Ngày hôm sau đẹp trời chẳng kém gì ngày trước đó. Ngay sau bữa sáng, cô Matilda — sau khi đã phi nước đại, lóng ngóng qua loa vài bài học vô bổ, rồi giận dỗi nện đàn piano suốt một tiếng đồng hồ với tâm trạng vô cùng cáu kỉnh đối với cả tôi lẫn cây đàn vì bà mẹ không cho nghỉ học — đã chuồn ra những chốn quen thuộc nhất của mình là sân rác, chuồng ngựa và cũi chó. Trong khi đó, cô Murray đã đi ra ngoài để thong thả dạo bước cùng một cuốn tiểu thuyết thời thượng mới mẻ, để lại tôi một mình trong phòng học cặm cụi tô một bức tranh màu nước mà tôi đã hứa sẽ vẽ cho cô ấy, lại còn khăng khăng đòi tôi phải hoàn thành ngay trong ngày hôm đó.

Dưới chân tôi nằm cuộn tròn một chú chó sục lông bờm xờm nhỏ bé. Đó là vật nuôi của cô Matilda; nhưng cô vốn ghét con vật này và định đem bán nó đi, viện cớ rằng nó đã bị dạy hư hoàn toàn. Thực ra, đó là một con chó rất xuất sắc so với giống của nó; chỉ là cô cứ quả quyết rằng nó chẳng tích sự gì, thậm chí đến cái khôn để nhận ra chủ nhân của mình cũng không có.

Thực chất là cô đã mua nó hồi còn là một chú cún con, ban đầu khăng khăng rằng không ai được đụng đến nó ngoài cô; nhưng rồi chẳng mấy chốc đã chán ngấy một sinh mạng non nớt và phiền phức đến vậy, nên cô đã vui vẻ nhượng bộ trước những lời nài nỉ của tôi xin được chăm sóc nó. Và tôi, qua việc tận tình nuôi nấng sinh vật nhỏ bé ấy từ lúc còn thơ đến khi trưởng thành, dĩ nhiên đã chiếm được tình cảm của nó — một phần thưởng mà tôi vô cùng trân quý, xem như vượt xa mọi rắc rối mà tôi từng gánh chịu vì nó, nếu như những tình cảm biết ơn của tội nghiệp Snap không đẩy nó vào cảnh phải chịu đựng vô số lời khắc nghiệt cùng những cú đá, véo đầy hằn học từ người chủ, và nếu như giờ đây nó không đứng trước nguy cơ bị "tống khứ" đi hoặc bị chuyền tay cho một người chủ thô lỗ, sắt đá nào khác. Nhưng tôi biết làm sao được chứ? Tôi không thể vì đối xử tàn nhẫn mà khiến con chóâm thầm căm ghét mình, trong khi cô chủ của nó lại chẳng chịu lấy lòng nó bằng sự tử tế.

Thế nhưng, trong lúc tôi đang ngồi cặm cụi phác thảo bằng bút chì, bà Murray bước vào phòng với dáng đi nửa như lướt, nửa như hớt hải.

– Cô Grey, — bà mở lời — trời đất! Sao cô lại có thể ngồi tô vẽ vào một ngày đẹp trời thế này cơ chứ? (Bà cứ tưởng tôi làm vì sở thích cá nhân). — Tôi lấy làm lạ sao cô không đội mũ rồi đi dạo cùng các tiểu thư đi.

– Thưa phu nhân, tôi nghĩ cô Murray đang đọc sách, còn cô Matilda thì đang giải trí với bầy chó của mình ạ.

– Nếu cô tự mình gắng nhường nhịn, khuây khỏa cô Matilda hơn một chút, tôi thiết nghĩ con bé đã chẳng phải tìm đến sự bầu bạn của đám chó ngựa và người làm nhiều đến thế; và nếu cô cởi mở, trò chuyện vui vẻ hơn với cô Murray một chút, con bé đã chẳng thường xuyên lang thang ngoài đồng cỏ với cuốn sách trên tay như vậy. Tuy nhiên, tôi không muốn làm cô bực mình, — bà nói thêm, khi nhận ra má tôi đỏ bừng và bàn tay đang run lên vì một cảm xúc không mấy dễ chịu. — Thôi nào, xin cô hãy cố gắng đừng quá nhạy cảm như thế — không thì chẳng tài nào nói chuyện với cô được. Mà cho tôi hỏi cô có biết Rosalie đi đâu rồi không; và tại sao con bé lại thích ở một mình nhiều đến thế?

– Em ấy bảo mình thích ở một mình mỗi khi đọc một cuốn sách mới ạ.

