hợp sẽ thành ấu trùng lông, chui vào trong con ốc, qua một số giai đoạn phát triển sẽ biến thành ấu trùng lông. Rễ cây củ ấu, ngó sen, củ năn là những chất ốc rất thích ăn. Khi ốc sống ở rễ những cây này thì ấu trùng lông trong ốc sẽ chui ra, làm thành tổ kén trên rễ đó. Hằng năm từ tháng 7 đến tháng 9 là mùa thu hoạch các loại thực vật thuỷ sinh trên, cũng là mùa kén ấu trùng nhiều nhất. Nếu ăn sống củ ấu, ngó sen, củ năn thì kén ấu trùng sẽ xâm nhập vào cơ thể, phát triển thành sán lá gừng sinh sống trong ruột non, gây bệnh viêm niêm mạc ruột non, ảnh hưởng đến tiêu hoá. Chứng bệnh xuất hiện là bụng trên khó chịu, khẩu vị không tốt, ỉa chảy, tiêu hoá không tốt, nghiêm trọng hơn còn gây ra bệnh dinh dưỡng không tốt, mặt và tay chân phù thũng, trẻ em phát triển không bình thường.

Do đó khi ăn những thứ trên phải luộc thật chín. Nếu ăn sống thì phải nhúng qua nước sôi từ 3 đến 5 phút, sau đó dùng dao bóc vỏ, tuyệt đối không được ăn cả vỏ.

Từ khoá: Củ ấu; Ngó sen. Củ năn (mã thầy); Sán lá gừng.