Năm 1988 ở Thượng Hải xuất hiện đại dịch viêm gan A. Chỉ trong mấy tháng nhiều người bị truyền nhiễm, có gia đình thậm chí cả nhà đều mắc bệnh. Trong một thời gian, khoa cách li của bệnh viện không đủ chỗ chứa bệnh nhân. Cứ hễ nói đến viêm gan A là mặt mọi người biến sắc. Nguyên nhân gì đã gây nên đại dịch viêm gan A lây truyền rộng rãi như thế? Qua nghiên cứu cuối cùng phát hiện đó là do mọi người thích ăn sò mà gây nên.

Sò là một loại ốc sống ở vùng biển cạn, rất dễ bị ô nhiễm nước bẩn. Trong khu vực nước bị ô nhiễm, trong cơ thể con sò có kí sinh một loại virut bệnh gọi là virut viêm gan A. Virut bệnh này có sức đề kháng rất mạnh. Nó có thể chịu được nhiệt độ 560C trong vòng 1 giờ, ở nhiệt độ 1000C nó có thể chịu được 5 phút. Vì sò là loại thực phẩm hương vị thơm ngon, hơn nữa để giữ được hương vị này, khi gia đình ăn sò, chỉ nhúng chúng sơ qua vào nước sôi, sau đó cho gia vị là có thể đưa ra ăn. Tuy nhiệt độ cao nhưng thời gian ngắn cho nên virut viêm gan A trong thịt sò vẫn chưa mất tác dụng, do đó virut bệnh qua miệng xâm nhập vào cơ thể, tác oai tác quái gây nên đại dịch trong một vùng rộng và thời gian ngắn. Điều đáng tiếc là bệnh viêm gan A là loại bệnh truyền nhiễm, nó không những không phát sinh ngay sau khi ăn sò mà qua một thời gian 3 đến 4 tuần ủ bệnh, trong thời gian đó đã truyền bệnh lây lan. Nhưng lúc đó bệnh nhân vẫn chưa được cách li, cùng ăn ở, sinh hoạt với người bình thường nên rất dễ truyền bệnh cho người khác. Một truyền mười, mười truyền trăm, do đó gây nên đại dịch.

Từ sau khi phát sinh đại dịch đó, chính phủ đã nghiêm cấm mua bán sò, vì vậy không phát sinh lần dịch nào nữa.

Từ khoá: Sò; Viêm gan A.

232. Vì sao lúc nấc cụt không nên uống nước?

Nấc cụt tức là tắc thở giật ngược. Người đã từng nấc cụt đều cảm thấy bị giật như thế nào.

Thường thì nấc cụt phát sinh một cách đột nhiên. Người nấc cụt vừa cảm thấy phần trên lồng ngực bị co giật từng cơn rất khó chịu, miệng vừa đột nhiên phát ra từng tiếng nấc. Nấc cụt phát sinh nhanh thì mất cũng nhanh, thường chỉ kéo dài mấy phút. Hiện tượng này không gọi là bệnh. Đó chẳng qua là vì ăn quá nhanh, hoặc cười nhiều, hít phải khí lạnh mà bị, nhất là trẻ em ngớp phải khí lạnh thường rất hay bị. Ngoài ra có người bị nấc cụt kéo dài khác thường, khác hẳn với hiện tượng đột ngột ở trên. Nó thường là sự phản ánh một loại bệnh nào đó như viêm dạ dày, chướng bụng, dạ dày bị phình ra, hoặc các bệnh về hoành cách mô, khí quản.

Cho dù là nấc cụt theo dạng nào đều là do hoành cách mô bị co thắt từng đợt gây ra. Hoành cách mô nằm giữa lồng ngực và bụng trên, cho nên khi nó bị co thắt thì lồng ngực rất khó chịu. Vì hoành cách mô co thắt từng lần đột ngột nên không khí hít vào xung kích lên lưỡi gà cổ họng, nên phát ra thành tiếng nấc.

Có người nói bị nấc cụt, nếu uống mấy ngụm nước ấm thì sẽ khỏi nhanh. Thực ra khi đó không nên uống nước vì dễ bị sặc vào khí quản.

Đó là vì khí quản ở phía trước thực quản, cả hai đều bắt đầu từ cổ họng. Phía trước khí quản có một xoang sụn. Khi ta nuốt, khí quản nâng lên, do đó miệng khí quản được xương sụn này đậy lại, nước hoặc thức ăn nhờ thế mà đi vào thực quản, rơi xuống dạ dày. Khi ta thở, miệng khí quản mở ra. Vì khi nấc cụt, ta không chủ động khống chế được khí quản, nên rất dễ bị sặc, nước vào khí quản gây nên ho sặc hoặc tắc thở.