– Nhưng sao con bé lại không đọc trong công viên hay khu vườn chứ? — sao cứ phải ra đồng với ra ngõ? Và làm thế nào mà cái ông Hatfield ấy lại cứ hay bắt gặp con bé thế nhỉ? Tuần trước con bé kể với tôi rằng ông ta dắt ngựa đi bên cạnh nó suốt dọc đường Moss Lane; và giờ thì tôi chắc chắn người mà tôi vừa nhìn thấy qua cửa sổ phòng thay đồ, đang rảo bước phăng phăng qua cổng công viên rồi tiến thẳng về phía cánh đồng mà con bé hay lui tới, chính là hắn ta. Tôi muốn cô hãy ra đó xem con bé có ở đấy không; và hãy nhẹ nhàng nhắc nhở nó rằng một tiểu thư có địa hình địa vị và tương lai như nó thì không thích hợp để cứ lang thang một mình như thế, phơi mình ra cho sự săn đón của bất kỳ kẻ nào cả gan bắt chuyện; hệt như một cô gái nghèo khổ bị bỏ rơi, chẳng có nổi một công viên để dạo chơi hay người thân bên cạnh để che chở. Đồng thời hãy nói với con bé rằng cha nó sẽ vô cùng tức giận nếu biết nó cư xử với ông Hatfield một cách thân mật như điều tôi lo sợ; và... ồ! Nếu cô... nếu một người gia sư mà có được nửa sự cảnh giác của người mẹ... nửa nỗi lo lắng ân cần của một người mẹ, thì tôi đã đỡ biết bao phiền phức; và cô hẳn đã nhận ra ngay sự cần thiết phải để mắt đến con bé, cũng như làm cho sự hiện diện của mình trở nên dễ chịu đối với... Thôi, đi đi — đi đi, chẳng còn thời gian đâu mà lãng phí nữa, — bà kêu lên khi thấy tôi đã cất đồ vẽ đi và đang đứng chờ ở ngưỡng cửa cho đến khi bà dứt lời.

Đúng như những gì bà dự đoán, tôi tìm thấy cô Murray ở cánh đồng ưa thích của cô ngay sát công viên; và ngặt nỗi, cô không đi một mình, bởi bóng dáng cao lớn, đường bệ của ngài Hatfield đang thong thả dạo bước bên cạnh cô.

Đây quả là một tình thế tiến thoái lưỡng nan đối với tôi. Nhiệm vụ của tôi là phải phá vỡ buổi chuyện trò riêng tư ấy: nhưng làm thế nào đây? Ngài Hatfield đâu thể bị đuổi đi bởi một kẻ vô tích sự nhỏ bé như tôi; còn nếu xăm xăm đến đứng bên kia cô Murray, xen ngang sự hiện diện không mấy chào đón của mình mà phớt lờ người đi cùng cô ấy thì lại là một hành động thô lỗ mà tôi không tài nào làm được. Tôi lại càng chẳng có gan cự tuyệt đứng từ đầu cánh đồng mà hét lên rằng đang có việc tìm cô ấy. Thế là tôi chọn giải pháp trung dung: đi chậm rãi nhưng kiên quyết về phía họ; bụng bảo dạ rằng nếu sự xuất hiện của mình không dọa được gã công tử bột kia chuồn mất, thì tôi sẽ đi ngang qua và thông báo với cô Murray rằng thân mẫu đang có việc tìm.

Trông cô quả thực vô cùng duyên dáng khi thong thả dạo bước dưới những tán cây dẻ ngựa đang nhú lộc vươn những nhánh dài qua hàng rào công viên; một tay cầm cuốn sách khép hờ, tay kia cầm một nhành sim kiều diễm dùng làm đồ chơi; những lọn tóc xoăn óng ả tuôn xõa đầy vẻ bồng bềnh khỏi chiếc mũ nhỏ, khẽ rung rinh theo làn gió; đôi má trắng ngần ửng hồng vì niềm kiêu hãnh được chiều chuộng; đôi mắt xanh biếc mỉm cười, lúc lém lỉnh liếc sang người ngưỡng mộ, lúc lại thẹn thùng hướng xuống nhành sim trên tay. Nhưng chú chó Snap chạy trước đã cắt ngang giữa câu đáp trả nửa xấc xược, nửa đùa cợt của cô bằng cách chồm lên bấu lấy vạt váy và giật mạnh; cho đến khi ngài Hatfield dùng gậy quất một cú vang dội lên đầu con vật, khiến nó ré lên chạy tháo thân về phía tôi với những tiếng kêu la oai oái mang lại niềm vui thích lớn lao cho vị mục sư. Nhưng khi thấy tôi đứng gần thế này, chắc hẳn hắn nghĩ cũng nên chuồn là vừa; và trong lúc tôi cúi xuống vuốt ve con chó với vẻ thương hại phô trương để tỏ ý không đồng tình với sự tàn nhẫn của hắn, tôi nghe thấy hắn nói: – Khi nào tôi lại được gặp cô đây, cô Murray?

– Chắc là ở nhà thờ, – cô đáp, – trừ phi công việc của ngài tình cờ đưa ngài đến đây đúng khoảnh khắc tôi đang đi dạo ngang qua.

– Tôi lúc nào cũng có thể sắp xếp để có việc ở đây, miễn là biết chính xác khi nào và ở đâu để tìm cô.

– Dù tôi muốn cũng chẳng thể báo trước cho ngài, vì tôi vốn tản mạn, chẳng bao giờ biết trước hôm nay rằng ngày mai mình sẽ làm gì.

– Vậy thì hãy cho tôi thứ đó trong lúc chờ đợi, để làm an ủi vậy, – hắn nói, nửa đùa nửa thật, chìa tay ra xin nhành sim.

– Không đời nào, tôi chẳng cho đâu.

– Xin cô đấy! Làm ơn đi mà! Tôi sẽ là kẻ khốn khổ nhất trên đời nếu cô từ chối. Cô không thể nhẫn tâm từ chối một ân huệ dễ dàng ban phát mà lại vô cùng quý giá nhường ấy đối với tôi chứ! – hắn nài nỉ tha thiết như thể sinh mạng của mình đang ngàn cân treo sợi tóc.

Lúc này tôi đã đứng cách họ chỉ vài thước, số nóng ruột chờ đợi hắn rời đi.

– Vậy thì cầm lấy rồi đi đi, – Rosalie nói.

