Thanh, thiếu niên độ tuổi 17 - 18 trên mặt thường xuất hiện mụn, chúng nhấp nhô cao thấp khiến họ cảm thấy rất khó chịu và xấu hổ. Những nốt mụn này trong y học gọi là mụn trứng cá. Sau 30 tuổi thì nốt mụn ngừng phát sinh, vì vậy người ta gọi đó là "mụn tuổi thanh xuân".
Trên mặt người tuyến mỡ rất nhiều. Đến tuổi dậy thì, các chất nội tiết của tuyến mỡ dưới da tăng lên rất nhiều. Vì vậy thanh, thiếu niên hằng ngày sau khi ngủ dậy, da mặt trơn bóng, dùng khăn mặt lau cảm thấy có chất mỡ, đó là do tuyến mỡ tiết ra.
Miệng các tuyến mỡ nằm ở các chân lông. Có lúc do mỡ tiết ra quá nhiều, cộng thêm lỗ chân lông bị tác động từ bên ngoài và ảnh hưởng của các chất nội tiết mà bị sừng hoá, khiến cho mỡ da tích tụ lại trong chân lông, do đó trên mặt hình thành những nốt cứng to. Miệng các lỗ chân lông vì bị oxi hoá mà hình thành những điểm đen, đồng thời vì mỡ da không thể thoát ra dễ dàng, làm cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển sinh sôi trong lỗ chân lông gây nên viêm nhiễm và tạo mủ, những nốt mẩn đó về sau biến thành các vết sẹo nhỏ rất khó coi.
Ngoài ra, nếu tiêu hoá không tốt, táo bón hoặc ăn phải thực phẩm có nhiều mỡ, tinh thần quá căng thẳng cũng có thể sinh ra nhiều nốt mụn. Vì vậy, thường ngày cần chú ý ăn uống vệ sinh, sống có nền nếp, giữ cho da sạch sẽ, ít ăn chất mỡ, tập thể dục thường xuyên thì sẽ ngăn ngừa được các nốt mụn phát sinh. Hằng ngày dùng nước ấm rửa mặt vài ba lần cũng giúp cho tuyến mỡ dưới da bài tiết, có ích cho việc ngăn ngừa nốt mụn trứng cá.
Từ khoá: Mụn trứng cá; Tuyến mỡ dưới da; Lỗ chân lông.
22. Vì sao da người già thường nổi nếp nhăn?
Da người già thường nổi nếp nhăn, hơn nữa càng già càng nhăn nheo. Đương nhiên người béo một chút, chăm sóc da tốt thì da sẽ tươi nhẵn sáng hơn, nếp nhăn ít đi. Muốn biết rõ da người già vì sao hay nổi nếp nhăn thì cần phải nói về kết cấu của da.
Lớp da bao bọc cơ thể gồm ba bộ phận tổ chức thành đó là: lớp biểu bì, chân bì và các tổ chức dưới da. Biểu bì ở ngoài cùng do nhiều tầng tế bào da tổ chức thành. Nhờ sự hấp thu và đào thải, các tế bào mới không ngừng được sinh ra từ trong ra ngoài. Tế bào của người già dần dần bị sừng hoá biến thành những lớp sừng mỏng, hình thành các vảy da, không ngừng bong đi. Chân bì ở phía dưới lớp biểu bì, dày hơn, là phần chính tạo nên sức bền của da. Các tổ chức khác lại ở phía dưới chân bì, chủ yếu là tổ chức mỡ. Chân bì và các tổ chức dưới da gồm có: thần kinh, cơ quan cảm thụ, ống limpha, tuyến mồ hôi, lỗ chân lông và xung quanh còn có tuyến mỡ.
Bề mặt da vốn có nhiều gờ và rãnh lõm, nhưng vì kết cấu của các tổ chức dưới da bị biến đổi theo năm tháng cho nên các gờ da và rãnh lõm ngày càng phân biệt rõ hơn. Kết cấu tổ chức da của trẻ em rất mỏng, vì vậy lớp chất sừng trên bề mặt ngoài cùng rất mỏng, nên ranh giới giữa các gờ và rãnh không rõ ràng, khi sờ lên có cảm giác vừa trơn vừa mềm.