Từ khoá: Nấc cụt; Hoành cách mô; Giật ngược.

233. Ăn hoa quả cả vỏ có tốt hơn không?

Trong cuộc sống có lúc ta nhìn thấy những người khi ăn hoa quả không rửa sạch, chỉ dùng tay chùi qua là ăn ngay. Điều đó không những mất vệ sinh mà còn có vấn đề ăn cả vỏ là không tốt.

Trước kia có người cho rằng hoa quả dinh dưỡng phong phú, dinh dưỡng trong vỏ không ít, nên ăn cả vỏ có phải tốt hơn không. Cho dù vỏ của một số quả rất khó ăn, như vỏ quýt cũng ngâm vào nước để uống, nhưng thực ra làm như thế là không hay.

Vì rất nhiều vùng trên đất nước ta, sau khi hái quả, để ngăn ngừa sâu, người ta phải phun thuốc định kì. Do đó vỏ hoa quả khó mà tránh khỏi được không bị nhiễm thuốc. Nếu gặp phải những loại thuốc có tính thẩm thấu mạnh, thậm chí có thể ngấm vào sâu trong quả thì dù có rửa cũng không thể rửa sạch. Cho nên ăn hoa quả cả vỏ là không tốt, nên chú ý.

Vậy có một số quả như nho, đào, xoài, đại táo vv.. không thể gọt vỏ thì làm thế nào? Đối với những loại đó, trước hết nên rửa qua nước sạch, sau đó ngâm vào dung dịch thuốc tím độ 10 phút, dùng nước sôi để nguội rửa sạch rồi mới ăn. Như vậy vừa có thể diệt được vi khuẩn trên vỏ, vừa khử được tàn dư thuốc thực vật.

Nhưng cùng với sự phát triển của nền nông nghiệp hiện đại, ý thức bảo vệ môi trường ngày càng tăng thêm thì những thực phẩm không bị phun thuốc và không nhiễm phân hoá học ngày càng nhiều. Đối với loại thực phẩm này bao gồm cả hoa quả, đương nhiên sẽ tránh được tình trạng trên. Nếu hoa quả bạn mua về là hoa quả sạch thì ăn cả vỏ sẽ không có vấn đề gì.

Từ khoá: Vỏ hoa quả; Thực phẩm xanh.

234. Bụi vào mắt thì làm thế nào?

Những ngày gió to đi ngoài trời, cát bụi rất dễ bay vào mắt. Vì mắt là cơ quan thị giác rất nhạy cảm, cho dù hạt bụi nhỏ hơn hạt cải cũng đã cảm thấy rất khó chịu. Lúc đó có một số người dùng tay dụi mắt, hi vọng đẩy bụi ra ngoài. Nhưng làm như thế dễ gây tổn thương cho nhãn cầu.

Như ta đã biết, con mắt giống như máy ảnh vô cùng tinh xảo. Giác mạc giống như một lớp thuỷ tinh mỏng che phía trước. Nó trong suốt, trơn phẳng để cho ánh sáng đi vào tận đáy mắt. Sau khi mắt bị bụi vào, nếu dùng lực dụi mắt thì lớp thuỷ tinh này sẽ bị rách thành đường, khiến cho mắt mờ đi nhìn không rõ.

Vậy khi mắt bị bụi thì làm thế nào? Trước hết ta cần lợi dụng nước mắt. Bình thường trong mắt luôn có nước mắt, có tác dụng bôi trơn nhãn cầu. Khi mắt bị bụi, nước mắt tăng lên rất nhiều. Để nước mắt cuốn trôi bụi dễ dàng, có thể nhắm mắt lại, dùng tay nắm mí mắt kéo nhẹ nhàng mấy lần. Nếu cách này vẫn không đỡ thì có thể nhờ người khác lật mí mắt lên, dùng vải mềm hoặc bông xoa nhẹ, hoặc nhúng mắt vào nước sạch rồi nhấp nháy.

Nói chung sau khi mất bụi, mắt sẽ có cảm giác dễ chịu ngay.

Nếu sau khi lật cả hai mí mà không tìm thấy bụi, nhưng mắt vẫn có cảm giác còn bụi thì có thể đã dính vào giác mạc. Lúc đó nên đến bệnh viện kiểm tra, nhờ bác sĩ xử lí.

Từ khoá: Giác mạc; Nước mắt.