Hắn mừng rỡ đón lấy món quà, lầm bầm điều gì đó khiến cô đỏ mặt hất cằm, nhưng kèm theo một tiếng cười nhỏ cho thấy vẻ khó chịu của cô hoàn toàn chỉ là làm hàng; đoạn cúi đầu chào lịch sự rồi bước đi.

– Cô đã bao giờ thấy một kẻ như thế chưa, cô Grey? – cô quay sang nói với tôi; – Tôi mừng là cô đã đến! Cứ tưởng đời nào mình mới rũ bỏ được hắn; mà tôi lại sợ phu nhân nhìn thấy chết đi được.

– Hắn ở với cô lâu chưa?

– Không, chưa lâu, nhưng hắn ta cứ trơ trẽn không chịu được; lúc nào cũng lảng vảng quanh đây, viện cớ công việc hay nhiệm vụ đạo đức bắt buộc phải có mặt ở vùng này, nhưng thực ra là rình rập tội nghiệp tôi, chộp lấy tôi bất cứ khi nào bắt gặp.

– Này, phu nhân cho rằng cô không nên ra khỏi công viên hay khu vườn nếu không có một người đoan trang, đứng đắn như tôi đi cùng để xua đuổi mọi kẻ quấy rầy. Ngài mục sư vừa vội vã lướt qua cổng công viên và đã bị phu nhân trông thấy, thế là bà lập tức sai tôi ra đây tìm và trông chừng cô, đồng thời cảnh báo—

– Ôi dào, mẹ tôi cứ phiền phức thế đấy! Cứ làm như tôi không tự lo cho mình được không bằng. Trước đó mẹ đã làu bàu về ngài Hatfield rồi, và tôi bảo mẹ cứ yên tâm đi; tôi chẳng bao giờ quên đi thân phận và địa vị của mình vì một kẻ quyến rũ nhất trần đời đâu. Chỉ ước gì ngày mai hắn quỳ sụp xuống đây, khẩn nài tôi làm vợ, để tôi cho mẹ thấy mẹ đã lầm to thế nào khi cứ đinh ninh rằng tôi có thể... Ồ, nó làm tôi phát bực lên được! Cứ nghĩ đến chuyện mình lại ngốc nghếch đến mức sa vào lưới tình xem! Chuyện đó hạ thấp phẩm giá của một người phụ nữ lắm. Tình yêu! Tôi căm ghét cái từ ấy! Khi áp dụng nó vào phái chúng ta, tôi thấy nó chẳng khác nào một sự sỉ nhục hoàn toàn. Tôi có thể thừa nhận một sự mến mộ; nhưng tuyệt đối không bao giờ dành cho những kẻ nghèo túng như ngài Hatfield, đến bảy trăm bảng một năm để lo cho bản thân còn chẳng có. Tôi thích nói chuyện với hắn vì hắn thông minh và thú vị — ước gì ngài Thomas Ashby cũng được một nửa đáng yêu như thế; vả lại, tôi cần phải có ai đó để tán tỉnh chứ, mà ở đây thì chẳng có ma nào khôn ngoan chịu đến; còn khi chúng tôi đi vắng, mẹ chẳng cho tôi tán tỉnh ai ngoài ngài Ashby — nếu hắn có mặt ở đó; còn nếu hắn vắng mặt, tôi bị trói tay trói chân chặt cứng, sợ rằng có kẻ nào đó sẽ thêu dệt nên những câu chuyện phóng đại rồi rót vào tai hắn rằng tôi đã đính ước, hoặc sắp đính ước với ai khác; hoặc, điều này còn dễ xảy ra hơn, là sợ cái mụ mẹ già đanh đá của hắn nhìn thấy hay nghe ngóng được lối sống của tôi, rồi kết luận rằng tôi không xứng đáng làm vợ cho đứa con trai quý tử của mụ ta: cứ như thể cái gã quý tử ấy không phải là tên đểu cáng nhất trong cõi Thiên Chúa giáo vậy, và cứ như thể bất kỳ người phụ nữ nào có chút liêm sỉ tử tế đi chăng nữa thì cũng đã tốt hơn hắn gấp bội phần.

– Thật vậy sao, cô Murray? Mẹ cô biết rõ điều đó mà vẫn muốn cô kết hôn với hắn ư?

– Chứ sao nữa! Tôi tin là mẹ còn biết nhiều thói hư tật xấu của hắn hơn cả tôi ấy chứ; mẹ giấu nhẹm đi vì sợ tôi nản lòng, mà chẳng biết rằng tôi chẳng màng mấy chuyện đó chút nào. Vì thực ra cũng chẳng có gì to tát: cưới nhau về rồi hắn sẽ ngoan ngoãn lại thôi, như mẹ tôi vẫn hay nói; ai mà chẳng biết "ngựa hoang mất nết" sau khi hồi tâm chuyển ý lại là những người chồng tuyệt vời nhất. Tôi chỉ ước gì hắn đừng có xấu trai như thế — tôi chỉ bực mỗi điểm ấy thôi; nhưng ngặt nỗi ở vùng quê này chẳng có sự lựa chọn nào khác; mà cha thì nhất quyết không cho chúng tôi tới London—

– Nhưng tôi nghĩ ngài Hatfield vẫn tốt hơn nhiều chứ.

– Vả lại nếu hắn là lãnh chúa của Ashby Park thì chuyện đó đúng là không còn gì để bàn cãi; nhưng ngặt một nỗi là tôi nhất định phải có được Ashby Park, bất kể ai là người chia sẻ nó với tôi.