Đến lứa tuổi trung niên, chất sừng của bề mặt da dày hơn và ngậm nhiều nước, độ đàn hồi của da cao, các tổ chức kết đế dày đặc, tuyến mỡ dưới da cũng dồi dào cho nên da chắc, mềm, dai và có sức đàn hồi. Gờ và rãnh trên mặt da đã rõ ràng hơn nhưng còn phẳng, cộng thêm tuyến mỡ và tuyến mồ hôi dưới da có khả năng bài tiết tốt, do đó mặt da khá mềm, trơn.
Sau tuổi 50, da bắt đầu thoái hoá, sau tuổi 60, da lão hoá rất nhanh. Biểu bì của người già trở nên mỏng hơn, lớp sừng khô và giòn hơn, các thành phần nước dễ bốc hơi, độ đàn hồi của da giảm xuống, các tổ chức kết đế yếu đi, tuyến mỡ dưới da giảm thấp, hàng loạt biến đổi lão hoá này khiến cho da vừa lỏng lẻo, vừa mỏng, do đó gờ và rãnh càng nổi rõ hơn, khiến mặt da hình thành những nếp nhăn. Ngoài ra, da người già ít được tuyến mỡ và tuyến mồ hôi làm trơn dịu, nên trở thành khô và có nhiều vảy thô, thậm chí cảm giác tiếp xúc, cảm giác đau và cảm giác nóng, lạnh đều giảm.
Từ khoá: Da; Nếp nhăn.
23. Vì sao mùa đông vành tai và tay một số người hay bị nứt nẻ?
Đến mùa đông có một số người tuy đầu đội mũ, tay đeo găng nhưng vành tai và tay vẫn bị nứt nẻ. Một số người khác tuy không chú ý bảo vệ tai và tay, thường làm việc ngoài trời nhưng lại không việc gì. Sao lại như thế?
Kinh nghiệm cho ta biết: nguyên nhân bị nứt nẻ, ngoài yếu tố thời tiết lạnh ra còn có một nguyên nhân quan trọng khác liên quan trực tiếp tới sự tuần hoàn của máu.
Mùa đông lạnh giá, có một số người làm việc ngoài trời, thậm chí đứng giữa gió, giữa mưa, tuyết, nhưng không bị nẻ da, đó là vì họ hoạt động suốt ngày, máu lưu thông mạnh, tay và mặt lộ ra ngoài nhưng những tổ chức này vẫn được nuôi dưỡng tốt, cho nên họ không bị nứt nẻ.
Còn một số người khác làm công tác văn phòng, hoạt động ít. Một số người vì mắc bệnh thiếu máu, bệnh tim hoặc bệnh thiếu dinh dưỡng, nên tuy trời chưa lạnh lắm, các bộ phận của cơ thể được bảo vệ tốt, nhưng tay chân vẫn bị nứt nẻ. Đó là vì những người này ít hoạt động, máu không lưu thông, đặc biệt ở mu bàn tay, vành tai rất dễ bị ứ huyết gây nên hoại tử cục bộ, tạo nên nứt nẻ.
Người có sức khoẻ tốt, nói chung mùa đông tuy nhiệt độ thấp nhưng vẫn bình thường. Nếu gặp khi lạnh quá, ví dụ âm 20 ~ 30 oC thì cần phải được bảo vệ, nếu không cũng dễ bị nứt nẻ.
Để đề phòng nứt nẻ, biện pháp tốt nhất là luôn giữ cơ thể ấm xoa bóp tay chân và lỗ tai, hoặc hoạt động nhiều để cho máu lưu thông tốt.
Từ khoá: Nứt nẻ; Tuần hoàn máu.
24. Vì sao có nốt ruồi?
Nốt ruồi trên da có thể xuất hiện ở bất cứ lứa tuổi nào. Đặc điểm của nó là phát triển rất chậm và không hề gây ra cảm giác khác thường nào.
Thông thường nốt ruồi là những nốt màu nâu, màu đen hoặc màu đỏ tươi, đỏ tím hay màu đỏ sẫm và những nốt trên mạch máu.