235. Hóc xương thì làm thế nào?

Hóc phải xương thì làm thế nào? Không ít người có thói quen dùng phương pháp ăn một miếng cơm to để kéo xương đi theo. Thực tế phương pháp này rất nguy hiểm bởi vì cục cơm rất dễ khiến cho xương càng cắm sâu hơn, không những khó lấy ra mà còn làm cho thực quản dễ bị nhiễm trùng gây viêm hoặc bị xuyên thủng, có thể tạo thành hậu quả nghiêm trọng. Do đó khi hóc xương cá nên kịp thời tìm cách gắp ra, không nên ăn nuốt lung tung.

Xương cá rất dễ cắm vào yết hầu, mở to miệng có thể nhìn thấy được nên có thể dùng nhíp để lấy ra. Nếu hóc ở cuống họng hoặc xung quanh xương sụn lưỡi gà, tự mình khó nhìn thấy thì nên mời bác sĩ dùng nhíp đặc biệt để lấy ra. Nếu hóc trong thực quản thì bác sĩ cũng không nhìn thấy được, phải chiếu X quang để kiểm tra. Phương pháp là cho người hóc nuốt chất cản quang, khi chất này gặp xương sẽ bị xương giữ lại, nên trên màn X quang hiện ra rất rõ, vị trí được xác định chính xác, bác sĩ có thể dùng đèn soi thực quản để lấy xương ra.

Trong dân gian thường lưu truyền cách uống dấm để chữa hóc. Trong trường hợp không có thiết bị soi thực quản cũng có thể thử phương pháp đó xem sao.

Tóm lại khi hóc, nếu tự mình không lấy ra được thì tốt nhất là kịp thời nhờ bác sĩ xử lí. Nhân đây cần nói thêm là, khi ăn cơm không nên nói chuyện, đặc biệt khi ăn cá, vì vừa nói chuyện vừa ăn sẽ cản trở động tác nuốt bình thường, không cẩn thận sẽ bị hóc.

Từ khoá: Hóc; Xương cá; Dấm.

236. Vì sao nuôi súc vật cảnh dễ bị bệnh truyền nhiễm?

Cùng với sức sống không ngừng được nâng cao, súc vật cảnh cũng ngày càng đi vào cuộc sống gia đình. Trong nhà nuôi mèo hoặc chó cảnh sẽ tăng thêm không khí vui tươi, nhất là người già cô đơn nuôi súc vật cảnh khiến cho cuộc sống buồn tẻ, vui nhộn hơn.

Nuôi súc vật cảnh có điều tốt nhưng cũng tiềm ẩn mối nguy hiểm về truyền bệnh. Ví dụ khi nhà bạn nuôi mèo, đặc biệt cảnh giác vì mắc bệnh giun kim.

Giun kim là một loại kí sinh trùng, do mèo gây truyền nhiễm. Thông qua phân mèo trứng giun sẽ trở thành ấu trùng giun. Nếu ăn phải thực phẩm có trứng giun, ấu trùng sẽ trở thành giun kim bám vào vách ruột để hút máu, theo dịch limpho của máu khuếch tán vào các cơ quan như não, tim, gan, cơ bắp, sinh sôi nảy nở ở đó. Người sau khi nhiễm bệnh phần đông không có triệu chứng rõ ràng, có một số người xuất hiện bướu to sau cổ. Đối với những người khả năng miễn dịch kém có thể dẫn đến viêm gan, viêm thận, viêm cơ tim, viêm não. Phụ nữ có thai nhiễm phải giun kim xuyên qua nhau xâm nhập vào thai hậu quả rất nghiêm trọng.

Giống như người, trong ruột mèo cũng có giun đũa. Loài giun đũa này nhỏ hơn giun đũa của người. Trứng giun đũa của mèo sau khi bài xuất theo phân, gây ô nhiễm thức ăn, người ăn phải cũng sẽ bị bệnh. Đặc biệt là trẻ em sau khi mắc bệnh giun đũa thường xuất hiện các chứng kém ăn, bụng trướng, sốt, thiếu máu…

Nuôi chó cảnh cũng không an toàn. Nếu bị chó dại cắn rất dễ tử vong. Ngoài ra nuôi chim anh vũ (vẹt) cũng dễ bị bệnh sốt anh vũ.

Vì sinh vật cảnh dễ truyền bệnh cho nên khi nuôi chúng phải có những biện pháp đề phòng tốt như tiêm phòng bệnh định kì, giữ gìn chúng sạch sẽ, vv.. để tránh nhiễm bệnh.

Từ khoá: Sinh vật cảnh; Truyền nhiễm bệnh.