– Nhưng ngài Hatfield cứ đinh ninh là cô có cảm tình với hắn bấy lâu nay; cô không nghĩ đến việc hắn sẽ hụt hẫng cay đắng thế nào khi nhận ra mình đã lầm lẫn sao?

– Ồ, không đời nào! Đó sẽ là sự trừng phạt thích đáng cho tính tự cao tự đại của hắn — vì đã dám tơ tưởng rằng tôi có thể thích hắn. Chẳng có gì làm tôi thích thú bằng việc vạch trần bộ mặt thật của hắn đâu.

– Vậy thì càng làm sớm chừng nào tốt chừng nấy.

– Không; đã bảo là tôi thích đùa giỡn với hắn mà. Vả lại, hắn nào có thực sự nghĩ là tôi thích hắn đâu. Tôi khéo léo che đậy lắm chứ bộ; cô không biết tôi tài tình thế nào đâu. Hắn có thể ảo tưởng rằng mình có thể dụ dỗ tôi thích hắn; và tôi sẽ trừng phạt hắn vì điều đó.

– Thôi được, hãy cẩn thận đừng để lộ ra quá nhiều lý do cho sự ảo tưởng đó — thế thôi, – tôi đáp.

Nhưng mọi lời khuyên nhủ của tôi đều trở thành công cốc: chúng chỉ khiến cô càng thêm kín đáo để che giấu những mong muốn và suy nghĩ của mình trước mặt tôi. Cô không còn nói gì về vị quản xứ nữa; nhưng tôi có thể nhận thấy rằng tâm trí cô, nếu không phải là trái tim, vẫn đang dán chặt vào hắn, và cô vẫn nung nấu ý định có thêm một cuộc gặp gỡ nữa: bởi vì dù vâng lời mẹ mà tôi tạm thời trở thành bạn đồng hành trong những buổi dạo chơi của cô, cô vẫn khăng khăng lang thang qua những cánh đồng và lối đi nằm sát ngay đường cái; và dù có trò chuyện với tôi hay đọc cuốn sách trên tay, cô vẫn liên tục dừng lại để ngó nghiêng xung quanh, hoặc ngước lên con đường cái xem có ai đang đi tới không; và nếu có một kỵ sĩ nào phi ngựa qua, dựa vào những lời chê bai không tiếc lời của cô dành cho kẻ cưỡi ngựa tội nghiệp ấy, bất kể hắn là ai, tôi cũng đủ hiểu rằng cô căm ghét hắn chỉ vì hắn không phải là ngài Hatfield.

– Chắc chắn là, – tôi thầm nghĩ, – cô ta không hề dửng dưng với hắn như những gì cô ta tự tưởng tượng hay muốn người khác tin như vậy; và nỗi lo lắng của phu nhân không phải là hoàn toàn vô cớ như cô ta vẫn khẳng định.

Ba ngày trôi qua mà không thấy bóng dáng hắn đâu. Vào buổi chiều ngày thứ tư, khi chúng tôi đang đi dạo dọc theo hàng rào công viên tại cánh đồng đáng nhớ ấy, mỗi người cầm một cuốn sách trên tay (vì tôi luôn chủ động mang theo thứ gì đó để làm khi cô không cần tôi trò chuyện), cô đột nhiên cắt ngang việc học của tôi bằng cách thốt lên—

– Ồ, cô Grey! Làm ơn ghé qua chỗ Mark Wood và đưa giúp vợ anh ta nửa mi-rê tiền của tôi nhé — lẽ ra tôi đã nên cho hoặc gửi từ tuần trước rồi mà cứ quên mất tiêu. Đưa tay đây! – cô nói, ném chiếc ví về phía tôi và nói một mạch — Không cần phải mở ra lấy bây giờ đâu, cứ cầm lấy ví rồi thích cho họ bao nhiêu thì cho; tôi rất muốn đi cùng nhưng phải đọc cho xong cuốn sách này đã. Xong việc tôi sẽ ra đón cô. Đi nhanh lên nhé — à chờ đã; hay là cô tranh thủ đọc cho anh ta nghe một chút đi? Chạy về nhà kiếm cuốn sách đạo đức nào đó mà đọc. Sách gì cũng được.

Tôi làm theo lời cô dặn; nhưng vì hoài nghi trước thái độ vội vã cùng sự đột ngột của yêu cầu ấy, tôi liền ngoái lại nhìn trước khi rời khỏi cánh đồng, và quả nhiên ngài Hatfield đang chuẩn bị bước qua cánh cổng phía dưới. Bằng cách sai tôi chạy về nhà lấy sách, cô vừa khéo ngăn cản tôi chạm mặt hắn trên đường.

– Thôi kệ! – tôi tự nhủ, – chẳng có hại gì đâu. Tội nghiệp anh Mark sẽ vui mừng khi nhận được nửa mi-rê tiền, và có lẽ cả cuốn sách hay nữa; còn nếu vị quản xứ có cướp đi trái tim của tiểu thư Rosalie đi chăng nữa, thì điều đó cũng chỉ giúp kiềm chế bớt thói kiêu ngạo của cô ta một chút; và nếu cuối cùng họ có kết hôn với nhau, thì cũng chỉ là cứu cô ta khỏi một số phận tồi tệ hơn mà thôi; và cô ta thừa sức làm một người vợ xứng đáng với hắn, cũng như hắn xứng đáng với cô ta vậy.