Hầu như ai cũng có nốt ruồi, nhưng thanh niên ở tuổi dậy thì thường hay gặp hơn. Đây là một loại tật ngoài da hay gặp, vì màu của nó chỉ hạn chế trong một điểm nhỏ, hơn nữa cũng có thể xuất hiện đồng thời với tổ chức kết đế của da. Nốt ruồi phần nhiều có màu nâu và màu đen, to nhỏ khác nhau, nhỏ thì như mũi kim, to thì bằng hạt đậu. Ngoài màu sắc và độ to nhỏ khác nhau ra, nốt ruồi còn có những khác biệt khác. Ví dụ có nốt trơn tru, bằng phẳng, không có lông; có nốt mềm nhũn, trơn, cao hơn mặt da và có lông; có nốt ruồi to, mềm và còn kèm theo mùi khó chịu.
Nói chung, ngoài việc hay gây ngứa ra, nốt ruồi hầu như không phát sinh biến đổi ác tính nào, đặc biệt là những nốt ruồi mềm nhũn và có lông. Vì nốt ruồi không gây đau, ngứa hoặc cảm giác gì, cũng không biến đổi thành ác tính, nên nói chung không cần phải chữa trị hoặc tẩy bỏ.
Nốt ruồi mạch máu mới nghe qua đã biết được nó có liên quan với mạch máu, Đúng như thế! Nốt ruồi mạch máu xuất hiện là vì tổ chức mạch máu dưới da phát sinh biến đổi quá mức. Nốt ruồi mạch máu có thể mới sinh ra đã có, hoặc một thời gian sau mới có, phần nhiều nó phát sinh ở mặt hoặc ở đầu, màu sắc đỏ tươi hoặc đỏ tím, hoặc đỏ sẫm, có cái rất nhỏ, có cái to chiếm gần cả mặt.
Nốt ruồi mạch máu cũng có nhiều loại, hình dạng to nhỏ khác nhau, bề mặt có thể phẳng và trơn, có thể cao hơn mặt da, hình thù có thể tròn hoặc méo, có thể mềm như miếng mút, ở giữa có một điểm đỏ bằng mũi kim, xung quanh điểm đỏ có những mạch máu tủa ra ngoài, hình dạng giống như mạng nhện. Nốt ruồi mạch máu tuy tên gọi có vẻ đáng sợ, nhưng trên thực tế không gây nguy hiểm gì cho cơ thể, cho nên không cần lo lắng, trừ khi nó có khuynh hướng loét dần, hoặc vị trí nốt ruồi ở những chỗ dễ bị kích thích, hoặc chỗ dễ gây xuất huyết. Trừ khi ảnh hưởng đến vẻ đẹp, nếu không thì không cần phải chữa trị nốt ruồi.
Từ khoá: Nốt ruồi; Màu sắc nốt ruồi. Nốt ruồi mạch máu.
25. Đồi mồi của người già hình thành như thế nào?
Cổ, mu bàn tay và hai bên mặt của người già cũng như ở các chi trên thường xuất hiện những đốm đen, to nhỏ khác nhau, đó là đồi mồi của người già. Nó biểu hiện cơ thể ở người già đã suy thoái. Thông thường những nốt đồi mồi này xuất hiện sau lứa tuổi 50, 60, nhưng có một số người ở tuổi trung niên cũng đã xuất hiện.
Đồi mồi ở người già là thế nào? Ngày nay, người ta thường cho rằng: con người sau tuổi trung niên nhiều hoạt động sinh lí trong cơ thể bắt đầu "đi xuống dốc".
Ví dụ chức năng tuần hoàn máu giảm, khả năng hấp thu đào thải chậm, tế bào và các tổ chức dần dần thoái hoá, lão hoá, cộng thêm chất axit aliphatic không bão hoà trong thực phẩm sau khi bị oxi hoá kết hợp với protêin sẽ hình thành những vết trầm tích "chất mỡ màu nâu hoặc màu đen" nằm lại trong tế bào, dần dần các tổ chức và tế bào bị lão hoá không thể nào bài tiết những hạt màu đen hoặc màu nâu này được nữa. Cuối cùng một lượng lớn chúng tích luỹ lại dưới da, hình thành nên những nốt đồi mồi.