237. Ăn trứng gà như thế nào mới có lợi cho sức khoẻ?

Trứng gà là loại thực phẩm phổ biến không những giàu dinh dưỡng, dễ ăn mà giá cả rẻ, do đó được nhiều người ưa thích.

Cho dù chúng ta thường xuyên ăn trứng gà, nhưng ăn như thế nào mới có lợi cho sức khoẻ? Có người cho rằng, trứng gà sống dễ hấp thu, giá trị dinh dưỡng cao, bổ cho cơ thể. Thực ra không phải là như thế. Trước hết trong trứng gà sống chứa những chất kháng sinh và chất men… có hại cho sự tiêu hoá của cơ thể đối với protêin, gây nên những sợi protêin và thiếu nhóm vitamin B. Còn trứng gà luộc chín thì các chất kháng sinh này bị phá hoại. Hơn nữa kết cấu protêin của trứng gà sống rất vững chắc nên tỉ lệ hấp thu của cơ thể chưa đến 60%, phần còn lại đều bị thải ra ngoài, còn protêin của trứng gà chín thì kết cấu đã lỏng lẻo, dễ được cơ thể hấp thu, tỉ lệ hấp thu đạt trên 90%. Ngoài ra trên vỏ trứng gà có rất nhiều vi khuẩn, men vi khuẩn và trứng kí sinh trùng. Chúng thông qua những lỗ nhỏ trên vỏ trứng gà mắt thường không nhìn thấy được thâm nhập vào trong gây nên ô nhiễm. Còn trứng gà chín thì các chất có hại đó đã bị tiêu diệt. Từ khẩu vị mà xét, trứng gà chín cũng ngon hơn trứng gà sống, vì trứng gà sống có mùi tanh đặc biệt, không những khó ăn mà còn không tốt cho tiêu hoá.

Vậy trứng gà vỏ hồng tốt hay trứng gà vỏ trắng tốt?

Trứng gà vỏ hồng màu hồng nhuận, vỏ chắc khó vỡ, lòng đỏ cũng đậm hơn nên nhiều người cho rằng dinh dưỡng của nó tốt hơn trứng vỏ gà trắng. Thực ra chúng chẳng chênh nhau là mấy. Hàm lượng protêin của trứng gà vỏ hồng là 12,4% hàm lượng mỡ là 12,1%; Còn ở trứng gà vỏ trắng lần lượt là 13% và 9,9%, những thành phần khác cơ bản tương đương.

Từ khoá: Trứng gà sống; Trứng gà chín. Trứng gà vỏ hồng; Trứng gà vỏ trắng.

238. Vì sao chơi trò chơi điện tử quá mức thì có hại?

Trò chơi điện tử là sản phẩm khoa học kĩ thuật cao cấp, tốc độ phát triển rất nhanh, trở thành phương tiện vui chơi rất quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Đặc biệt là các thiết bị điện tử cầm tay thể tích nhỏ, lại không bị thời gian và không gian hạn chế nên càng được hoan nghênh. Có người cho rằng các thiết bị điện tử cầm tay bức xạ không mạnh như máy tính điện tử nên ảnh hưởng mắt không lớn. Thực tế không hoàn toàn như thế.

Chúng ta thường bắt gặp một số người chơi các thiết bị điện tử cầm tay trên tàu hoả, ô tô, đã chơi là kéo dài vài tiếng, con mắt dán vào màn hình nhỏ, tay bấm liên tục. Như vậy rất dễ mỏi mắt, cứng tay. Nếu không chú ý hướng chiếu của ánh sáng và tư thế ngồi mà chơi lâu sẽ giảm thị lực, thần kinh căng thẳng, sức chú ý không tập trung dẫn đến tinh thần uể oải. Đối với thiếu nhi mà nói, chơi các thiết bị điện tử cầm tay quá mức càng có hại. Vì thanh, thiếu niên đang thời kì cơ thể phát triển, mắt, khung xương và các cơ quan khác chưa phát triển hoàn toàn nên chơi quá mức rất có hại cho sức khoẻ.

Càng có hại hơn là nhiều học sinh dùng thời gian lên lớp và làm bài tập cho trò chơi này, dễ bỏ dở học tập, lãng phí thời gian. Đã từng có người điều tra, trẻ em nghiện trò chơi các thiết bị điện tử cầm tay dễ phát sinh học tập khó khăn, mất tính sáng tạo và năng lực suy đoán, trở thành người “máy”. Hơn nữa, thời gian kéo dài chúng sẽ cảm thấy trở nên nghiện, dốc toàn bộ hứng thú vào trò chơi. Một số nhà hàng tổ chức trò chơi còn đặt giải thưởng để thu hút các em, thậm chí có những phòng chơi còn đánh bạc, hoặc trong trò chơi mang những nội dung tình dục, bạo lực rất có hại cho thanh thiếu niên.