Mark Wood là người lao động mắc bệnh lao phổi mà tôi từng nhắc tới trước đó. Giờ đây anh đang kiệt quệ từng ngày. Nhờ lòng hào hiệp của cô Murray, anh đã thực sự nhận được phước lành từ một kẻ sắp lìa đời; bởi dẫu nửa mi-rê tiền chẳng giúp ích được gì nhiều, anh vẫn rất vui vì vợ con mình — những người chẳng mấy chốc sẽ rơi vào cảnh góa bụa, mồ côi. Sau khi ngồi lại vài phút để đọc sách an ủi, bồi dưỡng tinh thần cho anh cùng người vợ đang đau khổ, tôi cáo từ ra về; nhưng đi chưa được năm mươi thước thì tôi chạm trán ngài Weston, có vẻ như anh cũng đang trên đường đến ngôi nhà đó. Anh chào tôi bằng phong thái điềm tĩnh, tự nhiên quen thuộc, dừng lại hỏi thăm tình hình của người bệnh cùng gia đình, rồi với một sự quan tâm tự nhiên, huynh đệ đến mức quên cả phép xã giao, anh cầm lấy cuốn sách tôi vừa đọc dở trên tay, lật giở từng trang, đưa ra vài nhận xét ngắn gọn nhưng vô cùng sắc sảo rồi trả lại cho tôi; sau đó kể cho tôi nghe về một người bệnh khốn khổ nào đó mà anh vừa ghé thăm, trò chuyện đôi chút về Nancy Brown, bàn luận dăm câu về chú chó sục lông bờm xờm tinh nghịch đang chạy nhảy tung tăng dưới chân tôi, và cuối cùng là khen ngợi thời tiết đẹp rồi rời đi.

Tôi đã bỏ qua việc thuật lại chi tiết những lời anh nói, với suy nghĩ rằng chúng sẽ chẳng thể thu hút người đọc như cách chúng đã làm với tôi, chứ không phải vì tôi đã quên chúng. Không; tôi nhớ chúng rất rõ; bởi tôi đã nghiền ngẫm chúng hết lần này đến lần khác trong suốt ngày hôm đó và rất nhiều ngày tiếp theo, chẳng nhớ nổi bao nhiêu lần; và tôi hồi tưởng lại từng âm điệu trong giọng nói trầm, trong trẻo của anh, từng ánh chớp trong đôi mắt nâu lanh lợi, cùng nụ cười duyên dáng nhưng thoáng qua vô cùng nhanh chóng ấy. Một lời thú nhận như thế hẳn sẽ ngớ ngẩn lắm, tôi sợ vậy; nhưng mặc kệ: tôi đã viết ra rồi; và những ai đọc nó sẽ chẳng thể biết tác giả là ai.

Trong lúc tôi đang thong thả bước đi, lòng tràn ngập niềm vui và hài lòng với vạn vật xung quanh, cô Murray đã hối hả chạy tới đón tôi; bước chân phơi phới, đôi má ửng hồng cùng nụ cười rạng rỡ cho thấy cô cũng đang hạnh phúc theo cách riêng của mình. Chạy xộc tới chỗ tôi, cô khoác tay tôi vào tay cô, và chẳng buồn đợi cho thở lại sức, đã bắt đầu nói—

– Nào, cô Grey, hãy cảm thấy vinh dự lớn lao vào, vì tôi đã đến để kể tin vui cho cô trước cả khi hé môi với bất kỳ ai khác đây.

– Ồ, chuyện gì thế?

– Tin động trời ấy chứ! Đầu tiên, cô phải biết là ngài Hatfield đã túm lấy tôi ngay sau khi cô vừa đi khuất. Tôi sợ đứng tim vì sợ cha hoặc mẹ nhìn thấy; nhưng cô biết là tôi đâu thể gọi cô quay lại được, thế là... ôi trời! Tôi không thể kể hết mọi thứ cho cô nghe lúc này được, vì đằng kia tôi thấy Matilda đang ở trong công viên, và tôi phải đi trút bầu tâm sự với nó đã. Dù sao đi nữa, Hatfield cực kỳ táo tợn, nói những lời ngọt ngào không sao tả xiết và vô cùng dịu dàng — ít ra thì hắn đã cố làm thế — nhưng hắn làm không trót lọt cho lắm, vì đó vốn chẳng phải bản chất của hắn. Hẹn dịp khác tôi sẽ kể hết những gì hắn nói cho cô nghe.

– Thế còn cô đã nói gì — tôi tò mò chuyện đó hơn đấy?

– Tôi cũng sẽ kể cho cô nghe vào một dịp tương lai nào đó. Tình cờ lúc ấy tâm trạng tôi đang rất tốt; nhưng dù có dễ dãi và niềm nở đến đâu, tôi vẫn cẩn trọng để không tự vướng vào bất kỳ rắc rối nào. Thế mà cái gã tự phụ ấy lại cố tình hiểu sự dễ chịu của tôi theo ý hắn, và cuối cùng thì cả gan lợi dụng sự bao dung của tôi đến mức... cô đoán xem nào? Hắn thực sự đã ngỏ lời cầu hôn tôi!

– Thế còn cô...