Thực ra, những nốt này không chỉ xuất hiện trên mặt mà còn xuất hiện ở tim, huyết quản, gan và các tuyến nội tiết. Vậy có thể làm chậm hoặc giảm thấp sự hình thành các nốt đồi mồi không? Các nhà y học cho rằng, sự hình thành sớm hay muộn các nốt đồi mồi có liên quan đến di truyền và tình trạng sức khoẻ cũng như chế độ dinh dưỡng của người đó. Để làm chậm hoặc giảm sự hình thành đồi mồi, chế độ ăn uống của người già nên đa dạng hoá và tốt nhất nên kết hợp giữa mỡ động vật và thực vật theo tỉ lệ 1/2.
Ngoài ra, người già về mùa hè không nên ở ngoài nắng lâu, vì tia tử ngoại của ánh nắng làm tăng tốc độ lão hoá của da. Bình thường, nên xoa bóp mặt, mu bàn tay và mặt da của các chi trên để cải thiện sự tuần hoàn máu cục bộ, điều đó rất có lợi cho việc ngăn ngừa và làm chậm quá trình hình thành các nốt đồi mồi.
Từ khoá: Vết đồi mồi của người già. Các chất mỡ màu nâu.
26. Vì sao lại xuất hiện đứa trẻ có lông?
Đứa trẻ vừa trong bụng mẹ sinh ra, ngoài đầu có tóc, tất cả các bộ phận khác chỉ có lông tơ nhìn không rõ. Nhưng cá biệt cũng có những đứa trẻ không hoàn toàn như thế, chúng vừa sinh ra toàn thân đã có lông dài dày đặc, mới nhìn giống như một con dã thú, do đó người ta gọi là "em bé có lông".
Năm 1977, ở tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc có một em bé lông dài mọc khắp toàn thân. Ngoài sống mũi, môi, lòng bàn tay và lòng bàn chân ra, toàn thân đều mọc lông dài 2 - 3 cm. Tuy vẻ ngoài của em bé rất đáng sợ, nhưng các mặt khác vẫn rất bình thường, một tuổi em đã biết gọi bố mẹ, hai tuổi biết tự đi giày, 3 tuổi có thể rửa tay và giặt khăn mặt.
Hiện nay ở Trung Quốc có hơn 30 trẻ em có lông. Có thể có người sẽ hỏi: vì sao trên thân của các em lại mọc nhiều lông dài đến thế? Câu trả lời của các nhà khoa học là: đó đều do hiện tượng lại giống gây nên. Như ta đã biết, loài người từ loài vượn cổ tiến hoá mà ra, trên thân loài vượn cổ có lông dày và dài. Thai nhi thời kì 5 - 6 tháng tuổi toàn thân cũng mọc lông rất dày, bình thường đến tháng thứ bảy sẽ tự rụng hết. Nhưng có một số rất ít thai nhi vì ảnh hưởng di truyền hoặc vì một nguyên nhân nào đó mà lông thai không rụng, cho nên sau khi sinh ra các em trở thành em bé có lông.
Từ khoá: Em bé có lông; Hiện tượng lại giống.
27. Vì sao tóc của một số thanh niên, thiếu niên bạc sớm?
Tuổi già tóc từ màu đen biến thành màu xám, rồi chuyển dần sang màu bạc. Tuổi càng già, tóc càng bạc, đó là điều đương nhiên, ai cũng không cho là lạ. Nhưng lạ là có một số người còn trẻ tóc cũng bạc. Vì sao lại thế?
Thiếu niên tóc bạc khác với cụ già tóc bạc. Tuổi già tóc bạc là do chức năng sinh lí biến hoá sinh thái mà ra, còn thiếu niên tóc bạc có thể do di truyền, có thể bố mẹ hoặc ông bà người đó lúc trẻ tóc đã bạc. Nếu trong gia tộc không có gien di truyền này thì đó có thể là: "tóc bạc do bệnh".