Sự xuất hiện trò chơi điện tử có thể làm phong phú cuộc sống của con người, cho nên đối với những phần mềm trò chơi lành mạnh, chơi thích đáng là có thể được.

Các chuyên gia kiến nghị khi chơi trò chơi điện tử, kể cả brickgame không nên lâu quá một giờ, nửa giờ càng tốt. Sau khi kết thúc trò chơi nên cho mắt nghỉ, nên tập thể dục cho tay, hoạt động tứ chi để tránh có hại.

Từ khoá: Trò chơi điện tử.

239. Vì sao không thể có những người tướng mạo hoàn toàn giống nhau?

Tướng mạo là phần cơ thể gây chú ý nhất cho con người, cũng là căn cứ để mọi người nhận biết và tìm hiểu lẫn nhau. Vì sao tướng mạo người ta không ai giống ai? Động lực “tạo nên” tướng mạo là gì? Con người là do sự kết hợp của tinh trùng và trứng của hai bên bố mẹ phát triển mà thành. Số lượng nhiễm sắc thể trong tinh trùng và trứng đều có 23 cái. Đặc trưng tướng mạo của con người là do gien di truyền trên các nhiễm sắc thể trong các tế bào quyết định.

Mỗi nhiễm sắc thể đều có cấu tạo và hình dạng riêng. Qua nghiên cứu phát hiện, gien trên mỗi nhiễm sắc thể có khoảng 1250 cái. Ngày nay các nhà y học cho rằng, số gien của con người khoảng từ 1 triệu đến hai triệu cái, cho nên nó có thể “nặn ra” vô số tướng mạo, không những mắt, mũi, miệng, tai, vv.. có hình dạng và vị trí khác nhau mà khuôn mặt cũng khác nhau, thậm chí mắt một mí và mắt hai mí cũng đều là do những gien di truyền khác nhau quyết định. Ngay đến đẻ sinh đôi thì sự sắp xếp gien di truyền trên nhiễm sắc thể cũng không hoàn toàn giống nhau, chỉ có 1/70… đến 1/80… có khả năng giống nhau. Do đó những người giống nhau hoàn toàn có thể nói là không có.

Từ khoá: Tướng mạo; Gien di truyền.

240. Cha mẹ thấp có sinh con cao lớn không?

Chúng ta thường thấy một số gia đình cha mẹ khá cao thì con cái cũng cao, nhất là trong những gia đình vận động viên, cha mẹ người cao thường sinh ra những vận động viên cao khoẻ ưu tú. Nhưng không thể phủ nhận là trong một số gia đình cha mẹ cao, nhưng lại xuất hiện con thấp, còn có gia đình cha mẹ thấp nhưng lại có những đứa con cao.

Tạo nên những tình huống này gồm có hai mặt: thứ nhất, những người thân cao thường chịu ảnh hưởng rõ rệt của nhân tố môi trường. Khi con người ở thời kì phát triển nếu gặp môi trường có lợi cho phát triển chiều cao (như khí hậu thích hợp, dinh dưỡng đầy đủ, rèn luyện vận động đúng mức, vv..) thì cơ thể sẽ phát triển cao, nếu rơi vào môi trường cuộc sống bất lợi thì sự phát triển chiều cao dễ bị ảnh hưởng. Thứ hai, chiều cao cơ thể còn chịu ảnh hưởng của nhân tố di truyền. Loài người có mấy gien di truyền quyết định chiều cao thân thể. Khi cha mẹ truyền những gen di truyền cho con có nhiều gen có lợi cho chiều cao thì con cái lớn lên sẽ cao; ngược lại lớn lên sẽ thấp.

Tóm lại, chiều cao của con người vừa chịu ảnh hưởng của nhân tố môi trường, vừa chịu ảnh hưởng của nhân tố di truyền. Vì điều kiện môi trường của mỗi người khác nhau, gien di truyền quyết định chiều cao của bố mẹ truyền cho cũng khác nhau, do đó chiều cao của cơ thể con cái là muôn hình vạn trạng. Nhưng nói chung, bố mẹ cao thì con cái phần nhiều cũng cao.

Từ khoá: Chiều cao cơ thể; Nhân tố môi trường; Nhân tố di truyền.