– Tôi kiêu hãnh ngẩng cao đầu, và với thái độ điềm tĩnh nhất có thể, tôi bày tỏ sự kinh ngạc trước một chuyện tày trời như vậy, đồng thời hy vọng rằng hắn chưa từng thấy ở tôi bất kỳ hành động nào có thể biện minh cho kỳ vọng đó của hắn. Cô mà được thấy sắc mặt hắn lúc ấy xem! Tái mét đi không còn giọt máu. Tôi đảm bảo với hắn rằng tôi rất quý mến hắn và đại loại thế, nhưng hoàn toàn không thể chấp nhận lời đề nghị; và giả sử tôi có muốn đi nữa, thì cha mẹ cũng chẳng đời nào chịu ban ơn cho.

– “Nhưng nếu họ chịu,” — hắn nói — “liệu lòng cô có từ chối nữa không?”

– “Dĩ nhiên là có rồi, thưa ngài Hatfield,” — tôi lạnh lùng đáp gọn lỏn, dập tắt mọi hy vọng ngay từ trứng nước. Ôi, nếu cô được chứng kiến bộ dạng hắn lúc đó — thật thảm hại và nhục nhã làm sao, như thể bị gục ngã xuống bùn đen vì thất vọng! Thật tình, suýt chút nữa thì tôi đã mủi lòng thương hại hắn rồi.

Tuy nhiên, hắn vẫn tung ra một nhát kiếm cuối cùng trong sự tuyệt vọng. Sau một khoảng lặng khá dài, trong đó hắn chật vật tìm lại sự bình tĩnh còn tôi thì cố giữ vẻ nghiêm nghị — vì tôi suýt phì cười, và điều đó sẽ phá hỏng tất cả — hắn nặn ra một nụ cười nhạt và nói: — “Nhưng xin hãy trả lời thẳng thắn cho tôi biết, cô Murray, nếu tôi giàu có như ngài Sir Hugh Meltham, hay có tương lai xán lạn như con trai trưởng của ngài ấy, liệu cô có còn từ chối tôi không? Hãy trả lời tôi thật lòng, trên danh dự của cô.”

– “Chắc chắn rồi,” — tôi đáp. — “Chẳng có gì thay đổi được đâu.”

– Đó là một lời nói dối trắng trợn, nhưng trông hắn vẫn quá tự tin vào sức hút của chính mình, nên tôi quyết định vùi dập hắn không thương tiếc. Hắn nhìn thẳng vào mặt tôi; nhưng tôi giữ nét mặt bình thản đến mức hắn chẳng thể mảy may nghi ngờ rằng tôi đang nói dối sự thật.

– “Vậy là hết hy vọng rồi nhỉ,” — hắn lẩm bẩm, trông cứ như sắp chết ngất vì uất ức và tuyệt vọng tột cùng. Nhưng hắn vừa thất vọng lại vừa tức giận. Hắn thì đang chịu đựng nỗi đau đớn khôn cùng, còn tôi — nguyên nhân nhẫn tâm gây ra tất cả — lại tỏ ra trơ lơ trước mọi thứ vũ khí từ ánh mắt lẫn lời nói của hắn, lạnh lùng và kiêu hãnh đến độ hắn không khỏi dâng lên niềm phẫn uất; với một vẻ cay đắng kỳ lạ, hắn bắt đầu — “Tôi thực sự không ngờ lại có chuyện này, cô Murray. Tôi có lẽ nên nói đôi điều về cách cư xử trước đây của cô, cùng những hy vọng mà cô đã dẫn dắt tôi vun đắp, nhưng tôi kìm nén lại, với điều kiện—”

– “Không có điều kiện nào hết, ngài Hatfield!” — tôi cắt ngang, thực sự phẫn nộ trước sự xấc xược của hắn.

– “Vậy thì xin cô rủ lòng thương,” — hắn đáp, lập tức hạ thấp giọng với một điệu bộ nhún nhường hơn: — “Tôi khẩn khoản xin cô đừng nhắc đến chuyện này với bất kỳ ai. Nếu cô giữ kín miệng, sẽ chẳng có chút khó chịu nào phát sinh từ cả hai phía — ý tôi là, ngoài những điều hoàn toàn bất khả kháng: về phần cảm xúc của bản thân, tôi sẽ cố gắng tự chôn giấu nếu không thể dập tắt nó — tôi sẽ cố gắng tha quên, dẫu không thể quên đi nguyên nhân gây ra đau khổ cho mình. Tôi không dám cho rằng cô hiểu rõ mình đã tổn thương tôi sâu sắc nhường nào, cô Murray ạ. Tôi không muốn cô phải bận tâm về điều đó; nhưng nếu ngoài sự tổn thương mà cô đã gây ra — thứ lỗi cho tôi, nhưng dù vô tình hay hữu ý, cô cũng đã làm rồi — mà cô lại còn khoét sâu thêm bằng cách bêu rếu vụ việc không may này ra ánh sáng, hay hé lộ nửa lời, cô sẽ thấy rằng tôi cũng biết cách mở miệng đấy, và dẫu cô có khinh miệt tình yêu của tôi, thì cô cũng khó lòng mà khinh miệt—”

– Hắn khựng lại, cắn chặt đôi môi tái nhợt và trừng mắt nhìn dữ tợn đến mức tôi thực sự hoảng sợ. Dẫu vậy, sự kiêu hãnh vẫn vực tôi đứng vững, và tôi đáp lại đầy khinh miệt: — “Tôi chẳng hiểu nổi lý do gì khiến ngài nghĩ tôi sẽ đi bêu rếu chuyện này với ai khác, thưa ngài Hatfield; nhưng nếu tôi có ý định đó, ngài cũng đừng hòng dọa dẫm được tôi; và hành vi vừa rồi của ngài trông chẳng giống tác phong của một quý ông chút nào.”