Bệnh tóc bạc vô cùng phức tạp, nếu là bệnh do bẩm sinh thì phần nhiều khi phát bệnh sẽ đồng thời kèm theo tóc bạc. Nếu là bệnh thứ phát thì ngoài sinh lí tuổi già tóc bạc ra, còn có thể do chế độ dinh dưỡng bị thiếu nghiêm trọng hoặc do tinh thần bị kích động mạnh, tinh thần không thoải mái, bi quan, lo lắng quá mức mà gây nên. Người già tóc bạc thường sau tuổi 40, thanh niên tóc bạc thường xuất hiện vào khoảng 20 tuổi.
Như ta đã biết, tóc sở dĩ có màu đen là vì trong tóc chứa một loại sắc tố đen. Sắc tố đen càng nhiều thì màu tóc càng đậm, sắc tố đen ít thì màu tóc nhạt hơn. Màu của tóc là do đầu chân sữa của tóc hình thành. Nếu quá trình hình thành sắc tố gặp trở ngại, hoặc sắc tố đã được hình thành nhưng quá trình vận chuyển sắc tố đến đầu chân sữa của tóc gặp trở ngại, hoặc sắc tố bị một loại tế bào nào đó trôi nổi trong cơ thể "ăn" mất làm cho nó không thể đến được đầu chân sữa của tóc thì cho dù người đó tuổi lớn hay nhỏ, tóc đều bị mất màu và biến thành màu bạc.
Từ khoá: Tóc bạc; Sắc tố đen.
28. Vì sao tóc lại bị chẻ ở ngọn?
Mái tóc đen nhánh không những đem lại vẻ đẹp mà còn là tiêu chí thể hiện sức khoẻ. Thời Trung Quốc cổ, người ta thường dùng câu "tóc xanh ba ngàn sợi" để hình dung mái đầu nhiều tóc. Trên thực tế, số tóc trên đầu của người bình thường có khoảng 10 - 20 vạn sợi. Sợi tóc dài ngắn khác nhau, dài nhất có thể đạt trên 2 m. Có một số người đoạn cuối của tóc lại chẻ làm đôi, thậm chí hình thành mấy nhánh rất nhỏ, trong y học gọi đó là "chứng tóc chẻ", hay còn gọi là "tóc phân nhánh".
Vì sao tóc lại phân nhánh? Nguyên mỗi sợi tóc đều do thân tóc và gốc cấu tạo nên. Phần thân tóc lộ ra bên ngoài da. Trên mặt cắt ngang của sợi tóc, nhìn từ ngoài vào trung tâm, sợi tóc có thể phân thành 3 lớp: lớp ngoài cùng gọi là "biểu bì của tóc", lớp này rất mỏng. Lớp giữa gọi là "chất sừng", lớp này dày nhất; lớp trong cùng gọi là "tuỷ". Chân tóc nằm sâu trong da, ở bên ngoài chân tóc được bao bọc một túi hình ống, sợi tóc chính là được mọc ra từ trong túi này. Biểu bì của tóc là rất nhiều tế bào chất sừng đã chết và các chất protêin đã sừng hoá tạo thành. Chúng sắp xếp nối tiếp nhau. Vì thân tóc là những tế bào đã chết, cho nên khi cắt tóc ta không cảm thấy đau. Tóc càng dài thì thời gian tế bào tóc chết càng lâu. Các nhà khoa học đã làm sáng tỏ nguyên nhân chủ yếu gây nên tóc chẻ nhánh là do hai chất axit amin (protêin và cystin) chứa trong tóc bị giảm xuống, khiến cho tóc khô, giòn, dễ bị gãy.
Ngoài ra, nếu thường dùng máy sấy tóc bằng điện hoặc dùng dầu gội có độ kiềm mạnh để gội đầu cũng khiến cho chất dầu trong tóc giảm thấp, do đó tóc cũng dễ chẻ ngọn. Người sức khoẻ yếu, dinh dưỡng kém, khi tế bào còn sống đã "tiên thiên bất túc" thì tóc không được phát triển bình thường, sau khi tế bào chết cũng dễ bị chẻ ngọn.