– “Xin lỗi cô, cô Murray,” — hắn nói — “tôi yêu cô mãnh liệt quá — tôi vẫn vô cùng tôn sùng cô, nên chẳng hề muốn làm cô phật lòng; nhưng dẫu tôi chưa từng yêu và sẽ chẳng bao giờ yêu bất kỳ người phụ nữ nào khác nhiều như yêu cô, thì cũng chắc chắn một điều rằng tôi chưa từng bị ai đối xử tàn nhẫn đến thế. Ngược lại, tôi luôn thấy phái nữ các cô là những tạo vật nhân hậu, dịu dàng và dễ thương nhất trên đời, cho đến tận hôm nay.” (Cứ nghĩ đến cái gã tự phụ ấy mà xem!) — “Và sự mới mẻ cùng độ phũ phàng của bài học mà cô dạy tôi hôm nay, cùng sự cay đắng khi bị hắt hủi ở chính nơi duy nhất mà hạnh phúc cuộc đời tôi bấu víu vào, đủ để biện minh cho bất kỳ biểu hiện cay nghiệt nào. Nếu sự hiện diện của tôi làm cô khó chịu, cô Murray,” — hắn nói (vì lúc đó tôi đang ngó nghiêng xung quanh để tỏ ra mình chẳng mèm mỏi gì hắn, nên chắc hắn tưởng tôi chán ngấy hắn rồi) — “nếu sự hiện diện của tôi làm cô khó chịu, cô Murray, cô chỉ cần hứa với tôi ân huệ mà tôi vừa nhắc tới, tôi sẽ biến đi ngay lập tức. Có rất nhiều quý cô — thậm chí ngay tại giáo xứ này — sẽ vui mừng khôn xiết khi đón nhận những thứ mà cô đang nhẫn tâm giẫm đạp dưới chân. Họ hẳn sẽ căm ghét một kẻ mà vẻ đẹp tuyệt trần đã khiến trái tim tôi hoàn toàn xoay chiều khỏi họ và che mờ mọi sức hút của họ; và chỉ cần một lời hé lộ sự thật từ tôi với một trong số họ thôi cũng đủ để thổi bùng lên làn sóng đàm tiếu nghiêm trọng đủ sức vùi dập tương lai của cô, làm lung lay cơ hội chiến thắng của cô trước bất kỳ gã đàn ông nào khác mà cô hoặc thân mẫu đang nhắm tới để giăng bẫy.”

– “Ý ngài là gì hả, thưa ngài?” — tôi nổi giận đùng đùng, suýt dậm chân thình thịch.

– “Ý tôi là vụ việc này từ đầu đến cuối trông chẳng khác nào một màn thả thính trơ trẽn, nói nhẹ thế đi — một vụ bê bối mà cô sẽ thấy khá phiền toái nếu nó bị phơi bày ra thiên hạ: nhất là khi có thêm mắm thêm muối từ mấy đối thủ nữ giới của cô, những kẻ sẽ mừng rỡ phát điên khi chớp lấy cơ hội bêu rếu nếu tôi trao cho họ chút manh mối. Nhưng tôi hứa với cô, bằng danh dự của một quý ông, rằng sẽ chẳng có một từ hay một âm tiết nào có thể gây tổn hại cho cô lọt ra khỏi môi tôi, miễn là cô—”

– “Thôi được rồi, tôi không nhắc đến đâu,” — tôi nói. — “Ngài có thể tin tưởng vào sự im lặng của tôi, nếu điều đó vớt vát lại chút an ủi nào cho ngài.”

– “Cô hứa chứ?”

– “Vâng,” — tôi đáp; vì lúc này tôi chỉ muốn tống khứ hắn đi cho khuất mắt.

– “Tạm biệt vậy!” — hắn nói với giọng não nề, đau đớn khôn cùng; rồi với ánh mắt mà niềm kiêu hãnh đang tuyệt vọng giằng xé, hắn quay lưng bước đi: chắc hẳn đang thèm khát được về nhà để tự nhốt mình trong phòng làm việc mà khóc lóc — nếu như hắn không tuôn dòng lệ ngay trước khi kịp đặt chân về tới nơi.

– Nhưng cô đã phá vỡ lời hứa của mình rồi còn gì, – tôi lên tiếng, thực sự kinh hoàng trước sự bội bạc của cô.

– Ôi dào! Tôi chỉ kể cho cô nghe thôi mà; tôi biết cô sẽ chẳng nhấm nhẳng đi nói lại với ai đâu.

– Chắc chắn là tôi sẽ không rồi; nhưng cô vừa bảo là sẽ kể cho em gái nghe; rồi em ấy sẽ thuật lại cho mấy người anh trai khi họ về nhà, và kể cho Brown nghe ngay lập tức nếu cô không tự thân đi nói; và chính Brown sẽ bêu rếu, hoặc trở thành ngòi nổ để bêu rếu chuyện này khắp vùng cho mà xem.

– Không đời nào, mụ ta không làm thế đâu. Chúng tôi sẽ không hé răng nửa lời với mụ đâu, trừ phi bắt mụ thề độc phải giữ kín tuyệt đối.

– Nhưng sao cô có thể hy vọng mụ ta giữ lời hứa giỏi hơn cái người tiểu thư hiểu biết rộng rãi hơn mụ ta cơ chứ?

– Thôi được rồi, thế thì mụ ta sẽ chẳng được nghe đâu, – cô Murray đáp với giọng điệu có phần cáu kỉnh.

– Nhưng dĩ nhiên là cô sẽ kể cho phu nhân nghe chứ, – tôi tiếp lời; – và bà ấy sẽ thuật lại cho cha cô.

– Đương nhiên là tôi sẽ kể cho mẹ rồi — đó chính là điều làm tôi thích thú nhất chứ bộ. Giờ đây tôi có thể chứng minh cho mẹ thấy mẹ đã lầm lẫn biết bao khi cứ lo lắng vẩn vơ về tôi.

– À ra thế, hóa ra là vậy phải không? Tôi cứ thắc mắc mãi không hiểu điều gì khiến cô phấn khích đến thế.

– Vâng; và một điều nữa là tôi đã hạ nhục ngài Hatfield một cách ngoạn mục; còn một điều nữa... ôi, cô phải cho phép tôi có chút thói hư vờ vịt của đàn bà chứ: tôi đâu dám nhận mình không có thứ bản chất tối quan trọng ấy của phái nữ — và nếu cô được chứng kiến sự tha thiết đến tột cùng của tội nghiệp Hatfield trong việc thốt ra lời tuyên bố nồng cháy cùng lời đề nghị bùi tai, cùng nỗi đau đớn giày vò tâm can chẳng chút kiêu hãnh nào che đậy nổi khi bị từ chối, cô sẽ công nhận rằng tôi có đầy lý do để mãn nguyện đấy chứ.

– Theo tôi nghĩ, sự đau đớn của hắn càng lớn, thì lý do để cô mãn nguyện lại càng ít đi mới phải.

– Ôi, vớ vẩn! – tiểu thư kêu lên, vùng vằng bực dọc. — Cô chẳng tài nào hiểu nổi tôi, hoặc cố chấp không thèm hiểu. Nếu tôi không đặt niềm tin vào sự hào hiệp của cô, chắc tôi tưởng cô đang ghen tị với tôi rồi đấy. Nhưng có lẽ cô sẽ thấu hiểu nguyên nhân mang lại niềm vui này — thứ niềm vui to lớn chẳng kém gì những điều trên — ấy là tôi vô cùng tự hào về sự cẩn trọng, khả năng tự chủ, và cả sự nhẫn tâm của mình nữa, nếu cô thích thế. Tôi không hề bị đánh úp chút nào, chẳng mảy an tâm hay bối rối, ngớ ngẩn; tôi chỉ hành động và nói năng đúng như những gì mình cần làm, và hoàn toàn làm chủ bản thân trong suốt sự việc. Và đây là một gã đàn ông, bề ngoài hoàn toàn ưa nhìn — hai chị em Jane và Susan Green gọi hắn là đẹp trai đến mê hồn — chắc họ là hai trong số những cô nàng mà hắn ám chỉ là sẵn sàng vồ vập lấy hắn; nhưng dù sao đi nữa, hắn quả thực là một người bạn đồng hành vô cùng thông minh, hóm hỉnh, dễ mến — không phải kiểu thông minh theo cách cô gọi đâu, mà chỉ vừa đủ để mang tính giải trí; một gã đàn ông mà ta có thể tự tin dẫn đi bất cứ đâu và chẳng bao giờ thấy chán; và thú thật là tôi cũng có cảm tình với hắn — dạo gần đây thậm chí còn hơn cả Harry Meltham — và rõ ràng hắn tôn sùng tôi; thế nhưng, dù hắn đột ngột tấn công tôi khi tôi hoàn toàn đơn độc và không chuẩn bị trước, tôi vẫn đủ khôn ngoan, kiêu hãnh và mạnh mẽ để từ chối hắn — và từ chối một cách lạnh lùng, khinh miệt đến thế: tôi có thừa lý do để tự hào về điều đó chứ.

– Và cô cũng tự hào không kém khi thốt lên rằng dù hắn có khối tài sản kếch xù của ngài Sir Hugh Meltham đi chăng nữa thì cũng chẳng làm cô mảy may lay chuyển, trong khi sự thật không phải vậy; lại còn hứa sẽ giấu kín chuyện không may của hắn, rõ ràng chẳng có lấy một chút ý định giữ lời hứa ư?

– Đương nhiên rồi! Chứ cô muốn tôi phải làm gì nữa? Cô chắc không đời nào muốn tôi... nhưng tôi thấy cô Grey không có được tâm trạng vui vẻ rồi. Kìa Matilda tới kìa; để xem nó và mẹ nói gì về chuyện này.

Cô bỏ đi, phụ ấm vì tôi thiếu sự đồng cảm, và chắc hẳn đang đinh ninh rằng tôi đang ghen tị với cô ta. Tôi không hề — ít ra thì tôi quả quyết là mình không hề như vậy. Tôi cảm thấy thương hại cô; tôi kinh ngạc, ghê tởm trước thói kiêu ngạo vô cảm của cô; tôi tự hỏi tại sao một dung nhan kiều diễm nhường ấy lại được ban phát cho những kẻ biết cách lợi dụng nó tệ đến thế, trong khi lại tước đoạt nó khỏi những người biết biến nó thành phúc phần cho cả bản thân lẫn người khác.

Nhưng Thượng Đế mới là đấng thấu tỏ mọi điều, tôi tự nhủ. Chắc hẳn trên cõi đời này cũng có những gã đàn ông hão huyền, ích kỷ và vô tình chẳng kém gì cô ta, và có lẽ, những người phụ nữ như thế sinh ra là để trừng trị bọn chúng.