Nếu phát hiện tóc bị chẻ ngọn có thể ăn vừng đen, hạt đào, và trứng gà, vv.. vì những thức ăn này có chứa axit amin, sắt và những thành phần dinh dưỡng khác rất cần cho sự phát triển của tóc.
Từ khoá: Tóc; Chứng tóc chẻ ngọn.
29. Vì sao lông mày không dài như tóc?
Ai cũng có lông mày. Giống như tóc, lông mày đều mọc lên từ da. Nhưng tóc có thể mọc rất dài, còn lông mày thì lại ngắn. Dù bạn có đi khắp bốn phương cũng không thể tìm thấy một người nào có lông mày dài như tóc. Đó là vì sao? Muốn giải đáp vấn đề này trước hết phải làm rõ quá trình sinh trưởng của lông mày và tóc.
Lông mày và tóc đều gọi chung là lông, đều có gốc nằm trong túi chân lông dưới da. Các tế bào ở phần túi chân lông không ngừng phân chia và chết đi. Những tế bào chết bị đùn ra ngoài cơ thể liên tục trở thành lông.
Lông mày và "tóc" mọc ở những vị trí khác nhau trên cơ thể, chu kì sinh trưởng của chúng rất khác nhau. Thông thường mỗi sợi tóc có thể mọc liên tục từ 2 đến 6 năm, sau đó ngừng phát triển, qua 3 - 4 tháng nó sẽ rụng đi. Nếu mỗi ngày sợi tóc mọc được 0,3 mm thì trong 6 năm sẽ dài khoảng 66 cm. Còn lông mày mỗi ngày chỉ mọc được 0,16 mm, chu kì sinh trưởng của nó chỉ khoảng 2 tháng. Khi đã ngừng phát triển, chỉ qua mấy ngày sau đã rụng. Do đó lông mày không thể mọc dài, độ dài của nó không thể nào so sánh với tóc được.
Từ khoá: Lông mày; Túi chân tóc.
30. Lông mày và lông mi có tác dụng gì?
Rất nhiều người cho rằng: lông mày và lông mi mọc trên mặt, ngoài việc làm đẹp ra thì không có tác dụng gì khác. Vì vậy, nhiều cô gái để làm đẹp thường nhổ lông mày, sau đó dùng bút chì vẽ cái "mày ngài" cong cong, đồng thời còn lắp thêm lông mi giả. Thực ra, làm như vậy là có hại cho sức khoẻ.
Vì sao lại nói là có hại? Thực ra lông mày và lông mi không phải chỉ để trang điểm cho bộ mặt mà quan trọng hơn, chúng đều có công dụng riêng. Tuy chỉ có mấy trăm sợi nhưng lông mày có tác dụng quan trọng trong việc bảo vệ mắt. Nó giống như con đê, chắn mồ hôi và nước mưa chảy từ trán xuống, cũng có thể như cánh rừng bảo hộ, ngăn không cho bụi rơi vào.
Lông mi cũng không phải thuần tuý là để làm đẹp. Lông mi ở phía trên và dưới mắt, giống như hai bức rèm cửa sổ để bảo vệ con mắt. Tác dụng lớn nhất của lông mi là ngăn cản phía trên của mắt khỏi bị ánh sáng quá mạnh, đồng thời cũng để ngăn bụi rơi vào mắt.
Tuyệt đối không nên làm đẹp bằng cách nhổ lông mày, bởi vì như thế không những đã làm mất màn chắn bảo vệ mắt mà còn dẫn đến những tác hại khác.
Nếu mất đi lông mày thì mồ hôi, nước mưa và bụi từ phía trán sẽ rơi xuống dẫn đến mắt bị viêm, mạch máu sưng lên, ảnh hưởng tới việc học tập và công tác. Lông mày sau khi bị nhổ đi thì cục bộ vùng đó bị kích thích, lỗ chân lông mở ra, vi khuẩn có thể xâm nhập gây nên viêm tổ chức tổ ong cục bộ.
Từ khoá: Lông mày; Lông mi.
